เกิด : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 130 / 358

…ห้รู้สึกซาบซ่านไปทั่วร่างกาย ปีติตัว สุดท้ายเป็นปีติที่ท่านหมายถึงในองค์ฌาน ปีติทั้ง 5 ประการนี้ มักเกิดขึ้นแก่ผู้เจริญสมาธิ โดยปีติที่เกิดขึ้นในองค์ฌานเป็นผรณาปีติ ส่วนปีติ อีก 4 ชนิดที่เหลือย่อมเกิดขึ้น…

บทความนี้สำรวจความรู้สึกปีติห้าชนิดที่เกิดขึ้นในระหว่างการปฏิบัติสมาธิตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความปีติที่ซาบซ่านและความสุขที่เกิดจากอารมณ์…

…หมือนตกจากที่สูง หรือตกลงไป ในเหว บางครั้งเหมือนการลงลิฟต์ แล้วจิตก็จะรวมตัวเป็นหนึ่ง ซึ่งบางคนเมื่อเกิดอาการเช่นนี้ขึ้นก็ตกใจ เพราะไม่รู้ว่าอะไรกำลังเกิดขึ้นกับตน เนื่องจากไม่เคยประสบมาก่อน จิตก็เลยถอนขึ…

อาการที่เกิดจากการรวมจิตเป็นเอกัคคตาจะทำให้ผู้ปฏิบัติตกใจได้เนื่องจากไม่เคยประสบมาก่อน แต่หากสามารถประคองจิตให้เ…

อนิจจัง ถูกสันตติปิดบัง คือ ความสืบต่อเนื่องกัน เช่น ของเก่าเสื่อมไป ของใหม่เข้ามาเกิดแทน ดังจะเห็นว่า มนุษย์และสัตว์ที่ดำรงชีวิตอยู่นี้ก็เพราะ อวัยวะนั้นๆ เกิดใหม่แทนของเก่าไม่มีอันตราย…

อนิจจังหมายถึงการที่ทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงและไม่มีสิ่งใดถาวร โดยมนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปั

ไม่ยึดติดในสิ่งทั้งหลาย จึงเกิดการปล่อยวางอารมณ์ภายนอกที่ยึดติด และจิตจึงค่อยสงบนิ่ง ตั้งมั่น และ เกิดเป็นสมาธิ การพิจารณาอย่างนั้น…

การเจริญวิปัสสนาเริ่มจากการปล่อยวางอารมณ์ที่ยึดติด เมื่อจิตสงบย่อมทำให้เกิดสมาธิและวิปัสสนาอย่างแจ่มแจ้ง ผู้ฝึกสมาธิต้องมีปัญญาและการพิจารณาตามคำสอนที่ศึกษา หากไม่มีสมาธิย่อมไ…

…ชา 3. ผลปรากฏ มีความตั้งมั่นไม่หวั่นไหว มีความเข้าใจถูกต้องในธรรม ไปตามอารมณ์ ทั้งปวง 4. เหตุใกล้ให้เกิด (เหตุปัจจัยที่ทำให้เกิด) ความสุข สมาธิ 5. องค์ธรรม 6. อารมณ์ 7. จิต 8. ผล 9. อานิสงส์ เอกัคคตาเจตสิ…

…มนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน โดยแบ่งออกเป็นลักษณะ, กิจ, ผลปรากฏ, เหตุใกล้ที่เกิดความสุขและองค์ธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพื่อให้เกิดสติปัญญาและความสุขในช…

… 2. การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน คือ การเห็นแจ้งด้วยธรรมจักขุของพระธรรมกาย รู้ได้ด้วย ญาณของพระธรรมกาย เกิดจากการเข้าถึงพระธรรมกาย และใช้ตา และญาณของพระธรรมกายพิจารณา ไตรลักษณ์ และเมื่อใช้ธรรมจักขุและญาณของพ…

บทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี อธิบายถึงการทำใจให้หยุด โดยการรวมความคิดไว้ที่ศูนย์กลางกาย เพื่อเข้าถึงปฐมฌานและบรรลุธรรมกาย รวมถึงการใช้ญาณในการพิจารณา

…้าถึงสภาวธรรมภายในที่ละเอียดไปตามลำดับ พระมงคล เทพมุนีได้กล่าวไว้ว่า “พอหยุดถูกส่วนเข้าเท่านั้นแหละ เกิดขึ้นมาอีกดวงหนึ่งเป็นดวงศีล โตเท่า ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์เหมือนกัน หยุดอยู่กลางดวงศีลนั้นแหละ พอถูกส่ว…

