DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 399 / 436

…ระนางมหาปชาบดีโคตมีพระมาตุจฉาได้ประคับประคอง เลี้ยงดูพระผู้มี- พระภาคเจ้ามาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ 36 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

- หากจะถอนสิกขาบทบางข้อ ชาวบ้านจะตำหนิว่า พวกเราศึกษาและปฏิบัติตาม สิกขาบททั้งหลายในขณะที่พระศาสดายังดำรงพระชนม์อยู่เท่านั้นพอพระศาสดา นิพพานก็ไม่ใส่ใจที่จะปฏิบัติ - ขอให้สงฆ์ทั้งปวงอย่าเพิกถอนสิกขาบ

…ง ของที่เกิดอยู่ในสระ เช่น ดอกบัว เหง้าบัว บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 37

การกระทําทั้งหมด ท่านไม่เห็นด้วยว่าเป็นความผิดอะไร แต่เมื่อสงฆ์เห็นว่า เป็นการกระทำไม่ดี ท่านยินดียอมรับและถ่ายโทษผิดนั้น การกระทำของพระสังคีติกาจารย์ นอกจากเป็นการเน้นให้เห็นว่า การทำบางอย่างถึงแม้ว

…าณะกับพวก อย่างน้อยฝ่ายนี้ต้องมี ไม่ต่ำกว่า 500 รูป ซึ่งในที่สุดฝ่ายพระปุราณะต้องได้พวกเพิ่มขึ้น 38 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

ไม่ถนัดนัก เพราะท่านถือตามที่ได้สดับมาจากพุทธสำนักเหมือนกัน เมื่อฝ่ายพระสังคีติกาจารย์ ชี้แจงให้ท่านฟัง ท่านกลับมีความเห็นว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระสัพพัญญุตญาณ ไม่สมควรที่จะบัญญัติห้ามแล้ว อนุญ

…ย กลับประพฤติเป็นคนดี จนได้บรรลุพระอรหันต์ บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 39

งานเด่น ๆ หลังจากปฐมสังคายนาที่ท่านนำมาลงไว้ในพระไตรปิฎก คือ 1. การลงพรหมทัณฑ์แก่พระฉันนเถระ ซึ่งพระอานนท์ได้กระทำไปตาม พระพุทธดำรัส หลังจากทราบพรหมทัณฑ์แล้ว พระฉันนเถระถึงกับเป็น ลมและได้กลับความประ

… เรียกว่า วัตถุ 10 ประการ คือ 1. ภิกษุจะเก็บเกลือไว้ในเขนงแล้วนำไปฉันปนกับอาหารได้ (สิงคโลกรุ๊ป) 40 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

สรุปการทำสังคายนาครั้งที่ 1 ปฐมสังคายนา หลังจากพุทธปรินิพพาน 3 เดือน ประธานสงฆ์ : พระมหากัสสปเถระ มีพระอุบาลีเป็นผู้เรียบเรียงสวดพระวินัย พระอานนท์เป็นผู้เรียบเรียงสวดพระสูตร ผู้เข้าร่วมประชุมสังคายน

…บุตรมาถวาย ท่านพระเถระไม่ยอมรับและตำหนิอีก บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 41

2. ภิกษุจะฉันอาหารหลังจากตะวันบ่ายผ่านไปเพียง 2 องคุลีใต้ (ทวงศุลกป) 3. ภิกษุฉันภัตตาหารในวัดเสร็จแล้ว ห้ามภัตแล้วเข้าไปสู่บ้าน จะฉันอาหารที่ ไม่เป็นเดน และไม่ได้ทำวินัยกรรมตามพระวินัยได้ (คามบุตรกรุ

…ยจบาป ใคร่ต่อสิกขา และเป็นนักปราชญ์ให้เป็น ประธานในการวินิจฉัยตัดสินเรื่องวัตถุทั้ง 10 ประการนี้ 42 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

