หน้าหนังสือทั้งหมด

คุณสมบัติของพระนิพพาน
154
คุณสมบัติของพระนิพพาน
พระนิพพานอันเป็นที่อยู่ของผู้มีคุณใหญ่ คือ ผู้สิ้นกิเลสแล้วฉะนั้น 1 มหาสมุทรย่อมเจือไปด้วย ดอกไม้ คือ ลูกคลื่นหาปริมาณมิได้ เหมือนกับนิพพานอันเต็มไปด้วยดอก…
พระนิพพานเป็นที่อยู่ของผู้ที่สิ้นกิเลส ซึ่งมีคุณลักษณะเปรียบได้กับมหาสมุทรที่เจือด้วยดอกไม้, โภชนะที่ส่งเสริมชีวิต, อากาศที่ไร้การเกิดและต…
อุเบกขาและความเป็นกลางในจิตใจ
86
อุเบกขาและความเป็นกลางในจิตใจ
…มื่อพยายามปฏิบัติอยู่อย่างนี้ ความวางใจเป็นกลาง ๆ อย่างเป็นปกติใน บุคคลนั้นก็จะตั้งขึ้นอย่างแน่วแน่ กิเลสทั้งหลายก็สงบลงไปชั่วขณะ ต่อจากนั้นให้เจริญอุเบกขา ไปยังคนอื่นๆ ต่อไป มีคนที่รัก เป็นต้น 3. บุคคลที่…
…คลต่างๆ โดยมุ่งเน้นในแนวทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอน การวางใจให้เป็นกลางนั้นช่วยลดความทุกข์และกิเลสต่างๆ ได้ การภาวนาเป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินการนี้ นอกจากนี้ยังแสดงการขยายอุเบกขาไปยังผู้ที่รักแ…
หลักการวิปัสสนาและกิเลส
5
หลักการวิปัสสนาและกิเลส
…า บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา 1.1 หลักการปฏิบัติสมถะ 1.2 หลักการเจริญวิปัสสนา บทที่ 2 กิเลส 2.1 กิเลสในใจมนุษย์ 2.2 ความหมายของกิเลส 2.3 ประเภทของกิเลส 2.4 ตระกูลของกิเลส 2.5 ระดับของกิเลส 2.…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิปัสสนาและกิเลสที่ประกอบด้วยรายละเอียดเลขที่หลักการปฏิบัติ การเจริญวิปัสสนา กิเลสในใจมนุษย์ และกรรมต่างๆ ซึ่งช่วยให…
ภพภูมิและขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
6
ภพภูมิและขันธ์ 5 ในพระพุทธศาสนา
…ลและเอกภพ 4.3 ลักษณะของภพภูมิในทางพระพุทธศาสนา 4.4 ลักษณะของภพภูมิทางวิทยาศาสตร์กับพระพุทธศาสนา 4.5 กิเลส กรรม วิบาก นำไปสู่ภพภูมิ 63 66 67 70 78 81 บทที่ 5 ขันธ์ 5 5.1 ความหมายของขันธ์ 5 85 88 5.2 ธรรมชาต…
…ายถึงลักษณะของภพภูมิในทางพระพุทธศาสนาและความเชื่อมโยงกับวิทยาศาสตร์ พร้อมทั้งความรับผิดชอบที่เกิดจากกิเลสและกรรม ในบทที่ 5 นำเสนอขันธ์ 5 โดยอธิบายความหมาย ธรรมชาติ และองค์ประกอบที่มีในตัวขันธ์ 5 เพื่อเข้าใ…
ความหมายของวิปัสสนา
21
ความหมายของวิปัสสนา
…ักษณะทั้ง 3 ดังกล่าว วิปัสสนานี้จึงมิได้เป็นไปเพื่อ ประโยชน์อะไรอย่างอื่น ที่แท้แล้วเป็นไปเพื่อการละกิเลสเท่านั้น กล่าวคือ กิเลสทั้งหลาย มี โลภะเป็นต้น เมื่อจะเกิดขึ้น ย่อมเกิดขึ้นในวัตถุธรรมที่เห็นว่าเที่…
…า แปลว่า การเห็นวิเศษ ซึ่งเป็นปัญญาที่รู้ลักษณะทั้ง 3 คือ อนิจจา ทุกข์ และอนัตตา ปัญญานี้ทำหน้าที่ละกิเลสที่เกิดจากการเข้าใจผิดเกี่ยวกับสังขารที่ดูเหมือนเที่ยงและสุข เมื่อวิปัสสนาเกิดขึ้น จะช่วยให้สามารถละ…
