อุปจา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 10 / 16

…างนั้นไป นิวรณ์ทั้งหลายก็เป็นโทษที่เธอ ข่มได้แน่ กิเลสทั้งหลายระงับเงียบไป สติมั่นคง จิตดำรงมั่นโดย อุปจารสมาธิเป็นแท้ ลำดับต่อไป นิมิตนั้น เธออย่าพึงใส่ใจโดยสี อย่าพึงกำหนด โดยลักษณะเลยทีเดียว” แต่ว่าพึงเ…

บทความนี้พูดถึงการตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิตและการศึกษาองค์ความรู้ในวิสุทธิมรรค โดยพระโยคาวจรที่มีปัญญาจะต้องตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิต และสามารถจัดการนิวรณ์และกิเลสให้หมดไป รวมถึงการมีสติกับลมอัสสาสะและปัส

…่มีเพศเป็นข้าศึกกัน จึงไม่ควรเจริญโดยเจาะจง ส่วนในคนที่ทำกาลกิริยาแล้ว เจริญไปก็ไม่ถึงอัปปนา ไม่ถึง อุปจารได้เลย มีเรื่องเล่าว่า ภิกษุหนุ่มรูปใดรูปหนึ่งทำเมตตาภาวนา ๑. ปาฐะในวิสุทธิมรรค พิมพ์ครั้งที่ ๓ (๒๕…

เนื้อหาพิจารณาเกี่ยวกับการเจริญเมตตาภาวนาในบุคคลประเภทต่างๆ ว่าควรทำในบุคคลที่รักมากกว่าบุคคลที่เกลียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีอุปสรรคทางอารมณ์ เช่น ความโกรธหรือราคะที่เกิดเมื่อระลึกถึงบุคคลที่เป็นข้า

…งๆ) นี้ ย่อมสำเร็จแก่พระโยคาวจรผู้มีจิตถึงอัปปนา ด้วยอำนาจฌาน มีปฐมฌานเป็นต้นเท่านั้น” (มิใช่สำเร็จ อุปจาร) าเร็จแก่ผู้ได้เพียง ๑. พรหมวิหาร ๒ ข้างต้นให้สำเร็จได้เพียง ๓ ฌาน ในจตุกนัย หรือ ๔ ฌานในปัญจกนัย …

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานต่างๆ ในพระโยคาวจรซึ่งสามารถเข้าถึงปฐมฌานและพัฒนาสู่ทุตยฌานและตติยฌาน โดยการมีใจสหรคตกับเมตตาในการแผ่ไปทั่วทุกทิศ โดยมุ่งเน้นที่ความไม่มีประมาณและความเมตตาที่เป็นเอกภาพในสั

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ [อุปจารและอัปปนา] ๆ - หน้าที่ 234 พระโยคาวจรนั้น นึกหน่วงเอากสิณคฆาฎิมากาสนิมิตนั้นแล้วๆ เล่า ๆ ว่า 'อากาโ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนึกหน่วงเอากสิณในฌานอุปจาร การพัฒนาจิตให้รู้ลึกในนิมิตแห่งอากาศ การรำงับนิวรณ์และเสริมสร้างสมาธิ ที่สำคัญคือ การเข้าใจในรูปแบ…

…คาวจรนั้น ผู้มีมนสิการเป็น ไปอย่างนี้ เมื่อเธออาวัชนาการไป มนสิการไปซึ่งธาตุเหล่านั้น แล้ว ๆ เล่า ๆ อุปจารสมาธิย่อมจะเกิดขึ้น โดยนัยที่กล่าวมาแล้วนั่นแล แต่เมื่อพระโยคาพจรผู้ใดเจริญไปอย่างนั้น กรรมฐานยังไม…

เนื้อหานี้อธิบายถึงร่างกายและธาตุต่างๆ ที่มีอยู่ในนั้น ซึ่งไม่มีความคิดและเป็นอัพยากฤต เพื่อให้พระโยคาวจรเจริญกรรมฐานได้อย่างถูกต้อง โดยใช้การกำหนดลักษณะของธาตุทั้งสี่ในโกฏฐาสเพื่อช่วยในการฝึกปฏิบัติ

