ก่อน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 124 / 225

( ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 283 อธิบายว่าทรงจำแนก ทรงเปิดเผย ทรงแสดง ซึ่งธรรมทั้งปวง โดย ประเภททั้งหลาย มีประเภทกุศลเป็นต้น หรือว่าซึ่งธรรมมีกุศลธรรม เป็นอาทิ โดยประเภท ขันธ์ อายต

…การณ์ในการเข้าถึงพระนิพพานนั้นช่วยให้เข้าใจว่าจะต้องมีการประมวลมา การผูกพันกับทุกข์ และการหน่วงเวลา ก่อนที่จะนับเป็นมรรค อธิปไตยต่างๆ ได้ถูกเน้นย้ำเพื่อเป็นแนวทางในการเข้าใจอริยสัจอย่างถูกต้อง ทั้งนี้ พระ…

…สนฺทิฏฐิโก] ส่วนวินิจฉัยในบทว่า สนฺทิฏฐิโก นี้ พึงทราบ (ต่อไปนี้ ) (นัยที่ ๑ แปลว่า " พึงเห็นเอง "J ก่อนอื่น อริยมรรคชื่อว่า สนฺทิฏฐิโก เพราะเป็นธรรมอัน พระอริยบุคคลผู้ทำความไม่มีกิเลสมีราคะเป็นต้นในสันดา…

บทนี้กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติทางกลางที่ไม่ไปสุดโต่งของอริยมรรคซึ่งเป็นธรรมชาติอันแท้จริง มุ่งเน้นถึงการระงับกิเลสและการบรรลุพระนิพพาน สวากขาตะเป็นคำที่ใช้ในการอธิบายสภาพที่เป็นเอกลักษณ์ การพิจารณาและเ

…ชนเหล่าใดว่า ปาหวนีโย บาลีของชนเหล่านั้นมี อธิบายว่า เพราะเหตุที่พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งบุพการ ( การทำให้ก่อน) เพราะฉะนั้น ทานวัตถุ บุคคลควรนำมาบูชาในพระสงฆ์นั้นก่อนใคร หมด เหตุนั้นพระสงฆ์จึงชื่อ ปาหวนียะ ( ผู…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาหวนียะ' และ 'ปาหุเนยยะ' ในบริบทของพระสงฆ์ โดยระบุถึงการถวายอาคันตุกทานที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพระสงฆ์ ซึ่งเป็นผู้มีคุณค่าควรแก่การกราบไหว้และถวายสังฆทาน ข้อควา

…เนินไปตรงแนวปรารภเทวดาแล องค์ฌาน ทั้งหลายย่อมเกิดขึ้นในขณะเดียวกัน แก่เธอผู้ข่มนิวรณ์ได้แล้ว โดยนัย ก่อน ( ที่กล่าวในพุทธานุสสติ) นั่นแล แต่เพราะความที่สัทธาทิคุณ ทั้งหลายเป็นอารมณ์ลึกซึ้งหรือเพราะความที่…

บทความนี้สำรวจอย่างละเอียดถึงการฝึกอบรมจิตด้วยเทวตานุสสติ และความสำคัญของการระลึกถึงคุณของเทวดาในทางพุทธศาสนา โดยเน้นว่าการพัฒนาจิตจะได้รับประโยชน์จากการมีศรัทธาและการน้อมสู่คุณงามความดี นอกจากนี้ยังพ

…เข้าไป, ใกล้, มั่น ชว, ยาก เข้า, ลง (สันสกฤต เป็น นิ) ไม่มี, ออก (สันสกฤต เป็น นิส) ทั่ว, ข้างหน้า, ก่อน, ออก เฉพาะ, ตอบ, ทวน, กลับ กลับความ รอบ วิเศษ, แจ้ง, ต่าง พร้อม, กับ, ดี ดี, งาม, ง่าย

ในบทนี้จะมีการนำเสนอเกี่ยวกับคำอุปสัคในภาษาบาลี ซึ่งมีทั้งหมด 20 คำ เช่น อติ, อธิ, อนุ, อป และอื่นๆ ซึ่งคำเหล่านี้มีความหมายและการใช้งานที่แตกต่างกัน โดยอธิบายถึงวัตถุประสงค์และความหมายของแต่ละคำ โดยเ

