อิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 198 / 735

…ขา อันเป็นตัวทิฏฐิ ในขณะที่บำเพ็ญกุศล เกิดมีความขุ่นเคือง เสียใจ เสียดาย เป็นผู้จุติมาจาก โทสจริต | อิจฉาริษยา รำคาญ เกิดขึ้นในใจ อีกสาเหตุหนึ่งเป็นผู้ที่มี นรก พฤติกรรมมากไปด้วยการฆ่า การทำลาย การจองจ๋…

…งพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติในภพภูมิที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับธาตุต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อจริตของบุคคล ในการถือว่าการทำดีและทำชั่วมีผลที่แตกต่างกันอย่างไร สรุปว่า การเรียนรู้และพิจาร…

…คลผู้มีโทสจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจต่ำ ประกอบไปด้วยธรรมอันเลว ดังต่อไปนี้ โกธ อุปนาห มกข ปลาส อิสสา มจฉริย เป็นคนโกรธง่าย มักโกรธ เป็นคนผูกโกรธผูกอาฆาต เป็นคนมักลบหลู่คุณท่าน คือเป็นคนเนรคุณ เป็นค…

บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวนอน ตื่นตระหนก และขาดความมั่นใจในตนเอง พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลต่

…ละตรงที่สุด ในการมุ่งตรงต่อหนทางของพระนิพพาน จากที่อธิบายมาทั้งหมดสามารถสรุปเป็นตารางได้ดังนี้ จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ กัมมัฏฐาน ที่เหมาะ เรียบร้อย นุ่มนวล งามสะอาด สวยงาม ชอบรสหวาน …

กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน

จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ กัมมัฏฐาน ที่เหมาะ เชื่อง งานหยาบ ม ไม่ถี่ถ้วน ไม่เลือกอาหาร เห…

ในเนื้อหานี้จะเสนอการวิเคราะห์จริตทั้ง 6 ประเภท และความสำคัญในการเลือกวิธีปฏิบัติกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริตนั้น ๆ นักศึกษาควรเข้าใจคุณลักษณะเฉพาะของจริตแต่ละประเภทเพื่อความสำเร็จในการปฏิบัติที่รวดเร็ว

…าศัยหลับ นอน โคจระ หมู่บ้านที่จะต้องเข้าไปบิณฑบาต ภัสสะ ถ้อยคำ, บุคคละ บุคคล, โภชนะ อาหาร อุตุ ฤดู, อิริยาบถ การเดิน นั่ง นอน แล้วจึงเสพแต่สัปปายะ อันเป็นสิ่งที่สมควรแก่ภาวนา สมาธิ มี 7 อย่างเช่นเดียวกั…

ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุฌาน โดยเน้นถึงความระมัดระวังและความเข้าใจต่อสถานที่ที่ถูกต้องในการฝึก สมาธิ และการสร้างความมั่นคงในปฐมฌาน นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึง 7 อย่างที่ควรหลีกเล

…ทธคุณของ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นอารมณ์ โดยพิจารณาตามบทสรรเสริญพระพุทธคุณ ดังภาษาบาลิทิวา “อิติปิ โส ภควา อรห์ สมมาสัมพุทโธ วิชชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลก วิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถ สตฺถา เทวมนุสส…

พุทธานุสติคือการระลึกถึงคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีพระคุณอันยิ่งใหญ่จากการตรัสรู้และสอนสัตว์โลก ทั้งมนุษย์และเทวดา นอกจากนี้ยังดำเนินการสร้างจิตให้มีสติและยึดมั่นในพระพุทธคุณ โดยปฏิบัติในสถานที่สง

…งเหม็นมาชโลมซีกหนึ่ง พระหฤทัยของพระองค์ก็ไม่แปรผันยินดียินร้าย ประการใด และเปรียบได้อีกสถานหนึ่งว่า อินทขีลูปโม พระทัยมั่นคงดังเสาเขื่อน ถึงจะมีพายุ มาแต่จาตุรทิศก็ไม่คลอน เมื่อเช่นนี้จึงมีนัยที่แปลได้อ…

พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงความหมายของคำว่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้หมายถึง 5 นัย ได้แก่ เป็นผู้ไกลจากกิเลส

…ญาณที่ทำให้เข้าใจสังขารตามความเป็นจริง 2. มโนมยิทธิญาณ คือ ญาณที่สามารถเนรมิตกายได้ตามที่ต้องการ 3. อิทธิวิธีญาณ คือ ญาณที่สามารถแสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้ 4. ทิพยโสตญาณ คือ มีหูทิพย์ ได้ยินเสียงทิพย์และเสียงมน…

