เรื่อง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 293 / 563

…ะหลงสุตตปเทส (ตำแหน่งพระสูตร ? ) และวาน (ตอน) ซึ่งคล้าย ๆ กันก็มี ( ทำให้สาธยายเวียนวนไป จบไม่ลง ?) เรื่องอย่างนี้ พวกเราไม่ใคร่จะเข้าใจ เพราะเราเกิดมาในสมัยที่พระไตรปิฎกพิมพ์ เป็นเล่มสมุดแล้ว ไม่มีความจำเป…

เนื้อหาได้กล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระเทวเถระผู้เป็นมิชฌิมภาณกะกับพระเทวะเถระชาวมลัย เกี่ยวกับความสำคัญของกรรมฐานและการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการตั้งใจเรียนรู้และทำความเพียรของพระมิชฌิมภาณ

…ะสงค์วิปัสสนาจำต้องตัด (ส่วน) ปลิโพธ (8) ที่เหลือ พระโยคา วจรผู้ประสงค์สมถะพึงตัด นี้แล ความพิสดารในเรื่องปลิโพธ พึงทราบเป็นอันดับแรก ส่วนในข้อว่า " เข้าไปหาท่านผู้ให้กรรมฐาน ผู้เป็นกัลยาณ มิตร " นั้น มีวิน…

…ของพระอาจารย์ในการให้กรรมฐานแก่ศิษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงธรรมะที่สำคัญในกองรวมกันของคุณธรรม และการอธิบายเรื่องอิทธิปลิโพธ ในการบรรลุสมาธิและวิปัสสนาได้อย่างชัดเจน พร้อมแนวทางในการพัฒนาตนตามหลักธรรมที่ถูกต้องเพื…

…บจด ได้แต่คิด ๆ แล้วก็แล่นไปแล่นมา ให้พล่านไป ไม่เป็นอันทำอะไรให้เป็นชิ้นเป็นอัน ทั้งนี้ด้วยเห็นว่า เรื่องคิดนั้นรวมอยู่ใน รตฺติธมายนา แล้ว คำนี้จึงไม่น่าเป็นเรื่องคิดซ้ำอีก นักศึกษาพิจารณาดูเถิด /๓. สพฺพาก…

เนื้อหาว่าด้วยการอธิบายความคิดวิตกจริตตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรค รวมถึงคำอธิบายต่างๆ เกี่ยวกับจริยาและอาการของจิตที่ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ตามความคิดและความเข้าใจของมนุษย์ ที่อาจเกิดจากการขาดสมาธิและก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 86 พวกนั้น ( กลับ ) จะเป็นผู้ว่าเอาว่า " ตั้งแต่ภิกษุถือบังสุกุลรูปนี้มา พวกเรา ( กลาย ) เป็นคนเสียไปเสียแล้ว " [ปฏฏสนฺนิสฺสิตตา] ฝ่ายวิหารใดติดท่าน้ำหรื

เนื้อหาเกี่ยวกับการประสบปัญหาของพระภิกษุในวิหารที่อยู่ในเขตน้ำและเขตแดน เรื่องราวว่าด้วยการระมัดระวังในสถานที่ที่มีการปะทะกันของอำนาจทั้งจากฝ่ายราชา รวมถึงข้อกังวลที่เกิดขึ้นจากค…

…า ไม่เป็นสัปปายะ ก็เพราะเป็นที่ชุกชุมไปด้วย อารมณ์ มีรูปเป็นต้นบ้าง เพราะเป็นที่ๆ อมนุษย์หวงแหนบ้าง เรื่อง( ต่อไป ) นี้ ( เป็นตัวอย่าง ) ในความเป็นวิหารที่อมนุษย์ หวงแหนนั้น มีเรื่องเล่าว่า พระเถระรูปหนึ่งอ…

เนื้อหาประกอบด้วยการบรรยายเกี่ยวกับพระเถระที่อาศัยอยู่ในวิหารและการป้องกันจากอมนุษย์. มีการเล่าเรื่องราวการล่อพระเถระด้วยการใช้กลยุทธ์ต่างๆ ที่จะทำให้ท่านตกอยู่ในอันตราย. การใช้ศิลปะการบรรยายเพื่อสอนให…

