การสังคายนาครั้งที่ 1-3 ในอินเดียและการสังคายนาในลังกา : หน้า 71/220

2. มีการประสานความคิดระหว่างนิกายทั้ง 18 นิกาย แล้วจารึกคัมภีร์ทางศาสนา เป็นสันสกฤตครั้งแรก ปรากฏว่า หลวงจีนยวนฉ่างกล่าวถึงการสังคายนาครั้งนี้ มีการจารึกพระธรรมลง บนแผ่นทองเหลืองและเก็บไว้ในหีบทำด้วยศิลา เพื่อเก็บรักษาไว้เป็นอันดีในพระเจดีย์ แม้ว่า ทางฝ่ายเถรวาทจะไม่บันทึกการสังคายนาครั้งนี้ แต่ประวัติศาสตร์โดยทั่วไปก็จารึกไว้จึงเป็น สังคายนาที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางในหมู่พุทธศาสนิกฝ่ายอุตตรนิกาย 3.1.2 การนับครั้งสังคายนาของลังกา ลังกาซึ่งนับถือพระพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาทเช่นเดียวกับไทย รับรองการสังคายนา ทั้งสามครั้งแรกในอินเดีย แต่ไม่รับรองสังคายนาครั้งที่ 4 ซึ่งเป็นของนิกายสัพพัตถิกวาทผสม กับฝ่ายมหายาน หนังสือสมันตัปปาสาทิกา ซึ่งแต่งอธิบายวินัยปิฎกกล่าวว่า เมื่อทำสังคายนาครั้งที่ 3 เสร็จแล้วพระมหินทเถระผู้เป็นโอรสของพระเจ้าอโศก พร้อมด้วยพระเถระอื่น ๆ รวมกันครบ 5 รูป ได้เดินทางไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาในลังกา ได้พบกับพระเจ้าเทวานัมปิยติสสะแสดงธรรม ให้พระราชาเลื่อมใส และประดิษฐานพระพุทธศาสนาได้แล้ว มีการประชุมสงฆ์ให้พระอริฏฐะ ผู้เป็นศิษย์ของพระมหินทเถระสวดพระวินัยเป็นการสังคายนาวินัยปิฎก ส่วนหนังสืออื่น ๆ เช่น สังคีติวงศ์กล่าวว่า มีการสังคายนาทั้งสามปิฎก สังคายนาครั้งนี้กระทำที่ถูปาราม เมืองอนุราธปุระ มีพระมหินทเถระเป็นประธาน ๆ การสังคายนาครั้งนี้ ต่อจากสังคายนาครั้งที่ 3 ในอินเดียไม่กี่ปี คือการทำ สังคายนาครั้งที่ 3 กระทำในพ.ศ. 235 พอทำสังคายนาเสร็จไม่นาน (พ.ศ. 236) พระมหินท เถระก็เดินทางไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาในลังกา และในปี พ.ศ. 238 ก็ได้ทำสังคายนาในลังกา เหตุผลที่อ้างในการทําสังคายนาครั้งนี้ก็คือ เพื่อให้พระศาสนาตั้งมั่น เพราะเหตุที่สังคายนา ครั้งนี้ห่างจากครั้งแรกประมาณ 3-4 ปี บางมติจึงไม่ยอมรับเป็นสังคายนา เช่น มติของฝ่าย พม่าดังจะกล่าวข้างหน้า ข้าพเจ้ามีความเห็นว่า สังคายนาครั้งนี้ อาจเป็นการวางรากฐานให้ ชาวลังกาท่องจำพระพุทธวจนะ จึงต้องประชุมชี้แจงหรือแสดงรูปแห่งพุทธวจนะตามแนวที่ได้ จัดระเบียบไว้ในการสังคายนาครั้งที่ 3 ในอินเดีย ฉะนั้นจึงนับได้ว่าเป็นสังคายนาครั้งแรกในลังกา 62 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น