…ซึ่งประกอบด้วยปุพเพนิวาสานุสติญาณ, จุตูปปาตญาณ และอาสวักขยญาณ ที่ช่วยให้เกิดความเข้าใจในชาติก่อน และอิสรภาพจากกิเลส นอกจากนี้ยังมีวิชชา 8 รวมถึงวิปัสสนาญาณ และมโนมยิทธิญาณที่ช่วยให้คนสามารถเนรมิตกายได้ต…

…ี้ จึงทรงพระนามว่า “สุคโต” 4. เสด็จไปงาม หมายความว่าเมื่อครั้งเสด็จพระดำเนินไปโปรดปัญจวัคคีย์ยังป่า อิสิปตนะนั้น เสด็จพระดำเนินไปโดยพระบาท มีฉัพพรรณรังสีรุ่งโรจน์ จนแม้แต่สัตว์สี่เท้า สองเท้า ที่ได้แลเห…

บทความนี้กล่าวถึงการเสด็จไปสู่ฐานะอันเกษมและอมตะของพระพุทธเจ้า รวมถึงการปรากฏการณ์เมื่อครั้งพระองค์เสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์ในการทำความเข้าใจเกี่ยวกับโลกและสังขาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทรงรู้แจ้งโลกทั้งสาม

…สียสิ้น (อพุทธ คือ อวิชชา) 2.3.9 ภควา ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม ในบทพระพุทธคุณมี 2 คำ คือ คำที่ขึ้นต้นบท (อิติปิโส ภควา) และภควาที่ลงท้ายบท ทั้งสองคำมีความหมายต่างกัน ภควาคำแรกเป็นคำร้องเรียกด้วยความเคารพว่า …

บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบัติเช่น ฤทธิ์เอกทางธรรม มีความแจ้งในมรรคผลและสามารถทำให้สัตว์โลกตรัสรู้

…ที่ตรัสรู้แล้ว มาสอนเวไนยสัตว์ อีกนัยหนึ่ง อธิบายได้ว่า ที่ทรงเป็นภควาเพราะทรงมีบุญ 6 ประการ คือ 1. อิสสริยะ เป็นผู้มีความเป็นใหญ่ 8 ประการ คือ 1) หายตัวได้อย่างมหัศจรรย์ 2) เหาะไปได้อย่างรวดเร็ว 3) เนร…

พระพุทธเจ้าทรงมีมนุษย์ธรรมและอำนาจอันยิ่งใหญ่ 6 ประการ ซึ่งช่วยให้ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้มาอบรมสั่งสอนเวไนยสัตว์อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังมีปรีชาญาณและความสามารถที่ไม่มีใครเทียบได้ พระองค์ทรงใช้อำนาจเพื่

ยถารูเปหิ สุทธาทิธมฺเมหิ ตตฺถ อุปปันนา มยุหมุ สมนาคตา ตา เทวตา อิโต จุฑา ตถารูปา สทฺธาภิธมฺมา สวิชฺชนฺติ ฯ เทวดาและพรหมทั้งหลายเมื่อขณะยังเป็นมนุษย์อยู่นั้น ล้วนแต่เ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเจริญเทวตานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย พร้อมการระลึกถึงกุศลกรรมและบุคคลที่มีคุณธรรม คล้ายกับเทวดาและพรหม โดยชี้ถึงอานิสงส์และวิธีการปฏิบัติที่จะนำไปสู่การเข้าถึงดวงปฐมมรรค ภา

…ื่อในโลกว่า เป็นคนมีกำลังเรี่ยวแรงอย่างนี้ ก็ยังถึงซึ่งความตายกล่าวจะอะไรในคนทั้งหลายเช่นเราเล่า 4. อิทธิมหตุตโต ระลึกโดยความมีฤทธิ์มาก พึงระลึกอย่างนี้ว่า พระมหาโมคคัลลานะ พระอัครสาวกที่ 2 ผู้ได้ชื่อว่…

บทความนี้นำเสนอการระลึกถึงความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้แม้แต่ผู้มีบุญหรือผู้มีเรี่ยวแรงมาก เช่น พระมหาโมคคัลลานะและพระสารีบุตร ซึ่งแม้จะมีความสามารถเช่นไร ก็ยังคงต้องเผชิญกับความตาย และป

…ี่ผู้ปฏิบัติจะต้องศึกษา คือ ผู้ปฏิบัติควรทราบถึง พุทธสุภาษิตที่เกี่ยวกับอาการ 32 ดังต่อไปนี้ “อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ, มิส นหารู อฏฐิ อฏฐิมิญช์ วกก์ หทย์ ยกน บ า ที่ 4 ก า ย ค ต า ส ต…

