หน้าหนังสือทั้งหมด

ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
262
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
…เลส สังขาร คือ กรรม วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา คือ วิบาก วิบาก 252 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทในมุมมองข้ามภพข้ามชาติ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์การเกิดปฏิสนธิวิญญาณในครรภ์มารดา การแยกสฬายตนะ และการเกิดเวทนา ที่ส่งผลต่อการสร้างกรรมในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งทำใ
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
34
ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘
…ดุจช่างศรดัดลูกศรให้ตรงฉะนั้น จิตนี้ (อัน พระโยคาวจรยกขึ้นจากอาลัย คือกามคุณ ๕ แล้ว ซัดไปในวิปัสสนา กัมมัฏฐาน) เพื่อละบ่วงมาร ย่อมดิ้นรน ดุจปลาอันพรานเบ็ด ยกขึ้นจาก (ที่อยู่) คือน้ำ แล้วโยนไปบนบก ดิ้นรนอย…
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกฝนจิตใจให้มีความมั่นคงและควบคุมได้ สิ่งนี้มีความยากลำบากเหมือนกับการควบคุมปลาในน้ำ โดยพระเมฆิยเถระได้เสนอมุมมองเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมเพื่อให้จิตใจหลุดพ้นจากความวุ่นวาย
ธรรมะเพื่อประชาชน: การเดินทางสู่คุณธรรม
337
ธรรมะเพื่อประชาชน: การเดินทางสู่คุณธรรม
…าง่าย มีจิตใจที่ละเอียด พร้อมที่จะรองรับคุณ ธรรมภายใน คือ พระรัตนตรัยที่ละเอียดลึกซึ้ง จึงได้แนะนํา กัมมัฏฐานที่ละเอียดยิ่งขึ้นไป ในที่สุด พระราธะก็สามารถ นําเนินจิตเข้าสู่ภายในจนเข้าถึงกายธรรมอรหัต ได้บร…
เนื้อหาเรื่องพระราธะที่ได้รับการแนะนำและสั่งสอนจากพระสารีบุตร ซึ่งมุ่งหวังที่จะให้เขาได้เข้าถึงกายธรรมและบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ โดยเดินธุดงค์และปรับปรุงจิตใจผ่านการปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง เนื้อหายังก
ธรรมะเพื่อประชา: การบรรลุธรรม
485
ธรรมะเพื่อประชา: การบรรลุธรรม
… ๓ เท่านั้น คือนั่ง เดิน ยืน แต่จะไม่นอนเป็นอันขาด” นอกจากนี้ ท่านยังได้กำชับอีกว่า “พวกเราเรียนพระ กัมมัฏฐานจากพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ควรเป็นผู้ไม่ประมาท เพราะพระพุทธเจ้าไม่ทรงสรรเสริญความเกียจคร้าน แต่ท…
ในพรรษานี้ พระเถระได้ตั้งใจตั้งมั่นในการปฎิบัติธรรมด้วยความเพียรอย่างหนัก โดยไม่ยอมหลับใหลและเน้นการฝึกภาวนา แต่ประสบปัญหาอาการอักเสบที่ดวงตา จนทำให้เกิดน้ำตาไหลตลอดทั้งวัน ภิกษุที่คอยดูแลจึงแนะนำให้ใ
อนันตริยกรรมและผลกรรมหนัก
18
อนันตริยกรรมและผลกรรมหนัก
…อาหารและน้ำเข้าไป ทุกขเวทนาแรงกล้าเพราะยาพิษ ก็บังเกิดขึ้น ท่านกำหนดเอาทุกขเวทนานั้นมาเป็นหนทางแห่ง กัมมัฏฐาน ด้วยความตั้งใจอย่างมุ่งมั่นในเวทนานุปัสสนา ประคองใจรักษาใจจนกระทั่งหยุดนิ่งจนเข้าถึงกายธรรมอรห…
การทำร้ายผู้บรรลุธรรม อย่างเช่นผู้ที่เป็นพระขีณาสพ หรือแม้แต่ผู้มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ที่ถือว่าเป็นอนันตริยกรรมที่ส่งผลให้ผู้ทำผิดต้องเผชิญกับบาปมหันต์อย่างไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ จึงเป็นเรื่องท
ธรรมะเพื่อประชา: อานิสงส์ถวายสังฆทาน
298
ธรรมะเพื่อประชา: อานิสงส์ถวายสังฆทาน
