หน้าหนังสือทั้งหมด

อาจาระที่ไม่ดีและการปฏิบัติของพระภิกษุ
38
อาจาระที่ไม่ดีและการปฏิบัติของพระภิกษุ
อาจาระที่ไม่ดี คือ พฤติกรรมที่ตรงกันข้ามกับอาจาระที่ดี หมายถึง การล่วงละเมิดทางกาย หรือ ทางวาจา หรือทั้ง…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอาจาระที่ไม่ดีซึ่งรวมถึงการล่วงละเมิดทางกายและวาจา รวมถึงการกล่าวถึงโคจรและอโคจร ซึ่งเป็นแนวทางและสถานที…
การรู้จักธรรมในสมัยพุทธกาลและปัจจุบัน
72
การรู้จักธรรมในสมัยพุทธกาลและปัจจุบัน
…ปเฝ้าพระพุทธองค์ หรือในกรณีไม่ได้อยู่ในที่ที่พระองค์ประทับ พระภิกษุก็ต้องหมั่นเข้าไปหาพระ อุปัชฌาย์ อาจารย์ หรือเรียนรู้ผ่านเพื่อนสหธรรมิกผู้ทรงธรรม ตรัสว่า ด้วยวิธีเรียนรู้อย่างนี้ ก็อาศัยหลักการเดียวกัน…
บทความนี้สรุปถึงจุดมุ่งหมายในการรู้จักธรรมเพื่อให้พระภิกษุเข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยแบ่งวิธีการเรียนรู้ธรรมออกเป็น 2 ประเภท คือ ในสมัยพุทธกาลที่พระภิกษุเรียนรู้จากการฟังโดยตรงจากพระพุทธเจ้า และในสม
ความสำคัญของกุศลธรรมในพระพุทธศาสนา
104
ความสำคัญของกุศลธรรมในพระพุทธศาสนา
…อยู่ ต่อมาวันหนึ่ง พระธัมมทินนะผู้เป็นพระอรหันต์ ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของท่านเองมาพบที่อาราม ท่านทราบ ว่าอาจารย์ของตนเองยังไม่ได้เป็นพระอรหันต์ จึงอยากให้ท่านรู้ตัว จึงชวนสนทนาธรรมไปเรื่อยๆ จนกระทั่ง มาถึงเรื่…
จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงให้ความสำคัญกับกุศลธรรมของพระภิกษุใน 3 ลักษณะ ซึ่งรวมถึงการไม่อยู่กับที่และการพัฒนาคุณธรรมให้เจริญขึ้น โดยยกตัวอย่างพระมหาติสสเถระ ที่เข้าถึงสมาบัติ 8 แต่ไม่รู้ตัวว่
การเสด็จเข้าหาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
36
การเสด็จเข้าหาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ใสได้” เมื่อสิ้นพระสุรเสียงราชอำมาตย์ผู้หนึ่งซึ่งเป็นศิษย์ของครูบูรณกัสสป จึงกราบทูลถึงคุณสมบัติของ อาจารย์ของตนว่า “ท่านปูรณกัสสปเป็นเจ้าหมู่เจ้าคณะ เป็นอาจารย์ที่มีชื่อเสียงมีเกียรติยศ เป็นเจ้าลัทธิ มหา…
เนื้อเรื่องเกี่ยวข้องกับพระเจ้าอชาตศัตรูที่มีความวิตกกังวลในการเลือกอาจารย์ที่จะเข้าไปหาสัมผัสกับหลักธรรม และการที่ราชอำมาตย์ต่างๆ ได้เสนอชื่ออาจารย์ที่ตนเลื่อมใสต่อพระองค์…
ปาฏิโมกขสังวรศีล
84
ปาฏิโมกขสังวรศีล
… คำ คือ มรรยาท กับ โคจร คำว่า “มรรยาท” บางทีก็เขียน “มารยาท” แต่ในตำราพระพุทธศาสนา มักนิยมใช้คำว่า “อาจาระ” อาจาระนั้นแบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือ อาจาระที่ดี กับ อาจาระที่ไม่ดี อาจาระที่ดี คือ การไม่ล่วงละเมิ…
…ัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โดยอาจาระที่ดีคือการสำรวมในศีลและการเคารพต่อพระพุทธเจ้าผู้มีประสบการณ์…
การอบรมบุตรเป็นหน้าที่สำคัญของมารดาบิดา
164
การอบรมบุตรเป็นหน้าที่สำคัญของมารดาบิดา
…นเอง ส่วนการปลูกฝังอบรม คุณธรรมขั้นสูงขึ้นไปยิ่งมีความสำคัญมากขึ้น จะคอยไว้ให้เป็นภาระหน้าที่ของครู อาจารย์ที่โรงเรียน หรือสถาบันการศึกษาย่อมไม่ได้ผลเต็มที่ ทั้งนี้เพราะบรรดาครูอาจารย์แต่ละท่าน ย่อมมีศิษย…
