หน้าหนังสือทั้งหมด

สันโดษและอัปปิจฉา
107
สันโดษและอัปปิจฉา
…้ไปรวมกัน คือ ชอบพูดว่า “สันโดษมักน้อย” เลยทำให้ เป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า สันโดษ คือความมักน้อย เกิดความเข้าใจว่า ธรรมข้อนี้สอนให้คนเราอยากมี อะไรน้อยๆ และยินดีตามที่ตนมีตนได้ ได้อย่างไรก็พอใจอยู่แค่น…
เรื่องราวเกี่ยวกับคำว่า 'สันโดษ' ซึ่งหมายถึง ความยินดีในของของตน พร้อมอธิบายถึงความแตกต่างระหว่าง 'สันโดษ' และ 'อัปปิจฉา' ที่หลายคนเข้าใจผิดว่าเหมือนกัน นอกจากนี้ยังยกตัวอย่างความรักในครอบครัวและสถาบั
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
109
การบริหารสมณะแห่งความสันโดษ
…้นั้น 8) ยถาพลสันโดษในเสนาสนะ คือ ความยินดีตามกำลังในเสนาสนะ เช่น เมื่อภิกษุได้รับ เสนาสนะที่ใช้แล้วเกิดความสบาย เหมาะกับสุขภาพร่างกายของตน ก็พอใจใช้เสนาสนะนั้น แม้ว่าจะเป็น ของเก่า หรือของไม่มีราคา ก็มีค…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์ของความยินดีตามสิ่งที่ได้รับในเสนาสนะและคิลานปัจจัยสำหรับพระภิกษุ โดยสอนให้รู้จักการพอใจในสิ่งที่มี แม้จะเป็นเพียงเครื่องมือที่มีคุณภาพต่ำก็ตาม รวมถึงความสำคัญของการมีบริขาร 8
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
117
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับนิวรณ์ 5
…ย่อมเป็นทุกข์ กระสับกระส่าย แม้จะ พยายามปฏิบัติธรรม ก็ยากที่จะซาบซึ้งในรสแห่งธรรม ไม่อาจพบความสุขอันเกิดจากฌานได้ฉันนั้น 7.3.3 ถีนมิทธะ คือ ความหดหู่ ความง่วงเหงา ซึมเซา ขาดความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรม …
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือนโรค หลายคนที่มีพยาบาทย่อมมีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
122
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
…สมาธิ การบรรลุฌานทั้ง 4 ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น ล้วนเป็น สามัญญผลอันเกิดจากการเจริญสมาธิภาวนาของพระภิกษุเอง สมาธิในพระพุทธศาสนาอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ระดับ คือ 1. สมาธิเบื้องต…
…่ำซึ่งหมายถึงการทำใจให้สงบและปราศจากอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับอายตนะ 6 และสมาธิเบื้องสูงซึ่งเป็นสภาวะที่เกิดจากการบรรลฌานทั้ง 4 ขั้นตอนในการปฏิบัติสมาธิ คือ การสละอารมณ์เพื่อลดสิ่งรบกวนจิตใจ เพื่อเข้าถึงความส…
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
123
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
…ฌาน เมื่อผู้ปฏิบัติวางใจหยุดนิ่งอยู่กลาง ดวงจิตที่ใสนั้น พอหยุดได้ถูกส่วน ก็จะเข้าถึงสมาธิเบื้องสูง เกิดเป็น “ดวงฌาน” ขึ้นกลางดวงจิตนั้น มีลักษณะ กลมรอบตัวเป็นปริมณฑล ใสเป็นกระจกคันฉ่องส่องเงาหน้า มีกายมน…
…ปสู่ความสุขกายสบายใจและการรู้เห็นกายภายใน ทุกคนมีความสามารถในการเข้าถึงสภาวะเหล่านี้ เมื่อจิตใจของตนเกิดความนิ่งและมีสมาธิที่มั่นคง.
