DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 400 / 436

…สนา เป็นเหตุให้เกิดคัมภีร์กถาวัตถุ ในพระอภิธรรมปิฎกขึ้น คัมภีร์ในอภิธรรม ปิฎกสมบูรณ์ในคราวนี้เอง 56 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้ น 56

วาจา และใจ” “ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวเจตนาว่าเป็นกรรม บุคคลคิดแล้วจึงกระทำกรรมด้วยกาย นอกจากนั้นพระเถระยังได้ยกภาษิตของดาบสในติตติรชาดก ความว่า “ถ้าท่านไม่มีความคิดไซร้ บาปก็ไม่มี แท้จริง กรรมย่อมถูกต้

…ได้แก่ ดินแดนที่เป็นจังหวัด นครปฐมในปัจจุบัน บทที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 57

4. พระโมคคลีบุตรติสสเถระพิจารณาเห็นว่า กาลต่อไปพระพุทธศาสนาจะ ตั้งมั่นนอกชมพูทวีป จึงจัดส่งพระเถระพร้อมด้วยบริวารให้ไปเผยแผ่ศาสนาใน ส่วนต่าง ๆ ของทวีปเอเชีย 9 สาย คือ 4.1 พระมหินทเถระ พระอิฏฐิยะเถระ พ

…วเป็น ความเชื่อถือของนิกายต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนานั้นเอง แต่ไม่ตรงกับหลักการ ของฝ่ายเถรวาทเท่านั้น 58 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

สามารถให้การอุปสมบทแก่กุลบุตรผู้มีศรัทธาได้ ซึ่งท่านบอกไว้เฉพาะหัวหน้าสายเสียส่วนมาก นอกจากสายพระมหินเทเถระ สายของพระมัชฌิมเถระ และสายของพระโสณเถระกับพระ อุตตรเถระ เพราะศาสนาในดินแดนส่วนนี้มีหลักฐานอา

…่อนมาจาก อัลเลาะห์ เลื่อนมาจากคำว่า อรหันต์” บทที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 59

ประเทศไทยใหญ่กว่าเมืองปาฏลีบุตรเป็นอันมาก พระยังมีประมาณ 300,000 รูป เท่านั้น 5. เรื่องการส่งพระธรรมทูต 9 สายออกไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา ถึงแม้จะไม่ปรากฏ ในศิลาจารึก แต่จากหลักฐานในที่ต่าง ๆ ที่ขุดค้นพบตอ

…ระไตรปิฎกก็ไม่เหมือนกัน คือ ฝ่ายมหายาน ใช้ภาษาสันสกฤต (บางครั้งก็ปนปรากฤต) ฝ่ายเถรวาทใช้ภาษาบาลี 60 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

สรุปการทำสังคายนาครั้งที่ 3 ตติยสังคายนา ประธานสงฆ์ ประมาณ พ.ศ. 236 พระโมคคัลลีบุตรติสสเถระเป็นประธาน และผู้ถาม พระมัชฌันติกกับพระมหาเทวะ เป็นผู้ตอบ พระอรหันตขีณาสพจำนวน 1,000 องค์ ผู้เข้าร่วมประชุมส

…องพระเจ้ากนิษกะและการแนะนำของ พระปารศวเถระ บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 61 เท

การสังคายนาครั้งที่ 3 ในอินเดีย ทางฝ่ายจีนและทิเบตก็ไม่บันทึกรับรองไว้ เพราะ เป็นคนละสาย แต่การสังคายนาครั้งนี้ เป็นที่รู้กันทั่วไปในวงการของผู้ศึกษาพระพุทธศาสนาจึง นับว่ามีความสําคัญทางประวัติศาสตร์

…ได้ จัดระเบียบไว้ในการสังคายนาครั้งที่ 3 ในอินเดีย ฉะนั้นจึงนับได้ว่าเป็นสังคายนาครั้งแรกในลังกา 62 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

เป็นสันสกฤตครั้งแรก ปรากฏว่า หลวงจีนยวนฉ่างกล่าวถึงการสังคายนาครั้งนี้ มีการจารึกพระธรรมลง บนแผ่นทองเหลืองและเก็บไว้ในหีบทำด้วยศิลา เพื่อเก็บรักษาไว้เป็นอันดีในพระเจดีย์ แม้ว่า ทางฝ่ายเถรวาทจะไม่บันทึ