ภิกษุวัชชีบุตรไม่พอใจที่พระเถระไม่ยอมรับและตำหนิ จึงประชุมกันฉวยโอกาส ลงปฏิสารณียกรรม คือการลงโทษให้ไปขอขมาคฤหัสถ์ โดยกล่าวว่าพระเถระรุกรานชาวบ้าน ซึ่งพระเถระก็ยินยอมไปขอขมา โดยนำภิกษุอนุทูตไปเป็นพยาน

…ันต์ปรากฏอยู่ คนจำพวกนี้ก็ คงมีอยู่นั่นเอง บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 43

พระเรวตเถระหยั่งรู้ด้วยญาณว่า อธิกรณ์ หยาบช้า กล้าแข็ง เราไม่ควรท้อถอยที่ จะชำระเรื่องนี้ แต่เพราะไม่ต้องการที่จะคลุกคลีด้วยหมู่คณะ จึงหลีกไปพักอยู่ที่โสเรยยนคร พระเถระทั้งหลายต้องติดตามพระเรวตเถระจาก

…ยละ 4 รูปนั้น พระเรวตเถระยกเอาวัตถุ 10 ประการขึ้นมาถามทีละข้อ พระสัพพกามีเถระได้ตอบไปตามลำดับว่า 44 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

ในที่สุดที่ประชุมของพระอรหันต์ทั้งหลายได้ตกลงกันว่าอธิกรณ์เกิดขึ้นในที่ใดควร ไปจัดการระงับในที่นั้น โดยพระเรวตเถระประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติทุติยกรรมวาจาขอ ให้สงฆ์ระงับอธิกรณ์ด้วยอุพพาฬิกา คือ การยกอ

…บัญญัติไว้ในจัมเปยยขันธกะ ต้องอาบัติทุกกฏ) บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 45

1. ภิกษุชาววัชชี (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า 2. ภิกษุชาววัชชี (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า : 3. ภิกษุชาววัชชี (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า : 4. ภิกษุชาววัชชี (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า 5. ภิกษุชาววัชชี (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า

…การรับเงินหรือยินดี ซึ่งเงินและทองที่เขาเก็บไว้ เพื่อตนเอง ไม่สมควรเป็นอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์) 46 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

: การประพฤติปฏิบัติตามพระอุปัชฌาย์อาจารย์ ไม่ว่า จะผิดหรือถูกพระวินัยก็ตาม ย่อมเป็นการกระทํา ที่สมควรเสมอ (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า : การประพฤติปฏิบัติ ด้วยเข้าใจว่าอุปัชฌาย์อาจารย์ 7. ภิกษุชาววิชชี ของเร

…ตริมนุสธรรมว่าตนเป็นพระอรหันต์ทำให้คนเคารพ บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 47

ทุกข้อที่พระสัพพกามีวิสัชนา ฝ่ายพระเรวตเถระได้เสนอให้สงฆ์ทราบทุกข้อ และ ขอมติจากสงฆ์เพื่อให้ยอมรับว่า “วัตถุเหล่านี้ผิดธรรม ผิดวินัย เป็นการหลีกเลี่ยงต่อคำสอนของพระพุทธองค์” และได้ขอให้สงฆ์ลงมติทุกคร

…อยู่อีกหรือ ?” “อริยมรรค อริยผลจะปรากฏ เมื่อบุคคลเปล่งวาจาว่า อโห ทุกข์ อโห ทุกข์” พระมหาเทวะตอบ 48 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

นับถือและได้ลาภสักการะเพิ่มขึ้น เพื่อจะเอาใจพวกศิษย์ของตนจึงได้พยากรณ์ว่าคนนั้นเป็น โสดาบัน พระสกิทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ เป็นต้น เคลื่อนเล่า” ต่อมาท่านนอนหลับฝันอสุจิเคลื่อน เมื่อลูกศิษย์นำผ

…นนั้นมีข้อที่ ควรสังเกตบางประการคือ บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุใ นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 49

