หน้าหนังสือทั้งหมด

การอธิบายเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์และพระยะบกแก้ตน
106
การอธิบายเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์และพระยะบกแก้ตน
ประโยค ๕ - มังคลดำนี้มีนัยแปล เล่น ๔ - หน้าที่ ๑๐๖ กล่าวคำอธิบายนี้ไว้ว่า เช่นกับคำว่าอเนรจร." [๒๓๙] เนื้อความว่า "อีกอย่างหนึ่ง ภิกษุไม่สนโด ยอม เสื่อมจา…
เนื้อหานี้กล่าวถึงพระโพธิสัตว์ในอดีตที่เกิดเป็นพระยะบกแก้ตนในป่าไม้ ริมฝั่งคงคา เมื่อผลสิ้นสุดลง ท้าวสักกะทรงทดลองพ…
ความกตัญญูและอุปการะในพระธรรมคำสอน
113
ความกตัญญูและอุปการะในพระธรรมคำสอน
ประโยค ๕ - มังคีลกถาที่นี้เป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 113 กล่าวว่าด้วยความกตัญญู* [๓๑] ความรู้ปากะ อันผู้ใดผู้หนึ่งทำแล้ว น้อยหรือมาก ก็ ตาม โดยความระลึกนึงบ่อย ๆ …
…นอเรื่องราวของความกตัญญูในตัวบุคคลและสิ่งสำคัญของการอุปการะในชีวิต ตามพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่กล่าวว่าความกตัญญูนั้นทำให้บุคคลงอกงามในโลก และการระลึกถึงอุปการะของผู้อื่น นำไปสู่การสะสมบุญและการป้องกั…
พระองค์สมมาสัมพุทธเจ้าและพระอุปัชฌายะ
116
พระองค์สมมาสัมพุทธเจ้าและพระอุปัชฌายะ
… นิจโคราสเมนผู้เป็นพระชินาลาภ ถูกพระเจ้าโคตรธรรมราชตรัสถาม แก่ไว้แล้ว จริงอยู่ พระธรรมสังกาหกาจารย์ กล่าวคำนั้นไว้ในนิมน- ถว่า "พระเจ้าโคตรธรรมราช ตระสกว่่า พ่อเณร ผู้ quiชื่อว่า พระอุปัชฌายะนี้ ได้แก่นชั้…
… ที่พระเจ้าโคตรธรรมราชได้ตรัสถามเกี่ยวกับคุณลักษณะและความสำคัญของทั้งสองในแนวคิดของพุทธศาสนา ท่านได้กล่าวถึงการเป็นอาจารย์และการให้คำแนะนำเกี่ยวกับความผิดและการพัฒนาตนเอง โดยอ้างอิงถึงพระธรรมสังกาหกาจารย์เ…
มังคลัตถทีปิ้นแปล เล่ม ٤ - หน้า ๑๑๗
117
มังคลัตถทีปิ้นแปล เล่ม ٤ - หน้า ๑๑๗
…บรรดาอาคายัษเคราะห์ และพระอุปชาชะเหลานี ครุอือว่า พระอุปชาชะยะ. เท่านั้น ในอรรถกถามาหาขณะธก. ท่านจึงกล่าวไว้ว่า "บทว่า อนุปชยานความว่า ผู้เริ่มจากครูอายพ้นโทษน้อยใหญ่" แล้วจึงกล่าวว่า "ในคำว่า อุปชญาน ปปลา…
เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการแสดงถึงบทบาทของอาจารย์ในพระพุทธศาสนา และการที่มีความสำคัญในการให้สมาธิธรรมแก่ศิษย์ นอกจากนี้ ย…
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
118
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
…หตุนี้ในฎีกาโลกตฺถก (ถกแสดงความกังวลด้วยญาติ) ในปราจฉฺวิเศษชื่อว่าวิสุทธิธรรม พระพุทธ- โฆษาจารย์ จึงกล่าวเนื้อความว่า " อาจารย์ ๔ จำพวก คือ ปิยพจารย์ ๑ อุปสัมปทาจารย์ ๑ นิสสยาจารย์ ๑ อุตเทสาจารย์ ๑." ก็รั…
บทความนี้พูดถึงอาจารย์ ๔ จำพวก ตามที่พระพุทธโกศาจารย์กล่าวไว้ในฎีกาโลกตฺถก การจำแนกประเภทอาจารย์ประกอบด้วย ปิยพจารย์, อุปสัมปทาจารย์, นิสสยาจารย์ และ อุตเทสาจ…
