คน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 326 / 579

…ความเหนื่อยยาก หรือด้วยความเสี่ยง ทรัพย์เป็นของควรจะเก็บถนอมไว้ ใช้ทำประโยชน์นั้น ๆ มีจ่ายเลี้ยงตนแลคนควรเลี้ยงเป็นต้น ถ้าตนมีโรคเกิดขึ้นแลทิ้งไว้จะเสีย อวัยวะ เช่นเป็นบาดแผลที่มือหรือเท้า ควรจ่ายทรัพย์…

ในบทความนี้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีคุณ

…ร ๑ อาชีวะ ความเป็นผู้ตรง ๆ นั้น ได้แก่ความไม่มีมายาสาไถย ประพฤติ ต่อผู้อื่นด้วยความ จริงใจของตน ลางคนเป็นผู้เจ้ามายา พอใจประพฤติเสแสร้ง น้ำใจเป็นอย่างหนึ่งแสดงการทำแล คำพูดเป็นอย่างอื่น เช่นน้ำใจเกลียด…

ในปี พ.ศ. 2480 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เน้นความสำคัญของอาชวะ ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพ

…กล่าวโดยสาธารณ นัย ชนผู้รักใคร่กันสนิท ชื่อว่ามิตร ได้ในคำว่า มาตา มิตต์ สเก ฆเร อริยมิตตกุกโร สิยา คนสมควรทำพระอารยบุคคลให้เป็นมิตร. กล่าวโดยเฉพาะสหายผู้สนิท แลผู้มีเมตตา ชื่อว่ามิตร ได้ในคำว่า สหาโย อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาคดีอาชญากรรมและการรับสารภาพ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาชีวะสำหรับทั้งฝ่ายบรรพชิตและคฤหัสถ์ นอกจากนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของมิตรและอมิตรในทางพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็นสอง

…ผู้สมคบให้ถึงความเจริญ หรือความ เสื่อมเสีย เหตุดังนั้น สมเด็จพระโลกนาถเจ้าจึงตรัสว่า พาหิร ภิกขเว องคนติ กริตวา นาญ เอกงค์ สมนุปสฺสามิ ย์ เอว์ มหโต อนตฺถาย สวตฺตติ ยถยท์ ภิกขเว ปาป มิตตตา ภิกษุทั้งหลาย …

การคบมิตรเป็นปัจจัยสำคัญในการนำไปสู่ความเจริญหรือความเสื่อม โดยพระพุทธเจ้าตรัสถึงความสำคัญของการเลือกคบมิตรดีเพื่อร่วมกันทำความดี ขอให้พึงเลือกมิตรที่สนับสนุนและช่วยเสริมสร้างพลังให้แก่กัน เพราะความเป

…ระแวงกันยากเพื่อจะร่วมใจกันในกิจการ ต่อได้เห็นความสัตย์ของกันแลกันแล้ว จึงปลงใจลง ด้วยกัน โดยที่สุด คนทำการซื้อขายด้วยกันคิดเอารัดเอาเปรียบกัน ย่อมทำด้วยกันไม่ยึด ต่อทำ ตรงไปตรงมา จึงสมัครทำด้วยกัน สัจจ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดคว

…ามสัตย์ สมัคร สัจเจน กิตติ ปปโปติ เอกธมฺมมตีตสฺส มุสาวาทสฺส ชนฺตโน วิติณฺณปรโลกสฺส นตฺถิ ปาง อการย์ คนล่วงเสียซึ่งสัจจะเป็นธรรมอันหนึ่ง กล่าวมุสาไป ข้ามปรโลกเสียแล้ว คือไม่กลัวภัยในปรโลก บาปอันผู้นั้นไม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในบริบทของราชธรรมและการปกครองของพระราชาธิบดี โดยเน้นว่าพระราชาจะต้องรักษาสัจจะเพื่อความเชื่อมั่นของประชาชน และยังมีการอธิบายถึงผลกระทบของการละเมิดสัจจะในมุมมองของยุค

…พราะทรัพย์ สมบัติบ้าง เป็นหน้าที่ของท่านผู้ปกครองจะไต่ส่วนแล้ว และผิดถูกระงับวิวาทนั้นเสีย แลในหมู่ คนนั้น ย่อมจะมีคนขาดแคลนทำโจรกรรมเอาทรัพย์ของผู้อื่นบ้าง แลคนเป็นพาลทำร้ายผู้อื่นบ้าง เป็นอาทิ เป็นหน้…

…ทของกษัตริย์และการใช้กฎหมายเป็นหลักในการพิจารณาคดีและลงโทษ เพื่อให้ความยุติธรรมเกิดขึ้นกับประชาชนทุกคน

