หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักธรรมสำคัญในพระไตรปิฎก
78
หลักธรรมสำคัญในพระไตรปิฎก
…. หลักธรรมสำคัญอีกหมวดหนึ่ง ซึ่งปรากฏอยู่ในอรรถกถา คือ นิยาม 5 ได้แก่ พีช นิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม กรรมนิยาม และธรรมนิยาม นิยามทั้ง 5 นี้ เป็นกฎที่ควบคุม ทุกสิ่งทุกอย่างในโลกและในอนันตจักรวาล วัตถุประสงค…
บทความนี้จัดเตรียมภาพรวมเกี่ยวกับหลักธรรมที่สำคัญในพระไตรปิฎก โดยเน้นที่การปฏิบัติเพื่อไปสู่นิพพาน ซึ่งหลักธรรมต่างๆ เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีการเชื่อมโยงกันอย่างมีระเบียบ โดยย่อให้เหลือเพียง "ความไม
นิยามและกฎของพุทธศาสนา
86
นิยามและกฎของพุทธศาสนา
…ายๆ นิยามก็ อาจแปลว่า “กฎ” พระอรรถกถาจารย์ได้จำแนกนิยามไว้ 5 ประการคือ พืชนิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม กรรมนิยาม และ ธรรมนิยาม กฎทั้ง 5 ประการนี้ครอบคลุมทุกสิ่งทุกอย่างในโลก และในอนันตจักรวาล ทุกสิ่งทุกอย่าง…
บทความนี้อธิบายถึงการจำแนกนิยาม 5 ประการในพุทธศาสนา ซึ่งได้แก่ พืชนิยาม, อุตุนิยาม, กรรมนิยาม, จิตตนิยาม, และ ธรรมนิยาม กฎต่างๆนี้เป็นหลักการสำคัญที่ควบคุมสิ่งต่างๆ ทั้งในโลกและอนันตจักรวา…
ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
87
ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
…สัมมาสัมพุทธเจ้าทรงค้นพบนิยาม หรือกฎธรรมชาติทั้ง 5 เหล่านี้ แต่พระองค์ตรัสสอนโดยเน้นเรื่องจิตตนิยาม กรรมนิยาม และธรรมนิยาม เพราะมีความ เกี่ยวข้องโดยตรงกับการดับทุกข์ ส่วนเรื่องอุตุนิยามและพืชนิยามนั้น พระ…
เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมนิยามที่มีความสัมพันธ์ระหว่างนิยามต่าง ๆ เช่น พีชนิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม และกรรมนิยาม ซึ่งสะท้อนถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการกระทำและความคิดที่ไม่ตั้งอยู่ในศีลธรรม การศึกษาในเรื่องนี…
หลักมนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
92
หลักมนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…กายกับจิตใจ ปกติจิตใจจะสว่างไสวแต่เพราะกิเลสที่เกิดขึ้น จึงทำให้จิตใจเศร้าหมองและเป็นเหตุให้มนุษย์ทำกรรมชั่วต่างๆ ส่งผลให้เกิดวิบากคือบาปขึ้นในใจ และบาปนี้ก็จะส่งผลให้ได้รับความทุกข์ วิธีการแก้ไขคือ ชำระก…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดในหลักมนุษยศาสตร์ตามพระไตรปิฎก โดยชี้ให้เห็นถึงผลของกรรมที่มนุษย์ทำ ทั้งกรรมดีและกรรมชั่ว ส่งผลต่อชีวิตในปัจจุบันและอนาคต นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงความสำคัญข…
มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
100
มนุษย์ศาสตรในพระไตรปิฎก
…ยเหลือเพียง 10 ปี หญิงสาวอายุ 5 ปี ก็มีสามีได้ อาหารที่ เลิศที่สุดในสมัยนี้คือ หญ้ากับแก้ ยุคนี้กุศลกรรมบถ 10 จักหายไปหมดสิ้น อกุศลกรรม 10 จักรุ่งเรือง ผู้คนจะไม่มีจิต คิดเคารพยำเกรงว่า มารดา บิดา น้า ป้า…
…กระทบต่อมนุษย์ในยุคต่าง ๆ โดยเฉพาะในยุคสุดท้ายที่สัตว์สังหารกันเองใน 7 วัน ก่อนที่จะกลับสู่การทำกุศลกรรมอีกครั้ง ซึ่งทำให้อายุมนุษย์กลับมาเพิ่มขึ้น.
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
110
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและการสร้างบุญ
…ิดศีลผิดธรรม การงานต่าง ๆ จึงไม่ผิดพลาด ส่งผลให้ เราประสบความสำเร็จในชีวิตในที่สุด 5.5 วงจรของกิเลส กรรม และวิบาก 5.5.1 ความหมายและตระกูลของกิเลส กิเลส หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องเศร้าหมอง, ธรรมเป็นเครื่องเศร…
เมื่อผ้าทึบแสงที่บดบังแสงในห้องถูกนำออก เราจะเห็นทุกอย่างอย่างชัดเจน เช่นเดียวกัน การกำจัดกิเลสที่บดบังความสว่างในจิตใจเราทำให้สามารถคิดและทำถูกต้อง ส่งผลให้ชีวิตประสบความสำเร็จได้ นอกจากนี้ยังมีการจำ
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
112
กรรมและกุศลกรรมในพระไตรปิฎก
กรรมนี้สามารถแสดงออกมาได้ 3 ทาง ได้แก่ การกระทำทางกาย ทางวาจา และทาง ใจ โดยกรรมนี้แบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือ…
เนื้อหานี้พูดถึงกรรมที่แสดงออกได้สามทาง คือ กาย วาจา และใจ โดยแบ่งเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม กุศลกรรม คือการกระทำที่ดี ทำด…
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
114
การลดกิเลสด้วยทาน ศีล และภาวนา
…่ำเสมอ ก็จะช่วยลดกิเลสทั้ง 3 ตระกูล คือ โลภะ โทสะและโมหะ อยู่ได้เรื่อย ๆ จนหมดในที่สุด 2.) ฝ่ายอกุศลกรรม หมายถึง กรรมฝ่ายชั่ว เป็นการกระทำที่บุคคลทำด้วยโลภะ โทสะ โมหะ เป็นการกระทำที่มีโทษ เดือดร้อนในภายหล…
…ะกูล (โลภะ โทสะ โมหะ) สามารถทำได้ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนาอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งจะช่วยลดอกุศลกรรมที่เกิดจากโลภะ โทสะ และโมหะ ควรหลีกเลี่ยงการกระทำที่เป็นอกุศลกรรม เช่น การฆ่าสัตว์ การลักขโมย และการ…
บาปและวิบากในพระไตรปิฎก
116
บาปและวิบากในพระไตรปิฎก
…เป็นเหงื่อไคล เพราะเป็นเช่นกับเหงื่อไคล กล่าวคือ ทำให้ใจที่ปกติประภัสสรคือสว่างไสวให้สกปรกคือมืดมัว กรรมที่บุคคลประพฤติผ่านทางกาย วาจาและใจ ทั้งที่เป็นกุศลและอกุศล ย่อมมีวิบาก คือผลแห่งการกระทำเสมอ วิบากจ…
…ไตรปิฎก ระบุว่าบาปเป็นสาเหตุของทุกข์และการเกิด ชรา มรณะ มีผลต่ออนาคตอย่างไม่สิ้นสุด บทความอธิบายว่า กรรมที่กระทำจะส่งผลตามวิบาก โดยเฉพาะในกรณีที่จิตใจหยุดนิ่งและมีสมาธิ ยังช่วยให้สามารถรู้กรรมและวิบากในอด…
กรรมและผลของกรรมในชีวิตมนุษย์
121
กรรมและผลของกรรมในชีวิตมนุษย์
…ส่วนวิธีการใช้ห้องอื่น ๆ ก็เช่นกัน คือ ต้องเป็นวิธีที่เกื้อหนุนต่อการบ่มเพาะนิสัยที่ ยาดใหเกดขน 5.7 กรรมลิขิตชีวิตมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลาย มนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายเกิดมาพร้อมกับความไม่รู้ เช่น ไม่รู้ว…
เนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมที่เป็นตัวลิขิตชีวิตของมนุษย์และสัตว์ ตั้งแต่กรรมในอดีตที่ส่งผลต่อชีวิตในปัจจุบัน และความเข้าใจที่คล…
การปกครองตนโดยธรรมของพระพุทธเจ้า
140
การปกครองตนโดยธรรมของพระพุทธเจ้า
…อไป สำหรับหลักธรรมที่สำคัญในการปกครองตนของพระราชามหากษัตริย์ทั้งหลายมี 4 หมวด คือ ทศพิธราชธรรม, กุศลกรรมบถ 10, จักรวรรดิวัตร และอปริหานิยธรรม มีราย ละเอียดดังนี้ 1. ทศพิธราชธรรม ทศพิธราชธรรม หมายถึง ธรรมส…
…าระการปกครองตน สำหรับหลักธรรมสำคัญในการปกครองตนของพระราชามหากษัตริย์มี 4 หมวด คือ ทศพิธราชธรรม, กุศลกรรมบถ 10, จักรวรรดิวัตร, และอปริหานิยธรรม โดยรายละเอียดของทศพิธราชธรรมประกอบด้วย 10 ประการ รวมถึงการให้…
กุศลกรรมบถ 10 และ จักรวรรดิวัตร
141
กุศลกรรมบถ 10 และ จักรวรรดิวัตร
2. กุศลกรรมบถ 10 กุศลกรรมบถ แปลว่า ทางแห่งกรรมที่เป็นกุศล หรือ ทางแห่งกรรมดี กุศลกรรมบถนั้น เป็นธรรมที่มีมาก่อน…
กุศลกรรมบถ 10 เป็นหลักการที่ใช้ในการปกครองทั้งตนและผู้อื่น ประกอบด้วยการงดเว้นจากการกระทำที่เป็นโทษ 10 ประกา…
กลุ่มเป้าหมายและปัญหาทางเศรษฐกิจในสังคมไทย
156
กลุ่มเป้าหมายและปัญหาทางเศรษฐกิจในสังคมไทย
(1) กลุ่มเกษตรกร ได้แก่ ชาวนา ชาวไร่ ผู้ทำการเกษตรและกสิกรรม (2) กลุ่มพ่อค้าย่อย ได้แก่ พ่อค้า แม่ค้า ผู้ประกอบอาชีพอิสระทั้งหลาย (3) กลุ่มข้าราชการชั้นผู้น้อย …
เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกกลุ่มในสังคมไทย แบ่งออกเป็นระดับล่างและระดับบน โดยมีการวิเคราะห์ถึงบทบาทของแต่ละกลุ่มต่อการเมืองและเศรษฐกิจ นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายถึงปัญหาการเป็นโจรของชาวชนบทที่เกิดจากกิเลสแ
การประพฤติและพระวินัยในพระพุทธศาสนา
174
การประพฤติและพระวินัยในพระพุทธศาสนา
…ดขึ้นประกอบกับ สิ่งแวดล้อมบนโลกกระตุ้นให้กิเลสที่มีอยู่ในใจของแต่ละคนฟูขึ้น เป็นเหตุให้มีการทำอกุศล กรรมต่าง ๆ ส่งผลให้สิ่งแวดล้อมเสื่อมและทำให้คนอื่น ๆ ในสังคมเดือดร้อน เมื่อเป็นเช่นนี้มนุษย์ เหล่านั้นจึ…
ในบทความนี้พูดถึงการประพฤติและการอยู่ร่วมกันของคณะสงฆ์ที่มีประวัติศาสตร์มายาวนานกว่า 2,500 ปี ซึ่งเป็นเสมือนรัฐธรรมนูญที่ควบคุมการประพฤติของพระภิกษุโดยไม่ขัดแย้งกับพระวินัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัต
อาบัติในพระไตรปิฎก
198
อาบัติในพระไตรปิฎก
…กิจฉา” พอเยียวยาแก้ไขให้กลับเป็นภิกษุปกติได้ด้วย “วุฏฐานคามินี” คือจะพ้นได้ด้วยการอยู่ปริวาสหรืออยู่กรรม ลหุกาบัติ หมายถึง อาบัติเบา จัดเป็น “อกุฏจุลลาบัติ” คืออาบัติไม่ชั่วหยาบ ได้แก่ อาบัติ 5 กองที่เหลื…
…ดุลยพินิจของสงฆ์ พร้อมอธิบายกิจจาธิกรณ์ที่สงฆ์ต้องกระทำภายในพระไตรปิฎก ซึ่งมี 4 ประการ ได้แก่ อปโลกนกรรมที่สงฆ์ประชุมเพื่อความเห็นพ้อง ญัตติกรรมที่มีการประกาศให้สงฆ์ทราบ ญัตติทุติยกรรม ซึ่งยืนยันการดำเนิน…
