กา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 427 / 2579

นักบวชพราหมณ์ได้พัฒนาให้เจริญมากขึ้นจนกลายเป็นศูนย์กลางทางการศึกษาอยู่ที่เมือง ตักสิลาเป็นที่ชุมนุมของพวก ทิศาปาโมกข์ อนึ่ง ในสมัยนี้ ได้มีการกำหนดความสำคัญของเ…

…ว่ายตายเกิดตามกรรมเก่า เมื่อวิญญาณหลุดพ้นจากเวียนว่ายตายเกิดจะกลับไปอยู่กับพรหมา เรื่องวันสิ้นโลกและการสร้างโลกใหม่ก็เป็นที่เชื่อกัน โดยแบ่งเวลาของโลกเป็นกัลป์และมหายุคที่มีการลดลงของความดีในแต่ละยุค.

…รม ตกเป็นทาสของราคะ โทสะ โมหะ ประชาชนที่อยู่ในวรรณะกษัตริย์ พราหมณ์ และแพศย์ ทุกคนต้องส่งบุตรเข้ารับการ ศึกษาในสถานศึกษาแห่งใดแห่งหนึ่งของพราหมณ์ก่อนเริ่มการศึกษา นักบวชพราหมณ์จะทำ พิธีเสกเป่ามนตร์และคล…

…กเป็นทาสของราคะเป็นที่ไม่ดี ส่วนประชาชนทุกคนต้องส่งบุตรไปศึกษาในสถาบันของพราหมณ์ซึ่งมีพิธีเสกเป่าและการเข้าสู่การศึกษาใหม่ที่เรียกว่า ทวิชะ. สมัยอุปนิษัทมีการค้นหาทางหลุดพ้นและเกิดเจ้าลัทธิที่มีความเห็น…

ศึกษาศาสตร์ เป็นวิชาที่ว่าด้วยการออกเสียง และวิธีอ่านพระเวทให้มีเสียงเสนาะ ไวยากรณ์ศาสตร์เป็นวิชาที่ว่าด้วยการออกเสียง การแปลและตีคว…

ศึกษาศาสตร์เป็นวิชาที่เกี่ยวกับการออกเสียงและวิธีอ่านพระเวท โดยมีไวยากรณ์ศาสตร์ทำหน้าที่เกี่ยวกับการแปลและตีความ ขณะที่นิรุกติศาสตร์ศ…

…ยะ เจ้าลัทธิคือ ท่านโคตมะ ปรัชญาไวเศษิกะ เจ้าลัทธิคือ ท่านกณาทะ คู่ที่สอง ปรัชญาสางขยะ เจ้าลัทธิคือ กาปีละ ปรัชญาโยคะ เจ้าลัทธิคือ ปตาญชลี คู่ที่สาม ปรัชญามีมามสา หรือปูรวมมางสา เจ้าลัทธิคือ ไซมินิ ปรัช…

…3 คู่ของปรัชญาที่สำคัญในศาสนาฮินดู โดยคู่ที่หนึ่งประกอบด้วย ปรัชญานยายะ ที่มีโคตมะเป็นศาสดา ซึ่งเน้นการวิเคราะห์เชิงตรรกวิทยา และไวเศษิกะ ที่ก่อตั้งโดยกณาทะ เน้นเรื่องของอภิมศกและสสารในทุกสิ่ง ต่อมาคือค…

คู่ที่สอง สางขยะ (Sankhya) ศาสดาผู้ก่อตั้งปรัชญาในระบบนี้ก็คือ กาปีละ ไม่มีหลักฐานที่จะแสดงให้เห็นว่าท่านผู้นี้ ได้เขียนคัมภีร์ใดไว้ แต่อย่างไรก็ตามคัมภีร์ที่เหลือตก…

ปรัชญาสางขยะก่อตั้งโดยกาปีละ เน้นทวินิยม ความเป็นจริงประกอบด้วยประกฤติและปุรุษ ซึ่งเป็นวิญญาณบริสุทธิ์ที่ต้องการหลุดพ้นจากคว…

…โยคะจึง มีลักษณะเป็นแบบเทวนิยม (theistic) มากกว่าสางขยะ เพราะยอมรับในความมีอยู่ของพระผู้ เป็นเจ้าและการที่จะหลุดพ้นจากวัฏสงสารได้ก็ต่อเมื่อได้เข้าถึงพระผู้เป็นเจ้า ผู้ซึ่งเป็นบุรุษะ พิเศษที่อยู่ในสถานะโ…

ปรัชญาโยคะเน้นการปฏิบัติเพื่อหลุดพ้นจากวัฏสงสาร โดยมีจุดมุ่งหมายหลักในทางเทวนิยม ส่วนสางขยะมุ่งเน้นอภิปรัชญาและจิตวิ…

แม้ เป็นใหญ่เรียกว่า “ไศวะนิกาย” กับนิกายที่นับถือพระวิษณุเป็นใหญ่เรียกว่า “นิกายไวษณพ” ต่าง สร้างประวัติยกย่องเทพเจ้าฝ่ายตนเลอเลิ…