…ษณะทีร้อยในโกฏฐาส ๖ นั้นแหละว่า ธาตุไฟ เมื่อพระโยคาวจรนั้นกำหนดไปอย่างนั้น ธาตุทั้งหลายย่อมจะ ปรากฏ อุปจารสมาธิย่อมจะเกิดขึ้นแก่เธอผู้อาวัชชนาการไป มนสิการ ไปซึ่งธาตุทั้งหลายนั้นแล้ว ๆ เล่าๆ โดยนัยที่กล่าว…

…ามหลักอนุญาตในวิสุทธิมรรค โดยจำแนกธาตุลม ธาตุดิน ธาตุน้ำ และธาตุไฟ ผ่านการพิจารณาในโกฏฐาส และการเกิดอุปจารสมาธิในการปฏิบัติธรรม โดยให้ผู้ปฏิบัติได้เรียนรู้การวิเคราะห์ธาตุเหล่านี้เพื่อให้รู้เห็นและเข้าใจใน…

…ึงกำหนดดูธาตุ ๔ ๆ ในโกฏฐาส ๑ ๆ ไปทุกโกฏฐาสอย่างนี้ เมื่อเธอกำหนดไปอย่างนั้น ธาตุทั้งหลายย่อมจะปรากฏ อุปจารสมาธิ ย่อมจะเกิดขึ้นแก่เธอผู้อาวัชนาการไป นมสิการไป ซึ่งธาตุทั้งหลาย นั้น แล้ว ๆ เล่า ๆ โดยนัยที่กล…

…ตุไฟ และธาตุลม โดยการใช้วิธีการต่างๆ ในการพิจารณาและทำความเข้าใจธรรมชาติของธาตุทั้งหลาย เพื่อให้เกิดอุปจารสมาธิ ซึ่งช่วยให้ผู้ฝึกปฏิบัติสามารถเจริญสติและเห็นความแตกต่างของธาตุได้อย่างชัดเจน โดยมีการกล่าวถึ…

…เป็นปัจจัยแห่งการแกว่งไกว๒ พระโยคาวจรจึงมนสิการ โดยจำแนกปัจจัย ดังกล่าวมาฉะนี้ [ธาตุววัฏฐานให้สำเร็จอุปจารสมาธิ] แม้เมื่อพระโยคาวจรมนสิการไป โดย (กำหนด) อากร (๑๓) มีอรรถแห่งคำเป็นตนดังกล่าวมานี้แล ธาตุทั้ง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุทั้ง 4 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างอุปจารสมาธิของพระโยคาวจร ในแต่ละธาตุอธิบายถึงปัจจัยที่สนับสนุนฟังก์ชันต่าง ๆ อย่างละเอียด โดยเฉพาะความสัม…

…ค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 79 สมาธินี้นั้นก็มีเพียงสองอย่างเท่านั้น ซึ่งเป็นสมาธิที่ประสงค์เอา ในที่นี้ คืออุปจารสมาธิ ๑ อัปปนาสมาธิ ๑ ในสมาธิสองอย่างนั้น อุปจารสมาธิก็คือเอกัคคตาในกรรมฐาน ๑๐ และในจิตอันเป็นบุพภา…

บทความนี้กล่าวถึงสมาธิที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นสมาธิที่บำเพ็ญเพื่อความเจริญของจิตและการเข้าถึงสมาบัติ อธิบายถึงอานิสงส…

…ิกาย ล่วงโสตธาตุที่เป็นของมนุษย์" ความว่าล่วง คือล้ำธาตุหูเนื้ออันเป็นของมนุษย์ไป โดยได้ยินเสียงเลย อุปจารของมนุษย์ไป คำว่า "อุฏภ สทฺเท สุณาติ" แปลว่า ได้ยินเสียงทั้งสอง เสียงสองคืออะไรบ้าง คือเสียงทิพย์ด้…

บทความนี้อธิบายความหมายของโสตธาตุที่เป็นทิพย์และความสามารถในการได้ยินเสียงจากทั้งมนุษย์และเทวดา รวมถึงการอธิบายว่าผู้ที่สามารถได้ยินเสียงที่เกินกว่าธาตุหูเนื้อมนุษย์ได้เป็นเพราะอำนาจของทิพยวิหารและการ