หน้า6
28
2.1 กิเลสในใจมนุษย์ 2.2 ความหมายของกิเลส 2.3 ประเภทของกิเลส 2.4 ตระกูลของกิเลส 2.5 ระดับของกิเลส 2.6 กิเลสในก…
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
29
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
แนวคิด 1. กิเลสเป็นเสมือนเชื้อโรคที่ทำให้ใจเศร้าหมอง เสื่อมโทรม ด้อยคุณภาพ ซึ่งมี มากมายหลายชนิด มีชื่อเรียกแตกต่าง…
เนื้อหาเน้นการศึกษาเกี่ยวกับกิเลสซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยกิเลสสามารถขยายตัวได้ 3 ระดับ คือ อนุสัยกิเ…
อวิชชาและอุปสรรคทางจิต
35
อวิชชาและอุปสรรคทางจิต
…จิกิจฉานิวรณ์ ขัดขวางไว้เพราะความลังเลสงสัย 6. อวิชชานิวรณ์ ขัดขวางไว้เพราะความไม่รู้ 7) อนุสัย คือ กิเลสที่นอนเนื่องอยู่ในขันธสันดานของสัตว์ทั้งหลาย มี 7 อย่าง คือ 1. กามราคานุสัย สันดานที่ชอบใจในกามคุณอา…
บทความนี้วิเคราะห์ถึงอวิชชาและอุปสรรคทางจิตที่มีผลต่อการเกิดทุกข์ในสัตว์ ทั้งนี้รวมถึงการจำแนกอนุสัยที่นำไปสู่อารมณ์ต่างๆ และการผูกพันของสังโยชน์ที่จะทำให้สัตว์ไม่หลุดพ้นจากวัฏทุกข์ อวิชชาเป็นอุปสรรคส
จําแนกตามในพระอภิธรรม
36
จําแนกตามในพระอภิธรรม
…ือคุณความดีของตน 10. อวิชชาสังโยชน์ ธรรมชาติที่ผูกสัตว์ไว้โดยอาการที่หลงโง่ไม่รู้ตามความเป็นจริง 9) กิเลส คือ ธรรมที่ทำให้เศร้าหมอง หรือเร่าร้อน มี 10 อย่าง คือ 1. โลภกิเลส เศร้าหมองและเร่าร้อนเพราะยินดีชอ…
…ริยสังโยชน์, และ อวิชชาสังโยชน์ ซึ่งอธิบายธรรมชาติที่ผูกสัตว์ไว้ในรูปต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงกิเลส ที่ทำให้เศร้าหมองหรือเร่าร้อน เช่น โลภกิเลส, โทสกิเลส, โมหกิเลส, และอื่นๆ การจัดประเภทนี้ช่วยให้เข้…
ความโลภและระดับความอยาก
39
ความโลภและระดับความอยาก
…พ.อ. ปิ่น มุทุกันต์, พุทธศาสตร์ ภาค 2, กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2535, หน้า 232-233. บ ท ที่ 2 กิเลส DOU 29
บทความนี้อธิบายลักษณะของความโลภที่ทำให้ผู้คนมีความหิวจัดทางจิต แม้มีทรัพย์สมบูรณ์ ความต้องการที่ไร้ขีดจำกัดนำไปสู่การกระทำในทางทุจริต ความอยากมีหลายระดับ ตั้งแต่ความอยากธรรมดาจนถึงความโลภที่ให้โทษ โดย
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
40
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
…สัตว์ทั้งหลายอยู่ในวังวนของ สังสารวัฏ ยังต้องมีการเวียนตายเวียนเกิดไม่มีวันจบสิ้น ตราบใดที่ยังไม่หมดกิเลส กิเลสก็จะ คอยบังคับให้ทำกรรม และเมื่อทำกรรมก็ย่อมทำให้เกิดวิบาก วิบากก็จะส่งผลให้เกิด และทำกรรม ใหม…