…่ง จึง ทราบว่าเป็นวิหารไม่เหมาะสม จริงอยู่ แม้ในอรรถกถาทั้งหลาย ท่านก็ได้กล่าวคำประพันธ์นี้ไว้ว่า * เรื่องนี้ท่านเล่าลัดไป ราวกะเรื่องนึกพูดในใจ รู้เรื่องแต่ตัวผู้เดียวก็แล้วกัน ถ้าจะ แปลกันเท่าตัวก็รู้สึกก…

ในบทความนี้เสนอเรื่องความสำคัญของการมีศาสนิกที่ดีในวิหารเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการปฏิบัติธรรม โดยกล่าวถึงโทษของวิหารที่ไ…

…ารณาสภาวะแห่งธรรม” หรือด้วยไม่ทำในใจ อย่างที่เมื่อทำเข้า สัทธินทรีย์เกิดมีกำลังขึ้นเสียได้ จริงอยู่ เรื่อง พระวักกลิเถระย่อมเป็นตัวอย่างในข้อนี้ได้ แต่ถ้าวิริยินทรีย์กล้าไซร้ ทีนี้สัทธินทรีย์ก็ไม่อาจทำกิจอธ…

หน้าที่ 106 ของวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลจิต การทำให้สมาธินทรีย์และปัญญินทรีย์ทำงานอย่างสมบูรณ์ โดยการพิจารณาสภาวะธรรมเพื่อให้ธรรมที่ถูกต้องเข้าถึงความจริง สิ่งเหล่านี้ช่วย

…มิได้ทำให้หมดจด ย่อมออกมา ๑ นี่ก็เหมือนกัน น่าจะมีเปยยาลอะไรตกหล่นอยู่บ้าง ถ้าเราไม่ได้อ่านคำพรรณนา เรื่องนี้มาก่อน มาอ่านพระบาลีนี้ทีเดียว ก็แทบจะเข้าใจไม่ถึง ว่าท่านหมายความอย่างนี้ ๒ ในที่นี้ท่านกล่าว กา…

บทนี้กล่าวถึงภิกษุผู้บัณฑิตที่สามารถเข้าถึงฌานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการทำความเข้าใจจิตและชำระสิ่งที่เป็นข้าศึกต่อสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงความสำคัญของการข่มกามฉันท์และการบรรเทาถีนมิทธะผ่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 211 พิจารณาทางไปมา ดังนี้จนถึงอัปปนาวิธี ฝ่ายพระโยคีนั้นเรียนเอา วิธีทั้งปวงให้ดีแล้วจึงเข้าไปสู่เสนาสนะมีประการดังกล่าวมาก่อน แล้วแสวงหาอุทธุมาตกนิมิตอย

ในวิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒ เรื่องที่สอนเกี่ยวกับการพิจารณาการเข้าสู่เสนาสนะของพระโยคี มีการกล่าวถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้นจากการไปเจอซา…

… ๓ จริงอยู่ ผู้ได้อุปนิสัยสมบัติด้วยการฟังธรรมทั้งหลาย มีมัณฑก เทพบุตรเป็นต้น เป็นตัวอย่างในข้อนี้ [เรื่องมัณฑุกเทพบุตร] มีเรื่องเล่าว่า เมื่อครั้งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ ชาวเมืองจัมปาอยู่ที่ขอบสระ…

…นิสัยสมบัติจากการฟังธรรม โดยมีมัณฑุกเทพบุตรเป็นตัวอย่างสำคัญของการฟังธรรมจนทำให้เกิดในภพดาวดึงส์ โดยเรื่องเล่าถึงการเกิดขึ้นในวิมานทองหลังจากที่กบได้รับฟังเสียงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและตายในขณะนั้น หลังจากตายไ…

