เรื่อง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 292 / 571

…ย หิ โฆสิตาราเม ปญฺจสตปริวารา เทว ภิกขู วิหรี่สุ: วินยธโร จ ธมฺมกถิโก จ. ฯเปฯ (ธมฺมปทฏฐกถา ภาคที่ ๑ เรื่องที่ ๕) ตั้งแต่ ปเร จ ถึง กูเลส เป็นท่อนต้น กล่าวเรื่องนั้นโดยย่อ, ตั้งแต่ โกสมพิย์ หิ ไปจนจบเรื่อง เ…

บทความนี้พูดถึงวิตถารโชตกนิบาตซึ่งเป็นแนวทางในบาลีไวยากรณ์ ที่ประกอบด้วยสองท่อน โดยท่อนแรกนำเสนอสรุป และท่อนหลังนั้นอธิบายให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจน พร้อมตัวอย่างการใช้งานในบทเรียนจ

…วามที่เป็นเหตุ, อุทาหรณ์เป็นตัวอย่างดังนี้ ภิชฺชติ ปูติสนเทโห, มรณนต์ หิ ชีวิต. (ธมฺมปทฏฺฐกถา ภาค ๕ เรื่องที่ ๑๒๐)

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์ประโยคในบาลี โดยเฉพาะการใช้ นิบาต ในการชี้แจงเหตุผลในข้อความที่มีความซับซ้อน ประกอบด้วยการอ้างอิงถึงหลักคำสอนในพระไตรปิฎกเพื่อยกตัวอย่างการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผ

…ฺปสนฺเนน อุทเกน โธวียมานาน วินสฺสนฺติ----เอวเมว อเวเรน---- เวรานิ รูปสมสมนฺติ (ธมฺมปทฏฐกถา ภาคที่ ๑ เรื่องที่ ๔) ทัฬหกรณโชตกนิบาต ๓. ความท่อนต้น ควรอ้างเอาคำอื่นมาเป็นเครื่องสาธกหรือ รับรองให้มั่นขึ้น เรียก…

เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ภาษาบาลีในวากยสัมพันธ์ โดยการอ้างคำเพื่อเป็นเครื่องสาธกหรือการรองรับในอรรถต่างๆ พร้อมตัวอย่างคำเพื่อความชัดเจนในการศึกษา และการนำเสนอในบริบทต่างๆ เช่น พุทธภาษิตและอุท

…ินัยและพระ อภิธรรมก็ใช้บอกชื่ออย่างสังเขป ในที่นี้จะดำเนินตามอย่างนั้นบ้าง (๑๖๘) จะเก็บเอาข้อความบางเรื่องมาตั้งและแสดงสัมพันธ์เป็น ภาษาไทยบ้าง เป็นภาษามคธบ้าง ไปตามลำดับ ดังนี้: (๑๖๕) ตสฺมึ สมเย เอโก ปิณฑจ…

บทนี้กล่าวถึงนิบาตในภาษาบาลี เช่น อาลปน, กาลสตฺตมี และกิริยาวิเสสน พร้อมทั้งวิธีการศึกษาว่า บทไหนสอดคล้องกับบทไหน โดยใช้ทั้งภาษาไทยและภาษามคธ เพื่อความเข้าใจในเนื้อหาของบาลี พร้อมยกตัวอย่างจากคัมภีร์ต

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 3 อนุสฺสติกมฺมฏฺฐานนิทฺเทโส อนิมิตฺตโต อทธานปริจเฉทโต ขณปริตฺตโตติ อิเมหิ อฏฺฐหากาเรหิ มรณ์ อนุสสริตพฺพฯ ตตฺถ วธกปัจจุปัฏฐานโตติ วธกสฺ

…ีวิต การตาย และการเกิดใหม่ในพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังได้แสดงถึงวิธีการตีความที่แตกต่างกันของนักปรัชญาในเรื่องนี้เพื่อให้เข้าใจถึงโลกแห่งการเกิดและความตายและผลของความเชื่อที่มีต่อการดำรงชีวิต. เรื่องราวนี้อิงตา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 33 ยนฺธนิทฺเทโส อารมฺมณ ปวตฺตนารห์ สมาน ตสฺส ชวนสฺส อารมณ์ อารมณ์ กาวา ปวตฺตตตา ทารมุมณวุฒิ วุจจติ ฯ เอว์ เอกาทสนุน วิปากวิญญาณานิ ตทาร

…ิมคฺคและการปกรณวิเสสสฺวซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงเหตุการณ์ทางจิตใจที่เกิดขึ้นในชีวิตและการรับรู้ของวิญญาณ เรื่องของอารมณ์ในบริบทของการศึกษาและการปฏิบัติทางพระพุทธศาสนานั้นมีความสำคัญ โดยมีการอธิบายถึงการเกิดขึ้นข…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 186 วิสุทธิมคเค ภโว เอกโวการภโว เอโก วา โวกาโร อสฺส ภวสุชาติ เอกโวการ ภโว ๆ เอส นโย จตุโวการปญฺจโวการภเวส ๆ ตตฺถ กามาโว ปญฺจ อุปาทินฺน