การพิจารณาโดยกำหนดขอบเขตในเรื่องของเส้นผม การคิดอย่างมีลำดับและไม่รีบร้อน รวมถึงการพิจารณารูปกายเพื่อเห็นความโสโครกภายใน มีการท่องชื่ออาการ 32 รวมถึงธรรมะที่สำคัญ เช่น อธิจิตตสูตร สีติภาวสูตร และโพชฌั

…์ มาไว้โดยเฉพาะ โดยให้ต่อจากคำว่า กรีส เพื่อจะให้ครบปฐวีธาตุ 20 สำหรับการบริกรรมนั้น บทต้นคือ อตฺถิ อิมสฺม กาเย และบทสุดท้ายคือ บทอิติ ที่อยู่ ท้าย มุตฺตนฺติ ไม่ต้องบริกรรม คงบริกรรมแต่ 32 โกฏฐาสะ หรืออ…

ในร่างกายมนุษย์ประกอบด้วยโกฏฐาสะ 32 ประการที่มีความสำคัญ เช่น ผม ขน เล็บ และอวัยวะภายใน ซึ่งการจำและพิจารณาทั้งหมดนี้อาจแบ่งออกเป็น 6 หมวดเพื่อให้ง่ายต่อการบริกรรม เริ่มตั้งแต่ตจปัญจกะจนถึงมุตตฉักกะ เ

1. อิม์ กมฺมฏฺฐานํ ภาเวตวา อรหัตต์ ปตฺตานํ ภิกขูนํ วา ภิกขุนีน วา อุปา สกานํ วาอุปาสิกานํ วา คณนปริจฺเฉโท…

การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการรวมใจเป็นหนึ่งในดวงปฐมมรรค โดยมีตัวอย่างจากพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีในเรื่องติลักขณาทิคาถา นอก

…ทรงแนะนำเสนาสนะที่เหมาะสมแก่การบำเพ็ญอานาปานสติในฤดูทั้ง 3 รวมทั้ง เหมาะกับธาตุและจริยาแล้ว ทรงแนะนำอิริยาบถที่สงบ และไม่เป็นไปในฝ่ายของความหดหู และฟุ้งซ่าน คือ อิริยาบถนั่ง ท่านั่งที่นั่งได้นาน ลมหายใจ…

ทรงตรวจตราเสนาสนะเพื่อการปฏิบัติธรรมอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่นนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุอริ

…ทำให้จิตใจผ่องใสมั่นคง อาหาร ให้พอเหมาะ และถูกกับธาตุขันธ์ สภาพแวดล้อมและอุณหภูมิเหมาะกับร่างกาย 7. อิริยาบถ อิริยาบถเป็นที่สบาย ส่วนอสัปปายะ 7 ประการ คือ สิ่งที่เป็นที่ไม่สบายมี 7 ประการ ตรงข้ามกับสัปป…

การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลมหายใจเข้าออกมีความสำคัญในทางพระพุทธศาสนา โดยมีการแบ่งประเภทสมาธิตามลักษณะการปฏิบัติ ได้แก่ ขณิกสมาธิ, อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ พร้อมกับการระบุสิ่งที่เป็นสัปปายะและอสัปปายะที

6. กำจัดความยึดมั่นถือมั่นในรูป 7. กำจัดความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งน่าเพลิดเพลิน (อิฏฐารมณ์) 8. อยู่เป็นสุข 9. เข้าถึงอมตธรรม (นิพพาน) นักศึกษาได้ศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับอสุภกัมมัฏฐานทั…

บทนี้กล่าวถึงการกำจัดความยึดมั่นถือมั่นในรูปและสิ่งที่ทำให้เพลิดเพลิน นักศึกษาได้รับการแนะนำให้นำวิธีการอสุภกัมมัฏฐานไปปฏิบัติ แม้จะมีความยากลำบากในการฝึก ผ่านการมองอสุภะในร่างกายและการใช้รูปภาพในการฝ

…ี่มีอัตภาพทั้งหลาย 2. โอทิโสผรณา เป็นการแผ่ไปโดยเจาะจงประเภทบุคคล 7 จำพวก คือ หญิงทั้งหลาย ก. สพฺพา อิตถิโย ข. สพฺเพ ปุริสา ชายทงหลาย ค. สพฺเพ อริยา ง. สัพเพ อนริยา จ. สัพเพ เทวา ฉ. สพฺเพ มนุสสา ช. สพฺเ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการแผ่เมตตา 3 ประเภท ได้แก่ อโนทิโสผรณา (การแผ่ทั่วไป), โอทิโซผรณา (การแผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (การแผ่ในทิศทางต่างๆ) โดยนำเสนอความสำคัญของการแผ่เมตตาและศัพท์บาลีที่ใช้ในการ