…ปนกันอย่างนี้ว่า "ผม คือสิ่งที่มิใช่ขน ขนเล่าก็คือสิ่งที่มิใช่ ผม' ดังนี้เป็นตัวอย่าง [ข้อที่ควรทราบก่อนจะบอกอุคคหโกศล] ก็แลอาจารย์เมื่อจะบอกอุคคหโกศล ๒ วิธีดังกล่าวมานี้ พึงทราบ (ก่อน) ว่า กรรมฐานนี้ ตรั…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตัดตอนในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการเข้าใจกรรมฐานที่เกี่ยวข้องกับโกฏฐาสและการใช้วิธีการตัดตอนเพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างโกฏฐาสต่าง ๆ และการบ่งชี้ถึงส่วนของตนและส่วนที่มิใช่ของตน โด

…ี้ด้วยดี โดยนัยดังกล่าว มาดังนี้แล้ว ก็จะพึงขึ้นเอากรรมฐานได้ดี ด้วยอำนาจแห่งโกสัลละ ทั้ง ๒ (นั้น) [ก่อนจะเริ่มกรรมฐาน] ก็ถ้าว่าพระโยคีนั้นมีความผาสุกอยู่ในวิหารเดียวกันกับพระอาจารย์ ไซร้ เธอก็ไม่จำต้องให…

…รมฐานในวิสุทธิมรรค โดยชี้แจงถึงการทำอุคคหโกสัลละและการปฏิบัติกรรมฐานของพระโยคี พร้อมทั้งการเตรียมตัวก่อนจะเริ่มกรรมฐาน รวมถึงการทำบริกรรมตามหลักการที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุความรู้แจ้งได้ดียิ่งขึ้น ดูราย…

…เอานิมิตในผมทั้งหลายอย่างไร ? ตอบว่า จึงถอนผม เส้น ๑ หรือ ๒ เส้น วางลงที่ฝ่ามือแล้วกำหนดสี (ของมัน) ก่อน จะดูผมทั้งหลายแม้ในที่ ๆ เขาตัดผม” ก็ควร แม้จะดูผมทั้งหลายที่ตก อยู่ในน้ำหรือตกอยู่ในยาคู ก็ควรเหมื…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการพิจารณานิมิตในผม ซึ่งรวมถึงการถอนผมและการตรวจสอบลักษณะของโกฏฐาสตามสีและสัณฐาน . เนื้อหายังระบุถึงการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของโกฏฐาสและการเลือกลักษณะซึ่งมีความสำคัญในการปฏิบัติธร

…ิต ในบทสมาส ปกขิตต... สณฺฐานํ นั้น ลักษณะเป็นวิเสสนะ ทั้ง ๒ บท ทำให้แปลฝืดและฝืน เพราะต้องแปล เสทิต ก่อน ปกขิตต ปาฐะในปรมัตถ โชติกาไม่ได้ ท่านเรียงไว้ให้แปลง่าย และได้ความดี ดังนี้ มหนฺตมหนฺตานํ อฏฐิน อพา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายเยื่อในกระดูกและลักษณะของไต พร้อมพูดถึงศัพท์ทางการแพทย์ที่เกี่ยวกับอวัยวะภายใน โดยใช้คำอธิบายเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เข้าใจง่ายและชัดเจน ทั้งนี้เพื่อให้นักอ่านสามารถเข้าใจสภาพแ

…บคำอรรถกถาวินัย) ในลม ๒ อย่างนั้น เวลาที่ ครรภ์ไสยกสัตว์ทั้งปวงออกจากท้องมารดา ลมข้างในออกมาข้างนอก ก่อน ลมข้างนอกพาเอาธุลีละเอียดเข้าข้างในทีหลัง พอถึงเพดานปาก ก็ดับ” พึงทราบเรื่องลมอัสสาสะและปัสสาสะอย่า…

บทความนี้วิเคราะห์เกี่ยวกับความมีอารมณ์เดียวและความไม่ส่ายไปมาแห่งจิต โดยเน้นบทบาทของการหายใจเข้ายาวและออกยาวในการทำให้สติตั้งมั่น พร้อมอธิบายศัพท์ทางการแพทย์ เช่น อัสสาสะและปัสสาสะ ที่สะท้อนถึงการทำง