แม้จะมีการนับถือเทพเจ้าที่แตกต่างกันในนิกายศาสนาฮินดู ระหว่างไศวะนิกายและไวษณพนิกาย ซึ่งทั้งสองฝ่ายต่างสร้างป…

…ฟู ในสมัยนี้เป็นช่วงเวลาที่อินเดียถูกศัตรูภายนอกรุกรานอีกครั้งหนึ่ง โดยพวกมุสลิมเชื้อ สายตุรกีจากอัฟกานิสถาน ซึ่งพยายามบุกรุกเข้ามาทางชายแดนที่จะเข้าสู่ลุ่มแม่น้ำสินธุ แต่ กษัตริย์เชื้อสายฮินดูที่เข้มแข…

ในสมัยฟื้นฟู อินเดียเผชิญหน้ากับการบุกรุกจากพวกมุสลิมเชื้อสายตุรกี แต่ว่ามีกษัตริย์ฮินดูที่แข็งแกร่งสามารถต้านทานได้ สมัยนี้มีความสำคั…

(มุทรา) และจบลงด้วยการร่วมเพศ (ไมถุน) พิธีบูชาตามลัทธิศักตินี้ ทำกันตามเทวาลัยที่นิยมบูชาเจ้าแม่ในเวลาเที่ยงคืน บาง พวกนิ…

บทความนี้สำรวจลัทธิศักติและลัทธิภักติในศาสนาฮินดู เริ่มจากความเชื่อในลัทธิศักติซึ่งมีการบูชาเจ้าแม่และพิธีการที่แสดงถึงความจงรักภักดีต่อพระเจ้า รวมถึงการประดับเทวสถานและการแห่แหนเทวรูปที่…

…ฉะนั้นก็ถูกดัดแปลงเป็นมัสยิด ประชาชนถูกบังคับให้นับถือศาสนาอิสลาม มิฉะนั้นจะต้องเสียภาษีอย่างหนัก มีการห้ามบูชา รูปเคารพต่าง ๆ เพื่อมิให้พวกฮินดูฟื้นฟูศาสนาขึ้นใหม่ แต่ถึงอย่างไรก็ตาม พฤติการณ์ดังกล่าว …

ในสมัยภักติ ชาวมองโกลภายใต้การนำของพระเจ้าไทมูร์ได้โจมตีอินเดียและบังคับประชาชนในการนับถือศาสนาอิสลาม ส่งผลให้ศาสนาฮินดูตกต่ำ แต่…

…และศาสนาอิสลามมาก่อน ลัทธิภักติเผยแผ่ลัทธิด้วยภาษาพื้นเมือง ยกย่องอาจารย์ผู้สอนลัทธิว่าเป็นผู้ควรแก่การ เคารพอย่างสูง เรียกว่า “คุรุ” พิธีกรรมในลัทธิมีการสวดมนต์ภาวนา เสกเป่า และกินข้าวเสก มีนักบวชและคฤ…

การเผยแพร่ของศาสนาฮินดูและอิสลามในอินเดียในยุคปัจจุบันยังมีความสำคัญ โดยศาสนาฮินดูมีประชาชนกว่า 80% ส่…

ฐานะของศาสนาพราหมณ์-ฮินดูในปัจจุบันนี้คือ คนรุ่นใหม่ที่ได้รับการศึกษา ไม่ใคร่ สนใจเลื่อมใสศรัทธา ส่วนผู้ที่ยังคงปฏิบัติตามลัทธิ พิธีกรรมอย่างเคร่งครัดได้แก่ นักบวช…

…เจนและมีผู้แต่งคัมภีร์สำคัญอย่างเช่น วยาสะ ที่รวบรวมคัมภีร์ต่างๆ ผู้ที่นับถือศาสนายังคงเดินทางไปนมัสการเทพเจ้าตนเองในเทวสถาน ส่วนพวกพื้นเมืองเดิมนั้นมีการนับถือเทพเจ้าชั้นต่ำที่แตกต่างออกไป การถ่ายทอดคำ…

2. วาลมีกิ เป็นฤๅษีผู้แต่งมหากาพย์รามายณะ สันนิษฐานว่าเกิดประมาณปลาย ศตวรรษที่ 4 และต้นศตวรรษที่ 3 ก่อน ค.ศ. 3. โคตมะ หรือ เคาตมะ ผ…

…ี้เล่าถึงประวัติและความสำคัญของนักปรัชญาและผู้นำลัทธิที่สำคัญในศาสนาฮินดู ตั้งแต่ วาลมีกิ ผู้แต่งมหากาพย์รามายณะ จนถึง รามานุชาจารย์ ผู้นำลัทธิไวษณพ ซึ่งเน้นหลักการปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับการมีอยู่ของพระเ…

