คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 127 / 614

…อนถามปัญหาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับพระเจ้าอชาตศัตรูถึงปัญหาที่พระองค์เคย ถามเกี่ยวกับ “สามัญญผล” และคำตอบที่ได้รับจากเจ้าลัทธิทั้ง 6 ซึ่งพระองค์ทรงเป็นผู้ตรัสตำหนิคำสอน ที่ผิดๆ เหล่านั้นเสียเอง เป็นโอกา…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการถามปัญหาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการตอบสนองของพระเจ้าอชาตศัตรูต่อคำสอนจากครูทั้ง 6 โดยเสนอถึงความขัดแย้งในการสอนที่สะท้อนจากการคิดวิเคราะห์ของพระเจ้าอชาตศัตรูที่ไม่ยอม…

กราบทูลถามปัญหาต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 4.2 สามัญญผล...ปัญหาที่รอคำตอบ ครั้นพระเจ้าอชาตศัตรูได้รับพุทธานุญาตให้ทรงถามปัญหาได้ พระองค์จึงทรงเริ่มปัญหาว่า “ผู้คนทั่วไปต่…

ในบทนี้พูดถึงสมญานามของความรู้ที่แตกต่างกันระหว่างการใช้ชีวิตประจำวันและการออกบวช เพื่อหาคำตอบที่พระเจ้าอชาตศัตรูทรงถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเป็นการเสนอความเข้าใจผิดในประเพณีและคำสอนของครูทั…

…ั้งปวง การรักษาศีลโดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ การฝึกตนให้รู้จักสำรวมอินทรีย์อย่างดีเลิศก็ตาม ย่อมไม่ได้บุญ คำตอบเช่นนี้ ย่อมไม่เป็นที่พอพระทัยของพระเจ้าอชาตศัตรู เพราะพระองค์ย่อมทรงมี พระปรีชารู้เท่าทันว่า ครู…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตั้งคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับการทำบุญและผลของกรรม โดยมีคำตอบจากครูต่างๆ ที่ไม่มีความเชื่อมั่นเกี่ย…

…ครั้งที่สี่ พระเจ้าอชาตศัตรูได้เสด็จไปยังสำนักของครูปกุทธกัจจายนะ ทรงถามปัญหาเดียวกัน แต่ กลับได้รับคำตอบเรื่องสภาวะ 7 กอง อันเป็นความเชื่อในลัทธิของครูท่านนั้น มีประเด็นสำคัญสรุปได้ว่า “ชีวิต เรานี้ประ…

พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จไปหาครูทั้ง 6 เพื่อถามเกี่ยวกับสามัญญผลของชีวิตนักบวช แต่ได้รับคำตอบที่ไม่ตรงคำถามจากครูท่านต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงความไม่เข้าใจในคุณค่าและการบวช พระองค์รู้สึกไม่พอใจกับ…

โดยหวังจะทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูทรงโปรด แล้วมาเป็นผู้สนับสนุนลัทธิของตน 4.4 คำสอนของครูทั้ง 6 ต่อไปนี้เป็นคำอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับคำสอนของครูทั้ง 6 4.4.1 ครูปูรณกัสสป ท่านผู้นี…

เนื้อหาเกี่ยวกับคำสอนของครูทั้ง 6 ซึ่งมีความหมายสำคัญในพระพุทธศาสนา ข้อความสอนของครูปูรณกัสสปแสดงให้เห็นว่าบุญและบาปไม…

…มพร คือ ผู้นุ่งฟ้า สานุศิษย์ในลัทธินี้ เรียกกันว่า “พวกนิครนถ์” นอกจากนี้ ท่านนิครนถนาฏบุตรยังมีหลักคำสอนแบบ “อเนกานตวาทะ” อีกด้วย คือ เห็นว่า “ความจริงมีหลายเงื่อนหลายแง่” เช่น เหตุการณ์หนึ่ง เมื่อพิจา…

…นได้รับการนำเสนอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นของครูปกุทธกัจจายนะที่เชื่อว่าอณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้และคำสอนของครูนิครนถนาฏบุตรซึ่งเผยแพร่สู่การทรมานกายว่าเป็นหนทางแห่งการพ้นทุกข์ เสริมด้วยหลักคำสอนแบบอเนก…

…้ไข โดยเสด็จไปหาความจริงจากเจ้าลัทธิต่างๆ มี สำนักครูทั้ง 6 ดังกล่าวแล้ว ครั้นพระเจ้าอชาตศัตรูได้ฟังคำสอนของครูทั้ง 6 ก็ทรงมีปรีชาสามารถวินิจฉัยได้ว่า คำสอน ของเจ้าลัทธิแต่ละท่านนั้นไม่น่าเลื่อมใสศรัทธา…

พระเจ้าอชาตศัตรูทรงแสดงให้เห็นถึงความเข้าใจในคำสอนของเจ้าลัทธิต่างๆ โดยทรงใช้ปรีชาสามารถในการวินิจฉัย และไม่ส่งเสริมความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง พร้อมกับ…