การวิเคราะห์ความหมายของ 'เทวา' ในอรรถกถาสังศิตสูตร
120
การวิเคราะห์ความหมายของ 'เทวา' ในอรรถกถาสังศิตสูตร
…ัตภาพสมบูรณ์(แต่) บำเพ็ญบุญฤทธิ ๓. บุคคลจำพวกนี้ ก็เป็น ผู้เช่นนั้น(ทั้ง) บำเพ็ญสุริต ๓." ฤ ก็กล่าวสังศิตสูตรนั้นว่า " เทวา ตม ความว่า ชื่อว่า เป็นผู้มี เพราะความเป็นผู้ไม่ปรากฏ. เหตุนี้ พระอรรถ…
ในอรรถกถาสังศิตสูตร การใช้คำว่า 'เทวา' มีนัยยะลึกซึ้งที่เกี่ยวข้องกับความมืดที่เป็นที่ไปของบุคคลผู้หนึ่ง ผู้ที่เกิดในตระกูลชั้นต่ำ จำแนกตามบุญฤทธิ มีอยู่ 3 จำพวก คือ ผู้ที่เกิดจากกระดูกต่ำ, ผู้ที่มีคว
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
122
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
ประโยค ๕ – มงคลดลกฏทั้งปวง เล่ม ๒ หน้า ๑๒๒ เป็นที่ไปในเบื้องหน้า เพราะความมิมีลักษณะดังกล่าวแล้วนั้นเอง เป็นที่ไป คือ เป็นทางที่ไป ได้แก่เป็นที่ตั้งสงในเบื้องหน้า คือง้างหน้า ของเขา ดังนี้แล ด…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีบุญและความเป็นผู้สำคัญในชีวิต ซึ่งเชื่อมโยงกับมงคลและการทำบุญ ความมิมีและขันธ์ถู…
มังคลัตถาทีปิณเณ - ตอนที่ 4
129
มังคลัตถาทีปิณเณ - ตอนที่ 4
ประโยค- มังคลัตถาทีปิณเณเล่ม ๔ หน้า 129 แล้วผูกให้อนุลง. ตั๊กบันทีนั่น ถูกโจรถองอยู่ ไม่กล่าวคำอะไร อื่น กล่าว แต่นี้เท่านั้นว่า "คนโทษ คนอกตัญญู คนส่อเสียด คนผู้ประทูม" ฝ่ายโจร นอนคืนนั้นแล้ว …
ในเรื่องนี้ ตั๊กบันทีดถูกโจรจับตัว และแม้ว่าในสถานการณ์เลวร้าย เขาก็ยังคงกล่าวถึงธรรมะ หลังจากโจรฆ่าหญิงที่เกี่ยวข้องกับเขา ทั้งสองคนตัดสินใจบวชและแสวงหาความรู้ทางธรรม จนกลายเป็น…
พระโพธิสัตว์และพระราชาในมังคลดิถี
132
พระโพธิสัตว์และพระราชาในมังคลดิถี
…แล้ว ประทานทุก ๆ ทาง ๆ แพร่ง นำไปสู่ตลาดแกล้ง (ที่มฤค) ในที่ ๓ ถูกประหาร แล้ว ๆ พระโพธิสัตว์นั้น ได้กล่าวตามนี้นั่นว่า [๓๗] "จริงที่เดียว ได้ยินว่า นะทั้งหลาย บางพวก ในโลกนี้ กล่าวว่า ไม้กลอ่น้ำไป ประเสริฐ…
เนื้อเรื่องกล่าวถึงการพบกันระหว่างพระโพธิสัตว์และพระราชา ในขณะที่พระราชาประทับอยู่บนองค์ช้างและได้เห็นพระโพธิสัตว์ที…
พระราชาและโป๊กในพระนคร
137
พระราชาและโป๊กในพระนคร
…กนี้ ไม่ให้ ความเป็นพระราชาแก่เรา ( ไป ) ให้แก่นักโครมวาส." เหตุนี้ เขา พอได้ฟังคำของทูลจึงโกรธแล้ว กล่าวว่า "ใครเป็นสาหายของเจ้า คนนี้? มันเป็นคนบ้า ลูกกดี พวกนักจับมันไว้" ไหนใช้ถุงดี ไปตก็ด้วยมือ เท่า เ…
ในเนื้อเรื่องนี้, พระราชาได้ส่งโป๊กไปหามารดาแต่โป๊กกลับมาคนเดียว หลังจากประสบปัญหาที่สำนักของเสนาบดี ซึ่งไม่เห็นด้วยกับการมาของโป๊ก เสนาบดีโกรธและให้จับโป๊ก ขณะที่โป๊กคิดเรียกความช่วยเหลือจากนิโครธันต