…างสัมพันธ์เนื่องกับกิริยา ก็คงเป็นจตุตวิภัตติ ถ้าเนื่องด้วยนามเป็นฉัฏฐีวิภัตติ นี้เป็นข้องควร สังเกตเรื่องจตุตถีกับฉัฏฐีวิภัตติ ว่าจะเป็นอย่างไหนแน่ ต้องอาศัยทาง สัมพันธ์เป็นหลักด้วย เรื่องการกำหนด การันต์ …

บทความนี้อธิบายถึงการสังเกตศัพท์ในบาลี ซึ่งประกอบด้วย คุณนาม สัพพนาม และกิริยา รวมถึงการจำแนกประเภทของวิภัตติ เช่น ปฐมาวิภัตติ และทุติยาวิภัตติ โดยชี้แนะว่าการเข้าใจวิภัตติต้องพิจารณาคำที่ต่อเนื่องกัน

…ย พึงประพฤติดังคนที่ศีรษะถูกไฟไหม้เถิด ไม่มีละ ที่มฤตยูจะไม่มา ตรัสไว้อื่นอีกว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว มีศาสดาชื่อ อรกะ" ดังนี้เป็นต้น พระสูตรอันประดับด้วยอุปมา ๒ ข้อทั้งปวง บัณฑิตพึง (นำมากล…

เนื้อหาเน้นความจริงเกี่ยวกับอายุของมนุษย์ที่สั้น และให้ข้อคิดว่าเมื่อชีวิตมีเวลาน้อย ควรใช้เวลาในการทำความดีและประพฤติพรหมจรรย์ โดยมีการยกตัวอย่างเหมือนหยาดน้ำค้างที่ไม่คงอยู่ สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่

…ั้งหลายมีสัญญาต่างกัน ฉะนั้น ด. มหาฎีกาว่า อุปมาทั้งหลาย มีเม็ดมณีเป็นต้นไป ควรจะเป็นปฏิภาคนิมิต ๒. เรื่องอุปมาด้วยภิกษุหลายรูปสาธยายพระสูตรเดียวกัน ปรากฏความรู้สึกต่าง ๆ กันนี้เข้าใจ ยากอยู่ มหาฎีกาท่านจึง…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการใช้เปรียบเทียบในการอธิบายพระสูตรต่าง ๆ ผ่านการเปรียบเหมือนสิ่งต่าง ๆ เช่น สายน้ำใหญ่ แนวป่า และต้นไม้ที่มีผลดกเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในประสบการณ์การรับรู้ของพระภิกษุในข

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 146 [อุปสมานุสติ] ส่วนว่าโยคาจรภิกษุผู้ใคร่จะเจริญอุปสมานุสติ ซึ่งท่านยกขึ้น แสดงไว้ในลำดับแห่งอานาปานสติ ก็พึ่งไปในที่ลับคน เร้นอยู่แล้ว ระลึกถึงคุณทั้ง

…่การเข้าถึงและระลึกถึงคุณสมบัติต่างๆ ของพระนิพพาน ที่เป็นการระงับทุกข์ โดยอ้างอิงถึงคำสอนทางพระบาลี เรื่องวิราคธรรม เป็นธรรมที่สำคัญที่สุด ซึ่งหมายถึงการพ้นจากตัณหา และการสิ้นอาลัยที่ส่งผลให้ต้องเวียนว่ายตา…

…ุษร้ายในบุคคลทั้งหลาย ผู้เป็นศัตรู แม้ (ถึงกับ) เป็นผู้ปลงพระชนม์เอาในชาตินั้น ๆ มิใช่ หรือ ข้อนี้มีเรื่องอย่างไรบ้าง ? [สีลวชาดก] พึงทราบเรื่องในสีลวชาดกก่อน พระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ เมื่อ พระราชาผู้เป็นปฏิปั…

…อการพิจารณาถึงบุพจริยาคุณของพระศาสดาที่ไม่มีการประทุษร้ายต่อศัตรู แม้ในสถานการณ์ที่ท้าทายต่างๆ เช่น เรื่องของพระเจ้าสีสวะโพธิสัตว์ที่ไม่ใช้ความรุนแรงในการปกป้องตนเองและราชอาณาเขต นำไปสู่การเรียนรู้ความเคารพ…