…งเกิดในอนุปิยนคร ท่านออกบวชตอนอายุเพียง ๗ ขวบเท่านั้น เมื่อบวชแล้วก็ตั้งใจทําความเพียรเจริญวิปัสสนา กัมมัฏฐานเพียงไม่กี่วัน ก็ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์พร้อม ด้วยปฏิสัมภิทาญาณ เมื่อหมดกิจในทางพระพุทธศาสนา…
ในเรื่องนี้ได้กล่าวถึงการฝึกฝนใจของพระสงฆ์ทั้งเจ็ดรูป ที่ตั้งใจจะบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ โดยมีเพียงพระสังฆเถระที่บรรลุธรรมนั้น ส่วนพระเถระอื่นๆ ก็ได้ไปเกิดในเทวโลกและมีการเกิดใหม่ในพุทธกาล รวมถึงประสบ
บาลีไวยกรณ์: การวิเคราะห์คำศัพท์
3
บาลีไวยกรณ์: การวิเคราะห์คำศัพท์
…พนาม ๑, VERB กิริยาศัพท์พร้อมวจนะ (NUMBER ),บุรุษ (PERSON) ) วิภัตติ ( MOOD ) กาล ( TENSE ) จัดเป็นสกัมมธาตุ กัตตุกิริยา ( ACTIVE VERB ) กัมมกิริยา ( PASSIVE VERB ) อกัมมธาตุ (NEUTER VEREB ) อัพยยกิริยา (…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ประเภทของคำในบาลี โดยมีการจัดแบ่งประเภทต่างๆ เช่น เอกศัพท... รวมถึงการเปรียบเทียบกับภาษาไทย เพื่อให้เข้าใจถึงความหมายและการใช้งานของศัพท์ในบริบทที่แตกต่างกัน ผู้เขียน
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
488
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…าส มานุสสิกวสเสหิ ปริมโต ปญฺญา....มิโต ๆ จสทฺโท ทิวสญฺจ ปญฺจวสฺสสตานิ จาติ โยเชตพฺโพ ฯ คณิยเตติ คุณ กัมม สาธน์ ฯ ทวีห์ คุณ ทิคุณ ๆ ติเย ทุตาปิ จาติ สุตฺเต จัสท์เทน ทวิสฺส ที่ 1 ทิวโส จ สวนโร จ ทิวสาวจนร ฯ…
เนื้อหาสรุปเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ซึ่งอธิบายแนวคิดเกี่ยวกับมนุษย์และคุณสมบัติต่าง ๆ ตั้งแต่การวิเคราะห์อายุและคุณภาพต่าง ๆ การพิจารณาเกี่ยวกับคุณธรรม การศึกษาวิทยาการ การเข้าใจในประเด็น
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความหมายและลักษณะของจิต
92
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความหมายและลักษณะของจิต
…ุตานั้น มีการทำความแข็งกระด้างแห่งกายและจิตให้ระงับเป็นลักษณะ ฯ ๆ ความสำเร็จประโยชน์ในการงาน ชื่อว่ากัมมัญญะฯ ภาวะแห่ง กัมมัญญะนั้น ชื่อว่ากัมมัญญตาฯ ความที่กายสำเร็จประโยชน์ในการงาน ชื่อว่ากายกัมมัญญตา ฯ…
…เช่น กายลหุตา และจิตตมุทุตา ซึ่งช่วยลดแรงบีบของกายและจิต ในเนื้อหาได้เน้นถึงความสำเร็จในการทำงานหรือกัมมัญญะ และแสดงให้เห็นถึงความคล่องแคล่วในกิจกรรมต่างๆ ของชีวิต
อธิบายความสิ้นอายุของสรรพสัตว์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
247
อธิบายความสิ้นอายุของสรรพสัตว์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…่งปัจจัยมีคติและกาลเป็นต้นยังมีอยู่ ความตายเพราะ กรรมที่ให้สำเร็จภพนั้น ๆ ให้ผลเสร็จสิ้นแล้ว ชื่อว่ากัมมักขยมรณะ (ความตายเพราะความสิ้นกรรม) ฯ ความตาย เพราะอายุและกรรม สิ้นไปพร้อม ๆ กันทีเดียว ชื่อว่าอุภยั…
…่ได้อธิบายในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยจำแนกประเภทความตายเป็นสามแบบ คือ อายุกขยมรณะ (ตายเพราะสิ้นอายุ), กัมมักขยมรณะ (ตายเพราะสิ้นกรรม) และอุภยักขยมรณะ (ตายเพราะสิ้นทั้งสองอย่าง) นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความตายที…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 261
261
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 261
