หน้าหนังสือทั้งหมด

พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…ไปเสียแล้ว จึงปรารถจะทำเมื่อภายหลัง เมื่อเป็นดั่งนี้ ก็จะคลาดจากประโยชน์ที่จะพึง ได้ฟังถึง, ข้อนี้มีเรื่องพระเทวทัตต์เป็นนิทัสสนะ พระเทวทัตต์นั้นในเวลาที่เธอยังสามารถ ก็มิได้ นิยมในโอวาทอนุศาสน์ของสมเด็จพระ…
เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่…
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
60
การพัฒนาจิตและการใช้งานอย่างชาญฉลาด
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๐ ให้ถูกคราวนิยม สั่งสมโภคทรัพย์เป็นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้รับตำแหน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว ส
…ารพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยังกล่าวถึงความสำคัญของการ…
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
80
พระโสดาปัตติผลในเรื่องราวพระราชา
…อันเผ็ดร้อนเช่นนี้ ก็เพราะสมาคมกับพระ เทวทัตต์ผู้เป็นปาปมิตร ในศุกลปักษ์ฝ่ายขาวคือข้างดี จึงสาธกด้วยเรื่องแห่งพระเจ้าตักกสิลา (๑) เม เมื่อครั้งยังเป็นพระราชกุมาร รอดพ้นจากอำนาจนางยักขินีผู้มาเป็น ก็เพราะได้…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและการสมัครสมานของพ…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
81
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย
…งตน, ความเป็นผู้มีบาปชน เป็นมิตรเป็นเหตุแห่งหายนะ ความเป็นผู้มีกัลยาณชนเป็นมิตรเป็นเหตุแห่งวัฒนะ ดังเรื่องที่นำมา สาธกฉะนี้ ความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร ย่อมถือเป็นสำคัญในพระธรรมวินัยนี้เหมือนกัน, ข้อนี้จึง สาธก…
…ยวกับกัลยาณมิตรซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุนิพพาน และบทบาทของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระราชกุมารที่สามารถพ้นจากอำนาจของนางยักขินีได้ และอานนท์ผู้ที่รู้ถึงความสำคัญดังกล่าวจากพระพุ…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
97
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…คลัญญุตา เฉพาะวิการนี้ อันการใช้บุคคล สมควรจะเลือกให้เหมาะไม่เช่นนั้น กิจย่อมไม่สำเร็จ มีอุทาหรณ์ ในเรื่องอัตถุปบัติแห่งเวสสันดรชาดกว่า ครั้งเมื่อสมเด็จพระบรมศาสดาได้ตรัสรู้พระอนุตตร สัมมาสัมโพธิญาณแล้ว ทรง…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระคุณสมบัติของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงสามารถแก้ไขอุปสรรคในการบริหารราชการ และความรู้ในการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการทำงาน เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติที่ดีในกลุ่มบุคคลต
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
108
การปกครองพระราชอาณาจักรในบริบทของพระมหากษัตริย์
…มบัติที่โบราณบัณฑิต ได้กราบทูลถวายแด่พระมหากษัตริย์เจ้า ขึ้นถวายวิสัชนามีที่มาในหังสชาดก วีสตินิบาต เรื่องย่อ ในหังสชาดกว่า พระยาหงส์โพธิสัตว์ มีนามว่า ธตรฐได้ยกสมบัติของพระมหากษัตริย์เจ้าขึ้นตั้ง เป็นปุจฉา…
บทความนี้นำเสนออุบายการปกครองของพระมหากษัตริย์ผ่านเนื้อเรื่องในหังสชาดก โดยมีการถามตอบระหว่างพระยาหงส์โพธิสัตว์และพระเจ้ากรุงพาราณสีเกี่ยวกับการปกครองรัฐและความส…
แนวพระราชดำริเรื่องการจัดการน้ำในประเทศไทย
177
แนวพระราชดำริเรื่องการจัดการน้ำในประเทศไทย
เรื่องน้ำไว้ ทำให้เห็นแนวพระราชดำริในเรื่องน้ำได้ชัดแจนว่าน้ำมีความสำคัญต่อความอยู่รอยของ มนุษย์ของชาติบ้า…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำริที่เกี่ยวข้องกับน้ำ และความสำคัญของน้ำต่อชีวิตของมนุษย์และชาติบ้านเมือง โดยเน้นถึงปัญหาความไม่สมดุลระหว่างปริมาณน้ำและการใช้น้ำ มาจากการเพิ่มจำนวนประชากรและการทำลายพื้นที่รั
