การทำสังคายนาครั้งที่ 3 : หน้า 69/220

สรุปการทำสังคายนาครั้งที่ 3 ตติยสังคายนา ประธานสงฆ์ ประมาณ พ.ศ. 236 พระโมคคัลลีบุตรติสสเถระเป็นประธาน และผู้ถาม พระมัชฌันติกกับพระมหาเทวะ เป็นผู้ตอบ พระอรหันตขีณาสพจำนวน 1,000 องค์ ผู้เข้าร่วมประชุมสังคายนา องค์อุปถัมถ์ เหตุปรารภในการทำสังคายนา : สถานที่ประชุมทำสังคายนา ระยะเวลาในการประชุม ผลของการสังคายนาครั้งนี้ : : พระเจ้าอโศกมหาราช เดียรถีย์ปลอมมาบวชในพระพุทธศาสนา อโศการาม เมืองปาฏลีบุตร กระทําอยู่ 9 เดือนจึงสำเร็จ 1. สามารถขจัดอลัชชีในพระพุทธศาสนาได้ และรวบรวมพระธรรมวินัยให้บริสุทธิ์ ผุดผ่องได้ 2. มีการรวบรวมแยกพระไตรปิฎกเป็น 3 อย่างสมบูรณ์ คือ พระวินัยปิฎก พระ สุตตันตปิฎก และพระอภิธรรมปิฎก โดยเฉพาะได้บรรจุคัมภีร์กถาวัตถุเข้าใน อธิธรรมปิฎกด้วย 3. มีการส่งพระมหาเถระออกไปเป็นพระธรรมทูตในเมืองต่าง ๆ ถึง 9 สาย สืบต่อ พระพุทธศาสนามาจนถึงปัจจุบันในนานาประเทศ การสังคายนาครั้งที่ 4 การสังคายนาครั้งนี้ผสมกับฝ่ายมหายาน กระทำกันในอินเดียภาคเหนือ ด้วย ความอุปถัมภ์ของพระเจ้ากนิษกะ ได้กล่าวแล้วว่า สังคายนาครั้งนี้ ทางฝ่ายเถรวาท คือฝ่ายที่ ถือพระพุทธศาสนาแบบที่ไทย ลาว เขมร พม่า ลังกานับถือ มิได้รับรองเข้าอันดับเป็นครั้งที่ 4 เพราะเป็นการสังคายนาของนิกายสัพพัตถิกวาท ซึ่งแยกออกไปจากเถรวาททำผสมกับฝ่าย มหายาน และเพราะมีสายแห่งการสืบต่อสั่งสอนอบรมไม่ติดต่อเกี่ยวข้องกัน จึงไม่มีบันทึก หลักฐานเรื่องทางเถรวาท ทั้งภาษาที่ใช้สำหรับพระไตรปิฎกก็ไม่เหมือนกัน คือ ฝ่ายมหายาน ใช้ภาษาสันสกฤต (บางครั้งก็ปนปรากฤต) ฝ่ายเถรวาทใช้ภาษาบาลี 60 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น