หน้าหนังสือทั้งหมด

บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
3
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
…คำพูดให้เป็นพากย์เองให้ต้องตามแบบอย่าง ทาง ๑ ใน ๒ ทางนั้น ควรเรียนทางสัมพันธ์ให้เห็นเป็นตัวอย่างไว้ ก่อนแล้ว จึงเรียนแต่งเอง เช่นนี้ การศึกษาจะได้สะดวกดี, ก่อน แต่เรียนสัมพันธ์ ควรรู้จักแบบสัมพันธ์ไว้ก่อน
บทนี้กล่าวถึงวิธีการศึกษาตำราเกี่ยวกับพากย์ในบาลี โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างบทต่าง ๆ และกฎการประกอบประโยค การศึกษาวิธีการเชื่อมโยงคำพูดจะช่วยให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวม
สมาธินิทฺเทโส: วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
175
สมาธินิทฺเทโส: วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 175 สมาธินิทฺเทโส เวฬุปพพาทีน อนฺโต ปกขิตตสินเวตตคาที่สุ น เวฬุปพฺพาทีนิ ชานนฺติ อมเหสุ เวตตคุคาที่นี่ ปกขิตตานีติ นปี เวตตคุคาทีนิ ชา
…วข้องกับการบรรลุธรรมได้อย่างลึกซึ้ง. เริ่มจากการทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างสิ่งต่างๆ ในการฝึกจิต ก่อนที่จะนำไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิผล. เนื้อหาเป็นการตีความที่ให้ข้อคิดที่มีคุณค่าและมีแนวทางการใช้ช…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
220
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 220 วิสุทธิมคเค เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ ย์ ปน วุตต์ ยถายสมา จุลลปนถโกติ ติ พหุธาภาวสุส กายสกุขิทสฺสนฺตฺถ์ วุตต์ ฯ ติ ปน วตฺถุนา ทีเป
…โดยเน้นที่เหตุผลและวิธีการที่ทำให้เกิดความเข้าใจในหลักธรรมสำคัญผ่านการถ่ายทอดจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการทำสมาธิและการปฏิบัติจริง ทั้งยังกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างนักบวชและพุทธศาสนาใน…
อภิญฺญานิทฺเทโส: วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
263
อภิญฺญานิทฺเทโส: วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 263 อภิญฺญานิทฺเทโส ปฐวิฎฐาน โอโณเณ ปน พลววาตา อุปปชฺชนฺติ ฯ เต ติ ปิริตทวาเร ธมกรก จิตอุทกมิว นิรสสาส์” กตฺวา รุมภนฺติ ฯ มธุโรทก์ ปริ
…่ยงภัยและปัญหาที่จะเกิดขึ้นจากอิทธิพลภายนอกที่เป็นอุปสรรคต่อการเติบโตและการเข้าใจในธรรมชาติของจิตใจ ก่อนที่จะเชื่อมโยงกับพลังงานฝ่ายฟ้าของสวรรค์ที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวัน
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
55
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - - หน้าที่ 53 แล้ว ซึ่งความอยู่ร่วมกัน เมื่อมารดาบิดา ท. ตายแล้ว ท่าน ปกครอง ซึ่งสมบัติ ทั้งสิ้น ในเรือน, วันหนึ่ง ท่าน ดูอยู่ ซึ่งการงาน ในนา, เห็นแล้ว ซึ่งนก ท
บทนี้เล่าถึงประสบการณ์ของผู้หนึ่งที่เห็นความพินาศของสัตว์ในนาและเกิดความเบื่อหน่ายในสมบัติ ก่อนจะเลือกบวชและเรียนรู้ธรรมจากพระผู้มีพระภาคที่โคนต้นไม้ พร้อมทั้งได้รับโอวาทและการอนุญาตในการอุปสมบท …