…นของเจตนา การแสดงหลักการเกี่ยวกับประเภทต่างๆ ของภโวจำนวนสี่ และการเชื่อมโยงกับสงฺขารในทางที่เข้มข้น เรื่องราวเชื่อมต่อกับกฎธรรมชาติและอำนาจของเจตนาในการสร้างเหตุการณ์ในชีวิต ทั้งยังสำรวจถึงผลของกรรมและวิญญา…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 250 วิสุทธิมคเค ปวตฺตรูป์ ปุน วสุสาน อปฺปตฺวา ตตฺเถว นิรุทธ์ ตสฺมา ติ อนิจจ ทุกฺขมนตฺตาติ ฯ เอว อาโรเปตวา ปุน เอก วสส์ 2 โกฏฐาเส กตฺวา

บทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคและความสำคัญของมันในทางพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการเข้าใจธรรมะ เรื่องที่เกี่ยวข้องกับความไม่เที่ยงและทุกข์ และการใช้อุปมารในการอธิบายสิ่งเหล่านี้ โดยมีการเชื่อมโยงถึง โด…

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 39 ๔๔๒. "กา ตสฺส มาตา ภนฺเต" ติ. "มายา เทวี อาวุโส' ติ ๔๔๓. "การสุม วสฺเส โส ชาโต ภันเต' ติ. "อิโต ปุพเพ ปณฺณรสวสฺสปญฺจสตาธิเกส ทวีสุ วสฺสสหสฺเสสุ อาวุโ

…่มีความสำคัญในช่วงเวลาที่ต่างกันและการแสดงออกของอารมณ์และความคิดของบุคคลในบริบทของการสนทนาเหล่านั้น เรื่องราวถูกสื่อสารผ่านตัวละครที่มีชื่อเสียงในด้านการปฏิบัติธรรมและการเข้าใจธรรมะ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้กั…

…ดเด่นอยู่ในสรีระนั้น ก็ถือเอาสิ่งนั้น (เป็นอารมณ์) เหมือนพระ มหาติสสเถระผู้อยู่ในเจติยบรรพตฉะนั้น [ เรื่องพระมหาติสสเถระ ] มีเรื่องเล่าว่า หญิงสะใภ้แห่งตระกูลคนใดคนหนึ่ง ทะเลาะกับสามี ตกแต่งและประดับกายเสีย…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการไม่ถือเอาอาการทางกายต่างๆ ที่เกี่ยวกับการแสดงออก เช่น มือ เท้า และการพูด ซึ่งเรียกว่าอนุพยัญชนะ ซึ่งทำให้เห็นถึงกิเลสที่มี เมื่อพระมหาติสสเถระเห็นหญิงมีอาการอวดดี ก็เกิดการทำอสุ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - สัญญาเก่า ท่านยืนอยู่ในที่นั้นนั่นเอง ได้บรรลุ พระอรหัต. ข้างฝ่ายสามีของนางเดินติดตามมา - หน้าที่ 45 พบพระเถระเข้าจึงถามว่า "ท่านผู้เจริญ ท่านเห็นหญิงบ้างหรือ ?"

เนื้อหาเกี่ยวกับการบรรลุพระอรหัตของพระเถระที่ยืนอยู่ในที่นั้นและการถามหาหญิงที่เดินไป เรื่องราวเกี่ยวกับการสำรวมจักขุนทรีย์ และวิธีการปิดจักขุนทรีย์ด้วยบานประตูคือสติ ว่าด้วยความสำรวมในจักขุนท…

…ราคะที่เกิดขึ้น ด้วยมนสิการอสุภกรรมฐาน แล้วจึงทำให้ถึงพร้อมได้ เหมืนพระวังคีสเถระผู้บวชใหม่ฉะนั้น [ เรื่องพระวังคีสเถระ ] ได้ยินว่า เมื่อพระเถระบวชแล้วไม่นาน (ตามพระอานนทเถระ) ไปเที่ยวบิณฑบาต ราคะเกิดขึ้นเพ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรเทาราคะที่เกิดจากการเห็นหญิงสาว โดยอาศัยคำแนะนำจากพระอานนทเถระให้ทำการศึกษาอสุภกรรมฐาน และพิจารณาเห็นความไม่ถาวรของสังขาร เพื่อช่วยดับราคะและไม่ให้จิตเกิดความรุ่มร้อนอีกต่อไป

…็นเช่นพระจิตตคุตต เถระ ผู้อยู่ในถ้ำใหญ่ ชื่อกรัณฑกะ และพระมหามิตตเถระผู้อยู่ใน มหาวิหารชื่อโจรกะ. [ เรื่องพระจิตตคุตตเถระ ] ได้ยินว่า ในถ้ำใหญ่กรัณฑกะ มีจิตรกรรมเรื่องอภิเนษกรมณ์ แห่งพระพุทธเจ้า ๗ พระองค์ เ…