…นี้เป็นมติของพระทีฆภาณกะ (ผู้กล่าวคัมภีร์ ทีฆนิกาย) และพระสังยุตตภาณกะ (ผู้กล่าวคัมภีร์สังยุตนิกาย) ก่อน ฝ่ายพระมัชฌิมภาณกะ (ผู้กล่าวคัมภีร์มัชฌิมนิกาย) ทั้งหลาย ประสงค์ เอาว่าแม้ในอุปจารแห่งฌานชันสูง ๆ ก…

ข้อความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความละเอียดของกายสังขารในกรอบของการพัฒนาในการปฏิบัติฌาน โดยแยกแยะระหว่างฌานชั้นต่ำและอุปจารฌานชั้นสูง พร้อมกับความเข้าใจว่าอุปจารในขั้นสูงนั้นละเอียดกว่า การจำแนกนี้มาจากมต

…เร็ว โคบาลนั้นก็นับเร็ว ๆ เหมือนกันว่า ๓.๔.๕----๑๐ (ฉันใด) แม้เมื่ออาทิกัมมิกกุลบุตรนี้นับอยู่โดยนัยก่อน ลมอัสสาสะปัสสาสะ ปรากฏแล้วเดินเร็วถี่ขึ้น ต่อนั้น เธอทราบว่าลมเดินถี่แล้วอย่าพึงถือ เอาลมข้างในและข…

บทนี้กล่าวถึงการนับลมอัสสาสะและปัสสาสะในระหว่างการฝึกสมาธิ โดยใช้แนวทางการนับแบบลมที่ออกและเข้าซึ่งมีความสำคัญในกระบวนการทำสมาธิ เพื่อให้ดำเนินการได้อย่างชัดเจนและรวดเร็ว โดยเสนอการนับที่มีประสิทธิภาพ

…ท่ากับอันตรธานไป อีกนัยหนึ่ง ลางท่านแปล วิภาวย ว่า "ทำให้มี - ให้ปรากฏ" ถ้าแปลอย่างนี้ต้องยกขึ้นแปล ก่อน ธูปย์ ดังนี้ "พระโยคีผู้มีปัญญายังอาการต่าง ๆ ในลมอัสสาสะปัสสาสะให้ปรากฏ คือ รู้ลม เหล่านั้นโดยอากา…

บทความนี้พูดถึงการตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิตและการศึกษาองค์ความรู้ในวิสุทธิมรรค โดยพระโยคาวจรที่มีปัญญาจะต้องตั้งจิตไว้ในปฏิภาคนิมิต และสามารถจัดการนิวรณ์และกิเลสให้หมดไป รวมถึงการมีสติกับลมอัสสาสะและปัส

…พึงทราบอนิจจานุปัสนา (การพิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง) พึงทราบอนิจจานุปัสสี (ผู้พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง) ก่อน ใน ๔ บทนั้น บทว่า อนิจจ์ (สิ่งที่ไม่เที่ยง) ได้แก่ปัญจขันธ์ เพราะอะไร เพราะความที่ปัญจขันธ์เหล่านั้…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอนิจจานุปัสนาในวิสุทธิมรรค โดยระบุถึงการปลดปล่อยจิตจากสัญญาผ่านการพิจารณาความไม่เที่ยง ซึ่งมีการอธิบายถึงปัญจขันธ์และการเข้าใจอนิจจตา โดยบัณฑิตพึงสัมผัสและตระหนักถึงความไม่เที่ยงเพื่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 144 อายุสังขารของเราเป็นไปได้เพียงนี้ ไม่เคยนี้ไป" ดังนี้แล้วทำกิจทั้ง ปวงมีการชำระร่างกายและการนุ่งห่มเป็นต้น ตามธรรมดาของตน นั่นแหละ (เรียบร้อย) แล้วก็