…รูป รูปนอกนี้ ชื่อว่าสุขุมรูป (รูปละเอียด) ทูเรรูป (รูปในที่ไกล) และ อัปปฏิฆรูป (รูปไม่มีการกระทบ)ฯ กัมมชรูป (รูปเกิดแต่กรรม) ชื่อ อุปาทินนกรูป รูปนอกนี้ ชื่อว่าอนุปาทินนกรูป ฯ รูปายตนะ (อายตนะ คือรูป ชื่…
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์รูปทั้ง ๑๒ อย่าง อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างรูปภายในและรูปภายนอก พร้อมทั้งปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นสังขตะ โลกิยะ และกามาวจร รูปต่างๆ เช่น อัชฌัตติกรูป และพาหิรรูป ถูกนำ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - การศึกษากลไกของความเกิดและดับ
265
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - การศึกษากลไกของความเกิดและดับ
…ไป ย่อมเป็นไปในกามโลกไม่ขาดสายตลอดอายุ เหมือนเปลว ประทีป และเหมือนกระแสน้ำ ฉะนี้และ ฯ แต่ในเวลามรณะ กัมมชรูป “ทั้งหลาย ย่อมไม่บังเกิดขึ้นเริ่มต้นแต่ฐิติกาลแห่งจิตดวงที่ ๑) ต่อจาก จุติจิต และกัมมชรูปทั้งหล…
เนื้อหาชี้ให้เห็นการประกอบความกลางในอภิธัมมัตถที่มีทสกะหลากหลายเป็นตัวกำหนด และความสำคัญของการเข้าใจลำดับและการลดลงของกลาปในกระบวนการเกิดและดับของชีวิต โดยมีกฎแห่งกรรมและจิตเป็นสมุฏฐานที่สำคัญในทุกช่ว
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
296
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…าตุถึงฐิติขณะแล้ว) ดังนี้ ฯ ကေ (อธิบายรูปที่เกิดจากสมุฏฐานทั้ง ๔] หทัยรูปและอินทรียรูปทั้ง ๕ ชื่อว่ากัมมรูป (รูปเกิดจากกรรม) เพราะเกิดจากกรรมอย่างเดียว ฯ แท้จริง รูปที่เกิดแล้ว กำลังเกิด และ จักเกิด ท่านก…
…ชธาตุและรากฐานของรูปที่เกิดจากกรรมและปัจจัยพื้นฐานต่างๆ โดยมีการแสดงให้เห็นถึงประเภทของรูป อาทิเช่น กัมมรูป และรูปอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับกรรม ร่วมถึงการประยุกต์ใช้เพื่อเข้าใจค่าทางอภิธรรมได้อย่างชัดเจน
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
303
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…นสังเสทชะและอุปปาติกะ ฯ จุติจิตเกิดก่อนภวังคจิตดวง ที่ ๑๓ นี้ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าต่อจากจุติจิต ฯ กัมมชรูปยังไม่เกิดขึ้น เพราะไม่มีความตาย ในเมื่อกัมมชรูปนั้นบังเกิดฯ สัตว์ที่ท่านเรียกว่า ตาย เพราะขาดกั…
…กิดจิตในสรีระ ตามแนวคิดในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา อธิบายว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญาณ ว่าจะเป็นเหตุที่ทำให้กายทิ้งอยู่ตามธรรมชาติ นำไปสู่การศึกษาถึง…
การศึกษาอภิธัมมะในพระพุทธศาสนา
333
การศึกษาอภิธัมมะในพระพุทธศาสนา
…จ เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำมีอาทิว่า สัมมัปปธาน ๔ ฯ ความพากเพียรด้วยอำนาจแห่งกิจมีการประกอบ กัมมัฏฐาน คืออสุภมนสิการเนือง ๆ ชื่อว่าความพยายาม ฯ บทว่า ภิยุโยภาวาย ได้แก่เพื่อความเจริญยิ่ง ๆ ขึ้น ฯ …
เนื้อหานี้เจาะลึกเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายความสำคัญของการเห็นจิตและธรรมจากลักษณะต่างๆ ผ่านจิตตานุปัสสนาและธัมมานุปัสสนา รวมถึงการอธิบายสัมมัปปธานและอิทธิบาทที่เกี
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยนัย
349
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ปัจจัยนัย