พระมหาเทวะตั้งทิฏฐิ 5 ประการของตนขึ้นแล้ว ได้พยายามหาพวกให้ความ สนับสนุนความเห็นตน เมื่อเห็นว่าได้มากพอควรแล้ว จึงเสนอความเห็นทั้ง 5 นี้ในท่ามกลาง สงฆ์ที่กุกกุฏาราม เพื่อให้สงฆ์ทั้งปวงยอมรับว่า ทิฏฐิ

…ก็ได้ ความแตกแยกเหล่านี้จึงยืดเยื้อมาจนถึงปลายพุทธศตวรรษที่ 3 อันเป็นรัชสมัยของพระเจ้าอโศกมหาราช 50 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

1. วัตถุ 10 ประการที่ภิกษุวัชชีบุตรละเมิดนั้น เมื่อว่ากันในแง่ของพระวินัย ก็เป็น ความผิดตามที่พระสัพพกามีเถระได้วิสัชนาไว้ แต่เมื่อคำนึงประวัติศาสตร์ ท่านเหล่านั้นอาจ จะสืบเชื้อสายมาจากสายของพระปุราณ

….ศ. 220 ขณะพระชนมายุเพียง 33 พรรษาเท่านั้น บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 51

สรุปการทำสังคายนาครั้งที่ 2 ทุติยสังคายนา ประมาณ พ.ศ. 100 ประธานสงฆ์ ผู้เข้าร่วมประชุมสังคายนา องค์อุปถัมถ์ เหตุปรารภในการทำสังคายนา : สถานที่ประชุมทำสังคายนา : ระยะเวลาในการประชุม พระพุทธศาสนาในศตวร

…ีป นิกายสรวาสติวาท ไปเจริญรุ่งเรืองอยู่ที่แคว้นมถุรา นิกายมหิศาสกวาท ไปรุ่งเรืองอยู่ที่มหิสกมณฑล 52 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

หลังจากกองทัพกรีกยกกลับออกไปแล้ว ราชวงศ์นันทะก็ถูกทําลายโดยกองทัพของ มหาโจรจันทรคุปต์ ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์บอกว่า เป็นเชื้อสายศากยวงศ์ที่อพยพออก จากแคว้นสักกะ เมื่อพระเจ้าวิฑูฑภะยกกองทัพไปตีกรุง

… สระน้ำ สร้างถนน คูคลอง เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชน บทที่ 3 การสังคายนาเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 53

พระเจ้าอโศกมหาราช ก่อนที่พระเจ้าพินทุสารจะสวรรคต ทรงตั้งพระทัยจะให้สุสิมราชกุมารหรือ สุมนราชกุมาร งเป็นเชษฐโอรสเป็นพระเจ้าแผ่นดินต่อจากพระองค์ แต่จะเป็นเรื่องกงเกวียน กงกรรมหรืออะไรก็ตาม ปรากฏว่ามุขม

…ห้ไปอาราธนา พระโมคคลีบุตรติสสเถระให้มาวินิจฉัยให้ และจะได้ช่วยกันชำระเรื่องเสื่อมเสียที่เกิดขึ้น 54 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น 54

สร้างความรู้สึกต่อประชาชนว่า เป็นเหมือนลูกหลานของตน พยายามสอดส่อง ดูแลสุขทุกข์ของเขาดุจบิดาเอาใจใส่ดูแลบุตรธิดา การกระทำทุกอย่างเน้นหนัก ไปที่ผลประโยชน์อันผู้กระทำพึงได้ในภพนี้และภพหน้า การปกครองโดยระ

…ละให้พระราชามั่น พระทัยด้วยพระพุทธภาษิตว่า บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 55 บ

พระโมคคลีบุตรติสสเถระนี้ ท่านเล่าว่าเป็นผู้ที่พระอรหันต์ในคราวทุติยสังคายนา ขอให้จุติจากพรหมโลกมาชำระพระศาสนาในคราวนี้โดยตรง โดยมอบหมายให้พระเถระ 2 รูป คือ พระสิคควเถระและพระจันทวัชชีเถระ รับหน้าที่ใ