มังคลดาภิมาเล่ม 5
138
มังคลดาภิมาเล่ม 5
…งให้ฆ่ามาสะนั้น โปรดะทูลห้ามไว้ว่า "ข้าแต่มหาราช" ขอพระองค์ทรงอโหสิ อัตตรบุญเกิด" พระราชา ทรงองค์ไทยกล่าวถามแล้ว มีพระประสงค์จะพระราช ทานตำแหน่งเสนาบดีแก่โปรดะนั้นแเล เมื่อโปรดะนั้นไม่ปรารถนา อยู่ จึงได้พร…
เนื้อหาในมังคลดาภิมาเล่ม 5 กล่าวถึงพระราชาที่ทรงดำดับและการส่งมอบตำแหน่งภัณฑทาริกา ซึ่งมีการสอนบุตรและชิดตามคาถาจากนิไกรชาดก และการพ…
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
142
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
…กินบนหลังพระโพธิสัตว์นั้นเอง ได้กำหนดคำเครื่องหมายออก ต้นไม้และภูเขาไว้ ถึงกรุงเทพฯ แล้ว พบพวกชาวนา กล่าวว่า “ผู้จิรฯ ท่านได้แม้งช้างเป็นแล้ว จะพึงรับไหม?” ได้ฟังว่า “ชื่อว่างช้างเป็น มีกวามมากกว่างช้างตาย…
ในบทความนี้มีการเล่าถึงพรานป่าชาวกรุงพาราณสีที่ได้พบกับพระโพธิสัตว์ ขณะที่เขาหาเครื่องเร่งชี พบว่าตนเองต้องเผชิญกับโชคชะตา พระโพธิสัตว์ได้นำพรานป่าออกจากป่าไปยังวิถีมนุษย์ พร้อมคำเตือนถึงการไม่บอกที่อ
ความเข้าใจในบทกวีเกี่ยวกับคนอดิญญู
144
ความเข้าใจในบทกวีเกี่ยวกับคนอดิญญู
…้งหมดแก่คนอดิญญู ผู้ถอดจองโทษเป็นอริยฺย ก็ไม่พึงยังเขาให้ยินดีเลย" [ แก้TTรจ ] บรรดาบทเหล่านั้น กล่าวว่า อติญญุตสุส คือผู้ไม่รู้คุณอันเขาทำไว้ก่อนน. บทว่า โปลสฺส แปลว่า ปรัชฌน์ บทว่า วิวรรษฺสโน ความว่า…
บทความนี้กล่าวถึงบทกวีที่พรรณนาถึงคนอดิญญู ซึ่งหมายถึงผู้ที่ไม่รู้คุณของการกระทำบางอย่าง และการที่เขาจะไม่สามารถพอ…
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
147
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
…กวีต อันท่านปรารถนาแล้ว ย่อมรู้จักว่าสัตว์ แก่สังขารเหล่าใด ไม่สาย ทุกข์ เพราะไม่ประกอบด้วยลักษณะดังกล่าวแล้ว พระอรธรรมอาจารย์ หมายเอาสังขารเหล่านั้น จึงกล่าวว่า "วิญญาวัต ไม่เกิดขึ้นใน สังขารทั้งหลาย" อื่…
…จในวิญญาณที่เกิดขึ้นจากสังขารในภาคปฏิบัติ โดยเน้นที่การฟังธรรมในวันที่ ๕ และการประชุมของสงฆ์ที่มีการกล่าวถึงการฟังธรรมที่ไม่ให้ขาดในวันดังกล่าว นอกจากนี้ยังกล่าวถึงบทเรียนที่ได้จากกิจกรรมต่างๆ ในการศึกษาทา…
มังคลัตถกิจและการพิจารณาธรรม
149
มังคลัตถกิจและการพิจารณาธรรม
…ล่านี้ บทว่า ต ความว่า ภิกษุเข้าไปหากิฏิ ทั้งหลาย ผู้เป็นที่สุด ผู้เป็นกัลยาณมิตร ตลอดกาลโดยกาล ท่านกล่าวไว้ในอรรถกถาปาปัติสูตรนั้นว่า "บทว่า ปรปูฏกิจ ความว่า ย่อมาถามถึงประโยชน์และสิ่งไม่ประโยชน์ คือเหตุแ…
…ละความหมายของคำว่า ปรปูฏกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการสอบถามและการพิจารณาธรรม โดยอ้างอิงถึงอรรถกถาต่างๆ ที่กล่าวถึงการถามและการพิจารณาธรรมที่บรรดาภิกษุควรทำเพื่อความเข้าใจในพระธรรมและการปฏิบัติที่ถูกต้อง ยังได้แส…