…้ว ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ย่อมแล่นไป ซึ่งบรรดาชวนะเหล่านั้น ๓ หรือ ๔ ดวงแรก เป็นกามาวจร มีชื่อว่าบริกรรม อุปจาร อนุโลม และ โคตรภู ดวงที่ ๔ หรือดวงที่ ๕ เป็นอัปปนาจิตรูปาวจรชั้นจตุตถฌาน ในชวนะนั้น ญาณใดที่เกิดขึ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับมโนทวาราวัชชนะเพื่อให้เสียงที่ต้องการเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น พร้อมกับการอธิบายถึงทิพพโสตธาตุและญาณที่เกิดขึ้นจากอัปปนาจิตตามแนวทางการฝึกสมาธิและภาวนา เพื่อให้บรรลุความสาม

…รรดากสิณ ๓ นี้คือ เตโชกสิณ โอทาตรสิณ อาโลกสิณ อย่างใดอย่างหนึ่ง ให้ใกล้ (ที่จะเกิดทิพจักขุญาณ) จึงทำอุปจาร - ฌานให้เป็นโคจร" ขยาย (กสิณารมณ์) แล้วพักไว้ อธิบายว่า อัปปนา ไม่ควรให้เกิดขึ้นในอารมณ์ที่ขยายแล้…

…ักษุ โดยการใช้กสิณ ๓ ชนิด ได้แก่ เตโชกสิณ โอทาตรสิณ และอาโลกสิณ พร้อมอธิบายความสำคัญของการตั้งอยู่ในอุปจารภูมิ สถานการณ์ที่เหมาะสมในการขยายอารมณ์กสิณเพื่อให้เกิดอภิญญาและการเห็นรูปที่ชัดเจนภายใต้การพัฒนาขอ…

…ะถ้าดูออกไปภายนอก จะเป็นเหตุให้เกิดความฟุ้งซ่าน ๒. มหาฎีกาอธิบายตรงนี้ว่า คำว่าบริกรรมในที่นี้ ก็คืออุปจารฌาน ที่มีกสิณเป็นอารมณ์ ดังกล่าวแล้ว อุปจารฌานนั้น เมื่อพระโยคาวจรดูรูปเสีย ก็ไม่เป็นไป การเห็นรูปม…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจและการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่การใช้แสงสว่างและการทำสมาธิ การฝึกฝนอย่างต่อเนื่องจะนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่ชัดเจน การไม่มองไปข้างนอกช่วยลดความฟุ้งซ่าน การเข

…ะเป็นอนิยตะ ในสังขารทั้งหลาย ที่กล่าวในฤทธิวิญญาณดวงที่ 6 สังขารวันทิก ที่เหลือพึงทราบว่า สัมปโยคกับอุปจารธิยะแดง (คืออุเบกขาสารคต ทิฏฐิก-วิปุณ สังขาร) แม้อุปจารธิยะแดงที่ 8 นี้ล่ะ มานะก็ เป็นสังขารในจำนวน…

บทความนี้สำรวจความหมายของวิญญาณดวงที่ 3 และมานะภายในสังขารตามทฤษฎีวิภัฏธิมรร เน้นการเชื่อมโยงระหว่างอุเบกขาสารคตและเจตสิกธรรม เพื่อนำเสนอความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับธรรมชาติและลักษณะของสังขารในความคิด

…ดยเป็นกุลส และกิริยา ยังคง อิฐิอบ และวิญญูติให้เกิดได้ จิต ๒๖ คือ กามาวจิจ ๑๐ ที่เหลือ เว้นวิญญูติ อุปจารจิต ๑ํ จิต ๒๘ทั้งโคจ รจิตอีก ๘ ยังคงรูปและอิฐิอบให้เกิดได้ (แต่) ไม่ยัง วิญญูติให้เกิด จิต ๔๘ คือ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการแยกประเภทจิตและการเกิดของรูป อิฐิอบ และวิญญูติ โดยอธิบายถึงลักษณะต่างๆ ของจิต เช่น กามาวจิจ, ปัญจวิญญูติ รวมถึงการกำหนดรูปแบบและความสัมพันธ์ระหว่างจิตแต่ละประเภท การสำรวจจิตเป็น