เนื้อหาพูดถึงปาปิจฉา ซึ่งคือความอยากได้ที่ต่ำต้อยและไม่รักษาชื่อเสียง รวมถึงกิเลสต่างๆ เช่น โลภะและโทสะ ที่เป็นสาเหตุหลักของกรรมที่สร้างความทุกข์ให้กับสรรพสัตว์ เมื่อสรรพสัตว์ยังไม่…
ความเข้าใจเกี่ยวกับโทสะและอารมณ์
41
ความเข้าใจเกี่ยวกับโทสะและอารมณ์
…นี้ อรติ - ปฏิฆะ - โกธะ - โทสะ + พยาบาท อรติ แปลว่า ความไม่พอใจ ไม่ชอบ ความไม่ชอบ คือ จุดเริ่มต้นของกิเลสสายนี้ ความไม่ชอบ เกิดมาพร้อมกับใจของเราที่มีความอยาก เช่น อยากดู อยากฟัง อยากดม อยากลิ้ม อยากกิน อย…
ในบทความนี้ได้กล่าวถึงโทสะหรือความโกรธ ที่เกิดขึ้นจากความไม่พอใจและการขัดข้องในจิตใจ โดยอธิบายถึงลักษณะและการแสดงออกของโทสะ ทั้งอารมณ์ที่เป็นต้นเหตุและการเกิดขึ้นของอารมณ์เหล่านี้ เช่น ความไม่ชอบ, ควา
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
42
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
…ลูกระเบิด พอมันระเบิดมันก็ทำลายตัวเองก่อนเป็น อันดับแรก แล้วจึงไปทำลายวัตถุอื่น ๆ ต่อไป 3. ลักษณะของกิเลสตระกูลโมหะ กิเลส จำพวก โมหะ ได้แก่ กิเลสจำพวกทำให้จิตงุนงง หลงใหล มัวเมา มืดตื้อ ใน พระอภิธรรมปิฎก ธ…
ข้อความนี้สำรวจอาการและปฏิกิริยาของจิตเมื่อเกิดความโกรธหรือโทสะ รวมถึงวิเคราะห์กระบวนการคิดและผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่เพียงแค่ต่อคนอื่น แต่ยังส่งผลต่อคนที่มีอาการเหล่านี้เองอีกด้วย ความโกรธเกิดจากการอารม
การเข้าใจโมหะและอวิชชา
43
การเข้าใจโมหะและอวิชชา
…่า ทำด้วยอำนาจความโง่เขลาเบาปัญญา เช่น มัวเมา ลบหลู่คุณท่าน ตีตนเสมอท่าน หูเบา มัวเมาเผอเรอ เป็นต้น กิเลสตระกูลโมหะนี้ แสดงตัวออกเป็นกิเลสชื่อต่าง ๆ กัน คือ 1. อวิชชา คือ ความไม่รู้พระสัทธรรม ไม่รู้เหตุผลข…
บทความนี้กล่าวถึงความไม่รู้ในรูปแบบต่างๆ ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตและความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะโมหะและอวิชชาที่ทำให้คนไม่สามารถรู้ตามความเป็นจริงได้ เป็นการสะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบจากความหลงผิดและอวิชชา
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
44
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
…ิจิกิจฉา 3. สีลัพพตปรามาส 1. สักกายทิฏฐิ 7. อรูปราคะ 8. มานะ 9. อุทธัจจะ 10. อวิชชา ภาพที่ 2-1 เหง้ากิเลส คําอธิบายภาพ เหง้าซ้ายสุด เป็นพวกความชั่วร้าย ที่มุ่งไปในทางกอบโกยเข้าหาตัว หวงแหน สะสม ยึดถือว่าเป…
บทความนี้สำรวจมิจฉาทิฏฐิและผลกระทบที่เกิดจากความเชื่อที่ผิด ทางศาสนาและจิตใจ ด้วยการอธิบายลักษณะของกิเลสต่างๆ เช่น โทสะและโลภะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบิดเบือนความจริงและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสังคมและบุคคล ตาม…