พระราชดำริด้านการแก้ไขอุทกภัย
178
พระราชดำริด้านการแก้ไขอุทกภัย
…เนื่องมาจาก พระราชดำริ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้อง เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทกราบบังคมทูล รายงาน เรื่องผลการกระทบจากการที่พายุไต้ฝุ่นอีร่าและโลลาพัดผ่านประเทศไทย ทำให้เกิดอุทกภัยใน หลายจังหวัด ก่อให้เกิด…
เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๓๓, สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าและสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ ได้ประชุมกับผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อรายงานผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นอีร่าและโลลา ซึ่งทำให้เกิดอุทกภัยในหลายจังหวัด และได
สามะและอำนาจศรอาบยาพิษ
186
สามะและอำนาจศรอาบยาพิษ
…หมดนั้นก็ได้มีความสวัสดี พระราชาแห่งกรุงพาราณสีก็ได้กลับทรงตั้งอยู่ในธรรมของผู้ปกครองประชาชน และ ตามเรื่องในชาดกนี้ แม้จะเล่าถึงเหตุการณ์ที่บังเกิดเหมือนเป็นอภินิหาร คือผลที่บังเกิด ขึ้นด้วยอำนาจของสัจจกิริ…
ในเรื่องนี้บอกเล่าถึงสุวรรณสามที่ถูกพิษศรอาบยาพิษจนสลบไสล ด้วยความปรานีของพระราชาแห่งกรุงพาราณสี ที่ทรงมีน้ำ…
อุเบกขาในปัญญา
189
อุเบกขาในปัญญา
…่อยอย่างไร งูจึงจะไม่มีอันตราย และตนเองก็ ปลอดภัย ครั้นปล่อยงูเสียเสียแล้ว ก็เกิดอุเบกขาในการจับ คือเรื่องการจับงูผ่านพ้นไปแล้ววางใจ ผลทางวิปัสสนา ก็ฉันนั้น เมื่อได้อุเบกขาในวิปัสสนาปัญญาแล้วก็จะได้อุเบกขาท…
อุเบกขาในปัญญาเป็นการพิจารณาและค้นคว้าที่มีความมัธยัสถ์กลางๆ เมื่อค้นพบสิ่งต่างๆ จึงไม่ต้องยึดมั่นอีกต่อไป ในบริบทของวิปัสสนา ผู้ที่ดำเนินการวิปัสสนารู้ได้ถึงไตรลักษณ์ จึงสามารถวางใจได้อย่างอุเบกขา นอ
โครงการพัฒนาแหล่งน้ำพระราชดำริ
198
โครงการพัฒนาแหล่งน้ำพระราชดำริ
…ษตรกรจะกู้เงินสหกรณ์ คือ เกษตรกรจะกู้เงิน ที่ลงทุนได้ในยามจำเป็นจริง ๆ ไม่ใช่กู้ไปใช้อย่างฟุ่มเฟือย เรื่องความประหยัดทรงปฏิบัติเป็นเยี่ยงอย่างมาโดยสม่ำเสมอ คือ ไม่โปรดให้มีการใช้ เครื่องมืออุปกรณ์ที่ต้องใช้…
การพัฒนาแหล่งน้ำภายใต้พระราชดำริมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือราษฎร ให้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเกษตร ส่งผลให้ช่วยเหลือประชาชนได้อย่างมีระบบ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ พระราชดำรินี้จะก่อให้เกิดค
การรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
208
การรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา
…บัณฑิต ปุณณกยักษ์ก็ได้ วิธูรบัณฑิตไปนาคพิภพ พระนางวิมลาเทวีก็ได้ ทรงสดับธรรมอันไพเราะของวิธุรบัณฑิต เรื่องนี้จึง แสดงถึงการรักษาสัจจะของวิธุรบัณฑิตที่ให้ประโยชน์และเป็นธรรมยิ่ง อนึ่ง ท่านอุปมาสัจจะว่า เหมือ…
บทความนี้กล่าวถึงการรักษาสัจจะและการอธิษฐานในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างวิธีการรักษาสัจจะว่าด้วยการเป็นทาสของพระราชาที่จักต้องกล่าวความจริง เมื่อมีการเล่นพนัน จึงได้แสดงถึงการรักษาสัจจะของวิธุรบัณฑิตที
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
209
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
…งบำเพ็ญบารมีข้อนี้มาในชาติต่าง ๆ เป็นอันมาก ในทศชาติได้ยกเนมิราชชาดกเป็นตัวอย่าง แห่งอธิษฐานบารมี มีเรื่องย่อในเนมิกราชชาดกนั้นว่า กษัตริย์พระองค์หนึ่งทรงพระนามว่า เนมิ ราช ครองเมืองมิถิลา ในแคว้นวิเทหะ เป็…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าการทำท…