…ารณาไปตามลำดับวัย สงุ้นลวดทั้งวันก็ได้ แต่เพราะว่า เพียงพิจารณาจิตดวงที่ ๑๐ (ไม่ว่า) รูปธรรมฐานก็ดี อุปจารธรรมก็ดี ก็เป็นอันคล่องแคล่ว (คือปรากฏชัดแล้ว) เหตุ * ภูฎุย ปฎุมญุตภูมิแก้ความว่า สมฌวนาย พิจารณาแ…

เนื้อหาในตอนนี้กล่าวถึงการพิจารณาจิตดวงต่างๆ เพื่อเข้าใจถึงความไม่เที่ยงและทุกข์ โดยเริ่มจากจิตดวงแรกแล้วพิจารณาไปยังจิตดวงถัดไปจนถึงจิตดวงที่สิบ การหมุนเวียนในการพิจารณาเพื่อให้เห็นแจ้งในธรรมที่ไม่เท

…ณ์ (แรก) นั้น แล้วตามเห็นความดับแห่งจิตดวงที่อธิบายว่า (แรก) นั้น เป็นอารมณ์ (ด้วย) คำว่า "สุขณโต จ อุปจาระ-ความปรากฏ โดยความงามเปล่า (มีขึ้น) ด้วย" คือเมื่อเธอตามเห็นความดับแห่ง สังขารนั้นอย่างน้อย ความปร…

เนื้อหาในวิชาภิญญาแปลภาค ๓ ตอน ๒ กล่าวถึงการเห็นความดับและการพิจารณาในด้านวิปัสสนา การศึกษาทำให้เห็นถึงความแตกต่างของสังขารและการไม่มีอัตตา เพื่อเพิ่มพูนความรู้ในด้านนี้ พระโบราณาจารย์หลายท่านได้ให้คว

…พู บ่ง อ. ลภุกติ. คม คธรูปไม่เปลี่ยน อ. อมวา, อามวิโ. แปลเป็น คูจู บ่ง อ. คูจติ, ลบที่สุภธาตุบ่ง อ. อุปจาม, แปลเป็น ผมม บ้าง อ. มมมก, มมมหา, (มีทีใช้น้อย). 2. หมวด ธุระ ธาตุ ในธาตุหมวดนี้ ลง อ. เอ ปัจจัยเห…

เนื้อหานี้นำเสนอการอธิบายการใช้และการแปลของบาลีในคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับหมวดอามาต โดยมีการแยกประเภทของธาตุและกลุ่มของพยัญชนะที่ต้องพิจารณาในการแปลให้ถูกต้องตามกฎของบาลี รวมถึงการให้ข้อมูลเกี่ยวกับปัจจ

…โลกิยา ฯ นานนุสรฺยกํ ภาวน ปนฺฑุ โลกิยํ คิ ศฺดา โหนฺติ โลคิติมวิสวสฺยฺ วินา ตกภาวโต ฯ สมยานิกสุสิ ทิ อุปจารปนฺนปกํ สมาธิ อิตรสฺส ฯ นยกสมาธิ อเวสมภู วิญฺญาคามฺคตํ วินา กาติจํ โลกุตตรอธิโม สมเวที ฯ เตนํ สมาธิ…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการพัฒนาจิตและสมาธิในปรมัตถ์บุญสาย โดยอธิบายถึงหลักการวิเคราะห์ด้านสมาธิ การแก้ปัญหาทางจิต และการค้นพบองค์ความรู้ที่สำคัญในด้านนี้ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงพฤติกรรมการใช้สมาธิอย่างมี

… ปุญญกฤิยาวุตดคม แตน แตม กฤูลฺคณ กสวงคณ ๙๙๙ ๙๙๙ ๙๙๙ อถสงฺส ปาหวามเสนา ๆ สมิโนทน วิญญมฺภูนปาหวามเสนา อุปจารปุปน-เศทน สมินา ปวดตือวรานเน มูญปาหเสนา วดตล เสาวสุตส เตส เตส นิรวาณาธิยมมา ปาหวามเสนา ๆ ปญฺญายาติ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าใจและพัฒนาปัญญาในบริบทของการศึกษา โดยเน้นที่สมาธิและการเข้าถึงความรู้ศักดิ์สิทธิ์ในมหาวิทยาลัยสมมตย ซึ่งมีผลต่อการพัฒนาตนเองและการเรียนรู้ตลอดชีวิต อาจารย์และนักศึกษาได้เรียนรู้