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
130
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
…ประกอบด้วยมหาภูต 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ ส่วนวิญญาณนั้น หมายถึงใจนั่นเอง กายมนุษย์ที่เกิดแต่มารดาบิดานี้ ย่อมเจริญเติบโตขึ้นได้ด้วยอาหาร เป็นสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้ มีการ เจ็บไข้ได้ป่วยและแก่ชร…
…้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกถึงความเกิดและความดับของร่างกาย ส่งผลให้เกิดความเบื่อหน่ายต่อกายและมีแนวทางที่จะละทิ้งร่างกายไป สุดท้ายคือการเข…
เจโตปริยญาณและการระลึกชาติในพระพุทธศาสนา
135
เจโตปริยญาณและการระลึกชาติในพระพุทธศาสนา
…ทวีประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุ ญาณที่ทำให้ระลึกชาติแต่หนหลังได้ว่า ชาติไหนเป็นอะไร เกิดที่ไหน มีสภาพความเป็นอยู่อย่างไร เป็นต้น ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิก…
…ามสามารถในการเข้าถึงญาณและความรู้อดีตที่เป็นประโยชน์ต่อการเจริญในศาสนา การศึกษานี้ยังช่วยส่งเสริมให้เกิดความบริสุทธิ์ในจิตใจและการทำงานด้วยความมุ่งมั่น ตลอดจนการชี้แนะแนวทางการใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่า และมีส…
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
149
ลักษณะและคุณสมบัติของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา
…) คือ การฝึกใจ คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในเบื้องสูง คือ ปัญญาสิกขา (ปัญญา) คือ ความรู้แจ้งหรือผลที่ เกิดขึ้นจากการฝึกใจ 9.3 ลักษณะของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถือ จากสามัญญผลสูตร นักศึกษาคงพอจะมีข้อสรุปในใจได้แ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคุณลักษณะของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา แบ่งออกเป็น 3 ระดับ ตามหลักไตรสิกขา ได้แก่ ศีลสิกขา (การฝึกกายและวาจา), จิตตสิกขา (การฝึกใจ), และปัญญาสิกขา (ความรู้แจ้งจากการฝึกใจ) นอกจาก
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
154
การปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและการบรรลุนิพพาน
…พุทธ ศาสนา ซึ่งเริ่มจากพระวินัยต่อไปถึงพระสูตรนั้น ล้วนเป็นหลักสำหรับพุทธศาสนิกชน ที่จะต้องศึกษาให้ เกิดความเข้าใจ แล้วยึดไว้เป็นหลักปฏิบัติ พุทธศาสนิกชนที่ยังเป็นฆราวาสอยู่ ย่อมยากจะปฏิบัติตาม พระธรรมวิน…
บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติตามพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนาว่าเป็นสิ่งสำคัญในการบรรลุเป้าหมายสูงสุดคือ นิพพานหรือ 'เป้าหมายเหนือฟ้า' โดยยกตัวอย่างการบวชเพื่อฝึกฝนอบรมตนให้บริสุทธิ์ รวมถึงการปฏิบัติตามศีล
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
155
จิตใจและการปฏิบัติธรรม
และญาณของธรรมกายนี้เอง จะเป็นเครื่องส่องให้เห็นและรู้อริยสัจ 4 ซึ่งในที่สุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติ เกิดปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโดย สิ้นเชิง น…
…ะวางกิเลสและเห็นคุณค่าของการเข้าใจธรรม. นอกจากนี้ยังเตือนถึงอันตรายจากการคบคนพาล และผลกระทบที่สามารถเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการมีความคิดผิด ๆ ส่งผลต่อการใช้ชีวิตและสังคม. จึงต้องมีการระมัดระวังในการเลือกคบเพ…
การล้มล้างความเชื่อเก่าในพระพุทธศาสนา
175
การล้มล้างความเชื่อเก่าในพระพุทธศาสนา
…กและชีวิต ระดับทิฏฐิ 1) ความเข้าใจเรื่องโลกและชีวิตระดับธรรมดาทั่วไป คือความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องที่เกิดขึ้นและ เป็นไปตามธรรมดาธรรมชาติ จนเป็นที่รู้และเข้าใจตรงกันโดยทั่วไปว่าเป็นความจริงเช่นนั้น เช่น ควา…
…ำให้เป็นสิ่งที่ยั่งยืนและอมตะตลอดไป นอกจากนี้ยังมีการวิเคราะห์เกี่ยวกับการค้นหาหรือสร้างลัทธิใหม่ที่เกิดขึ้นตลอดเวลาเมื่อผู้คนเบื่อหน่ายกับความเชื่อเก่าๆ และไม่สามารถยืนยันได้ว่าลัทธิใดถูกหรือผิด.
