เกิด : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 205 / 358

…ัตร คุณพันพจน์-คุณกรรณิการ์ เศวตาภรณ์และครอบครัว คุณพิชัย-คุณระนอง ตั้งจรูญวาณิชย์ คุณพิชัย-คุณอ๊อด เกิดมั่น คุณพิบูลย์ สุกิจปาณีนิจและครอบครัว คุณพิพัฒน์ มาลาธรรมรัตน์ คุณพิมลพรรณ ฉันทาดิศัย คุณพิศ แซ่หล…

ในเอกสารนี้ประกอบด้วยรายชื่อของบุคคลต่างๆ ที่มีชื่อเสียงในสังคม เช่น คุณพรพรรณ พลกลาง, คุณพรภิมล สนิทมาก และคุณพรรณี ทองทัพ ซึ่งรวมทั้งครอบครัวของพวกเขาที่มีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ นอกจากนี้ยังมีข้อมูล

ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 10 กล่าวว่าเกิดแต่อก ที่ไม่ได้ประกอบ เกิดในคอตามฐานเดิมของตน [๒] กรณ์ที่ทำอักขระมี ๔ คือ ชิวหามชุฒิ ท่ามกลางลิ้น ๑ …

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ซึ่งอธิบายถึงวิธีการเกิดเสียงของอักขระโดยแบ่งออกเป็นกรณ์ต่างๆ รวมถึงการกำหนดมาตราของเสียงอักขระและความแตกต่างของพยัญชนะที่มี…

…รียงอักขระให้เป็นลำดับ จำจะต้องเรียงนิสสัยไว้ก่อน ท่านจึง เรียงสระก่อน ก็สระนั้นเล่า ก็เป็น ๒ อย่าง เกิดในฐานเดียวบ้าง เกิดใน ๒ ฐานบ้าง, ควรจะเรียงสระที่เกิดในฐานเดียวก่อน ก็สระที่ เกิดในฐานเดียวนั้นเป็น …

ในบทนี้ได้ศึกษาเกี่ยวกับการเรียงอักขระในบาลี โดยเริ่มจากการเรียงนิสสัยซึ่งรวมถึงการจัดเรียงสระที่เกิดในฐานเดียวและ 2 ฐาน โดยสระในฐานเดียวต้องเรียงก่อนตามลำดับของฐานที่เกิด ทั้งนี้ควรให้ความสำคัญกับเสีย…

…ะอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 81 อนิจฺจํ ตญฺหิ อุปฺปชฺชิตวา นิรุชฺฌติ, นามรูป ไม่เที่ยง เพราะว่า ๒ ๓๔ ๕ มัน เกิดขึ้นแล้ว ย่อมดับไป " ค ๕ ๖ ๖ ๒ ๔ เพราะคำที่ใช้ในประถมบุรุษ ในภาษาของเรามาก จะใช้ยืน เป็นแบบเดียวไม่ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในส่วนที่พูดถึงนามและอัพพยศัพท์ ถูกนำเสนออย่างชัดเจนเพื่อให้ผู้เริ่มต้นสามารถเข้าใจและใช้ภาษาได้อย่างถูกต้อง โดยเจาะลึกถึงการใช้คำในประถมบุรุษ สอนให้นำเอานามศัพท์ที่เป็นสัพ

…ทุกคนฺโธ กลิ่นชั่ว ทุกกร์ ทำยาก นิ นิคจฺฉติ เข้าถึง นิกชฺฌติ งอเข้า นิขนติ ขุดลง นิทหติ ตั้งลง ฝัง. เกิด นิ นิรนุตรโย ไม่มีอันตราย นิกกฑฒติ ฉุดออก ป ปชานาติ รู้ทั่ว ปาเชติ ไปข้างหน้า ขับไป ปภวติ ก่อน ปคุฆ…

บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในหมวดของวจีวิภาค ซึ่งแบ่งเป็นกลุ่มต่างๆ เช่น อุ, ทุ, นิ และ ป ที่ชี้ให้เห็นถึงความหมายและการใช้ในประโยคที่หลากหลายจากการเรียนรู้คำศัพท์และหลักการไวยากรณ์อย่างละเอียด ส

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 127 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 127 ตคุคุโณ ตถาวิโธ จ โส เหตุ จาติ ตถาวิธเหตุ ๆ พยศิริจน์ ปุถุกรณ์ พอติเรก วิรโหตุยตโถ ๆ วอตปุพฺโ

…้นการวิเคราะห์และทำความเข้าใจหลักคำสอนของพุทธศาสนา เช่น การจัดการกับเหตุและผล การเข้าใจว่าสิ่งต่างๆ เกิดขึ้นได้อย่างไร มีความสำคัญอย่างไรในทางพุทธศาสตร์ โดยเนื้อหาได้ลงลึกถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผล ต…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 112 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 112 ๆ ๆ อาหารปจฺจยอาหารตฺถิปจจัยอาหารอวิคตปจฺจเยหิ กตฺตุภูเตหิ การณ ภูเตหิ วา ฯ อนุปตถทธญชาติ(๑