ความผาสุกและการบริโภคตามหลักธรรม
72
ความผาสุกและการบริโภคตามหลักธรรม
… ๔ - ๕ คำ" ดังนี้บ้าง แล้วการเสพ (บิณฑบาต) สมดังคำประพันธ์ที่กล่าวไว้ว่า โยคาวจรภิกษุพึงเลิกบริโภค (ก่อนจะอิ่ม) ๔ - ๕ คำ แล้วดื่มน้ำ การบริโภคเพียงเท่านี้ ก็พอแล้วเพื่อความอยู่ผาสุก แห่งภิกษุผู้มีตน ส่งไป…
เนื้อหานี้สนับสนุนให้ภิกษุเข้าใจถึงการเลือกอาหารและการบริโภคอย่างพอประมาณเป็นปัจจัยหนึ่งของความสุข และความไม่มีโทษในสถานะของตน โดยการเว้นจากการบริโภคที่ไม่เหมาะสม จึงเกิดความแข็งแรงและผาสุกในร่างกาย ก
การสมาทานปังสุกุลกังคะ
132
การสมาทานปังสุกุลกังคะ
…้อยในธุดงค์ ของพระเถระผู้พี่แห่งพระเถระสองพี่น้องในเจติยบรรพต” (เป็นนิทัศนะ) นี้เป็นคำกล่าวโดยทั่วไปก่อน บัดนี้ ข้าพเจ้าจักพรรณนาการสมาทาน วิธี (ปฏิบัติ) ประเภท ความแตก และอานิสงส์แห่งธุดงค์แต่ละข้อต่อไป …
บทความนี้เล่าเรื่องการสมาทานปังสุกุลกังคะ โดยเริ่มจากการกล่าวถึงความมักน้อยของพระเถระสองพี่น้อง และการสมาทานในลักษณะต่างๆ เช่น คหปติทานจีวร การให้ความหมายว่าเป็นจีวรของคฤหบดีถวาย โดยมีการพัฒนาความเข้า
การสมาทานเตจีวริกังคะ
139
การสมาทานเตจีวริกังคะ
…น ๓ จำพวก นั้น ท่านผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์ ในเวลาย้อมผ้า จึงย้อมอันตรวาสกหรือ อุตตราสงค์ (ผืนใดผืนหนึ่ง) ก่อน (เมื่ออุตตราสงค์แห้งแล้ว) จึงห่ม อุตตราสงค์นั้นแล้วจึงย้อมสังฆาฏิ แต่จะนุ่งสังฆาฏิไม่ควร นี้เป็น นเ…
บทความนี้เสนอการสมาทานเตจีวริกังคะซึ่งเป็นวิธีการปฏิบัติสำหรับภิกษุที่เกี่ยวข้องกับการใช้จีวร และการจัดการกับผ้าจีวรในกรณีที่ยังไม่สามารถนำมาใช้ได้ โดยให้ความสำคัญกับประเภทของภิกษุเตจีวริกะและวิธีการย
วิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒
1
วิสุทธิมรรค ภาค ๑ ตอน ๒
…ครั้งแรก) วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ สีลนิเทศกับธุดงคนิเทส มหามกุฏราชวิทยาลัยได้พิมพ์แล้วเมื่อ พ.ศ. ก่อน บัดนี้ได้พิมพ์ภาค ๑ ตอน ๒ ขึ้นอีกเล่ม ๑ ตอน ๒ นี้มี ๕ นิเทศ คือ กัมมฐานคหณ นิเทส ปฐวีกสิณนิเทส เสสก…
คำนำกล่าวถึงการพิมพ์ภาค ๑ ตอน ๒ ของวิสุทธิมรรค ซึ่งประกอบด้วย ๕ นิเทศ ที่สำคัญ และการแปลที่เน้นการเป็นคู่มือนักศึกษาเพื่อความเข้าใจในภาษาบาลี บทนี้จึงช่วยในการเรียนรู้และทำให้ผู้อ่านคุ้นเคยกับภาษาและอ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
20
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 19 จะพรากจากคนในตระกูลไปแม้แต่วิหารใกล้เคียง เพื่อฟังธรรมก็ไม่ได้ ( ส่วน ) สำหรับภิกษุลางรูป แม้ (แต่) โยมผู้หญิงโยมผู้ชายก็หาเป็น ปลิโพธไม่ ดังเช่นภิกษุ
…าสิกาห่วงใยต่อพระเถระ และภิกษุหนุ่มที่ไปเรียนบาลี ภิกษุหนุ่มได้เจอพระเถระกลางแม่น้ำและรับฟังคำแนะนำ ก่อนจะกลับไปยังวิหารที่ได้รับสร้างขึ้นโดยโยมผู้ชายของเธอ ด้วยการเดินทางที่มีความหมายถึงการศึกษาและการรัก…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
31