…จัย สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย นิสสยปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย ปุเรชาตปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย อาเสวนปัจจัย กัมม ปัจจัย วิปากปัจจัย อาหารปัจจัย อินทริยปัจจัย ฌานปัจจัย มัคคปัจจัย สัมปยุตตปัจจัย วิปปยุตตปัจจัย อัต…
ในงานนี้จะนำเสนอประเด็นเกี่ยวกับปัจจัยต่าง ๆ รวมถึงพิจารณามิติของปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการศึกษาในปรัชญาพุทธศาสนา พร้อมเชื่อมโยงแนวคิดกับหลักฐานทางอักษรศาสตร์ หากต้องการศึกษาหรือแลกเปลี่ยนค
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 352
352
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 352
…ี ๕ อย่างเหมือนอัตถิปัจจัย) ฯ ก็ ปัจจัยแม้ทั้งหมด ย่อมถึงการประมวลลงในอารัมมณปัจจัย อุปนิสสย ปัจจัย กัมมปัจจัยและอัตถิปัจจัย ฯ ก็ในปัฏฐานนัยนี้ คำว่าสหชาตรูป บัณฑิตพึงทราบว่า มีอยู่ ๒ อย่าง แม้โดยประการทั…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัจจัยที่ทำให้เกิดวิบากและธรรม รวมถึงการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและเจตสิกที่มีผลต่อการเกิดของรูปและวิญญาณ ธรรมทั้งหลายสามารถแบ่งออกได้ตามลักษณะและกาลเวลา แต่ทั้งหมด
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปัจจัยในธรรม
387
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปัจจัยในธรรม
…ู่ 4 อย่าง เท่านั้น ท่านอาจารย์จึงได้กล่าวคำว่า ปัจจัยทั้งหมดรวมอยู่ในอาลัมพน ปัจจัย อุปนิสสยปัจจัย กัมมปัจจัย และอัตถิปัจจัย ฯ จริงอยู่ ปัจจัยอะไร ๆ ที่จะไม่พึงถึงความเป็นอารมณ์แห่งจิตและเจตสิก และไม่ถึง…
ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี มีการแบ่งปัจจัยออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อาลัมพนปัจจัย, อุปนิสสยปัจจัย, กัมมปัจจัย และอัตถิปัจจัย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการต่อเนื่องในรูปแบบต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ยังมีการอธิบายถ…
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
5
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 111 [๕๖] กัมมธารยสมาส มีสังขยาอยู่ข้างหน้า ชื่อที่คุสมาส ๆ นั้น มี ๒ อย่าง คือ สมาหาโร, อสมาหาโร, ทิคุสมาส ที่ท่า…
เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสที่มีการจัดประเภทคำและรูปแบบการใช้ เช่น สมาหาโร, อสมาหาโร นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเช่น 'ตโย โล…
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
10
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ะ สมาสนี้มีบทหน้าเป็นประธาน และเป็นอุปสัคและนิบาต บทหลังเป็นนปุสกลิงค์เอกวจนะ บางสมาส ก็มีอาการคล้ายกัมมธารยะ เหมือนวิเคราะห์ว่า " เย เย วุฑฒา 0 9 ยถาวุฑฒิ ชนเจริญแล้ว ท. ใด ใด ชื่อเจริญแล้วอย่างไร" ๔ အ ๑…
เนื้อหานี้อธิบายถึงโครงสร้างและการใช้งานของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในเรื่องวจีวิภาคและสมาส รวมถึงความแตกต่างระหว่างสมาสทั่วไปและตัปปุริสสมาส นอกจากนี้ยังมีการอธิบายตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพการนำไปใช้ใ