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
151
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง เล่ม ๕ หน้า 151 กล่าวในนั้น ชื่อว่าเป็นมงคล เพราะเป็นเหตุบุรสุดลภูวิเศษมีประการต่าง ๆ มีนิรมลได้ และได้อานิสงส์ ๔ และบรรล…
บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจ…
การเข้าถึงธรรมและการระลึกในหมู่เทพ
156
การเข้าถึงธรรมและการระลึกในหมู่เทพ
…านระลึก ได้อยู่หรือ? ซึ่งที่ผ่านมาเราได้ประพฤติพรหมจรรย์ (ร่วมกัน) ในภ ก่อน ดังนี้ โอปปะกิยะเทพนั้น กล่าวอย่างนี้ว่า 'ท่านผู้รุกฏ ท่านผู้รึกได้อยู่, ท่านระลึกถึงแม้อีกนี้ไหม?' เพื่อน ท่านระลึกถึงแม้วันนี้ไ…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาและการเข้าถึงธรรมในหมู่เทพ โดยการอ้างอิงถึงการประพฤติพรหมจรรย์ของเทพบุตรและการกระตุ้นให้ร…
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
158
บทวิเคราะห์เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา
…กุศล ถึงความเป็นผู้มีความชำนาญแห่งจิต. วา ศัพท์ในคำว่า อย่า วา โส ธมฺมวนิโย นี้ มิวิภาวะเป็นอธรรมน, กล่าวว่า ยุคา คือในธรรมวินัยได. สองวกว่า พราหมจิยา อธิ ความว่า เราอยู่ประพฤติพรหมจรรย์. พระผู้มีพระภาคตรั…
…ธรรมและธรรมกัลยาณมิตรที่สามารถช่วยให้บุคคลสามารถเข้าถึงความสงบสุขตามแนวทางพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงการกล่าวถึงเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการระลึกในธรรม เช่น เทพอัญหนึ่งและการมีการช่วยเหลือกันในสังคมแห่งศรัทธา
ความเข้าใจเกี่ยวกับการจำสูตรและชาดกในพระพุทธศาสนา
159
ความเข้าใจเกี่ยวกับการจำสูตรและชาดกในพระพุทธศาสนา
…ป็นเปล เล่ม ๔ หน้า 159 เมี่ยโสดประสาทลงแล้ว กำหนดด้วยดี ด้วยโสดคืออุจฺจาเหตุนนั้น พระอรรถฺถถารย์ จึงกล่าวว่า ปลากโตสติ เป็นต้น จริงอยู่ พระ พุทธพจน์อนิทนบูญปรัชญเปลี่ยนแล้ว ทรงจำไว้ ชาวง ไม่ลืมดาล (แต่) ชื…
เอกสารนี้กล่าวถึงการจำสูตรและชาดกในพระพุทธศาสนา โดยมีการนำเสนอความสำคัญของการทรงจำในแบบที่ถูกต้อง การท่องจำและการส…
การฟังธรรมและประโยชน์ที่ได้รับ
160
การฟังธรรมและประโยชน์ที่ได้รับ
…เท่านั้นได้ เพราะความที่ตนเกิด ความกระวนกระวายในกาย เหตุที่มาเที่ยงไปไกล. ลำดับนั้น ในการที่พระเถรา กล่าวว่า อินทรีวาร แล้วลูกชั้น ภิกษุหนุ่มนั้น ได้ยืนร้องไห้อย่างว่า " การมาของเราเปลาประโยชน์ เสียแล้ว" ค…
…นั้นยังคงมีคุณค่าและประโยชน์ที่สุด ซึ่งสนับสนุนการสนใจในพระธรรมที่มีอยู่จริงในชีวิตของเรา เนื้อหายังกล่าวถึงปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างการฟังธรรมของภิกษุหนุ่มที่ได้รับความกระวนกระวายแต่ยังคงพยายามและไม่ท้…