คน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 325 / 579

๒๕๖ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ความสงบราบคาบปราศจากโจรผู้ร้าย คนทั้งหลาย ต่างขวนขวายในกิจการของตน ๆ เต็มใจแบ่ง ผลถวายเป็นราชพลี เพื่อพูนทวีพระราชทรัพย์ขึ้นอีกมากมาย…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและความสุข ในขณะเดีย

…งมีสุคติภพเป็นที่ไป ณ เบื้องหน้า ดังแสดงไว้ในคาถาว่า สมปราโย จ สุคคติ แลสัมปรายภพจะเป็นสุคติ ดังนี้ คนนเจ ตรมานาน ชิมห์ คจฺฉติ ปุงฺคโว เป็นต้น ความว่า เมื่อฝูงโคข้ามฟากอยู่ ถ้าโคผู้นำฝูงไปคด โคทั้งหมดนั…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

… ทรงอาศัยพระคุณข้อนี้ เป็นที่ตั้ง เมื่อทรง สั่งสอนเวไนยสัตว์ ก็ทรงอนุวัตรโดยการแก่อัธยาศัยกาลแลเวลา คนเหล่าใดมีสันดารหนาด้วย อกุศล ก็ทรงแสดงทุจริตแลผลของทุจริต ทำจิตใจให้เกิดสังเวชแล้วแล ละเว้นเสีย ชนเห…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ

…หน้าที่ของท่านผู้ปกครองจะต้องไต่ส่วนแล้ว และผิด ชี้ถูกระงับวิวาท นั้นเสีย แลในหมู่คณะนั้น ๆ ย่อมจะมีคนขาดแคลนทำโจรกรรมเอาทรัพย์ที่เขาหวงแหนบ้าง แล เป็นคนพาลทำร้ายผู้อื่นเอาบ้างเป็นต้น เป็นหน้าที่ของอิสร…

บทความนี้พูดถึงการปกครองตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นที่ความยุติธรรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื

…รม, อันมิตรนี้ ถึงจะไม่ใช่ญาติ แต่คบกันสนิทแล้ว ก็เหมือนที่สนิทดังพระพุทธภาษิตว่า วิสสาสา ปรมา ญาติ คนผู้คุ้นเคยกันเป็นญาติอย่างเยี่ยม เมื่อกิจเกิดขึ้นก็ย่อมจะเป็นกำลังช่วย ให้สำเร็จไปได้ แลเป็นผู้ช่วยร…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของญาติและมิตรในชีวิต โดยกล่าวถึงการประพฤติที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินช…

…าจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัย ขนบธรรมเนียมลางอย่าง เช่นในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีสังกัดขึ้น สักเป็นเลข ไพร่หลวงบ้าง ไพร่สมกำลังบ้าง คนไม่มีสัง…

บทความนี้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงในราชกิจของประเทศไทยตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า โดยเน้นการปรับปรุงธรรมเนียมเก่า การให้ค่าตอบแทนผู้เกณฑ์ การสร้างสิ่งก่อสร้าง การเข้าถึงความยุติธร

…ถอนอุปสรรคแห่งพระ ราชอาณาจักรเสีย แลนำไปสู่ความเป็นอิสระแก่ใจ ความบริบูรณ์ไม่บกพร่องแลความตั้งใจมั่งคน ธิตินี้จัดเป็นมงคลอย่างสูง เป็นเหตุนำมาซึ่งสวัสดีนับเป็นมงคลวิเศษประการที่ ๒. พหุปปิยตา ความเป็นที่…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา

…งน้ำใจให้ประชาชนจงรักภักดี ทั้ง ในประเทศแลนอกประเทศ ย่อมอำนวยผลวิเศษ คือ พหุปปิยตา ความเป็นที่รักของคนมาก ประการหนึ่ง สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงพระเดชานุภาพลบล้นล่วงพ้นอำนาจแห่ง ประชาชนในประเทศก็…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการ…

