หน้าหนังสือทั้งหมด

สมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา
17
สมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา
…าธิทั้งหมดท่านได้อธิบายไว้ในหนังสือคัมภีร์วิสุทธิมรรคของพระพุทธโฆษาจารย์ โดยใช้คำว่า จิตตภาวนา ในการเจริญภาวนา นอกจากมีการดำเนินไปของจิตแล้ว ยังมีการใช้คำกล่าวบางอย่างขณะ เจริญภาวนาแบบต่างๆ เช่น ใช้คำว่า ป…
บทความนี้เสนอความหมายของสมาธิและภาวนาในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการอธิบายของพระพุทธโฆษาจารย์ สมาธิหมายถึงการรวมจิตเป็นหนึ่ง และภาวนาเป็นการฝึกจิตเพื่อความสงบ ไม่มีเว็บอื่นที่น่าสนใจนอกจาก dmc.tv การฝ
โพชฌงค์และอริยสัจในพระพุทธศาสนา
33
โพชฌงค์และอริยสัจในพระพุทธศาสนา
…าธิ และอุเบกขา โพชฌงค์แต่ละอย่างมีอยู่ในจิตใจตนหรือไม่ ที่ยังไม่เกิด เกิดขึ้นได้อย่างไร ที่เกิดแล้ว เจริญให้เต็มบริบูรณ์ได้อย่างไร ดังพุทธพจน์ว่า “ภิกษุพิจารณาเห็นธรรมในธรรม คือโพชฌงค์ 7 อย่างไรเล่า ภิกษุใ…
บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับโพชฌงค์ 7 อย่าง ซึ่งประกอบด้วย สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปิติ ปัสสัทธิ สมาธิ และอุเบกขา หัวข้อแต่ละหัวข้อได้ชี้ให้เห็นความสำคัญและการประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบเพื่อให้รู้ชัดในจ
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
…ึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปัสสนาต่อไป ดังตัวอย่างของพระยสกุลบุตร “เมื่อยสกุลบุตรนั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแส…
…ดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยสัจ 4 ที่ต้องอาศัยการพิจารณาอย่างจริงจัง เพื่อเข้าสู่การบรรลุธรรม จึงจำเป็นต้องมี…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
82
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
…ุ ในขณะ เดินทางกลับได้พบสวนมะม่วงที่น่ารื่นรมย์ใกล้ๆ กับแม่น้ำแห่งหนึ่ง จึงทูลถามพระพุทธองค์ว่า จะไปเจริญ สมาธิที่นั่นได้หรือไม่ พระพุทธองค์ตรัสว่า ให้รอจนกว่าจะมีพระภิกษุมาดูแลพระองค์แทน แต่หลังจากพระ เมฆ…
…กัลยาณมิตรในการปฏิบัติธรรม โดยยกตัวอย่างการสนทนาของพระเมฆิยะ ซึ่งได้รับความอนุญาตจากพระพุทธเจ้าให้ไปเจริญสมาธิ แต่ประสบปัญหาความคิดฟุ้งซ่านกลับมา พระองค์จึงสอนว่าการมีมิตรดีจะช่วยให้สามารถพัฒนาอีก 4 ข้อของ…
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
85
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
4.4 เว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ เมื่อแสวงหากัลยาณมิตรได้แล้ว จึงหาสถานที่ที่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ เว้นสถานที่ ที่ไม่เหมาะต่อ…
การเลือกสถานที่ที่เหมาะสมในการเจริญสมาธินั้นสำคัญมาก โดยควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่ส่งเสียงรบกวนหรือมีคนพลุกพล่าน บทความนี้นำเสนอการพิจารณา…
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
5.5.2 โทสจริต คนใจร้อน มักโกรธ หรือในขณะนั้นมีอารมณ์โกรธขัดเคืองเกิดขึ้น อันเป็นอุปสรรคต่อการ เจริญภาวนา ท่านให้ใช้กัมมัฏฐาน 8 อย่าง คือ พรหมวิหาร 4 และวรรณกสิณ 4 เพื่อระงับดับโทสะ จะเลือกอย่างใดอย่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับโทสจริต โดยใช้วิธีการของกัมมัฏฐาน 8 ประเภท ที่รวมถึงพรหมวิหาร 4 และวรรณกสิน 4 ซึ่งจะช่วยลดอารมณ์โทสะ เพื่อให้จิตใจสงบ รวมถึงหลักการของอานาปานสติในการควบคุมอารมณ์และการระลึก
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
…อเป็นดวงนิ่งที่สว่างใส จน ในที่สุดใจก็จะรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” 1.4.4 วาโยกสิณ ( กสิณลม ) ผู้เจริญภาวนาด้วยกสิณลม จึงจับเอานิมิตด้วยการที่ได้เห็นหรือได้ถูกต้องลม โดยการ เจริญกสิณลมได้ต้องอาศัยการมอง…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการส
อานิสงส์ของสังฆานุสติและการเจริญสีลานุสติ
61
อานิสงส์ของสังฆานุสติและการเจริญสีลานุสติ
ส่วนอานิสงส์ของสังฆานุสติ เช่นเดียวกับพุทธานุสติ และธัมมานุสติ 2.11 การเจริญสีลานุสติ สีลานุสติ คือ การตามระลึกถึงศีลที่ตนรักษาไว้โดยปราศจากโทษอยู่เนือง ๆ ศีลที่รักษานั้น จะเป็…
…าเกี่ยวกับอานิสงส์ของสังฆานุสติซึ่งส่งผลให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจถึงความสำคัญของการมีสติในหลายระดับ และการเจริญสีลานุสติให้ศีลที่ตนรักษานั้นบริสุทธิ์ โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับหลักการสำคัญที่ต้องปฏิบัติเพื่อให้ศีล…
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
94
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
บทที่ 4 กายคตาสติ 4.1 ความเป็นมาของกายคตาสติ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคท่านกล่าวไว้ว่า “การเจริญกายคตาสตินี้จะมีได้ในพระพุทธศาสนา เท่านั้น นอกจากพระพุทธศาสนาแล้ว จะมีไม่ได้เลย” แม้ว่าพวกเดียรถีย์ท…
…ญาณทัสสนะ ปฏิบัติเพื่อทำให้จิตสงบ และช่วยในการละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว โดยให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจในการเจริญธรรมนี้ เพื่อให้เกิดประโยชน์ใหญ่และความเกษมจากโยคะ.
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
129
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
…ัสสัทธิสัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์ อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ทั้ง 3 นี้ ให้แก่กล้ายิ่งขึ้น 4.5 ความลำบากในการเจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน ในบรรดากัมมัฏฐาน 40 นั้น อนุสติ 10 พรหมวิหาร 4 ทำการปฏิบัติลำบากมากกว่า กัมมัฏฐาน…
บทความนี้กล่าวถึงการดูแลจิตในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการอบรมจิตใจและพัฒนากัมมัฏฐาน โดยเฉพาะกายคตาสติกัมมัฏฐานที่มีความยากลำบากในการปฏิบัติ รวมถึงความจำเป็นในการศึกษาและเข้าใจธรรมก่อนการปฏิบัติ เพื่อใ
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
…ั้นดังนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแนะนำให้เลือกเสนาะสนะที่เป็น ป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ว่าเหมาะต่อการเจริญภาวนา เพราะสถานที่เหล่านั้นเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ทำให้เมื่อ เจริญอานาปานสติแล้วใจหยุดนิ่งตั้ง…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเลือกสถานที่เพื่อการเจริญอานาปานสติ โดยเสนอให้เลือกเสนาะสนะที่เป็นป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ซึ่งเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ท…
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
139
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
ทรงตรวจตราดูเสนาสนะที่เหมาะสมแก่ผู้ปฏิบัติเป็นอย่างดีแล้ว จึงได้ชี้บอกว่าควรเจริญกัมมัฏ ฐานในที่นั้นที่นี้ เมื่อทำตามที่พระองค์แนะนำแล้ว ได้บรรลุอริยผลตามลำดับ จนกระทั่งเป็น พระอรหั…
ทรงตรวจตราเสนาสนะเพื่อการปฏิบัติธรรมอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่…
แรงบันดาลใจจากธรรมะ
12
แรงบันดาลใจจากธรรมะ
…ข้าถึงความสงบ สว่าง ได้ง่าย ในยามที่ปฏิบัติธรรม คุณธรรมข้อนี้ ไม่เพียงแต่เป็นคุณธรรม ที่น่าเลื่อมใส เจริญตาเจริญใจเท่านั้น หากยังเป็น ทางมาของความรู้และความดี ที่เอื้ออำนวยต่อ ความเจริญก้าวหน้าทางธรรมะอย่า…
…ละสว่างได้ง่ายขึ้น ความเคารพและความอ่อนน้อมที่มีต้นกำเนิดจากใจที่ใสเย็น เป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การเจริญก้าวหน้าทางธรรมะ.