เนื้อหาในหน้าที่ 112 นี้กล่าวถึงการวิเคราะห์อภิธมฺมและการเกิดขึ้นของอาหารตามหลักอภิธมฺม โดยเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่ออาหารและวัตถุ การอธิบายว่าวั…

…มีการรู้แจ้งอารมณ์เป็นลักษณะ ดังนี้ ฯ ฯ จริงอยู่ แม้เมื่อมีนิสัยปัจจัยและสมนันตรปัจจัยเป็นต้น จิตก็ เกิดขึ้นไม่เว้นจากอารมณ์ เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวความที่จิต นั้นมีการรู้อารมณ์เป็นลักษณะ ฯ มติที่…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายและลักษณะของจิตและเจตสิกตามพระอภิธรรม โดยอธิบายถึงอำนาจแห่งปรมัตถ์ที่ทำให้จิตเกิดขึ้นและรู้จักอารมณ์ โดยจิตถือเป็นธรรมชาติที่มีการรู้แจ้งอารมณ์เป็นลักษณะสำคัญ นอกจากนี้ยังมีการวิเคร…

…อนิฏฐมัชฌัตตารมณ์ ฯ เฉลยว่า สันตีรณะฝ่ายอกุศลวิบากนี้ ท่านไม่พึงเห็นอย่างนั้น เพราะโทมนัสแม้ที่จะพึงเกิดขึ้นในอนิฏฐารมณ์ เว้นปฏิฆะเสียแล้ว ก็ เกิดขึ้นไม่ได้ และเพราะ ราะปฏิฆะที่มีสภาพเป็นอกุศลแท้ ๆ ไม่เกิ…

ในบทความนี้เราจะสำรวจความแตกต่างของเวทนาในพวกสันตีรณะฝ่ายอกุศลวิบาก และการเกิดโทมนัสในอนิฏฐารมณ์ ที่มีการจำกัดไว้ว่าโทมนัสไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในสภาวะอกุศลวิบากโดยปราศจากปฏิฆะ ส่ว…

…ก่ว่า รูปาวจรกุศลนี้ ไม่อาจเรียกได้อย่างนั้น เพราะแม้ฌานที่ได้ มาด้วยกำลังมรรค โดยอำนาจการบรรลุมรรค เกิดขึ้นได้โดย อำนาจบริกรรมอย่างเดียวในกาลต่อมา เพราะฉะนั้น จึงไม่อาจเรียกว่า อสังขาร เพราะฌานแม้ทั้งหมด…

…งระหว่างฌานในรูปาวจรกุศลและกามาวจรกุศล รวมถึงการวิเคราะห์ความเป็นไปของฌานตามหลักอภิธรรม อธิบายถึงการเกิดขึ้นและคุณลักษณะของฌานที่ได้จากการปรุงแต่ง โดยใช้หลักการทางอภิธรรมเพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญและคว…

…ธัมมัตถสังคหบาลีแปล (ปริเฉทที่ ๒ ชื่อเจตสิกสังคหวิภาค) [สังคหคาถา] ธรรม ๕๒ อย่าง ประกอบกับจิต มีการ เกิดดับในที่เดียวกัน ทั้งมีอารมณ์และวัตถุ อย่างเดียวกัน บัณฑิตลงมติว่าเจตสิก ฯ คืออย่างไร ? คืออย่างนี้ …

…หาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึงการชนิดต่…

…2 ในจิตได้เพียง ๕๕ คือ ในกามาวจรจิต เว้นทวิปัญจวิญญาณ (เสีย ๑๐ คงเหลือ ๔๔) และปฐมฌานจิต ๑๑ ส่วนวิจารเกิดในจิต ๖๖ คือ ในจิตที่วิตกเกิดเหล่านั้น (๕๕) และในทุติยฌานจิต ๑๑ ฯ แต่อธิโมกข์ เกิดในจิตหลวงดวงเว้นทว…

…าในหน้าที่ 72 เน้นการวิเคราะห์จิตและเจตสิกต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร, ปีติ, และฉันทะ รวมถึงการแยกแยะระหว่างอารมณ์กุศลและอารมณ์อกุศล …

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 74 [สังคหาคาถา] ธรรม ๑๙ เกิดในจิต ๕๔ ธรรม ๓ เกิดในจิต ๑๖ ธรรม ๒ เกิดในจิต ๒๘, ปัญญาท่าน ประกาศไว้ในจิตทั้ง ๗๔ โสภณเจตสิกประกอบ เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเจาะลึกเจตสิกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ชี้ให้เห็นถึงการเกิดของธรรมในจิตต่างๆ รวมถึงการแบ่งประเภทของจิตตามลักษณะและวิเคราะห์อย่างละเอียดเกี่ยวกับเจตสิกธรรมที่ปร…

… และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 82 เจตสิกธรรมทั้งหลาย ถ้าอธิบายว่า ประกอบด้วยจิต ด้วยสักว่า บังเกิดขึ้นในที่เดียวกันเท่านั้นไซร้ ความที่แม้รูปธรรมทั้งหลายที่เกิด พร้อมกับจิตในขณะนั้น ก็จะพลอยชื่อว่า …

