1 : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 223 / 704

…กว่าสิกขาบท แต่โดยรวมแล้วศีลของพระภิกษุแบ่ง ออกเป็น 4 หมวดใหญ่ๆ เรียกว่า ปาริสุทธิศีล 4 ดังนี้ คือ (1) ปาฏิโมกขสังวรศีล หมายถึง ศีล 227 สิกขาบท (2) อินทรียสังวรศีล หมายถึง การสำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย ใ…

บทความนี้กล่าวถึงหมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทของพระภิกษุ ตามที่สรุปในวิสุทธิมรรค โดยศีลของพระภิกษุถูกแบ่งออกเป็น 4 หมวดใหญ่ ได้แก่ ปาฏิโมกขสังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปาริสุทธิศีล และปัจจัยสันนิสสิตศีล ศ

(1) ปาราชิก แปลว่า ผู้พ่ายแพ้ พ่ายแพ้ในที่นี้คือ พ่ายแพ้ต่อเส้นทางของนักบวช เพราะปาราชิกเป็นสิกขาบทหนั…

บทความนี้กล่าวถึงปาราชิกซึ่งหมายถึงการพ่ายแพ้ในเส้นทางนักบวช ทำให้ภิกษุสูญเสียสถานภาพและไม่สามารถกลับไปบวชได้ ผู้ที่ล่วงละเมิดแล้วจะต้องอาบัติปาราชิกและไม่สามารถแก้ไขได้ ขณะที่สังฆาทิเสสเป็นสิกขาบทที่

…รณ์ เป็นวิธีการระงับอธิกรณ์หรือ คดีความที่เกิดขึ้นให้สงบเรียบร้อย ซึ่งจะอธิบายโดยละเอียดใน หัวข้อ 7.10 อธิกรณ์ใน พระไตรปิฎก และ หัวข้อ 7.1.1 อธิกรณสมถะธรรมเครื่องระงับอธิกรณ์” 7.7 ตัวอย่างสิกขาบทในพระป…

บทความนี้กล่าวถึงนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ที่หมายถึงการล่วงละเมิดที่มีความเกี่ยวข้องกับการสละสิ่งของต่างๆ เช่น ไตรจีวร เมื่อภิกษุล่วงละเมิด สามารถคืนสิ่งของดังกล่าวได้ด้วยวิธีการปลงอาบัติและมีสิกขาบทอีกหลาย

หมวดสังฆาทิเสส 13 สิกขาบท 1) ภิกษุใดจงใจทำน้ำอสุจิให้เคลื่อน ต้องอาบัติสังฆาทิเสส 2) ภิกษุใดมีจิตกำหนัดแล้วจับต้องร่…

ในหมวดสังฆาทิเสสมีข้อสิกขาบทสำคัญ 13 ข้อที่เกี่ยวกับการปฏิบัติตนของภิกษุ ได้แก่ เช่น การทำน้ำอสุจิให้เคลื่อน, การมีจิตกำหนัดฟุ่มเฟือย, …

7.8 สิกขาบทเป็นพุทธบัญญัติมิใช่มติคณะสงฆ์ จากตัวอย่างการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ข้างต้นจะเห็นว่า ปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ก็ดี หรือสิกขาบททุกข้อของภิกษุและภิกษุณีนั้นเป็นพุทธบัญญัติทั้…

เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ

…ารมีมากกว่าพระอรหันต์ ก็ไม่อาจทำได้เช่นกัน หน้าที่นี้เป็นหน้าที่เฉพาะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น 1 ปาสาทิกสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 15 ข้อ 95 หน้า 261. บ ท ที่ 7 นิ ติ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิ…

ในปัจจุบัน การประชุมระดมความคิดถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยพัฒนาองค์กรให้มีความก้าวหน้า โดยมาจากการรวมความคิดเห็นที่หลากหลาย ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดจากการคิดคนเดียว ข้อความนี้นำเสนอความเห็นเกี่ยว

…รให้เป็นแบบอย่างแก่ภิกษุภายหลังว่า แม้พระอรหันต์ยังต้องทำอุโบสถ แล้วพระภิกษุปุถุชนจะไม่ทำได้อย่างไร 1 จากตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าแม้จะเป็นพระอรหันต์แล้ว แต่ในบางเรื่องท่านยังมองได้ ไม่ไกลเหมือนพระสัมม…

…กขาบทที่อาจเกิดปัญหาในอนาคต ภิกษุธรรมวาทียังคงรักษาพระธรรมวินัยเอาไว้อย่างดี โดยการสังคายนาครั้งที่ 1 พระมหากัสสปะเสนอให้รักษาสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ทุกประการ ทำให้เป็นข้อปฏิบัติของชาวพุทธ…

…ีตัวแทนของพระ ภิกษุหนึ่งรูปซึ่งสามารถจดจำสิกขาบททั้ง 227 ข้อได้อย่างแม่นยำ ขึ้นสวดสิกขาบทตั้งแต่ข้อ 1 ถึงข้อที่ 227 ให้ภิกษุทั้งหลายฟัง เพื่อให้แต่ละรูปทบทวนว่าสิกขาบททั้งหมดมีอะไรบ้าง และ ให้พิจารณาตร…

การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกั

…กับ องค์กรสงฆ์ที่มีระบบเอื้อให้นักบวชทุกรูปเข้าถึงองค์ความรู้เรื่องสิกขาบททุกข้ออย่างเท่าเทียมกัน 7.10 อธิกรณ์ในพระไตรปิฎก คำว่า อธิกรณ์ หมายถึง เรื่องที่เกิดขึ้นแล้ว จะต้องจัดทำ คือ เรื่องที่สงฆ์จะต้อ…

บทความนี้กล่าวถึงความจำเป็นที่ประชาชนควรต้องรู้กฎหมาย แม้จะมีการศึกษา แต่ยังมีความรู้ที่จำกัดในเรื่องนี้ รัฐบาลไม่ค่อยให้การศึกษาในด้านกฎหมายแก่ประชาชน และประชาชนต้องรับผิดชอบในการหาความรู้เอง การเปรี

…ี้อาจจะเริ่มต้นด้วยการสนทนาธรรมกัน ตามปกติ แต่เมื่อเกิดความเห็นขัดแย้งกันจึงนำไปสู่การวิวาทกันได้ 7.10.2 อนุวาทาธิกรณ์ : การโจทกันด้วยอาบัติ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า ภิกษุทั้งหลายในธรรมวินัยนี้ ย่อมโ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอาบัติในพระพุทธศาสนารวบรวมไว้ในอาบัติเบา อาบัติหนัก และอาบัติที่มีส่วนเหลือ การวิวาทในสงฆ์นั้นเกิดจากกิเลสทั้ง 3 ตระกูลคือ โลภ โกรธ หลง และมีสาเหตุจากจิตที่ไม่โลภไม่โกรธไม่หลง อนุวาทาธ

…ูปเป็นคนพูดไม่ดี พูดไม่ชัด พูดระราน ภิกษุทั้งหลายย่อมโจทภิกษุนั้นด้วย วาจาคือคำพูดไม่ดีของท่านได้ 7.10.3 อาปัตตาธิกรณ์ : อาบัติและการแก้ไขอาบัติ อาปัตตาธิกรณ์ คำว่า “อาบัติ” หมายถึง การล่วงละเมิดสิกขาบ…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของอาปัตตาธิกรณ์และอาบัติในพระพุทธศาสนา รวมถึงประเภทของอาบัติ 7 ประการ รวมทั้งการวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดจากร่างกายและวาจาของพระภิกษุ ซึ่งอาจส่งผลต่อการถูกโจทฯ ในกรณีต่างๆ ซึ่งมีท

…ได้ด้วย “เทสนาคามินี” คือการแสดง หมายถึงเปิดเผยความผิดของตนต่อหน้าพระภิกษุหรือหมู่พระภิกษุคือสงฆ์ 7.10.4 กิจจาธิกรณ์ : กิจที่สงฆ์จะพึงกระทำ กิจจาธิกรณ์ หมายถึง กิจที่สงฆ์จะพึงกระทำมี 4 ประการ คือ อปโลก…

บทความนี้เสนอเรื่องอาบัติในพระไตรปิฎก แบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ครุกาบัติ ซึ่งเป็นอาบัติหนักหน่วง ประกอบด้วย ปาราชิก และสังฆาทิเสส อาบัติโดยเฉพาะปาราชิกมีโทษร้ายแรงจนวิธีแก้ไขไม่ได้ ส่วนสังฆาทิเสสสามา

…งรูปเดียวหรือภิกษุมากกว่า หนึ่งรูปแต่ไม่ครบองค์สงฆ์คือตั้งแต่ 4 รูปขึ้นไปไม่อาจจะทำกิจจาธิกรณ์ได้ 7.11 อธิกรณสมถะ : ธรรมเครื่องระงับอธิกรณ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสอธิกรณสมถะไว้ในพระปาฏิโมกข์ เพื่อเป็นห…

ญัตติจตุตถกรรมหมายถึงกรรมที่มีวาจาครบ 4 ส่วน ซึ่งใช้ในพิธีกรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา เช่น การอุปสมบท นิคหกรรมคือมาตรการลงโทษขั้นที่ 2 สำหรับการกระทำผิดร้ายแรง เช่น การทะเลาะวิวาท มีศีลวิบัติ พระสัมมาส

…างการระงับอธิกรณ์ด้วยอธิกรณสมถะ การระงับอธิกรณ์ด้วยอธิกรณสมถะมีกรณีศึกษาจำนวนมากในที่นี้จะยกมาเพียง 1 ตัวอย่าง คือ การระงับวิวาทาธิกรณ์คือการวิวาทกันเรื่องพระธรรมวินัยดังนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่าว…

เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิญญาตกรณะซึ่งเป็นการระงับอธิกรณ์ตามคำรับสารภาพ และวิธีการระงับอธิกรณ์อื่นๆ เช่น ตัสสปาปิยฬิกา เยฮุยยสิกา และติณวัตถารกวินัย การระงับในกรณีวิกฤตเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยป้องกันการแตกแยกในห

…ยที่ผิดยินยอมด้วยดี หากอธิกรณ์ระงับอย่างนี้ได้แล้ว ผู้ทำรื้อฟื้นอธิกรณ์ขึ้นอีกจะเป็นอาบัติปาจิตตีย์ 1.1) กรณีระงับอธิกรณ์ในอาวาสที่อาศัยอยู่ไม่ได้ ถ้าไม่สามารถระงับอธิกรณ์นั้นในอาวาสที่อาศัยอยู่ได้ ก็ใ…

บทความนี้นำเสนอแนวทางการระงับอธิกรณ์ในชุมชนสงฆ์ โดยยึดหลักการตามพระธรรมวินัย ว่าด้วยการจัดการอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในอาวาส และการทำงานร่วมกันระหว่างภิกษุในวัดเจ้าถิ่นและผู้มาใหม่ เพื่อให้เกิดการปรองดองและ

1.2) วิธีระงับอธิกรณ์ที่มีเสียงเซ็งแซ่ ถ้ายังระงับอธิกรณ์ไม่ได้ และในระหว่างวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นอยู่มี…

…บใจความคำพูดได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแนะนำให้ใช้วิธีการเรียกว่า 'อุพพาฬิกวิธี' โดยการตั้งผู้มีองค์คุณ 10 ประการขึ้นมาเป็นตัวแทนในการตัดสิน โดยองค์คุณที่กล่าวถึงรวมถึงการมีศีลและการมีความเข้าใจในพระธรรมคำ…

…ถือว่าระงับด้วยสัมมุขาวินัยอยู่ ผู้ทำการรื้อฟื้นอธิกรณ์ที่ระงับแล้วต้องอาบัติปาจิตตีย์ เช่นเดียวกัน 1.3) การแก้ปัญหาเมื่อมีผู้คัดค้านการวินิจฉัย ถ้ายังระงับอธิกรณ์ไม่ได้และขณะวินิจฉัยอธิกรณ์อยู่ มีภิกษ…

บทความนี้พูดถึงกระบวนการระงับอธิกรณ์ในพระธรรมวินัย โดยอธิบายว่าหากภิกษุไม่สามารถระงับอธิกรณ์ได้ด้วยอุพพาหิกวิธี ให้สงฆ์ส่งต่อไปยังสงฆ์อนุญาตให้ระงับอธิกรณ์ด้วยวิธีเยยยสิกา การใช้วิธีการเหล่านี้ทำให้มี

…ก ซึ่งจะใช้วิธีการจับฉลาก โดยลำดับแรกให้สมมติภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ คุณ 5 ให้เป็นผู้ให้จับสลาก คือ (1) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะความชอบพอ (2) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะความเกลียดชัง (3) ไม่ถึงความลำเอียงเพราะ…

เนื้อหากล่าวถึงวิธีการจับสลากในสงฆ์โดยใช้ภิกษุผู้มีคุณธรรมเป็นผู้จับ โดยมีการปฏิบัติตามหลักธรรมวินัย เพื่อให้การตัดสินใจนั้นถูกต้องตามศีลธรรม ข้อกำหนดในการจับต้องไม่มีอคติทั้งในด้านบวกและลบ และต้องคำน

7.12 พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย พระวินัยธร หมายถึง พระผู้ชำนาญวินัย ถ้าเป็นทางโลกก็คือผู้ชำนาญด้…

พระวินัยธรเป็นผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกย่องพระอุบาลีเป็นเลิศในด้านนี้ โดยมีคุณสมบัติสำคัญ 7 ประการ ได้แก่ รู้จักอาบัติ, อนาบัติ, ลหุกาบัติ, ครุกาบัติ, มีศีล, ได้ฌาน 4 แล

…ิจกรรมในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 7 แล้วจึงศึกษาบทที่ 8 ต่อไป บ ท ที่ 7 นิ ติ ศ า ส ต ร์ ใน พระไตรปิฎก DOU 195