… อาชีวะความเป็นผู้ตรง ๆ ยาจโยคตา ความเป็นผู้ควรเป็นที่ขอ ๑. (อาชวะ ถวาย พ.ศ. ๒๔๘๐) ยาจโยคตา ความเป็นคนควรเป็นที่ขอนั้นได้แก่ ความปราศจากตระหนี่ มีอัธยาศัยเผื่อแผ่ คนอื่นอาจออกปากขอความอุปถัมภ์ในคราวมีคว…

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

…." มี อุ, อย่างนี้ " สงข์ อิว ปุณฑร สงฺขปณฺฑร์ [ซีร น้ำนม ] ขาวเพียงดังสังข์, กาโก อิว สูโร-กากซูโร คนกล้า เพียงดังกา, ทิพพ์ อิว จกฺขุ = ทิพพจักขุ จักษุเพียงดังทิพย์ " สมาส ที่มีอุปมาอยู่หลัง เรียก " อุ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับวิเสสนะในบาลีไวยกรณ์ รวมถึงบทเฉพาะเช่น วิเสสโนภยบทและวิเสสโนปมบท โดยได้อธิบายตัวอย่างที่ชัดเจนและการประยุกต์ใช้ในประโยค นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสัมภาวนบุพพบทที่มีความสำคัญในการแสดง

…ีวร, หตุถี จ อสโส จ รโถ ๔ ๕ 0 จ ปตฺติโก จ ๒ ค ๔ ๕ ๖ ක ៨ หตุถือสุสรถปาติก ช้าง ด้วย ม้า ด้วย รถ ด้วย คนเดิน ด้วย ៩ ๑ ๒ က ๔ ๕ ๖ ชื่อช้างและม้าและรถและคนเดิน ៩ ක ៨ อสมาหาระอย่างนี้ " จนฺทิมา จ สุริโย จ จนฺ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ที่สำคัญ รวมถึงการศึกษาเรื่องสมาสและตัทธิตในบริบทของคำภาษา. กล่าวถึงตัวอย่างการใช้คำต่างๆ เช่น ชื่อบาตรและจีวร, ช้างและม้า, พระจันทร์และพระอาทิตย์ และยังมีตัวอย่างอื่นๆ การส

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 124 ของทหาร [คนรบ] ใด ทหาร นั้น ชื่อว่ามีดาบในมือ အ ๖ ๔ ๕ ฉัตต์ ปาณิมหิ ยสฺส โส จตฺตปาณี ปุริโส ร่ม [มี] ในมือ ๒ ๔ …

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เรื่องบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เ

…ีธรรมจักร 0 บวชอันให้เป็นไปแล้ว." ๔ ๕ สมาสนี้เรียกว่า ตติยาตุลยาธิกรณพหุพพิหิ มี กัมมธารยะ เป็นท้อง คนโธ จ มาลา จ คนธมาลา ของหอม ด้วย ระเบียบ ด้วย ๒ ๓ ๔ ๑ 0 ชื่อว่าของหอมและระเบียบ ท. อ. ทวัน ๕ ๒ ๓

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาส และตัทธิต โดยกล่าวถึงการวิเคราะห์และแยกอนุบทของสมาสให้ชัดเจนขึ้น เช่น การอธิบายสมาสต่าง ๆ ที่มีความหมายเหมือนกันและการตีความต่าง ๆ ที่เกิดจากสมาส รวมถ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 126 ตา อาทโย เยส ตาน คนธมาลาที่นี่ วัตถุน มัน ท. (ตา ๖ ය ៨ คนธมาลา 00 ๖ ของหอมและระเบียบ ท. นั้น] เป็นต้น ของวัตถุ ท. ใด ක …

…ี่ยวกับการแบ่งสมาสในคัมภีร์ศัพทศาสตร์. เนื้อหานี้อาจมีเลือกหรือแบ่งแยกไปตามความชอบใจของผู้ศึกษาแต่ละคน.

๒ ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 127 ศัพท์ คือ กากสูโร คนกล้าเพียงดังกา แม้ถึงท่านจะไม่ได้ยกขึ้น แสดงในคัมภีร์ทั้ง ๒ นั้นว่า เป็นอุปมาบุพพบท กัมมธารยะ ก็มีรู…

เนื้อหาพูดถึงการวิเคราะห์ศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะการเปรียบเทียบกากสูโร และสีหสูโร พร้อมอธิบายความเป็นปฐมพหุพพิหิ รวมถึงความแตกต่างของศัพทในบริบทต่าง ๆ ที่อาจจะเป็นปัญหาหรือมีการตีความที่หลากหลายในศาสตร์ขอ

