DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 253 / 303

…ี้ เมื่อ สร้างเมืองได้สำเร็จ ก็ย่อมได้รับการสักการะอย่างมากจากราชตระกูลฉันใด พระผู้มีพระภาคเจ้า 128 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเลือกสถานที่เพื่อการเจริญอานาปานสติ โดยเสนอให้เลือกเสนาะสนะที่เป็นป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ซึ่งเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ทำให้การฝึกสมาธิง่ายขึ้น เหตุผลที่แนะนำมี 3 ประการ

…ัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก. เล่มที่ 22 ข้อ 288 หน้า 367 บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และ อุปสมานุสติ DOU 129

ทรงตรวจตราเสนาสนะเพื่อการปฏิบัติธรรมอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่นนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุอริ

…ออก ย่อมศึกษา คือ ย่อมเสพ ย่อมเจริญ ย่อมทำให้มาก ด้วยสตินั้น ด้วยการใฝ่ใจในอารมณ์ คืออานาปานสติ 130 DOU สมาธิ 6 ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าแล

…ทนา คือ ความเสวยอารมณ์, ความรู้สึกสุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และอุปสมานุสติ DOU 131

บทนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการกำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้กายสังขารสงบและเข้าสู่ระดับฌานที่แตกต่างกัน ตั้งแต่การทำจิตให้สงบผ่านการหายใจเข้าออก จนถึงการรู้สึกถึงปีติและสุขในระดับฌานที่ 2 และ 3 พร้อมทั้

…น) ถีนมิทธะ (ความหดหู่เซื่องซึม) อุทธัจจกุกุจจะ ความฟุ้งซ่านรำคาญใจ) วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย) 132 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำจิตให้รู้เท่าทันการเข้ามาและออกไปของอารมณ์ผ่านการสังเกตลมหายใจและการพัฒนาสมาธิ กอปรกับการเรียนรู้เพื่อความหลุดพ้นจากสภาวะอารมณ์ต่างๆ เช่น ความเฉื่อยชา ความฟุ้งซ่าน และความเศ

…อนุพนธนา การติดตาม 3. ผุสนา การถูกต้อง 4. ฐปนา การตงจิตมน บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และ อุปสมานุสติ DOU 133

การเจริญอานาปานสติเพื่อให้จิตสงบถึงระดับอัปปนาสมาธิ จำเป็นต้องเลือกสถานที่ที่สงบและหลีกเลี่ยงเสียงรบกวน ในระหว่างการนั่งสมาธิควรตั้งกายให้ตรงและหายใจอย่างช้า ๆ ตระหนักถึงลมหายใจเข้าออก การนับลมหายใจแล

…ประตูคอก ให้วัวออกมา เมื่อวัวเดินผ่านประตูก็จะโยนก้อนกรวดไปด้วยพร้อมกับนับว่า 1,2 ถ้าหากวัวเดิน 134 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

การนับในช่วงแรกของการทำความเพียรควรเริ่มต้นที่ 5 ถึง 10 เพื่อหลีกเลี่ยงการดิ้นรนหรือการพะวงในจิตใจ การนับมี 2 ช่วงคือ ช่วงแรกให้นับช้าๆ และช่วงหลังให้นับเร็วขึ้น เช่น การนับลมหายใจเข้าออกเป็นคู่ โดยเว

…มื่อกระทำโดยวิธีติดตาม ไม่ควรติดตามไปในต้นลม กลางลม และปลายลม แต่ บทที่ 5 อานาปานสติ และอุปสมานุสติ DOU 135

การนับหายใจเป็นเทคนิคหนึ่งในการปฏิบัติอานาปานสติ โดยมีการนับเร็วเพื่อเสริมสร้างความแน่วแน่ของจิต โดยนับจาก 1 ถึง 10 และย้อนกลับ โดยไม่ต้องคำนึงถึงลมที่เข้าออกเมื่อมีการนับอย่างรวดเร็วนี้ช่วยทำให้มีควา

…่างกาย กระสับกระส่ายที่นั่งอยู่บนเตียงหรือตั่ง เตียงหรือตั่งย่อมโยกย่อมลั่น เครื่องปูลาดย่อมยับ 136 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

บทความนี้กล่าวถึงการกำหนดจุดที่ลมกระทบระหว่างการหายใจ เพื่อให้สติอยู่กับการสัมผัสของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก โดยเสนออุปมา 3 ตัวอย่าง คือ คนง่อย คนเฝ้าประตูเมือง และชายเลื่อยไม้ ที่เน้นการไม่ใส่ใจลมที

…นย์กลางกายจนใจรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ที่แท้จริงได้ บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และอุปสมานุสติ DOU 137

เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติ ซึ่งนำไปสู่อาการของร่างกายที่เบา รู้สึกเหมือนลอย และหยุดหายใจขณะปฏิบัติภาวนา สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาจิตใจ และสามารถพาไปสู่ระดับที่สูงกว่าในสมาธิ การทำความ

…ุคคลที่มีสมาธิ 9. อบรมอินทรีย์ 5 (ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา) 10. มีจิตน้อมที่จะได้อัปปนาฌาน 138 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