บทความนี้กล่าวถึงเจตสิกธรรมว่ามีความสัมพันธ์กับจิตและรูปธรรมอย่างไร โดยเน้นการเกิดและดับร่วมกันในที่เดียวกัน รวมถึงหลักการทางภูมิศาสตร์ของธรรมที่มีลักษณะเฉพาะ คำว่า เอกนิโรธ และ เอกว…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 83 ของเปรี้ยวเป็นต้น เกิดน้ำลายสอขึ้นเป็นต้นฯ l ธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา เพราะอรรถว่า รับรู้ คือเสวยรสแห่ง อารมณ์ ฯ เวทนานั้น …

เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา ซึ่งหมายถึงการรับรู้และเสวยรสแห่งอารมณ์ มีการพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนากับการเสวยรสของอารมณ์ เช่น สุขเวทนา, สัญญาที่เป็นการรู้จำอารมณ์ แ

…ภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 93 ที่กายและจิตตรงเป็นลักษณะ ฯ ก็ทั้ง 5 คู่ มีกายปัสสัทธิเป็นต้นนี้ เกิดจากปัจจัยที่เป็นปฏิปักษ์ต่อความกำเริบแห่งธาตุ ซึ่งกระทำกายและจิต ให้มีความกระวนกระวายอย่างแรงเป็นต้น…

เนื้อหาต้องการอธิบายความหมายของกายและจิตผ่านหลักอภิธรรม โดยการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของความสงบในจิตและกาย ซึ่งมีความสำคัญในด้านการปฏิบัติธรรม ภายในข้อความระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่าง…

…ป็นตัวอย่าง ๆ ก็ในสัญญา วิญญาณ และปัญญานี้ วิญญาณ ย่อมเป็นอัพโพหาริก ในเวลาที่สัญญาซึ่งเป็นญาณสัปยุตเกิดขึ้น ด้วย อำนาจถือเอาแต่อาการ ฯ ในกาลนอกนั้น วิญญาณย่อมมีกำลัง ๆ แต่ (ธรรมคือ) สัญญาและวิญญาณทั้ง๒ ท…

…านของวิญญาณในขณะนั้นและอธิบายว่า จิตนั้นไม่สามารถแยกออกจากเจตสิกได้อย่างไร และสรุปว่าจิตเป็นผลของการเกิดขึ้น และมีความเชื่อมโยงกับความเป็นจริงในชีวิตในทุกด้านที่มีการอุปทานในกลุ่มของความรู้ ความคิด และพฤต…

…มีวิตก โดยสภาพ หรือว่ากามาวจรจิต ๔๔ เหล่านี้ ถูกทวิปัญจวิญญาณเหล่านั้น เว้นเสีย ฯ อธิบายว่า วิตกย่อมเกิดในกามาวจรจิต ๔๔ เหล่านั้น และ ในปฐมฌานจิต ๑๑ เพราะฌานที่เหลือทุติยฌานเป็นต้น ไม่มีวิตกตาม กำลังแห่งภ…

…บจิต โดยเฉพาะเจตสิกที่ไม่สามารถแยกจากจิตได้ เช่น กามาวจรจิต ๔๔ ที่ถูกเว้นโดยทวิปัญจวิญญาณ และวิตกที่เกิดขึ้นในหญิงเหล่านั้น รวมถึงการอธิบายประเด็นต่างๆ เช่น วิจารย、อธิโมกข์、วิริยะ และปีติที่เกิดในจิตประเภ…

…ฺเตสุ เป็นต้นฯ จริงอยู่ ทิฏฐิย่อมได้เฉพาะในโลภสหคตจิตเท่านั้น เพราะบุคคลผู้ยึดมั่นใน สักกายะเป็นต้น เกิดเข้าใน (เกิดความยึดถือ) ในสักกายะเป็นต้นนั้นว่า ของเราฯ แม้มานะก็เป็นไปเหมือนกันกับทิฏฐิ เพราะเป็นไป…

ในหน้าที่ 98 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการกล่าวถึงวิตก และการนับจิตตุปบาททั้ง 121 และ 85 โดยมีการอธิบายถึงหลักการของสพฺพากุศลสาธารณา และบทบาทของอำนาจในจิต โดยสถานการณ์ที่คนทำกร

…นไป) ในอกุศลจิตทุกดวงที่เดียว ๓ เจตสิกทรงกระทำไว้ (คือเป็น ไป) เฉพาะในโลภมูลจิต ตามสมควรแก่การสมภพ (เกิด) ๔ เจตสิก ทรงกระทำไว้เฉพาะในโทสมูลจิต ฯ และ ๒ เจตสิกทรงกระทำไว้ (คือเป็น ไป) จำเพาะในสสังขาริกจิต ฯ…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงพวกจิตที่มีทิฏฐิวิปยุตและอิสสาที่สามารถเกิดขึ้นได้เฉพาะในปฏิฆจิต พร้อมอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างเจตสิกและจิตที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะการกระทำในพ…