กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 115 / 274

…ว่าปาริสุทธิ ความหมดจดแห่งอาชีวะ ชื่อว่าอาชีวปาริสุทธิ [ ปัจจยสันนิสิตศีล ] ส่วนปัจจยสันนิสิตศีล ที่กล่าวไว้ในลำดับแห่งอาชีวปาริสุทธิศีล นั้นใด พึงทราบอรรถาธิบายในปัจจยนิสิตศีลนั้น ดังต่อไปนี้ :- [ แก้บทจี…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงมิจฉาชีพที่ใช้ติรัจฉานวิชาเช่น การทำนายต่าง ๆ รวมถึงการลวง การขู่เข็ญ และการแสวงหาลาภจากการกระทำผ…

…าฐะเพียง ๒ ข้อนี้ ข้อว่า ยาตรา จ เม ภวิสฺสติ ความว่า ภิกษุคิดว่า "ด้วย การบริโภคพอประมาณ ความเป็นไป กล่าวคือความดำเนินไปตลอด กาลนาน เพราะความไม่มีอันตรายที่จะเข้ามาตัดรอนชีวิตินทรีย์ หรือ จะบั่นทอนอิริยาบถ…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้พูดถึงแนวทางในการเข้าใจเวทนาเก่าและใหม่ การใช้การบริโภคอย่างถูกต้องเพื่อกำจัดเวทนาเก่า การเสริมสร้างสุขภาพด้วยการเลือกสรรอาหารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีคว

…นต่าง ๆ มีเพิ่งเป็นต้นก็ตาม ที่นั้น ๆ ชื่อว่าเสนาสนะ ภิกษุย่อมนั่ง คือย่อมนั่งพักอยู่ในที่ใด ๆ (ดัง กล่าวแล้ว) ที่นั้น ๆ ชื่อว่าอาสนะ รวมสองคำนั้นเข้าด้วยกันเรียกว่า "เสนาสนะ" สองบทว่า อุตุปริสสยวิโนทน์ ปฏ…

…่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ กล่าวถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบรรเทาความกระสับกระส่ายตามศรัทธาของพระพุทธศาสนา รวมถึงการเปรียบเทียบกับคำสอนเกี…

…เถาวัลย์ไม่ สำเร็จเป็นพระอรหันต์สมสีสี ปรินิพพานไป เริ่มตั้งวิปัสสนาจน พระอภัยเถระผู้เป็น ทีฆภาณกะ (กล่าวคัมภีร์ทีฆนิกาย) เดินทางไปพร้อมกับภิกษุ ๕๐๐ ได้พบเข้า จึงให้ทำฌาปนกิจสรีระของพระเถระแล้ว ให้ก่อพระเจ…

เนื้อหาเล่าถึงพระเถระที่ถูกโจรมัดในป่าและความสำเร็จในการเจริญวิปัสสนา แม้จะเผชิญกับความทุกข์ยาก พระเถระยังคงมุ่งมั่นในการพัฒนาจิตใจและบรรลุอนาคามิผล ในขณะที่เขากำลังนอนรอความช่วยเหลือ พระสัมมาสัมพุทธเ

…ส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ความผาสุก ได้มีแก่ข้าพเจ้าด้วยปายาสนั้น" ฝ่ายท่าน (พระมหาโมคคัลลานะ" นั้นจึงกล่าวว่า "อาวุโส เอาเถิด หากบุญของข้าพเจ้าหรือของท่านมีอยู่ ถ้ากระไร พรุ่งนี้เราคงจักได้" กล่าวถึงเทวดาผู…

เนื้อหานี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะและโยมหญิงของผู้เขียนได้ถวายข้าวปายาสที่ปรุงด้วยนมสด เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ส่วนพระมหาโมคคัลลานะเกิดคำพูดในใจเกี่ยวกับบุญที่สะสมไว้ และ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 86 กล่าวว่า "อาวุโสสารีบุตร นิมนต์ท่านฉันเถิด" ฝ่ายพระเถระเห็น ข้าวปายาสนั้นแล้ว คิด (แคลงใจ) ไปว่า "ข้าวปาย…

บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย่างไม่เหมาะที่จะบริโภค แม้ว่าจะหิวจัด โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดจากวจีว

…ย เพราะเหตุนั้น ปัจจยสันนิสิตศีลนั้น ภิกษุผู้ละความกำหนัดในปัจจัยแล้ว พิจารณาด้วยปัญญาโดยวิธีตามที่ กล่าวแล้ว จึงบริโภคปัจจัยที่เกิดขึ้นโดยธรรมโดยสมควร (นั่นแหละ) พึงทำให้ถึงพร้อมได้ ในปัจจยสันนิสิตศีลนั้น…

บทความนี้พูดถึงเรื่องราวในวิสุทธิมรรคเกี่ยวกับการทำอาชีวะให้หมดจดและการพิจารณาในปัจจัยต่าง ๆ โดยอธิบายว่าผู้บวชต้องทำอย่างไรจึงจะบริโภคสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมได้อย่างเหมาะสม โดยมีเรื่องเล่าจากพระเถระซึ

…ำ ความไม่กระจัดกระจาย (แห่งกุศลธรรมนั้น ๆ) เพราะเหตุนั้น ท่าน จึงเรียกว่าศีล เพราะอรรถว่าเป็นรากฐาน กล่าวคือเป็นการเข้าไปรับ ไว้และรวมเอาไว้ ดังกล่าวแล้วในเบื้องต้นนั่นแล ธรรม ๔ อย่างนอกนี้ ท่านกล่าวหมายเอ…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของศีลในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายว่าศีลนั้นเป็นรากฐานของกุศลธรรม มีอานิสงส์สำคัญ สามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท และเจาะจงถึงปัญหาความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วที่เกิดจากการขาดศีล การรวบร

…้ยาก เหมือน หยาบและราค ๑. อง. ปญฺจก. ๒๒/๒๘๑. ๒. ความที่เปรียบคนทุศีลด้วยผ้าป่านดิบมีโทษ ๓ ประการนี้ กล่าวตามนัยสูตรที่ (๕๓๕) ๑๐๐ က ในติกังคุตตร หน้า ๓๑๓ คำ "สาณสาฏโก วัย" จึงเป็นอุปมาแห่งบททั้ง ทุกฺขสมผสฺโ…

บทความนี้กล่าวถึงโทษแห่งสีลวิบัติที่ทำให้ผู้ทุศีลไม่เป็นที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบผู้ทุ…

…เจ้าผู้ทรงเห็นกรรมและวิบากชัด โดย อาการทั้งปวง เมื่อจะทรงแสดงทุกข์อันเผ็ดร้อน มีความยินดีในสุข ดังจะกล่าวเป็นปัจจัย ซึ่งด้วยเหตุเพียงแต่นึกถึง สามารถยังความร้อน ไหม้แห่งหทัยให้เกิดขึ้น แล้วยังการกระอักโลหิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงภาวะของมนุษย์ที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ แม้จะมีความรู้ในธรรมะ แต่ก็ต้องเผชิญกับกรรมและวิบากที…

… ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 121 (ประเพณีของพระอริยเจ้า) ๓ ข้อ อันเป็นวงศ์เก่า ควรบรรลุอริยวงศ์ ข้อคำรบ ๔ กล่าวคือความเป็นผู้มีภาวนาเป็นที่มายินดีได้ เพราะ เหตุนั้น เราจักเริ่มธุดงคกถา ณ บัดนี้ เพื่อยังคุณทั้งหล…

เนื้อหาเกี่ยวกับประเพณีของพระอริยเจ้าในวิสุทธิมรรค ซึ่งได้กล่าวถึงคุณสมบัติของพระสงฆ์ที่ควรบรรลุอริยวงศ์ และธุดงค์ ๑๓ ข้อ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงอนุญาตสำหรับผู…

…อของการสมาทาน ซึ่งเป็นเหตุแห่งความเป็น ปังสุกูลิกะแห่งภิกษุนั้น. โดยนัยเดียวกันนี้ (การทรง) ไตรจีวร กล่าวคือ สังฆาฏิ อุตตราสงค์ อันตราวาสก เป็นปกติแห่งภิกษุนั้น เหตุนั้น ภิกษุนั้นจึง ชื่อว่าเตจีวริกะ องค์แ…

บทความนี้เน้นการอธิบายถึงผ้าบังสุกุลซึ่งมีความหมายว่า 'ผ้าดุจกองฝุ่น' และสิ่งที่เกี่ยวข้องกับการทรงผ้าของภิกษุในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงคำว่า บิณฑบาต ที่แสดงถึงการแสวงหาก้อนข้าวจากบุคคลต่างๆ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 124 ปิณฑปาติกะ ชื่อว่า ปิณฑปาติกังคะ (องค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไป เพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร) ชื่อว่า การขาดตอน เรียกว่า ทานะ ความปราศจากทานะ อุปทานะ อธิบ

บทนี้กล่าวถึง ปิณฑปาติกะ ซึ่งเป็นองค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร และ สปทานจาริกะ ซึ่งเป็นกา…

…ฉาภัตรติกะ คำว่า ปัจฉาภัตรนี้ เป็นชื่อแห่งการฉันอริตตะโภชนะ ที่ห้ามด้วยอำนาจการสมาทาน แต่ ในอรรถกถา กล่าวว่า "นกตัวหนึ่ง ชื่อ ขลุ" นกนั้นคาบเอาผลไม้ (ผลหนึ่ง) ได้แล้ว ครั้นผลไม้นั้น (บังเอิญ) ตกไปเสีย ย่อม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการฉันปัจฉาภัตรที่เป็นปกติของภิกษุในวิสุทธิมรรค อธิบายถึงคำว่า ขลุ และ ขลุปัจฉาภัตรติกะ รวมถึงการเข้าไปอยู่ในป่าของภิกษุอารัญญิกะและการเข้าไปอยู่ที่โคนไม้ การอธิบายสมาทานธุดงค์ และอรรถ