บทความนี้เน้นความสำคัญของการอบรมบุตรโดยพ่อแม่เป็นการปลูกฝังคุณธรรมตั้งแต่แรกเกิด ทั้งนี้การสร้างนิสัยที่ดีจึงเป็นภารกิจหลักของพ่อแม่ ข้อแนะนำเกี่ยวกับคุณธรรมสำคัญ เช่น ความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ศีล
ศีลของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
193
ศีลของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
25. เธอเว้นขาดจากการรับสินบน การล่อลวง และการตลบตะแลง 26. เธอเว้นขาดจากการตัด การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้น และกรรโชก แม้ข้อนี้ก็เป็น ศีลของเธอประการหนึ่ง มัชฌิมศีล 1. ภิกษุเว้นขาดจากการพรากพืชคามแ
…ำที่ไม่ดี เช่น การรับสินบน การฆ่า และการพนัน รวมถึงวิธีการใช้ชีวิตที่ถูกต้องเพื่อส่งเสริมจิตใจที่ดี อาจารย์บางคนยังขยายความหมายของศีลให้ละเอียดมากขึ้น เช่น การไม่สะสมสิ่งของเกินความจำเป็น และการหลีกเลี่ยง…
ประสบการณ์ของสามเณรและการบวชเพื่อพระพุทธศาสนา
26
ประสบการณ์ของสามเณรและการบวชเพื่อพระพุทธศาสนา
… ผลการปฏิบัติธรรม ของลูกเณรไม่ก้าวหน้าเลยครับ หลับตาทีไรเป็นฟุ้งขึ้นมาทันทีเลย เพราะพอนั่ง แต่พอพระ อาจารย์ให้อ่านโอวาทของหลวงพ่อ ที่ได้แต่งเป็น บทกลอนไว้ว่า จะฟุ้งน้อย ฟุ้งมาก ไม่ยากดอก เดี๋ยวจะบอก เคล็ด…
เรื่องราวของสามเณรเอกราช กิมง่วนสง ที่บวชเรียนในโครงการภาคฤดูร้อน โดยมีการปฏิบัติธรรมในบรรยากาศที่เหมาะสม แต่ก็เจอปัญหาในการควบคุมจิตใจในระยะเริ่มต้นจนกระทั่งสามารถทำสมาธิได้ดีขึ้น และได้เห็นดวงแก้วที
ปาฏิหาริย์ของพระโมคคัลลาน์และการสอนธรรมะ
31
ปาฏิหาริย์ของพระโมคคัลลาน์และการสอนธรรมะ
…มาฝึก ก่อน ฝึกแล้วจะได้ช่วยกันไปเป็นครู ไปช่วยกันสั่ง สอนประชาชนต่อไป เมื่อไร ปัญหาสภาพขาดแคลนครูบา อาจารย์ ทางศาสนาค่อยลดลงแล้ว กฎเกณฑ์ก็คง ผ่อนคลายลงไปได้บ้าง ตอนนี้ใครที่ดื้อเกเรนักก็ ขอร้องละนะ ดื้อแค…
เนื้อหาเกี่ยวกับปาฏิหาริย์ของพระโมคคัลลาน์ที่แสดงให้เห็นถึงความสามารถและความท้าทายในการสอน โดยเฉพาะเมื่อพบกับยายหอยที่มีวิธีการหลบหลีกอันชาญฉลาด ทำให้พระโมคคัลลาน์ต้องกลับไปกราบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่
การเคารพพระรัตนตรัยภายใน
99
การเคารพพระรัตนตรัยภายใน
…ครั้งที่หมอชีวกโกมารภัจจ์ไปเรียนวิชาแพทย์ ณ เมืองตักกสิลา ขณะที่เรียนผ่านไปได้ 7 ปี วันหนึ่ง ท่านถามอาจารย์ว่า “กระผมเรียนวิชาแพทย์สำเร็จตามหลักสูตรแล้วหรือยัง” อาจารย์ตอบว่า “พ่อชีวก ถ้าเช่นนั้นเธอจงถือเ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงความเคารพต่อพระรัตนตรัยภายนอกและภายใน ตามคำสอนของหลวงปู่วัดปากน้ำ ได้แก่ การปฏิบัติธรรมเพื่อเข้าถึงพระรัตนตรัยในตัวเองและความสำคัญของการเคารพซึ่งส่งผลต่อตนเองและสังคม ตัวอย่างจา
การถ่ายทอดพระไตรปิฎกและมุขปาฐะ
152
การถ่ายทอดพระไตรปิฎกและมุขปาฐะ
ในสมัยนั้นยังไม่มีการจารึกพระไตรปิฎกเป็นลายลักษณ์อักษร อาศัยความจำเป็นหลัก โดย อาจารย์จะท่องจำแล้วบอกปากเปล่าแก่ศิษย์ผู้จะต้องรับภาระท่องจำกันต่อ ๆ ไป และเมื่อท่องจำได้ก็มา สวดซักซ้อม…