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ความว่า ผู้ปฏิบัติบรรลุมรรคผลแล้ว ย่อมจะบอกทางปฏิบัติได้ถูกตรงดีกว่า บอกตามทางปริยัติ ๓. มหาฎีกาว่า ก่อนจะพูดถึงอาจารย์ ห่มจีวรให้เรียบร้อยเสียก่อน เพื่อแสดงความ เคารพยำเกรง
ในบทนี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระอภัยเถระกับพระจุฬาภัยเกี่ยวกับกรรมฐาน พระจุฬาภัยได้ให้กรรมฐานแก่พระอภัยเถระซึ่งเป็นพระโสดาบัน ในขณะเดียวกันได้สื่อสารถึงความสำคัญของการบรรลุมรรคผลในการปฏิบัติและให้เกียร
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
37
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ิกษุลัชชีจักรักษา ดังนี้ ก็ในการให้กรรมฐานนี้ ภิกษุ (ผู้บรรลุมรรคผล ) มีพระ ขีณาสพ เป็นต้นที่กล่าวมาก่อน (นั้น) ย่อมบอกได้แต่ทางที่ตนได้บรรลุ มาเท่านั้น แต่ภิกษุพหูสูต เพราะความที่เธอได้เข้าไปหาอาจารย์นั้…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการให้กรรมฐานโดยภิกษุลัชชี ซึ่งเน้นการบรรลุผลจากการปฏิบัติและความรู้ที่ได้จากการศึกษาพระสูตร การกำหนดกรรมฐานในทางที่เหมาะสมและการทำวัตรปฏิบัติต่ออาจารย์ผู้ให้กรรมฐาน เพื่อเสริมสร
การศึกษาเกี่ยวกับจริยาในวิสุทธิมรรค
44
การศึกษาเกี่ยวกับจริยาในวิสุทธิมรรค
…นต้น และอะไรเป็นสัปปายะของบุคคลจริต อะไร ? က [ต้นเหตุแห่งจริยา ] ในจริยา ๖ นั้น จะแก้จริยา ๒ ข้างต้นก่อน อาจารย์ลางพวก กล่าวว่า จริยา ๒ ข้างต้นนั้น มีอาจิณกรรมในภพก่อนเป็นต้นเกตุ ประการ ๑ มีธาตุและโทษ (ใน…
บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับจริยา ๖ ที่มีพฤติกรรมต่างกันตามผลของกรรมในภพก่อน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงราคจริต โทสจริต และโมหจริตที่มีต้นเหตุจากสถานะและกรรมดีหรือไม่ดีในอดีต โดยเน้น…
วิสุทธิมรรคแปล: การเจริญอสุภนิมิตและการขยายจิต
67
วิสุทธิมรรคแปล: การเจริญอสุภนิมิตและการขยายจิต
…ก็ไม่ควรขยายดังกายคตาสติ และ อสุภนั่นแหละ ถามว่า เพราะเหตุอะไร ตอบว่าเพราะบรรดากรรม ฐานที่เหลือนั่น ก่อนอื่น เมื่อบุคคลขยายอานาปานนิมิต ก็กอง ลมเท่านั้นเจริญ และอานาปานนิมิตนั้นก็ถูกจำกัดโดยโอกาส” ด้วย เพ…
ในเนื้อหาได้อธิบายถึงแนวทางการเจริญอสุภนิมิตและผลของการขยายจิต โดยเปรียบเทียบกับกรรมฐานอื่นๆ และเตือนว่าการขยายอสุภนิมิตมากไปอาจไม่มีอานิสงส์ อธิบายถึงข้อควรระวังในการฝึก โดยเฉพาะในการเจริญอานาปานสติแ
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
72
วิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒
…ฉัย ในบทนี้ บัณฑิตพึงทราบตามกรรมฐานอันอนุกูลแก่จริยาทั้งหลาย กรรมฐานอันอนุกูลแก่จริยานี้เป็นอย่างไร ก่อนอื่น ในกรรมฐาน ๔๐ นั้น กรรมฐาน ๑๑ คือ อสุภ ๑๐ กายคตาสติ ๑ อนุกูลแก่คน ราคจริต กรรมฐาน ๘ คือ พรหมวิหา…
บทนี้นำเสนอการวินิจฉัยกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับจริตต่างๆ โดยใช้กรรมฐาน ๔๐ เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติทางจิตวิญญาณ บัณฑิตควรเลือกกรรมฐานตามลักษณะของจิตเจตนาและคุณธรรม เพื่อให้เหมาะสมกับผู้ปฏิบัติ บทนี้อ