…เบื่อหน่ายเสีย เรา ได้เห็นตัวเรา (เป็นพยานอยู่) ว่าเราได้เป็นตามที่ เรามุ่ง (จริงๆ) [ขันติวาทีชาดก] เรื่องในขันติวาทีชาดก ขันติวาทีดาบสโพธิสัตว์ เมื่อพระราชา (กลาพุ) แคว้นกาสีผู้โว่เขล่า (ตะคอก) ถามว่า "สมณ…

บทความนี้พูดถึงขันติวาทีชาดก ที่เล่าเรื่องของดาบสโพธิสัตว์ที่ปฏิบัติอย่างมีจรรยาบรรณและไม่โกรธ แม้จะถูกทำร้ายอย่างรุนแรง โดยมีพระราชากระทำอัตล…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 171 [จูฬธัมมปาลชาดก] แต่ในจูฬธัมมปาลชาดก พระธรรมปาลกุมาร โพธิสัตว์ แม้ยัง เมื่อ (ทั้ง ๆ ที่) พระมารดาทรงพระพิลาป เป็นเด็กอ่อนนอนแบอยู่ เมื่อ (ทั้ง ๆ อยู่

…ะชีวิต พระธรรมปาลสามารถรักษาใจให้อยู่ในความสงบและซื่อสัตย์ต่อทุกคนรอบข้าง แม้จะเผชิญกับความตายก็ตาม เรื่องราวนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่มั่นคงในสถานการณ์เศร้าโศก

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 196 [เรื่องพระวิสาขเถระ] ได้ยินว่า พระวิสาขเถระนั้น (เมื่อเป็นคฤหัสถ์) เป็นกุฎิมพี อยู่ในกรุงปาฏลีบุตร ท่านอยู่…

พระวิสาขเถระเมื่อเป็นคฤหัสถ์มีฐานะดีในกรุงปาฏลีบุตร ได้ยินว่าตัมพปัณณิทวีปมีความรุ่งเรืองและเป็นสถานที่ที่สัปปายะมากมาย ท่านจึงมอบทรัพย์ให้แก่ครอบครัว แล้วออกเดินทางไปยังลังกา คอยเรืออยู่เดือนหนึ่งและ

…าก็ดี ย่อมไม่ทำร่างกายของท่านผู้มีเมตตาเป็นวิหารธรรมนั้นให้กำเริบได้และ ในข้อนี้ บัณฑิตทั้งหลายกล่าวเรื่องแม่โคนม (เป็นนิทัสนะ) บ้างก็ได้ มีเรื่องเล่าว่า แม่โคนมตัวหนึ่ง ยืนปล่อยกษีรธารา (สายน้ำนม) ให้แก่ลู…

…ดยเทียบเคียงกับวิธีการที่พ่อแม่รักษาบุตร สำหรับไฟ พิษ และศัสตราไม่ส่งผลกระทบต่อผู้มีเมตตา อย่างเช่น เรื่องราวของแม่โคนมที่มีความรักในลูกโค ในกรณีที่พรานพยายามแทง มันแสดงให้เห็นถึงพลังของเมตตาที่สามารถป้องกั…

…อเป็นเช่นนั้น ในอารูปสมาบัตินี้ สมาบัติข้อหลัง ๆ ก็ย่อม ประณีตดีกว่า (ข้อหน้า ๆ) บัณฑิตพึงทราบ าๆ) (เรื่อง) พื้นปราสาทและผ้า เป็นอุปมาในความ ที่ประณีตดีกว่ากันนั้น เหมือนอย่างว่า ในพื้นชั้นล่างแห่งปราสาท 4 …

ในบทความนี้เราจะพูดถึงอารูปสมาบัติ 4 ซึ่งประกอบด้วยการก้าวล่วงที่มีความแตกต่างกัน โดยอธิบายว่าบัณฑิตไม่ต้องการก้าวล่วงองค์แห่งสมาบัติเหล่านั้น เนื่องจากทุกข้อมีองค์ฌานอยู่ 2 องค์ จึงควรได้ทราบถึงความป