…านี้พูดถึงการปรินิพพานของพระเถระที่แสดงถึงความสำคัญของการครุ่นคิดถึงอายุสังขาร และการดำเนินการต่างๆ ก่อนที่จะถึงการปรินิพพาน รวมถึงการเล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุในการเห็นคนที่ปรินิพพานในรูปแบบต่างๆ การดำเนิ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 149 ก่อน ๆ มีพุทธานุสติเป็นต้น แต่เพราะความที่อุปสมคุณทั้งหลายเป็น คุณอันลึก หรือว่า เพราะความที่จิตน้อมไปใน…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรคมีการอธิบายถึงอุปสมานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงคุณของอุปสมะ โดยมีผลต่อการฝึกจิตของพระอริยสาวก และแม้แต่ปุถุชนผู้เน้นในอุปสมะก็ยังถือว่าควรใส่ใจในการฟังเพื่อให้จิตเลื่อมใสในอุปสมะ

…าเป็นสาสนกร (ผู้ ทำตามคำสอน) ของพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วย มัวโกรธตอบ (เขา) กลับเป็นคนเลวกว่าคนที่โกรธ (ก่อน) แล้วก็จักไม่ชื่อว่าชนะสงคราม ที่ชนะยากด้วย จักได้ชื่อว่าทำสปัตตกรณธรรม (สิ่งที่ศัตรูทำให้แก่ผู้ ที…

บทนี้เน้นถึงการมองโลกในแง่ดี และการควบคุมอารมณ์โกรธในการใช้ชีวิต โดยสอนให้ดำเนินตามคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า และหันมาเห็นคุณค่าของการระลึกถึงคุณงามความดีของผู้อื่น เพราะการโกรธนั้นจะทำให้วิบัติและไม่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 196 [เรื่องพระวิสาขเถระ] ได้ยินว่า พระวิสาขเถระนั้น (เมื่อเป็นคฤหัสถ์) เป็นกุฎิมพี อยู่ในกรุงปาฏลีบุตร ท่านอยู่ในกรุงนั้นแหละได้ยินข่าวว่า ตัมพ ปัณณิทวีป

…ัว แล้วออกเดินทางไปยังลังกา คอยเรืออยู่เดือนหนึ่งและใช้เวลาในการค้าขายจนสามารถรวบรวมทรัพย์ได้มากมาย ก่อนที่จะเดินทางมาที่มหาวิหารและขอบรรพชา ภิกษุทั้งหลายได้พบกับทรัพย์ที่ท่านทิ้งไว้และได้สอบถามเกี่ยวกับม…

… นะท่านผู้นิรทุกข์ทั้งหลาย" ๑. จะเป็นเยี่ยงที่คนไทยเรา (ผู้มีเงิน) จัดให้เจ้านาคโปรยทานที่หน้าโบสถ์ ก่อนจะเข้าไปขอ อุปสมบท (ซึ่งบัดนี้ไม่ใคร่นิยมกันแล้ว) หรือเปล่า ๒. สมวตฺตวาส มหาฎีกาให้อรรถาธิบายว่า กล่…

…ด้มีการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ หกเดือนแรกหลังจากบรรพชาท่านได้ใช้เวลาในการเรียนรู้พระวินัยก่อนที่จะออกบำเพ็ญวัตรในแต่ละวิหาร และยืนอยู่ในป่าพิจารณาคุณธรรมของตนเอง เพื่อให้เข้าใจละกันว่าตนเองไม่ม…

… "ท่านเจ้าข้า เมื่อท่านอยู่ที่นี่ พวกอมนุษย์ มีเมตตากันและกัน ทีนี้ ครั้นท่านไปเสีย เขาทั้งหลายก็จักก่อนการทะเลาะกัน พูดคำหยาบ กัน"- พระเถระจึงว่า "ถ้าเมื่ออาตมาอยู่ที่นี่ ความอยู่ผาสุก (เกิด) มีแก่ท่านทั…

ในเนื้อหานี้ท่านพระเถระเดินทางไปที่จิตตลบรรพตและพบกับเทวดาที่ชี้ทางให้ ท่านพักอยู่ที่นั่น ๔ เดือน ก่อนจะเกิดความคิดที่จะไปต่อ เทวดามนิลิยานั่งร้องไห้เพราะกลัวว่าหากท่านออกไปจะเกิดความขัดแย้งกันในหมู่พวก…