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
229
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
…ป็นบารมีข้อที่ ๕ ที่พระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญมาเป็นอันมาก ในทศแสดงมหา ชนกชาดกในทางเยี่ยมด้วยความเพียร มีเรื่องอยู่ว่า พระมหาชนก พระโอรสแห่งพระเจ้ากรุงมิถิ ลา ต้องพลัดถิ่นไปประทับในต่างประเทศตั้งแต่ทรงอยู่ในพระค…
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…ล รู้จักผ่อนปรนดำเนินการให้เป็น คุณแก่บ้านเมือง ก็ย่อมจะแผ่อานุภาพให้ไพศาลออกไปได้ ข้อนี้จึงสาธกด้วยเรื่องในจักรวัติสูตร ในทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค พระราชามหากษัตริย์แลพระเชฏฐโอรสของพระเจ้าทัฬหเมนีจักรพรรดิ ราช ท…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
295
ธิติ: คุณสมบัติสำคัญสำหรับความสำเร็จ
…น ย่อมได้ความสรรเสริญว่า ทฬหสมาทาโน อวฏฐิตสมาทาโน เป็นผู้มีสมาทานอันมั่น เป็นผู้มีสมาทานอันตั้งลง ในเรื่องนั้นเล่าถึง ท้าวสักรินทรเทวราช ทรง สัมผัสปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ร้อนแล้วทรงเล็งทิพยเนตรเห็นเหตุแล้ว ดาวด…
บทความนี้เน้นความสำคัญของคุณสมบัติธิติในการเผชิญกับอันตราย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของท้าวสักรินทรเทวราชและพระเจ้าตักศิลา ที่แสดงถึงความสำเร็จจากความมั่นคงและความไม่หวั่นไหว ซึ่งเป…
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อีกเรื่องหนึ่ง ๓๓๓ พระองค์ให้สงฆ์ทำปัตตนิกกุชชนกรรม คือคว่ำบาตรแก่เจ้าวัฑฒลิจฉวีผู้ อันภิกษุเมตติยะแลภุมมชะเล…
บทความนี้สำรวจเรื่องราวของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และบทเรียนจากความขัดแย้งกับพระเทวทัตต์ ผ่านการวิเคราะห์และแนวทางการจัดก…
บทบาทและความสำคัญของพระสารีบุตรในพระพุทธศาสนา
329
บทบาทและความสำคัญของพระสารีบุตรในพระพุทธศาสนา
…รมใดด้วยกาย ด้วยวาจา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ไม่รับรู้เห็นด้วยกรรมนั้น พระเทวทัตต์ต้องรับรู้เห็นเอง เรื่องนี้ นอกจากแสดงแผนนิคคหะอย่างเฉียบขาด รุนแรงสำหรับคนแข็งกระด้างยังแสดงเยี่ยงอย่างของ การณวสิกชนว่า เม…
เนื้อหาฉบับนี้กล่าวถึงการทำปกาศนียกรรมในกรุงราชคฤห์เกี่ยวกับพระสารีบุตร โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับพระเทวทัตต์ที่อาจเกิดปัญหาในอนาคต พระพุทธเจ้ายังทรงเห็นถึงการเตรียมการเพื่อมิให้เกิดสงคร…
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
365
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…พื่อนำไป ข้างไหน ๆ ท่านทั้งหลาย จักนำท่านพุทธะผู้นั้น ผู้มีโคจรเป็นอนันต์ ผู้หารอยมิได้ ด้วยรอยอะไร เรื่องนี้ชะรอยจะแต่งเปรียบใครในครั้งนั้น เช่นมาคัณฑิยโคตร ผู้ปรารถนาจะได้สมเด็จพระธรรม สวามิสรมาเกี่ยวดองท…
เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่อมารและการไม่แสดงวิการ เป็นธรรมที่สูงส่งส
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
376
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
…มพระราชประสงค์ กบิลพัสดุ์ให้พระพุทธบิดาได้ทรงทัศนาการ การใช้คนไม่เหมาะเป็นเหตุไม่สำเร็จแห่งกิจฉะนี้ เรื่องสาธก ครั้งอโศกรัชกาล ภิกษุ พระเจ้าอโศกยังไม่แจ้งเหตุ ลางคราวหาเป็นแต่เพียงไม่ได้ผลอันดีเท่านั้นไม่ ใ…
บทความนี้สำรวจประวัติและเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และการดำเนินการที่นำไปสู่การเพาะบ่มพระสงฆ์ในศาสนาพุทธ โดยมีการพิจารณาความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในกิจกรรมต่าง ๆ เช่