กรรมฐานและการปฏิบัติทางจิต
78
กรรมฐานและการปฏิบัติทางจิต
…(หา) (๓) สำหรับผู้เรียนแล้วใคร่จะไปที่อื่น จึงบอก อย่าให้ย่อนัก อย่าให้พิสดารนัก ในกรรมฐานเหล่านั้น ก่อนอื่น เมื่อจะบอกปฐวีกสิณกรรมฐาน จึงบอกอาการ 8 นี้ คือ (๑) กสิณโทษ ๔ (๒) การทำกสิณ (๓) ภาวนานัยแห่งกสิ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมฐาน และวิธีการปฏิบัติที่อาจารย์แนะนำให้ผู้เรียนศึกษา โดยจำแนกเป็น 3 วิธีหลักตามสภาพการเรียนรู้ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงรายละเอียดต่าง ๆ ของปฐวีกสิณกรรมฐาน รวมถึงอาการและวิธีการในก
วินิจฉัยกรรมฐานในวิสุทธิมรรค
80
วินิจฉัยกรรมฐานในวิสุทธิมรรค
…ะโยคีผู้ ละวิหารอันไม่เหมาะสมแก่การบำเพ็ญสมาธิเสียแล้ว พำนักอยู่ใน วิหารที่เหมาะสม...." ดังนี้ต่อไป ก่อนอื่น เมื่อพระโยคีผู้ใดอยู่ในวิหารเดียวกันกับพระอาจารย์ มีความผาสุก พระโยคีนั้น เมื่อจะชำระกรรมฐานก็พ…
พระโยคีควรพิจารณาความเหมาะสมของวิหารในการทำสมาธิ หากวิหารที่อยู่ไม่ให้ความผาสุก ควรไปวิหารที่สัปปายะเพื่อบำเพ็ญกรรมฐานและชำระความคิดที่อาจไม่ตรงตามอรรถในการปฏิบัติธรรมนั้น ต้องเตรียมความพร้อมทั้งการศึ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
82
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ระการนี้อย่างใดอย่างหนึ่ง ชื่อว่า วิหารไม่เหมาะสม พระโยคีไม่ควรอยู่ในวิหารนั้น เพราะเหตุไร [มหนตต ] ก่อนอื่น ในวิหารใหญ่ ภิกษุมากด้วยกันมีฉันทะต่างๆ กัน รวมกันอยู่ เธอทั้งหลาย เพราะความที่ผิด (ใจ) กันและก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวจความเป็นวิหารและหลักการพิจารณาการอยู่ในวิหารที่เหมาะสมและไม่เหมาะสมสำหรับพระโยคี รวมถึงข้อพิจารณาเกี่ยวกับการทำวัตรและการเตรียมตัวสำหรับการบิณฑบาตในโคจรคาม ซึ่งเน้นถึงความสำคัญ
การศึกษาเกี่ยวกับวิตกและวิจารในฌาน
138
การศึกษาเกี่ยวกับวิตกและวิจารในฌาน
…จารเป็นดังมือที่ขัดสี ปริพฺภมณ์ บินวน มหาฎีกาว่า ที่แมลงภู่ทำเช่นนั้นเพื่อตรวจตราดูมีอันตรายหรือไม่ ก่อนที่จะลงไปเคล้า ๒. แปลตามพยัญชนะว่า ดุจการยังปีกทั้งสองให้รับลมแล้วยังปีกให้นิ่งแล้วแลไปแห่งนก ใหญ่ที…
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับวิตกและวิจารในสภาวะแห่งฌาน ตามที่กล่าวในอรรถกถาต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสองฌานแรก แสดงให้เห็นถึงบทบาทของวิตกที่ทำหน้าที่เป็นผู้จับอารมณ์ และวิจารที่ทำหน้าที่ตรวจสอบอารม
วิสุทธิมรรค: การขยายปฏิภาคนิมิต
159
วิสุทธิมรรค: การขยายปฏิภาคนิมิต
…วย (รอย) ไถแล้วจึงไถไปภายใน ที่กำหนดไว้ ฉะนั้น อนึ่งเหมือนภิกษุทั้งหลายจะผูกสีมา กำหนด นิมิตทั้งหลายก่อนแล้วจึงผูกภายหลัง ฉะนั้น แต่นั้นเมื่อจะขยาย (ต่อไป) ก็พึงกำหนดโดยขนาดคืบ ๑ ศอก ๑ เท่าบริเวณด้านหน้า …
…ที่กำหนดไว้โดยเปรียบเทียบกับการทำงานของชาวนาและภิกษุ การดำเนินการขยายต้องมีการกำหนดขนาดที่ชัดเจนเสียก่อน และสามารถขยายไปจนถึงขนาดจักรวาลหรือมากกว่านั้นได้ ข้าพเจ้าขอเน้นว่าวิธีการนี้เชื่อมโยงกับการปฏิบัติ…