กิเลสและการเปลี่ยนแปลงในระดับต่างๆ
46
กิเลสและการเปลี่ยนแปลงในระดับต่างๆ
กิเลสทั้ง 3 ระดับนี้มีขั้นตอนในการเปลี่ยนสภาพ เพื่อแสดงตัวออกมาดังนี้คือ อนุสัยกิเลสเป็นสิ่งที่ติดอยู่ในใ…
กิเลสในแต่ละคนมีระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งรวมถึงอนุสัยกิเลส ที่ติดอยู่ในใจจนกว่าจะบรรลุธรรมและไม่สามารถแสดงอ…
ลักษณะของกิเลสในมนุษย์และภายหลังจากตาย
47
ลักษณะของกิเลสในมนุษย์และภายหลังจากตาย
กิเลสในกายมนุษย์ คือ อภิชฌา พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ กิเลสในกายทิพย์ คือ โลภะ โทสะ โมหะ กิเลสในกายรูปพรหม คือ รา…
บทความนี้สำรวจลักษณะของกิเลสในกายต่างๆ ผ่านการสอนของพระมงคลเทพมุนี โดยแบ่งแยกประเภทกิเลสตามระดับของกาย ทั้งกายมนุษย์ที่มีการแสดง…
การมองด้วยจักขุธรรมกาย และลักษณะของสังโยชน์
48
การมองด้วยจักขุธรรมกาย และลักษณะของสังโยชน์
…ำสนิทสุด ๆ หุ้มศูนย์กลางของธาตุธรรมเห็นจำคิด รู้ ของกายมนุษย์เอาไว้ มีลักษณะเป็นดวงดำๆ ดำสุดๆ ดำกว่ากิเลสที่ตรงอื่น จะมีลักษณะเป็น จุดเล็ก ๆ ดำ แล้วก็หุ้มศูนย์กลางของเห็น จำ คิด รู้ ของเรา เมื่อหุ้ม เห็น จ…
…นุษย์ไปจนถึงกายพระอนาคามี โดยสังโยชน์ที่ไม่สามารถนำไปสู่พระนิพพานได้นั้นจะถูกหุ้มเคลือบด้วยอวิชชาและกิเลสต่าง ๆ ซึ่งมีลักษณะเป็นสีดำ ตัวอย่างของสังโยชน์ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ เป็นต้น เนื้อหานี้จะช่วยในการเข…
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
50
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
…ทำร้ายตัวเราเองในที่สุด ในพระไตรปิฎก ปรากฏพระพุทธพจน์ที่พระผู้มีพระภาคตรัสถึงทุกข์โทษภัย อันเกิดจาก กิเลสไว้โดยประการต่างๆ ซึ่งจะขอยกนำมาแสดงพอสังเขปดังนี้ “ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลถูกธรรมที่เป็นบาปอกุศลซึ่…
เนื้อหากล่าวถึงการครอบงำของกิเลสที่ทำให้มนุษย์แสดงพฤติกรรมชั่วร้ายจากความโลภ ความโกรธ และโมหะ ซึ่งนำมาซึ่งทุกข์และความลำบากจากการเป็…
กรรมและการให้ผลกรรมในทางปฏิบัติ
68
กรรมและการให้ผลกรรมในทางปฏิบัติ
…มในทางปฏิบัติ ในการศึกษาเรื่องการให้ผลของกรรมในภาคปฏิบัติ ก่อนอื่นต้องทบทวนความรู้ใน เรื่องเกี่ยวกับกิเลส ซึ่งเป็นต้นเหตุของกรรมและทำให้เกิดวิบากในเบื้องต้นก่อน จากที่ได้ศึกษาเรื่องกิเลสนักศึกษาพอจะทราบแล้…
การศึกษาเรื่องกรรมต้องเริ่มจากการทบทวนกิเลสซึ่งเป็นต้นเหตุของกรรมและวิบาก ภายในประกอบไปด้วยอวิชชาและสังโยชน์ต่างๆ กิเลสสามตระกูล ความโลภ ความโก…