เดิมทีเดียวคัมภีร์มีเพียง “ฤคเวท” เท่านั้น ต่อมาได้มีการแยกออกไปเป็น 3 เล่ม จึงมีชื่อ เรียกว่า “ไตรเวท” และหลังจากนี้ไปเป็นเวลาหลายร้อยปี พวกพราหมณ์ได้แต่ง…

…มวดหลัก ได้แก่ สังษิตา, พราหมณะ, อารัณยกะ และอุปนิษัท ซึ่งแต่ละหมวดมีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับพิธีกรรม, การบูชาเทพเจ้า, การปฏิบัติตนของพราหมณ์, และปรัชญาชีวิต. อุปนิษัทอธิบายเกี่ยวกับปรมาตมันและอาตมัน รวมถึ…

…ถ่ายทอดกันสืบต่อมา เป็นคัมภีร์ที่ปราชญ์ทางศาสนาในเวลาต่อมาได้แต่งตำรา ประกอบขึ้นเพื่อช่วยสนับสนุนให้การศึกษาคัมภีร์พระเวทได้เป็นไปโดยถูกต้องและมีประสิทธิผล ตำราที่ผู้เป็นปราชญ์ทางศาสนาแต่งขึ้นเป็นอุปการ…

คัมภีร์สมฤติ เป็นคัมภีร์ขั้นสองที่มีการถ่ายทอดความรู้ต่าง ๆ ทางศาสนา เพื่อสนับสนุนการศึกษาคัมภีร์พระเวท โดยมีแนวทางในการศึกษา 11 องค์ ซึ่ง…

2) คฤหยสูตร ได้แก่ สูตรว่าด้วยพิธีเกี่ยวกับครอบครัว เช่น การขึ้นบ้านใหม่ การแต่งงาน เป็นต้น 3) ธรรมสูตร ได้แก่ สูตรว่าด้วยกฎหมาย และข้อบังคับเกี่ยวกับความ ประพ…

เนื้อหาพูดถึงคัมภีร์ในศาสนาฮินดู รวมถึงคฤหยสูตรซึ่งเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมทางครอบครัว เช่น การขึ้นบ้านใหม่และการแต่งงาน ธรรมสูตรที่ว่าด้วยกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวกับความประพฤติของชนชั้นต่าง …

… 3. วายุ 4. ศิวธรรม 9. กบิล 15. เทวะ 10. วรุณ 16. ปราศระ 5. ทุรวาศา 11. สามพะ 17. มรีจะ 6. นารท 12. กาลิกะ 18. ภาศกร 11. คัมภีร์อุปเวท ได้แก่ ตำราเกี่ยวกับวิชาชีพดังต่อไปนี้ 1. วิชาอายุรเวท เรียนเรื่องก…

คัมภีร์อุปปุราณะ ประกอบด้วย 18 เรื่องที่สำคัญ เช่น อาทิ, นรสิงหะ, และมเหศวร มีการศึกษาวิชาอุปเวทที่เกี่ยวกับอายุรเวท, คานธรรพเวท และธนุรเวท พร้อมทั้งการบูชาเทพเจ้าตามนิกายต่าง ๆ นอ…

…ดา 2) บำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม 3) ออกบวชปฏิบัติธรรมที่เรียกว่า วานปรัสถ์ 4) ทำประโยชน์แก่สังคมด้วยการเป็นครูอาจารย์ อาศรมที่ 4 คือ สันยัสตาศรม อยู่ในช่วงอายุตั้งแต่ 75 ปีขึ้นไป สำหรับผู้ปรารถนา ความหล…

บทความนี้พูดถึงหลักการอาศรมในศาสนาฮินดู ตั้งแต่การมอบสมบัติให้บุตรธิดา การบำเพ็ญประโยชน์ การบวชในอาศรมสันยัสตาศรม ซึ่งเหม…

…มิให้กษัตริย์ครอบครองอาณาจักรเหนือวรรณะพราหมณ์ 7. รามาวตาร อวตารลงมาเป็นรามจันทร์ คือเป็นพระรามในมหากาพย์ รามายณะ เพื่อปราบท้าวราพณ์หรือทศกัณฐ์ 8. กฤษณาวตาร อวตารลงมาเป็นพระกฤษณะ ผู้เป็นสารถีขับรถศึกให้…

อวตารของพระนารายณ์ประกอบด้วยการลงมาของพระองค์ในหลายรูปแบบ เช่น วราหาวตารเพื่อต่อสู้กับหิรัณยักษ์, นรสิงหาวตารเพื่อปราบยักษ์, และรา…

ชาวฮินดูเชื่อว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และสลายไปในที่สุด การบูชาเทพเจ้าทั้ง 3 องค์ เหล่านี้เป็นลักษณะของบุคลาธิษฐาน คือถ…

ชาวฮินดูเชื่อว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และสลาย โดยการบูชาเทพเจ้าทั้ง 3 องค์ คือ พระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะ ซึ่งแต่ละองค…