ญัตติจตุตถกรรมและนิคหกรรมในพระพุทธศาสนา
199
ญัตติจตุตถกรรมและนิคหกรรมในพระพุทธศาสนา
ญัตติจตุตถกรรม แปลว่า กรรมที่มีญัตติเป็นที่สี่ หมายถึง กรรมที่มีวาจาหรือการ กล่าวครบ 4 รวมทั้งญัตติ กล่าวคือ เมื่อ…
ญัตติจตุตถกรรมหมายถึงกรรมที่มีวาจาครบ 4 ส่วน ซึ่งใช้ในพิธีกรรมที่สำคัญในพระพุทธศาสนา เช่น การอุปสมบท นิคหกรรมคือมา…
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
205
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
…หรือ ปลงอาบัติ (4) รู้จักครุกาบัติ หมายถึง รู้จักอาบัติหนัก คือ รู้ว่าสังฆาทิเสสจะพ้นได้ด้วยการอยู่ กรรม และรู้ว่าอาบัติปาราชิกไม่อาจจะแก้ไขได้ ต้องให้ลาสิกขาอย่างเดียว (5) มีศีล สำรวมระวังในปาฏิโมกข์ เพี…
พระวินัยธรเป็นผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกย่องพระอุบาลีเป็นเลิศในด้านนี้ โดยมีคุณสมบัติสำคัญ 7 ประการ ได้แก่ รู้จักอาบัติ, อนาบัติ, ลหุกาบัติ, ครุกาบัติ, มีศีล, ได้ฌาน 4 แล
การกล่าววาจาสุภาษิตและอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา
253
การกล่าววาจาสุภาษิตและอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา
… การกล่าววาจาสุภาษิต เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์ แล้วซักถามธรรม เช่น ถามว่าว่า กุศล และอกุศลเป็นอย่างไร กรรมที่มีโทษเป็น อย่างไร กรรมที่ไม่มีโทษเป็นอย่างไร ฯลฯ 9.3.2 อานิสงส์แห่งวาจาสุภาษิตของบัณฑิตในกาลก่อน …
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการกล่าววาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการสอบถามธรรมจากสมณะหรือพราหมณ์ รวมทั้งอานิสงส์ที่ตามมาจากการกระทำของบัณฑิตในอดีตชาติ เช่น การบรรลุมรรคผลนิพพานและการเกิดในสุคติ โดยยก
กรรมในอดีตชาติและอานิสงส์
254
กรรมในอดีตชาติและอานิสงส์
ลำาดับ ชื่อ กรรมในอดีตชาติ อานิสงส์ 4. 5. พระญาณ บวชเป็นดาบสได้สรรเสริญพระ 1. รื่นรมณ์ในเทวโลก 77 ครั้ง ญาณ ของพระสุ…
เนื้อหาในบทความนี้เน้นที่การศึกษากรรมในอดีตชาติและการบรรลุอานิสงส์ที่เกิดจากการสรรเสริญพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยได้ยกตัวอย่างต่าง ๆ รวมถึงเ…
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
255
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
9.4 โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต การกล่าววาจาทุพภาษิตนั้นเป็นกรรมที่ทำได้ง่ายและมีโทษมากเหตุที่กล่าวว่าทำได้ง่าย เพราะไม่ต้องเตรียมอุปกรณ์อะไรมาก เพียงเปล่งเสียงออกจ…
บทความนี้กล่าวถึงโทษของการกล่าววาจาทุพภาษิต ซึ่งเป็นกรรมที่ทำได้ง่ายและมีโทษมาก พระโพธิสัตว์เองก็ได้ประสบกับกรรมจากวาจาเหล่านี้ โดยแสดงตัวอย่างที่ชัดเจนของก…