….ศ. 2498 ปิด พ.ศ. 2500 ตามที่พม่านับ) พม่าทำ บทที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 63

สังคายนาครั้งที่ 2 ในลังกา กระทำเมื่อประมาณพ.ศ. 433 ในรัชสมัยของพระเจ้า วัฏฏคามณีอภัย เรื่องที่ปรากฏเป็นเหตุทำสังคายนาครั้งนี้ คือเห็นกันว่า ถ้าจะใช้วิธีท่องจํา พระพุทธวจนะต่อไป ก็อาจมีข้อวิปริตผิดพล

…ะไตรปิฎก ทางลังกาเองจึงไม่ถือว่าเป็นการสังคายนาตามแบบแผนที่นิยมกันว่า จะต้องมีการชำระ พระไตรปิฎก 64 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

สังคายนาครั้งนี้ มุ่งพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นข้อแรก แล้วจะจัดพิมพ์อรรถกถา (คำอธิบาย พระไตรปิฎก) และคำแปลเป็นภาษาพม่าโดยลำดับ มีการโฆษณาและเชิญชวน พุทธศาสนิกชนหลายประเทศไปร่วมพิธีด้วย โดยเฉพาะประเทศเถรวาท

…ปิฎก มีชื่อตามแพที่พระเถระนั่งประชุม กันท่าอรรถกถานี้ บทที่ 3 การสังคายนาเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 65

สังคายนาครั้งที่ 7 ทำในลังกาเมื่อพ.ศ. 1587 พระกัสสปเถระเป็นประธาน มีพระเถระ ร่วมด้วยกว่า 1,000 รูป ได้รจนาคําอธิบายอรรถกถาพระไตรปิฎกเป็นภาษาบาลี กล่าวคือ แต่งตาราอธิบายคัมภีร์อรรถกถา ซึ่งพระพุทธโฆสะไ

…ุสา ฎีกาปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย 4. ตติยสารัตถมัญชุสา ฎีกาสารัตถปกาสินี อรรถกถาสังยุตตนิกาย 66 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

3. กูรูนทีอรรถกถา อรรถกถาวินัยปิฎก มีชื่อตาม าบล งวิหารที่พระสงฆ์ ประชุมกันทำอรรถกถานี้ตั้งอยู่ พระพุทธโฆสะใช้ข้อมูลจากกุรุนทีอรรถกถาแต่งคัมภีร์อรรถกถาวินัย ชื่อ สมัน- ตปาสาทิกา ใช้ข้อมูลจากมหาอรรถถา

…แต่จะเล่าไว้ในที่นี้ เฉพาะข้อที่น่าสังเกตคือ บทที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 67

5. จตุตถสารัตถมัญชุสา ฎีกามโนรถบูรณี 6. ปฐมปรมัตถ์ปปกาสินี ฎีกาอัตถสาลินี อรรถกถาอังคุตตรนิกาย อรรถกถาธรรมสังคณี 7. ทุติยปรมัตถ์ปปกาสินี ฎีกาสัมโมหวิโนทนี อรรถกถาวิภังคปกรณ์ 8. ตติยปรมัตถ์ปปกาสินี ฎี

…พิงไปถึงสังคายนาครั้งที่ 1 และ 2 คือมีคณะสงฆ์อีกฝ่ายหนึ่งทำสังคายนาแข่งขันกับ อีกส่วนหนึ่ง คือ ๆ 68 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

การสังคายนาครั้งที่ 1 หลักฐานฝ่ายเถรวาทว่าสังคายนาพระธรรมกับพระวินัย พระอานนท์เป็นผู้ตอบคำถามเกี่ยวกับพระธรรม หมายถึงว่า พระอานนท์วิสัชนาทั้งสุตตันตปิฎก และอภิธรรมปิฎก แต่ในฉบับของทิเบตกล่าวว่า พระมห

…มืองชาลันธร หรือบางแห่งกล่าวว่า เมืองกาษมีระ บทที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 69