ในสมัยโบราณ พระไตรปิฎกยังไม่มีการจารึกเป็นลายลักษณ์อักษร อาศัยการจดจำและการบอกกล่าว อาจารย์จะท่องจำแล้วเล่าต่อให้ศิษย์ฟัง การศึกษาระบบนี้เรียกว่า มุขปาฐะ การจารึกเริ่มมีขึ้นในสังคายนาครั้ง…
การปลูกฝังหลักธรรมแม่บทในการศึกษา
156
การปลูกฝังหลักธรรมแม่บทในการศึกษา
…บรมสั่งสอนบุตรธิดาของตน ตั้งแต่ ก่อนวัยเรียน เพราะฉะนั้นการเรียนการสอนภาคทฤษฎี ซึ่งเป็นหน้าที่ของครูอาจารย์ ก็ต้องพยายามโยง ภาคทฤษฎีกับภาคปฏิบัติเข้าด้วยกัน ให้ผู้เรียนเห็นอย่างเป็นรูปธรรม และจะทิ้งภาคปฏิ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการบูรณาการหลักธรรมแม่บทในหลักสูตรวิชาศีลธรรมในระดับประถม มัธยม และอุดมศึกษา เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ครูต้องมีความรู้พระพุทธศาสนาเพื่อนำมาสอนผู้เรียนใ
ครูผู้ให้ธรรมทานและวิทยาทาน
171
ครูผู้ให้ธรรมทานและวิทยาทาน
…งกว่าครู อาจ จะวัดรอยเท้าหรือแข่งดีกับครู หรืออาจจะนำความรู้ที่ได้รับไปทำมาหากินได้ร่ำรวยกว่าครู ครูอาจารย์ ประเภทนี้จึงบอกศิลปวิทยาแก่ศิษย์ไม่ทั้งหมด 3. เห็นช่องทางหาประโยชน์จากศิษย์ ครูอาจารย์ประเภทนี้ม…
การทำหน้าที่ของครูควรเป็นการให้ธรรมทานและวิทยาทานอย่างแท้จริง โดยไม่หวังผลประโยชน์ส่วนตัว การถ่ายทอดความรู้ให้ศิษย์ว่า ศิษย์ควรได้รับการพัฒนาในทุกด้าน ครูต้องปลูกฝังธรรมะและวิทยาศาสตร์ให้มีคุณธรรม การ
การนำความรู้ไปใช้และหน้าที่ของศิษย์
172
การนำความรู้ไปใช้และหน้าที่ของศิษย์
…ทางผิด ก็เพราะศิษย์ไม่มีสัมมาทิฏฐิ ซึ่งอาจจะเป็น เพราะไม่เคยได้รับการปลูกฝังอบรมความรู้ทางธรรมจากครูอาจารย์เลย หรืออาจจะเคยได้รับแล้ว แต่ สัมมาทิฏฐิยังไม่เข้าไปอยู่ในใจของศิษย์ จึงทำให้ศิษย์นำความรู้ไปใช้…
…ความรู้ไปใช้ในทางที่ผิดนั้นเกิดจากความขาดแคลนสัมมาทิฏฐิ ที่อาจเกิดจากการไม่เคยได้รับการปลูกฝังจากครูอาจารย์หรือไม่สามารถทำความเข้าใจได้อย่างแท้จริง ทำให้เกิดปัญหาต่อสังคม โดยครูอาจารย์จึงมีหน้าที่สำคัญในก…
การบริหารโภคทรัพย์และมิตรแท้ในคฤหัสถ์
283
การบริหารโภคทรัพย์และมิตรแท้ในคฤหัสถ์
…ิศ 6 เป็นอย่างไร คหบดีบุตร เธอพึงทราบทิศ 6 นี้ คือ พึงทราบว่า มารดาบิดาเป็นทิศเบื้องหน้า พึงทราบว่า อาจารย์เป็นทิศเบื้องขวา พึงทราบว่า บุตรและภรรยาเป็นทิศเบื้องหลัง พึงทราบว่า มิตรสหายเป็นทิศเบื้องซ้าย พึ…
บทความนี้อธิบายถึงแนวคิดของการแบ่งโภคทรัพย์ออกเป็น 4 ส่วนในคฤหัสถ์ และการใช้ตะแกรง 4 ใบในการวิเคราะห์พฤติกรรมของมิตรแท้ โดยเริ่มต้นจากการเช็คพฤติกรรมของตนเองว่าเป็นไปตามที่พระพุทธองค์สอนไหม รวมถึงการป
ทิศ 6 ตามความหมายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
284
ทิศ 6 ตามความหมายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ึงบุคคลรอบข้าง 6 กลุ่ม ที่มีความสัมพันธ์กับตัวเราทั้งโดยตรงและโดยอ้อม อาจจะอยู่ในฐานะพ่อแม่บ้าง ครู อาจารย์บ้าง คู่ครองบ้าง เพื่อนฝูงบ้าง ลูกน้องบ้าง นักบวชบ้าง โดยแต่ละคนย่อมมี โอกาสที่จะเป็นได้ทั้งมิตรแ…