การพิจารณานิวรณ์และการบรรลุฌาน
199
การพิจารณานิวรณ์และการบรรลุฌาน
… เหมือนภูมิสถานอันเกษม ฉันนั้นแล รูปฌาน 4 เมื่อเธอพิจารณาเห็นนิวรณ์ 5 เหล่านี้ ที่ละได้แล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อม เกิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้วย่อมได้เสวยสุข เมื…
…บ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของการบรรลุฌาน สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาจิตใจและการทำให้จิตอิ่มเอิบที่เกิดจากการประพฤติปฏิบัติ อันนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตซึ่งมีภูมิสถานที่เกษมสำคัญ เช่นเดียวกับที่กรมหาบพิตร…
ปีติและสุขในสมาธิ
200
ปีติและสุขในสมาธิ
ซาบซ่านด้วยปีติและสุขเกิดแต่สมาธิ ไม่มีเอกเทศไหนๆ แห่งกายของเธอทั่วทั้งตัว ที่ปีติและสุขเกิดแต่สมาธิ จะไม่ถูกต้อง ดูกรมหาบพิต…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของปีติและสุขที่เกิดจากสมาธิในจิตใจของภิกษุ โดยเปรียบเปรยถึงเหตุการณ์ต่างๆ เพื่อสะท้อนถึงความเป็นหนึ่งเดียวของร่างกายกับ…
ความเข้าใจในจิตและการปฏิบัติ
201
ความเข้าใจในจิตและการปฏิบัติ
หยิบแก้วไพฑูรย์นั้นวางไว้ในมือ แล้วพิจารณาเห็นว่า แก้วไพฑูรย์นี้งาม เกิดเองอย่างบริสุทธิ์แปดเหลี่ยม นายช่างเจียระไนดีแล้ว สุกใสแวววาว สมส่วนทุกอย่าง มีด้ายเขียวเหลืองแดง ขา…
…น การชักไส้จากหญ้าปล้องและดาบจากฝัก ทั้งนี้ยังเน้นถึงการพัฒนาจิตเพื่อถึงอิทธิวิธีและการสร้างสรรค์ที่เกิดจากใจเอง ซึ่งถือว่าเป็นธรรมชาติของความรู้สึกที่มีอยู่ในกาย และขอให้เข้าใจว่า แม้ว่าสิ่งเหล่านี้จะมีค…
การระลึกชาติและจุติของสัตว์
204
การระลึกชาติและจุติของสัตว์
กำหนดอายุเพียงเท่านั้น ครั้นจุติจากภพนั้นแล้วได้ไปเกิดในภพโน้น แม้ในภพนั้น เราก็ได้มีชื่ออย่างนั้น มี โคตรอย่างนั้น มีผิวพรรณอย่างนั้น มีอาหารอย่างนั้น เส…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดการระลึกชาติและการเกิดใหม่ในพุทธศาสนา โดยเปรียบเทียบกับการเดินทางจากบ้านหนึ่งไปยังบ้านอื่น ๆ พร้อมกับการระลึกถึงสิ่งที่เคย…
ความท้าทายของมนุษย์ในชีวิตประจำวัน
21
ความท้าทายของมนุษย์ในชีวิตประจำวัน
…บนโลกใบนี้เหมือนมีคนคอยกลั่นแกล้ง สอดแทรกปัญหามาให้อยู่ตลอดเวลา เหมือนมีตัวอะไรสักตัวหนึ่ง กลัวว่าจะเกิดสันติสุขกับชาวโลก จึงคอย จัดปัญหามาให้ จัดให้เรื่องเล็กบ้าง ใหญ่บ้าง แต่ไม่ขาดส่ง เศรษฐกิจ ปากท้อง ป…
บทความนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัญหาที่ทุกคนต้องเผชิญในชีวิต ตั้งแต่ความเศร้าหมอง ความโลภ จนถึงความขัดแย้งในความรักและสังคม การดำเนินชีวิตของทุกคนต้องเผชิญกับปัญหาหลายรูปแบบที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องเดียวกั
ทำไมต้องศึกษาพระพุทธศาสนา
24
ทำไมต้องศึกษาพระพุทธศาสนา
…ีวิตได้ถูกต้อง พระพุทธศาสนาตอบคำถามเกี่ยวกับความจริงของชีวิตต่าง ๆ ที่ค้างคาใจชาวโลกทั้งหลายได้ คือ เกิดมาทำไม อะไรคือเป้าหมายของชีวิต ตายแล้วไปไหน นรกสวรรค์มีจริงหรือไม่ ทำอย่างไรตายแล้วจึง จะไปสวรรค์ ทำ…
พระพุทธศาสนาเสนอคำตอบเกี่ยวกับความจริงของชีวิต เช่น ทำไมเกิดมา มุ่งเน้นเป้าหมายของชีวิตและการทำให้ชีวิตมีความสุขและสำเร็จ คำสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกช่วยคลายคำถามต…
สงครามครูเสดและประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
34
สงครามครูเสดและประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
(Crusade)” จึงเกิดขึ้นและถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ให้ชนรุ่นหลังได้ศึกษาสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน สงครามครูเสดเป็นสงคร…
สงครามครูเสดเกิดขึ้นระหว่าง ค.ศ.1639-1813 ระหว่างชาวคริสต์และมุสลิม โดยมีผู้เสียชีวิตประมาณ 7 ล้านคน การรบนี้มีศรัทธ…
ผลกระทบของสื่อมวลชนต่อพฤติกรรมเยาวชน
38
ผลกระทบของสื่อมวลชนต่อพฤติกรรมเยาวชน
เหตุการณ์ปารองเท้าในประเทศอังกฤษและในอินเดียอาจจะไม่เกิดขึ้น หากไม่มีภาพข่าวการ ปารองเท้าเข้าใส่ประธานาธิบดี จอร์จ ดับเบิลยู บุช ในประเทศอิรัก เผยแพร่ไปทั่ว…
การแสดงออกของผู้คน เช่น เหตุการณ์การปารองเท้า เป็นผลกระทบจากสื่อที่แพร่หลาย โดยเฉพาะการสร้างแรงกระตุ้นในเยาวชน สื่อมวลชนควรเสนอข่าวดีและข่าวสร้างสรรค์ เพื่อกระตุ้นให้นำเสนอสิ่งที่ดีในสังคม ในขณะที่ผู้
ความหมายและการสร้างบุญในพระพุทธศาสนา
39
ความหมายและการสร้างบุญในพระพุทธศาสนา
…รถามว่า บุญคืออะไร ก็ต้องตอบว่า บุญ คือ “ธาตุบริสุทธิ์และละเอียด มีลักษณะเป็นดวง กลมรอบตัว ใส สว่าง เกิดขึ้นจากการทำความดี ได้แก่ การให้ทาน รักษาศีล และเจริญสมาธิภาวนา ฯลฯ บุญเมื่อเกิดขึ้นแล้วจะค่อยๆ ชำระ…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับความหมายของบุญในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการนิยามบุญและความสำคัญของการทำความดี รวมไปถึงการตรึกตรองความรู้ที่ได้รับจากครูและการตั้งคำถามเพื่อเข้าใจวัตถุประสงค์ของธรรมะได้อย่างลึก