…ันทร์และดวงอาทิตย์ โดยนำเสนอว่าการเข้าถึงดวงปฐมมรรคที่เป็นทางไปสู่มรรคผลนิพพานนั้นต้องหยุดกลางดวงที่เกิดขึ้น และเมื่อใจหยุดอยู่กลางดวงนั้น จะนำไปสู่ดวงศีล ดวงสมาธิ และสุดท้ายดวงปัญญาและวิมุตติ ซึ่งเป็นขั้…

…ายมนุษย์ละเอียด เมื่อเอาใจหยุดเข้ากลางดวงธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดงของไก่ จนเกิดดวงปฐมมรรคของกายมนุษย์ละเอียด เข้า กลางต่อไป ก็จะเข้าถึงดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุตติ ดวงวิมุต…

ในบทนี้อธิบายการเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดและกายทิพย์ โดยเริ่มจากการหยุดใจที่กลางดวงธรรม จนมีการสร้างดวงปฐมมรรคของกายละเอียดขนาดเท่าฟองไข่แดง การปฏิบัติต่อไปจะนำไปสู่การเข้าถึงฌานต่าง ๆ ประกอบไปด้วยฌาน 1

…รรม แต่สำหรับผู้ที่ยังต้องครองเรือน แต่ปรารถนาที่จะเจริญสมาธิก็ควรพยายามที่แสวงหาที่ที่จะ ทำให้สมาธิเกิดขึ้น เช่น สถานที่เงียบสงบ ปราศจากผู้คน เมื่อไม่สามารถหาที่เช่นนั้นได้ ก็ควรใช้ห้องพัก สักห้องหนึ่งใน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาในยามป่วยไข้และการปฏิบัติธรรมอย่างทันท่วงที โดยเน้นคุณสมบัติที่เหมาะสมสำหรับสถานที่การปฏิบัติธรรม เช่น ความเงียบสงบและการมีพระภิกษุหรือกัลยาณมิตร รวมถึงการแนะนำวิธีก

…ิตต่างกัน ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ท่านได้กล่าวไว้ว่า จริต 3 อย่างข้างต้น คือ ราคจริต โทสจิต และโมหจริต เกิดจากเหตุ 2 อย่าง คือ จากสิ่งที่สั่งสมทับซ้อนมาช้านาน และ ความวิปริต ทางร่างกาย และคัมภีร์วิมุติมรรค” …

… โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผลกระทบต่อจริตในชาติก่อนและชาติปัจจุบัน ผ่านการศึกษาในคัมภีร์วิสุทธิมรรคและวิมุติมรรค ซึ่งชี้ให…

จริต สาเหตุที่มีจริตต่างกัน การประกอบกรรมในอดีตชาติ ภพภูมิก่อนมาเกิด ธาตุทั้ง 4 ในขณะบำเพ็ญบุญกุศลจิตปรารภในการมีหน้ามีตา มี เป็นผู้ที่จุติมาจาก ราคจริต ชื่อเสียง ได้เส…

เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตน…

…็นเพียงเล็กน้อย ธรรมดา ซึ่งสำหรับคนอื่นแล้วไม่ค่อยมีความสำคัญเท่าใดนัก แต่เขามีความสนใจอย่างลึกซึ้ง เกิดความ พออกพอใจอย่างจริงจัง เหมือนกับเกิดความพิศวงงงงวยอย่างเหลือเกิน มีอาการราวกับว่าไม่เคยพบเห็น สิ่…

เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่

…าลทุกเมื่อ เป็นคนไม่มีความเกียจคร้าน หมั่นประกอบความเพียร มีจิตใจตื่น อยู่เป็นนิตย์ในกิจที่ดีงาม มักเกิดความสังเวชใจ เกิดความเบื่อหน่ายในกิริยาที่ตนจะต้อง ท่องเที่ยวไปในวัฏสงสาร เห็นทุกข์โทษภัยในการที่ตนจ…

สติสัมปชัญญ์หมายถึงความระมัดระวังตัวในการทำสิ่งต่างๆ ทำให้จิตใจตื่นตัวตลอดเวลา โดยที่ต้องหมั่นสร้างสมอบรมคุณงามความดี เช่น ให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา เพื่อให้ได้พบกับความสุข และพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสา

…ญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟางลุกโพลงขึ้นในทันใด ฝ่ายปัญญาก็เป็น ธรรมที่เกิดเร็วเหมือนโทสะ คือ เกิดสว่างจ้ารู้แจ้…

… เช่น การพิจารณาซากศพหรืออสุภกัมมัฏฐาน ว่าเป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติได้มีสติและหลุดออกจากอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้, การทำความเข้าใจกับร่างกายเพื่อไม่ให้หลงเข้าไปในความสวยงามของรูปลักษณ์

…เป็นดวงกสิณ และอนุโลมให้ใช้สีไข่ไก่ ฟ้าอ่อน เทาอ่อนได้ แล้วบริกรรม ว่า โอทาต์ โอทาต์ หรือ ขาว ๆ ๆ จนเกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตเป็นแก้วมณีสีขาวใส ตาม ลำดับ แล้วใจก็จะตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ต่อไป 1.4…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกสิณสีขาวและกสิณแสงสว่าง สำหรับผู้ที่มีบารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเห

เมื่อได้ทำอาการทั้งหลายให้ถึงพร้อมด้วยการจับจ้องนิมิตอยู่อย่างนี้ อัปปนาสมาธิที่ เกิดขึ้นแล้ว ย่อมมั่นคง แม้ที่หายไปย่อมกลับคืนมาได้ 1.7 คุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 กสิณมีลักษณะพิเศษหลายปร…

เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์…

1. เป็นแนวทางที่ใช้สำหรับทำจิตให้มีความยินดีในเมื่อจิตตกเป็นเหยื่อของความทุกข์ และเพื่อที่จะก่อให้เกิดวิปัสสนาเมื่อปฏิบัติก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป 2. เป็นเครื่องป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเมื่อนักปฏิ…

…านสูตรที่กล่าวถึงคุณของการเจริญอนุสติ 6 โดยสรุปแล้วคือการพัฒนาจิตที่สามารถเข้าถึงอรรถและธรรมที่ทำให้เกิดความสุขทั้งในปัจจุบันและอนาคตได้อย่างแท้จริง โดยมีปรัชญาซึ่งสามารถนำมาศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

บริบูรณ์ด้วยพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้แล้ว มาสอนเวไนยสัตว์ อีกนัยหนึ่ง อธิบายได้ว่า ที่ทรงเป็นภควาเพราะทรงมีบุญ 6 ประการ คือ 1. อิสสริยะ เป็นผู้มีความเป็นใหญ่ 8

…ชน์ของสรรพสัตว์ ทั้งวันและคืน โดยมีเป้าหมายในการนำผู้มีคุณธรรมเข้าสู่นิพพาน สรรพคุณที่พระองค์มีนั้น เกิดจากบุญกุศลอันมหาศาลและการตั้งใจอุทิศตนเพื่อผู้อื่น

แนวคิด 1. มรณานุสติเป็นกัมมัฏฐานที่ใช้วิธีการระลึกถึงความตายที่เกิดขึ้นในภพหนึ่งชาติหนึ่ง เป็นสิ่งที่ควรปฏิบัติ เพราะเป็นเหตุแห่งการการปรารภความเพียรยิ่งๆ ขึ้นไป 2. กา…

…นุสติ ซึ่งเป็นกรรมฐานที่เน้นการระลึกถึงความตายเพื่อพัฒนาสติและสมาธิ โดยการตระหนักถึงความตายจะช่วยให้เกิดธรรมสังเวชและทำให้จิตใจสงบ การเจริญมรณานุสติทำให้ผู้อธิบายสามารถอธิบายความหมาย วิธีการ และขั้นตอนของ…

…ทั้งหลาย ตายครั้งเดียว เป็นการ ดับทุกข์โดยสิ้นเชิง 2. ขณิกมรณะ คือ การดับของสังขาร รูปนามทุกขณะ คือ เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป (อุปาทขณะ ฐิติขณะ และภังคขณะ) เป็นไปตามเหตุปัจจัย ก็ยังเกิดดับสืบต่อกันไป วินัยป…

บทที่ 3 สำรวจมรณานุสติหรือการระลึกถึงความตาย ซึ่งเป็นหนึ่งในอนุสติที่สำคัญในการปฏิบัติกัมมัฏฐาน การเจริญมรณานุสติมีผลมากในทางธรรม โดยในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงว่า การเจริญมรณานุสติจะทำให้บุคคลมีอานิสงส์ม