ในถ้ำใหญ่กรัณฑกะ พระจิตตคุตตเถระได้อาศัยอยู่กว่า 60 ปี โดยไม่เคยมองดูจิตรกรรมอันสวยงามด้านในถ้ำ ทั้งยังไม่เคยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 86 กล่าวว่า "อาวุโสสารีบุตร นิมนต์ท่านฉันเถิด" ฝ่ายพระเถระเห็น ข้าวปายาสนั้นแล้ว คิด (แคลงใจ) ไปว่า "ข้าวปายาสน่าพึงใจยิ่ง (นี้) เกิดขึ้นอย่างไรหนอ" ก็

บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย่างไม่เหมาะที่จะบ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 89 การบริโภคของภิกษุผู้บริโภคปัจจัยทั้งหลายมีจีวรเป็นต้น ที่พิจารณา โดยเป็นธาตุ หรือโดยเป็นปฏิกูล แม้ในเวลาได้มาแล้วเก็บไว้ ต่อ จากเวลาได้นั้นไป ก็หาโทษม

…โภคคือการบริโภคโดยไม่อนุญาตจากเจ้าของนับว่าเป็นการขโมย ส่วนอิณบริโภคคือการบริโภคที่ไม่ถูกต้องตามศีล เรื่องนี้ยังแบ่งการบริโภคเป็นประเภทที่เหมาะสมสำหรับภิกษุมีศีลและภิกษุทุศีล ที่ต้องมีการพิจารณาในบริโภคเพื่…

…จึงเรียกว่าปริปุณณปาริสุทธิศีล เหมือน ศีลของพระมหาสังฆรักขิตเถระและพระภาคเนยยสังฆรักขิตเถระฉะนั้น [ เรื่องพระมหาสังฆรักขิต ] ได้ยินว่า พระภิกษุสงฆ์เรียนถามถึงการบรรลุโลกุตรธรรมกะ พระมหาสังฆรักขิตเถระผู้มีพร…

ในขณะมรณะ พระมหาสังฆรักขิตเถระได้บรรลุพระอรหัต จากการที่ภิกษุหนุ่มช่วยให้นั่ง จากนั้นทราบว่าท่านได้อุทิศตนเพื่อเสริมสร้างโลกุตรธรรม ซึ่งถือเป็นการทำกิจที่ยากลำบากในเวลานั้นและต่อมาท่านบอกว่า กรรมที่ได

…คำของ พระติสสเถระในคาถาก็มี สราคมรณ์ พิจารณาความก็น่าจะเป็นอย่างนั้นด้วย จึงตกลงแก้เป็น ราควเสน. ๓. เรื่องพระติสสเถระนี้ พบเล่าไว้ในอรรถกถามหาสติปัฏฐานสูตรว่า ท่านละสมบัติออกบวชแล้ว ไปอยู่ในป่า น้องสะใภ้จ้า…

…ีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอกจากนี้ยังมีเรื่องราวที่พระติสสเถระได้พิสูจน์ความมุ่งมั่นของเขาด้วยการเจ็บปวดทางร่างกายเพื่อให้ได้มาซึ่งชีวิตและไม่หลบ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - [ เรื่องพระเถระองค์หนึ่ง] - หน้าที่ 100 พระมหาเถระอีกองค์หนึ่ง อาพาธหนักจนไม่อาจจะบริโภคอาหาร ด้วยมือของตนได…

เรื่องราวเกี่ยวกับพระมหาเถระผู้สูญเสียสุขภาพและการดำเนินชีวิตด้วยศีลก่อนตาย ท่านได้พิจารณาถึงความทุกข์ของช…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 104 สรรพกิเลส ด้วยอรหัตมรรค” (แต่ละอย่าง ๆ) เป็นศีล, ความ งดเว้น เจตนา ความสำรวม ความไม่ละเมิด (โทษและคุณ เหล่านั้นแต่ละอย่าง) เป็นศีล, ศีลเห็นปานนี้ย่

…ร้อนในจิตใจและนำมาซึ่งการปฏิบัติที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังเสนอธรรมต่าง ๆ ที่สนับสนุนสมาธิและความเข้าใจ เรื่องที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาเหล่านี้สามารถหาความรู้อื่น ๆ ได้ที่ dmc.tv

…มือนแม่โคตัวลายไปด้วยจุดสีที่ตัดกับ สีตัวยิบยับไปฉะนั้น ความที่ศีลขาดเป็นต้น ด้วยความแตก (แห่งศีล) *เรื่อง ขาด ทะลุ ค่าง พร้อย ที่ท่านอธิบายนี้ ได้ความว่าขาดทั้งนั้น ต่างกันด้วยอาการที่ ขาดเท่านั้น พิจารณาด…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการขาดศีลซึ่งแบ่งได้เป็นหลายประเภท คือ ขาด, ทะลุ, ด่าง, และพร้อย ซึ่งมีลักษณะและลำดับความหนักเบาที่แตกต่างกัน ศีลที่ขาดหรือทำลายลงนั้น ส่งผล