การพิจารณาสภาพแวดล้อมและซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
17
การพิจารณาสภาพแวดล้อมและซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
…พ็ญอสุภกัมมัฏฐานได้ถึงที่สุด 3. การพิจารณาซากศพ หลังจากที่ดูสภาพแวดล้อมแล้ว จึงทำการพิจารณาซากศพหรือเจริญอสุภกัมมัฏฐาน โดยมีข้อปฏิบัติในการพิจารณาคือ 3.1 ผู้ปฏิบัติต้องยืนอยู่เหนือลม อย่ายืนใต้ลม เพราะกลิ่…
เมื่อเข้าถึงสุสาน ควรสังเกตสภาพแวดล้อมโดยรวมเพื่อเตรียมตัวสำหรับการปฏิบัติอสุภกัมมัฏฐาน เพื่อหลีกเลี่ยงความกลัวจากการเห็นเงาหรือสิ่งผิดปกติ การพิจารณาซากศพต้องมีระเบียบเพื่อไม่ให้เกิดความกลัวโดยการเลื
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
25
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
…ม่เที่ยงหนอ มีอันเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อม ดับไป ความสงบแห่งสังขารนั้นเป็นสุข” เจริญวิปัสสนาได้บรรลุพระอรหัต พร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ทั้งหลาย 2. พระยสกุลบุตรเจริญอสุภสัญญาไว้ในชาติอดีตทำให…
บทนี้เผยถึงการพิจารณาซากศพโดยพระเถระและความเข้าใจในธรรมชาติของสังขาร ว่าทุกอย่างไม่เที่ยง และการบรรลุธรรมของพระยสกุลบุตรที่มีอสุภสัญญาในชาติอดีต ส่งผลให้บรรลุธรรมในปัจจุบัน เมื่อท่านได้เห็นสภาพคนรับใช
การเจริญพรหมวิหารกัมมัฏฐาน
30
การเจริญพรหมวิหารกัมมัฏฐาน
2.6 การเจริญกรุณาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 2.7 การเจริญมุทิตาภาวนา 2.7.1 ขั้นตอนการเจริญมุทิตา 2.7.2 การเจริญมุท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญพรหมวิหารกัมมัฏฐาน เน้นการเจริญกรุณา มุทิตา และอุเบกขาภาวนา โดยมีขั้นตอนและวิธีการแผ่มุทิตาและอุเบกข…
เมตตาและตัณหาเปมะในธรรมะ
39
เมตตาและตัณหาเปมะในธรรมะ
… เมื่อปฏิบัติบ่อยๆ ก็อุดหนุนให้เมตตาแท้ เกิดขึ้นได้เหมือนกัน ตัณหาเปมะนี้เป็นสภาพธรรมที่ขัดกันกับการเจริญสมาธิ ตลอดจนขัดต่อการเจริญจิต ให้มีสติสัมปชัญญะ ผู้ที่มุ่งบำเพ็ญเพียรให้บรรลุโลกุตรธรรมจะต้องกำจัดตั…
…ผู้อื่นอย่างแท้จริง และตัณหาเปมะ ซึ่งเป็นเมตตาแบบมีความยึดติดที่เกิดจากความรักใคร่ โดยเสนอขั้นตอนการเจริญเมตตาผ่านการฝึกฝนตามพรหมวิหาร 4 เพื่อเสริมสร้างจิตใจที่มีความสงบและยั่งยืน พร้อมทั้งจัดการกับความกัง…
เจริญเมตตาในบุคคลที่รักเคารพ
43
เจริญเมตตาในบุคคลที่รักเคารพ
4. เจริญเมตตาในบุคคลที่รักเคารพ เมื่อแผ่เมตตาให้ตนเป็นสักขีพยานแล้วบุคคลต่อไปในอันดับที่สอง คือ ผู้ที่เรารัก…
การเจริญเมตตาเริ่มต้นด้วยการแผ่เมตตาให้ตนเอง สู่บุคคลที่รักและเคารพ เพื่อเพิ่มพูนเมตตาภาวนา โดยระลึกถึงคุณงา…
บทแห่งความเมตตา
44
บทแห่งความเมตตา
…ฺคโล สุขิโต โหตุ, นิททุกฺโข โหตุ ขอบุคคลที่รักใคร่มากนั้นจงมีความสุขเถิด, จงอย่ามีความทุกข์เลย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอัปปนาสมาธิเช่นเดียวกัน ทำฌาน จิตนั้นให้อ่อนนุ่มนวลควรแก่งาน สามาร…
ข้อความนี้เน้นการเจริญภาวนาเมตตาในทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นสำหรับตนเอง ผู้ที่รัก คนที่เป็นกลาง และศัตรู เพื่อให้เกิดความสุขใน…
การเจริญกรุณาในบุคคล
72
การเจริญกรุณาในบุคคล
แต่ส่วนที่เป็นความทุกข์ของคนที่เป็นศัตรูที่เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือที่จะเกิดขึ้นในชาติต่อๆ ไป แล้วจึงเจริญกรุณาไปยังคนที่เป็นศัตรู คน 2 จำพวก ที่ให้เจริญกรุณาเป็นอันดับแรกนั้นเพราะว่าทำให้กรุณาภาวนาสำเร็จ ไ…
ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่ายขึ้น จากน…