การฝึกสมาธิด้วยการกำหนดลมหายใจเข้าออกมีความสำคัญในทางพระพุทธศาสนา โดยมีการแบ่งประเภทสมาธิตามลักษณะการปฏิบัติ ได้แก่ ขณิกสมาธิ, อุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ พร้อมกับการระบุสิ่งที่เป็นสัปปายะและอสัปปายะที

…ในพระพุทธศาสนา, โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย หน้า 205 บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และ อุปสมานุสติ DOU 139

ในข้อความนี้กล่าวถึงประโยชน์ของการปฏิบัติอานาปานสติ ที่ช่วยให้เกิดรูปฌานและเป็นบาทแห่งมรรคผล โดยเชื่อมโยงกับการทำสติปัฏฐาน 4 ดำเนินไปสู่โพชฌงค์ 7 และวิชชา รวมถึงผลการป้องกันวิตกและการรับรู้วันตาย โดยค

…บนอนไม่หลับ ท่านยัง แนะนำให้กำหนดลมหายใจเข้าออกเพื่อทำให้ใจสงบระงับจากความวุ่นวายกังวลเหล่านั้น 140 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

เรื่องราวของพระเถระสองพี่น้องที่ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์จากการเจริญอานาปานสติและวิปัสสนา วันหนึ่งในวันอุโบสถ ท่านทั้งสองได้ออกจากอาวาสและประชุมกับพระภิกษุเกี่ยวกับการปรินิพพาน พบว่ามีหลายรูปผู้ปรินิพพาน

…* อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต, มก. เล่มที่ 37 ข้อ 205 หน้า 669 บทที่ 5 อ าน า ป า น ส ติ และ อุปสมานุสติ DOU 141

บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข

…ยู่ในวัฏสงสาร พระนิพพานเป็นธรรมที่หลบภัยต่างๆ พระนิพพานเป็นเกาะที่พ้นจากการท่วมทับของโอฆะทั้ง 4 142 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

บทความนี้นำเสนอคุณลักษณะและธรรมของพระนิพพาน โดยอธิบายถึง 29 ประการที่ผู้เจริญอุปสมานุสติต้องมีความเข้าใจ เพื่อให้สามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ พระนิพพานเป็นธรรมที่หยุดยั้งความมัวเมาและคว

…้วยสรรพสัตว์ฉะนั้น 1 มหาสมุทรเป็นที่อยู่ของ สัตว์ใหญ่ๆ เหมือนกับ บทที่ 5 อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ DOU 143

พระนิพพานเป็นธรรมที่บริสุทธิ์จากกิเลสและเป็นความปรารถนาของสัปบุรุษ โดยมีคุณค่าที่เปรียบเทียบได้กับสิ่งต่าง ๆ เช่น ดอกปทุม, น้ำ, ยาดับพิษ, และมหาสมุทร ซึ่งเน้นความบริสุทธิ์และคุณค่าของพระนิพพานในการดับ

…เจริญอุปสมานุสติ ควรอยู่ในที่สงัด แล้วจึงเจริญสมาธิโดยการพิจารณาคุณลักษณะของพระนิพพานตามที่ท่าน 144 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

พระนิพพานเป็นที่อยู่ของผู้ที่สิ้นกิเลส ซึ่งมีคุณลักษณะเปรียบได้กับมหาสมุทรที่เจือด้วยดอกไม้, โภชนะที่ส่งเสริมชีวิต, อากาศที่ไร้การเกิดและตาย, แก้วมณีที่ทำให้สมหวัง, จันทน์แดงที่มีความหอม, และเนยใสที่ม

…กถึงคุณของพระนิพพานเป็นอารมณ์ บริกรรมด้วยคำที่เป็นคุณของพระนิพพาน บทที่ 5 อานาปานสติ และอุปสมานุสติ DOU 145

เรื่องราวที่นำเสนอถึงการบรรยายเกี่ยวกับอุปสมานุสติที่ใช้ในการเข้าถึงพระธรรมกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการระลึกถึงความหมายที่ถูกต้องและการปฏิบัติเพื่อก้าวข้ามการเข้าถึงฌานสมาบัติ เช่น การยังคงใช้คำบริกรรมที่

…คตาสติ จบโดยสมบูรณ์แล้ว โปรดทำแบบประเมินตนเองหลังเรียนบทที่ 5 และกิจกรรม ในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 5 146 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)

เนื้อหานี้เน้นถึงการภาวนาและการเข้าถึงพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่ผ่านคำบริกรรมใด ๆ เมื่อใจสงบที่ศูนย์กลางกาย นอกจากนี้ยังอธิบายอานิสงส์จากการอุปสมานุสติ เช่น ความสุขขณะหลับและตื่น, ความสงบ, ความเลื่อมใส เป

…นข้อมูลในการปรับปรุงพัฒนาเนื้อหาสาระให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป คณะกรรมการประจำชุดวิชาสมาธิ พฤษภาคม 2550 คำนำ DOU (3)

เอกสารนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักการและแนวทางการเจริญสมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี ตามที่ปรากฏในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้และเข้าใจวิธีการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย โดยจะมีการนำ