…าว ๒๘.ทีฆชงุโฆ มีแข้งยาว ๒๕.อนุธวชิโร ๓๐.อนุธวธิรา ๓๑.ขตฺติยมาโน ๓๒.ขตฺติยมาโน บุรุษทั้งบอดทั้งหนวด คนบอดและคนหนวก ท. มานะว่าเราเป็นกษัตริย์ มานะแห่งกษัตริย์ ๑๓. ๓.สูรสีโห กล้าเพียงดังสีหะ ๓๔.สูรสีโห สี…

เนื้อหานี้นำเสนอคำศัพท์ภาษาบาลีที่สำคัญ เช่น ธัญญราสิ, นิโครธปริมณฑโล, และอื่นๆ รวมถึงการใช้คำในบริบทต่างๆ เช่น 'แข้งยาว', 'เสียงแห่งบุรุษ', และการระบุคุณสมบัติในสรรพนาม เช่น 'พระเถระชื่อว่าสารีบุตร'.

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 147 ศัพท์ที่ลง อี ปัจจัย อย่างนี้ ทณฺฑี คนมีไม้เท้า [ วิเคราะห์เหมือนทณฺฑิโก ] สุข อสฺส อตฺถิ-ติ สุขี สุข ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ชนนั้น] ช…

เนื้อหาด้านหน้าของบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค บทนี้เน้นการวิเคราะห์ศัพท์ที่ลงท้ายด้วยปัจจัยต่างๆ เช่น อี, ร, และ วนต โดยอธิบายความหมายและการประยุกต์ใช้ในประโยค ที่ทำให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำและความหมาย

…อยู่ เหตุนั้น จกฺขุ อสฺส อตฺถิ-ติ จักขุมา จักษุ ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ชนนั้น] ชื่อว่า มีจักษุ [คนตาดี หรือ คนมีญาณ ] ชุติ อสฺส อตฺถิ-ติ ชุติมา ความโพลง ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ชนนั้น] ชื่อว่า มี…

บทเรียนนี้อธิบายเกี่ยวกับศัพท์ในภาษาบาลีที่ประกอบด้วยปัจจัยต่างๆ เช่น มนฺตุ และ ณ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำและประโยคในบริบทต่างๆ เพื่อเสริมสร้างความรู้ด้านภาษาและไวยกรณ์ของบาลี บทเรียนสำรวจคำศัพ

…ที่ 152 สมณสุส ภาโว สามญญ์ ความเป็น แห่งสมณะ ชื่อ สามัญญะ, สุหทสฺส ภาโว โสหชช์ ความเป็น แห่งเพื่อน [คนมีใจดี] ชื่อ โสหัชชะ ปุริสสส ภาโว โปรสส์ ความเป็น แห่งบุรุษ ชื่อ โปริสสะ, นิปกสฺส นิปกสุส ภาโว เนปกุ…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป

…ปุถุชน, เวทนตฺตน์ ความเป็นผู้มีเวทนา. ศัพท์ที่ลง ตา ปัจจัย อย่างนี้ มุทฺโน ภาโว มุทุตา ความเป็น แห่งคนอ่อน [คนใจอ่อน] ชื่อ มุทุตา, นิททารามสฺส ภาโว นิททารามตา ความเป็น แห่งคน มีความหลับเป็นที่มายินดี ชื…

บทเรียนนี้นำเสนอคำศัพท์บาลีที่ใช้ปัจจัยต่างๆ เช่น ตุตนและณ ปัจจัย โดยมีตัวอย่างที่ชัดเจน เช่น ปุถุชฌนนตฺตน์ และ เวทนตฺตน์ ซึ่งแสดงถึงความหมายที่แตกต่างในแต่ละบริบท นอกจากนี้ยังมีการอธิบายศัพท์ที่ลงปัจ

…จะแสดงให้สิ้นเชิง ก็กลัวจะเป็นการเนิ่นช้าแห่งบาลีไวยากรณ์นี้ ๑๐๓. คำถามชื่อตัทธิตและปัจจัย ๑. วาสโว คนเป็นเหล่ากอแห่งวาสวะ ๒. หาลิทท์ ผ้าอันบุคคลย้อมด้วยขมิ้น. ๓. มาหิสโก ประชุม [ฝูง ] แห่งกระบือ ๔. เสฏ…

…ที่เกี่ยวข้องกับตัทธิตและปัจจัยที่เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ อาทิเช่น คำว่า "วาสโว" ที่อธิบายถึงผู้คนในเหล่ากอแห่งวาสวะ และคำอื่น ๆ ที่แสดงให้เห็นความหมายต่าง ๆ ที่สำคัญต่อการศึกษาภาษา บทนี้เป็นส่วนหนึ…