ทิศ 6 หมายถึงกลุ่มบุคคลรอบข้างที่มีความสัมพันธ์กับเรา ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ ครู คู่ครอง เพื่อน และคนใกล้ชิด โดยแต่ละมีโอกาสเป็นทั้งมิตรแท้และมิตรเทียม อธิบายถึงหน้าที่ของบุตรที่พึงบำรุงมารดาบิดา 5 ประการ
การปฏิบัติอริยวินัยและความสัมพันธ์ระหว่างคฤหัสถ์และสมณพราหมณ์
291
การปฏิบัติอริยวินัยและความสัมพันธ์ระหว่างคฤหัสถ์และสมณพราหมณ์
…ตศาสดา ครั้นตรัสเวยยา กรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ ต่อไปอีกว่า มารดาบิดาเป็นทิศเบื้องหน้า อาจารย์เป็นทิศเบื้องขวา บุตรภรรยาเป็นทิศเบื้องหลัง มิตรสหายเป็นทิศเบื้องซ้าย 276 DOU สูตรสำเร็จ การพัฒนา…
…รมชั่ว ทั้งนี้เพราะได้รับการอบรมเคี่ยวเข็ญจากทิศเบื้องบน นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงบทบาทของมารดาบิดา อาจารย์ และมิตรสหายที่มีความสำคัญในชีวิตของเรา เพื่อยืนยันถึงความสำคัญของความสัมพันธ์ในสังคม
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการยอมรับของพราหมณ์
70
คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการยอมรับของพราหมณ์
…้าจักรพรรดิ แต่ถ้าออกบวช จะได้ตรัสรู้ธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดาเอกในโลก แม้อสิตดาบสผู้เป็นอาจารย์ ของพระเจ้าสุทโธทนะยังประนมหัตถ์ก้มกราบแทบเท้าของพระโพธิสัตว์ซึ่งประสูติได้ไม่กี่วัน เพราะตนทราบด…
บทความนี้สำรวจความสำคัญของคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเป็นสัจธรรมที่พิสูจน์ได้ด้วยตนเอง พร้อมกล่าวถึงการยอมรับจากกลุ่มพราหมณ์ในสังคมอินเดียสมัยพุทธกาล ซึ่งมีทั้งราชา มหาเศรษฐี และบุคคลชั้นสูงหลายคน
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
88
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
…่ทันถึงก็มรณภาพเสียก่อน เมื่อพิจารณาสภาพความเป็นอยู่ของภิกษุสงฆ์ ซึ่งมีการจัดแบ่งเป็นกลุ่มเป็นสำนัก อาจารย์ต่าง ๆ ตามอัธยาศัยของตน ดังนั้นโอกาสที่จะแตกแยกกัน ก็ย่อมจะมีมากเป็นธรรมดา แต่ทว่าในยุคสมัยพุทธกา…
บทความนี้กล่าวถึงการแตกแยกภายในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างกรณีของพระวินัยธรและพระเทวทัต ที่มีการสั่งสอนและ การตีความที่แตกต่างกัน อาจส่งผลให้เกิดความขัดแย้งในคณะสงฆ์ได้ แม้ประเด็นจะเล็กน้อย แต่ก็เป็นสา
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
89
การแตกแยกในพระพุทธศาสนา
…ะทำให้ พระพุทธศาสนาแตกแยกออกเป็น 2 นิกายอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก คือ เถรวาท (หรือ สถวีรวาทิน) และอาจาริยวาท (หรือมหาสังฆิกะ) การแตกแยกในครั้งนี้ได้ตอกย้ำให้เห็นถึงเค้าโครงของการแบ่งพระพุทธศาสนาเป็น เถร…
…ึงความขัดแย้งที่เกิดจากการทำสังคายนา ซึ่งส่งผลให้พระพุทธศาสนาแตกแยกออกเป็น 2 นิกายแรกคือ เถรวาท และ อาจาริยวาท นอกจากนี้ยังบรรยายถึงการต่อต้านจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ ในสมัยพุทธกาล ซึ่งเป็นสาเหตุภายนอกที่มีผลต่…