…ยว่า อปปา พาโธ อปปาตงโก สมเวปากิริยา คณิยา สมนนาคโต นาติสีตาย นาจจุณหาย มชุฒิ มาย ปธานกุขมาย แปลว่า คนมีเจ็บไข้น้อย ประกอบด้วยเตโชธาตุ อบพอเสมอ ไม่เย็นนัก ไม่ร้อนนัก เป็นประมาณกลาง ควรแก่ความเพียร ดังนี…

เนื้อหาในปี พ.ศ. 2472 กล่าวถึงการเลือกธรรมารับพระราชทานที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสหกรณ์ใน พระพุทธศาสนา โดยนำเสนอหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับความสำคัญของการทำงานร่วมกันเพื่อ ความสำเร็จของกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิต

…กครองตั้งแต่ของชนผู้เป็นอธิบดีแห่งสกุล แห่งคณะ ตลอดถึงแห่งราชอาณาจักร มีสันติเป็นข้อมุ่งหมายอันใหญ่ คนในสกุลเกิดทะเลาะวิวาทกัน คนใน คณะเบียดเบียนทำร้ายกัน ต่างอยู่ไม่เป็นสุข หัวหน้าของสกุลของคณะ จำคิดป้…

…ี่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์และสุขแก่ทุกคนในพระราชอาณาจักร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการสหกรณ์ในกระทรวงและค…

…บุรุษ ผู้รับราชการ ทั้งฝ่ายทหาร ทั้งฝ่ายพลเรือน ย่อมไม่มีโอกาสที่จะประกอบกิจเพื่อ ประโยชน์ตน จึงเป็นคนควรจะได้รับพระราชทานพระราชทรัพย์เป็นเครื่องเลี้ยงชีพแลเป็นกำลังใน ราชกิจ เป็นผู้ควรยกย่องไว้ในฐานันด…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน

… ประตูเรือน ใน จักรพรรดิวัจร จำแนกประเภทชนที่พระมหากษัตริย์จะพึงทำนุบำรุงไว้เป็นเหล่า ๆ คือ อันโตชน คนภายในราชสำนัก ๑ พลกาย กองเสนา ๑ กษัตริย์เจ้าพระนครอื่น ๑ พระ ราชวงศานุวงศ์ พราหมณ์ผู้คฤหบดีราษฎรชาวช…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ที่ทรงช่วยเหลือประชาชนในช่วงที่ประสบปัญหาทางการเกษตรและธรรมชาติ เช่น การจัดซื้อข้าวส่งไปช่วยเหลือประชาชนที่อัตคัด รวมถึงการจัดตั้งกรมชลประทานเพื่อจัดการ

…อยู่ให้เป็นปฏิรูปเทส ขึ้นก็ได้ เช่น ตั้งอยู่ในประเทศมีพื้นที่ไม่เป็นทำเลเหมาะแห่งการเพาะปลูก แต่เป็นคนใช้ความคิด มีอุตสาหะประกอบกิจหัตถกรรม ทำพัสดุต่าง ๆ ขึ้นด้วยฝีมือด้วยสัมภาระอันจะพึงแสวงหาได้ใน ถิ่น…

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของการปฏิรูปการีในเศรษฐกิจ การสร้างสรรค์และปรับปรุงหัตถกรรมเพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการของตลาด ทั้งยังเน้นถึงความจำเป็นในการประหยัดทรัพย์และสนับสนุนการผลิตภายในประเท

…นใดผู้มีศรัทธา เชื่อกรรมเชื่อผล มีอยู่ คฤหัสถ์ถชนนั้นแล ละโลก นี้ไปย่อมไม่เศร้าโศก อธิบายความว่า อันคนผู้เนื่องในหมู่ต่างคนต่างซื่อตรงต่อกัน ย่อมรักษา ไมตรีอยู่ได้ ถ้าคิดคดต่อกันขึ้นเมื่อใด ไมตรีย่อมแตก…

ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป

…นี้ว่า เอตเทว อห์ มญฺเญ ปร์ สงฺกุปิติ ญาวา พาลสุส ปฏิเสธน์ โย สโต อุปสมมติ เราเห็นว่า ความประพฤติของคนผู้รู้ว่า คนอื่นโกรธแล้ว มีสติสงบอยู่ เป็นเครื่องห้ามชน พาลได้ โย หเว พลวา สนฺโต ทุพพลสฺส ติกฺขติ ตม…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ

…สีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร อันตกจากแห่งในสงคราม เพราะหมู่ชนเป็น คนดีทุศีลมีอยู่มาก. นอกจากนี้ พระเทวทัตต์ผูกอาฆาตในพระองค์ด้วยเหตุที่มิได้ทรงยกย่อง เหมือนสาวกอื่น คิด…

เนื้อหาพูดถึงขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธเจ้า ที่ทรงแสดงความอดทนและมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุ

…ข้างดี อุปมาเหมือนเภสัชลางขนาน อันเป็นเครื่องแก้โรคลางอย่าง เอาไปใช้วาง แก้โรคชนิดอื่น ไม่พึงระงับโรคนั้นได้ ถ้าเป็นยาแสลงก็อาจยังโรคนั้นให้กำเริบขึ้นได้ ต่อใช้ยาถูก โรคจึงจะระงับ ขันติก็มีอุปไมยฉันนั้น…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ห่งกรรมที่ทำนั้น, ขันติแลโสรัจจะต่างเป็นอัญญมัญญปัจจัยแห่งกันแลกัน คือต่างเป็นเหตุอิง อาศัยกันแลกัน คนชอบในทงสงบเสงี่ยม จึงอดกลั้นเหตุอันไม่เป็นที่ปรารถนา คนถือขันติ ก็ จำต้องหาทางปลอบจิตมิให้อึดอัด กลั…

ในสงครามระหว่างเทวดาและอสูร ท้าวเวปจิตติชวนให้แข่งกันโดยใช้ภาษิต และในที่สุดได้ข้อสรุปว่าโสรัจจะจะนำมาซึ่งความสงบ แม้ในความพิพาทของบุคคลหรือประเทศก็เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องค้นหาทางปรองดองเพื่อให้เกิดความส

…ติเป็นธรรมในหน้าที่ ไม่เห็นแก่ ทรัพย์อันจะพึงได้โดยทางไม่ชอบธรรมรัฐชนบทก็สงบราบคาบปราศจากโจรผู้ร้าย คนท้งหลาย ต่างขวนขวายในกิจของตน ๆ แบ่งผลถวายเป็นราชพลีเพิ่มพูนพระราชทรัพย์ทวีขึ้นอีกมาก ทั้งได้ ความเบ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงดูแลและส่งเสริมพวกพาณิชและชาวนา โดยมีเบี้ยเลี้ยงช่วยคนหาเลี้ยงชีพ ทำให้ประชาชนไม่ประพฤติผิดกฎหมาย รัฐมีสันติสุข นอกจากนี้ยังเน้นความสำคัญของการบำรุงความสา…

… ย่อมมั่น ในกรณียะ แม้พบอุปสรรคเข้าก็ย่อมไม่ละคุณธรรม ย่อมใช้สติปัญญา ความเพียรความอดทน ชำ แรกอุปสรรคนั้นไม่ให้เสียความซื่อตรง ไม่ฝืนหิริโอตตัปปะ ประกอบกรณียะ เป็นธัมมาธิปไตยมี ธรรมเป็นใหญ่ แม้ทรัพย์สมบ…

…กหรืออุปสรรค โดยยกตัวอย่างการเสียสละเพื่อรักษาคุณธรรมและศีลธรรม และยกคาถาที่พระโบราณาจารย์ได้สอนว่า คนควรยอมสละทรัพย์เพื่อรักษาชีวิตและคุณธรรม