1. สังคายนาครั้งแรกที่พระมหากัสสปะเป็นประธาน กระทำที่ถ้ำสัตตบรรณคูหา ข้างเขาเวภารบรรพต กรุงราชคฤห์ มีคำกล่าวของฝ่ายมหายานว่า ภิกษุทั้งหลายผู้มิได้รับเลือก เป็นการกสงฆ์ (คือสงฆ์ผู้กระทำหน้าที่) ในปฐมส

…ละของมหายานไว้พอเป็น แนวทางให้ทราบความเป็นมาแห่งคำสอนทางพระพุทธศาสนาและโดยเฉพาะคัมภีร์พระไตรปิฎก 70 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

ในหนังสือจดหมายเหตุของหลวงจีนเงี่ยนจังเล่าว่า พระเจ้ากนิษกะหันมาสนใจ พระพุทธศาสนาและตำราแห่งศาสนานี้ จึงให้อาราธนาพระภิกษุ 1 รูปไปสอนทุก ๆ วัน และเนื่องจากภิกษุแต่ละรูปที่ไปสอนก็สอนต่าง ๆ กันออกไป บา

…ตปิฎก ไม่ได้มีระบุไว้ในอรรถกถา เป็นแต่ได้กล่าวถึงการมอบหน้าที่ในการท่องจำนำสืบ ๆ กันต่อไป ดังนี้ 74 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

บทที่ 4 ลำดับอาจารย์ผู้ทรงจำพระไตรปิฎก ได้กล่าวไว้แล้วในสมัยที่ยังมิได้มีการจารึกพระไตรปิฎกลงในใบลานนั้น ใช้วิธีท่องจำ และการท่องจําก็แบ่งหน้าที่กัน ตามแต่ใครจะสมัครเป็นผู้เชี่ยวชาญในส่วนไหนตอนไหนของ

…รปิฎกในครั้งนั้น คงเป็น อักษรแบบไทยลานนา คล้ายอักษรพม่า มีผิดเพี้ยนกันบ้าง และพอเดาออกเป็นบางตัว 80 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

การชำระและจารึกกับการพิมพ์พระไตรปิฎกในประเทศไทย ได้กล่าวไว้แล้วว่า ควรจะได้กล่าวเป็นพิเศษถึงการชำระ การเขียน การพิมพ์ พระไตรปิฎกในประเทศไทย ให้ค่อนข้างละเอียดสักเล็กน้อย เพื่อเป็นประโยชน์ในการรู้เรื่อ

…าในการถนอมรักษาตำราทางพระพุทธศาสนาไว้ด้วยดี บทที่ 5 การชำระและจารึกกับการพิมพ์พระไตรปิฎกในประเทศไทย DOU 81

5.2 สมัยที่ 2 รัชกาลที่ 1 กรุงเทพฯ เรื่องสังคายนาพระไตรปิฎกโดยพิสดาร ในสมัยรัชกาลที่ 1 มีปรากฏในหนังสือ พงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขาและคำประกาศเทวดาครั้งสังคายนาปีวอก สัมฤทธิศก พ.ศ. 2331 รัชกาลที่ 1 (หน

…รปิฎก ประกาศการสังคายนาและพระราชดำรัสแก่ พระสงฆ์โดยพระองค์ ซึ่งได้พิมพ์ไว้ส่วนหนึ่งในภาคผนวกแล้ว 82 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

แต่การสังคายนาครั้งนี้ ผู้ทรงความรู้รุ่นหลังมักจะพูดล้อว่าเป็นการสังคายนา แต้มหัวตะ เช่น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงไว้ในพระราช วิจารณ์เทียบลัทธิพระพุทธศาสนาฝ่ายหินยาน (เถรวา

…ฐาน อนุโลมปัจจปุ๋ยปัฏฐาน ปัจจนยานุโลมปัฏฐาน บทที่ 5 การชำระและจารึกกับการพิมพ์พระไตรปิฎกในประเทศไทย DOU 83

ว่า จะเรียกว่าสังคายนาหรือไม่ ไม่สำคัญ ขอให้ได้มีการชำระตรวจสอบ จารึกหรือจัดพิมพ์ พระไตรปิฎกให้เป็นเล่มรักษาไว้เป็นหลักฐาน ก็นับว่าเป็นกิจอันควรสรรเสริญอย่างยิ่ง เพราะเป็นการทำให้พระพุทธวจนะดำรงอยู่เป