…ดยลักษณะเป็นต้น] - หน้าที่ 127 ก็ธุดงค์ทั้งหมดนี้ มีสมาทานเจตนาเป็นลักษณะ จริงอยู่แม้คำนี้ ท่านก็ได้กล่าวไว้ว่า "ผู้สมาทานได้แก่บุคคล ธรรมเครื่องสมาทาน ได้แก่จิตและเจตสิก สมาทานเจตนาเป็นตัวธุดงค์ สิ่งที่ห้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการธุดงค์และสมาทานเจตนาในพิธีกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ รวมถึงการวินิจฉัยเกี่ยวกับธุดงค์ต่างๆ ที่…

…(ภัตรประจำวิหาร) ๑๔. วารภตฺต์ (ภัตรที่เขาถวายโดยวาระ คือแบ่งเวรกันถวาย) แต่ภัตรเหล่าใด ถ้าทายกไม่ได้กล่าว (ออกชื่อ) โดยนัยเป็นต้นว่า "ขอท่านทั้งหลายจงรับสังฆภัตร" ดังนี้ (เป็นแต่) กล่าว่า "ขอสงฆ์ จงรับภิกษ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของภัตรที่มีการถวายให้กับภิกษุในพระพุทธศาสนา เช่น ภัตรประจำวัน ภัตรสำหรับผู้เดินทางแล…

…องเล่าว่า ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง มี (การแสดงธรรมกถาว่าด้วย) อริยวงศ์ ปิณฑ ปาติกภิกษุผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์ กล่าวกะปิณฑปาติกภิกษุทั้ง ๒ ประเภทว่า 'อาวุโส เรามาไปฟังธรรมกันเถิด" ในภิกษุ ๒ รูปนั้น รูปหนึ่งกล่าวว่า '…

เอกสารนี้ศึกษาประเภทของปิณฑปาติกภิกษุที่มี ๒ จำพวก คือ ประเภทที่ถืออย่างอุกฤษฎ์และกลาง โดยอธิบายวิธีการรับภิกษาและการอยู่ร่วมกับชุมชน การก์เล่าตำนานเกี่ยวกับภิกษุในหมู่บ้าน มีการเสนอมุมมองเกี่ยวกับการ

…่ต้องทำ คราวนี้ก็มี ปัญหาต่อไปอีกว่า ลุกขึ้นทำวัตรแล้ว จะนั่งลงฉันต่อ ณ อาสนะเดิมได้หรือไม่ ท่านไม่ กล่าวไว้ให้ชัด แต่ดูเป็นที่ว่า นั่งลงฉันต่อไปได้ ท่านจึงนำเอาวาทะของพระจุฬาภัยเถระ ซึ่ง เป็นคําแย้งมากล่า…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำวัตรและข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกภิกษุ ซึ่งต้องมีการเลือกอาสนะที่เห…

…ุทั้ง ๓ จำพวกนี้ ย่อมแตกในขณะที่ เธอสำเร็จความอยู่ในที่มุงบัง (ส่วน) พระอังคุตตรภาณกาจารย์ ทั้งหลาย กล่าวว่า "ธุดงค์นี้แตก) ในขณะที่เธอรู้อยู่แล้ว” ยังอรุณ ให้ตั้งขึ้นในที่มุงบัง" นี้เป็นความแตกในรุกขมูลกั…

เนื้อหาของบทนี้พูดถึงวิธีการเตรียมที่นั่งสำหรับพระภิกษุ รวมถึงแนวทางการปฏิบัติในเรื่องรุกขมูลและอานิสงส์จากการอยู่ ณ ที่มุงบัง โดยมีการอธิบายถึงประโยชน์ต่าง ๆ เช่น การมีนิสัยที่เหมาะสมและการปลูกอนิจจส

…ักษณะ หนึ่งใน ๓ ลักษณะ (นั้น) ก็ใช้ได้ สำหรับผู้ถืออย่างเพลา ใน ที่ ๆ สักว่าได้ลักษณะป่าช้าโดยนัยที่กล่าวแล้ว ก็ใช้ได้ [ ความแตกแห่งโสสานิกังคะ ] ก็ธุดงค์แห่งโสสานิกภิกษุทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกเพราะสำเร็จ คว…

…ย่างอุกฤษฎ์ ผู้ถืออย่างกลางและผู้ถืออย่างเพลา และอธิบายความแตกต่างของธุดงค์ในแต่ละกลุ่ม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนเป็นโสสานิกภิกษุ เช่น การมีมรณสติ ความไม่ประมาท รู้สภาพของร่างกายแล…