… การบวช คือ ไม่ทราบถึงสามัญญผลนั่นเอง จากนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูว่า ทรงพบคำตอบหรือยังว่าผลของ การบวชมีหรือไม่ พระเจ้าอชาตศัตรูก็ทรงตอบอย่างมั่นพระทัยว่า ผลของการบวชที่เห็นในปั…

ข้อความนี้สำรวจเกี่ยวกับการบวชในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะประโยชน์และผลที่ตามมาของการบวช ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้าใจว่า การบวชไม่เพียงแค่มีคุณค่าทางจิตใจ แต่ยังได้รับการเคารพและอ

…่อพระพุทธองค์ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ อรหันต์เป็นนามเหตุ พระคุณนามอีก 8 ข้อที่เหลือนั้น เป็นนามผล คำว่า อรหันต์ มีความหมายเป็น 4 นัย คือ นัยที่ 1 ไกลจากข้าศึก “ข้าศึก” หมายถึงกิเลส พระสัมมาสัมพุทธเจ้า…

…สัมพุทธเจ้าที่ได้บรรลุความรู้แจ้ง โดยมีการอธิบายถึงคุณสมบัติ 9 ประการของพระองค์ และ 4 นัยความหมายของคำว่า 'อรหันต์': 1. ไกลจากกิเลส, 2. หักกิเลสด้วยปัญญา, 3. ควรแก่การบูชา, 4. ไม่ทำชั่ว แม้ในที่ลับ ซึ่ง…

…วิชชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ ฯ” จะเห็นว่าคุณวิเศษ 5 อย่าง ดังบาลีที่ยกขึ้นกล่าวนี้ จะเป็นความหมายของคำว่า “พุทโธ” กล่าว คือ จกฺขุ ความเห็น ญาณ์ ความรู้ ปญฺญา ความรู้ชัด วิชชา ความรู้แจ้ง และ อาโลโก แสงส…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชชา และ อาโลโก ซึ่งรวมความหมายว่า 'ทั้งรู้ทั้งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโ

…า “สุคโต” 5.4.5 ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า โลกวิทู แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้มีความหมาย เป็น 2 นัย คือ นัยที่ 1 “โลก” หมายถึงชีวิตร่างกายของเรา ดังที่พระสัมมาสัม…

บทนี้วิเคราะห์ถึงความรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลกหรือ “โลกวิทู” โดยมีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และว

…ิบัติผิดๆ ทั้งหลาย ที่ยึดถือปฏิบัติกัน มานานแสนนาน อีกทั้งยังทรงปลุกผู้อื่น ให้พ้นจากความหลงงมงายกับคำสอนผิดๆ ซึ่งถ่ายทอดต่อๆ กันมาด้วย นัยที่ 2 พระองค์ตรัสรู้อริยสัจ 4 ด้วยพระญาณอันยิ่งของพระองค์เอง พร…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัตถา เทวมนุสสานัง” ซึ่งแปลว่า “ศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย” พระองค์ทรงประกาศพระศาสนาเพื่อประโยชน์สูงสุดคือนิพพาน การแสดงธรรมของพระองค์มีความกรุณาและปรีชาสามารถอย่า

5.4.9 ทรงเป็นผู้จำแนกธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงพระนามว่า “ภควา” ศัพท์คำนี้มีความหมายหลายอย่าง คือ 1) ผู้มีภาคย์ 2) ผู้หักกิเลส 3) ผู้มีภคธรรม 4) ผู้จำแนกธรรม 5) ผู้คบวิหาร…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือที่ทรงพระนามว่า 'ภควา' มีความหมายที่ลึกซึ้ง อาทิเช่น ผู้มีภาคย์ ซึ่งแสดงถึงความเป็นบุญกุศลและความสุขที่พระองค์ประสบ รวมถึงการหักกิเลสที่หมายถึงความบริสุทธิ์ภายใน นอกจากนี้ยังมี

…พระทัยว่า แรงจูงใจที่เป็นเหตุให้บุรุษเข้ามาบวชในพระพุทธศาสนานั้นมี 3 ประการ คือ 1. มีศรัทธาในพระธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 2. มีปัญญาตรองเห็นโทษภัยในชีวิตฆราวาสว่า ทั้งคับแคบ และเป็นที่มาของกิเ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงถึงแรงจูงใจในการบวชในพระพุทธศาสนา ซึ่งมี 3 ประการคือ ศรัทธาในพระธรรม, ความเห็นโทษภัยในชีวิตฆราวาส และความเห็นคุณของชีวิตนักบวช การบวชมุ่งหมายเพื่อการละบาปและการประพฤติพรหมจรร

…ในโทษแม้เพียงเล็กน้อย 3) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย 1) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร ในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่ 2 คำ คือ มรรยาท กับ โคจร คำว่า “มรรยาท” บางทีก็เขียน “มารยาท” แต่ในตำราพร…

ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด

…ยสรุปคือ ภิกษุต้องเว้นขาดจากการพูดคุยเรื่องซึ่งนอกเหนือจากกิจโดยตรงของสงฆ์ 8. เว้นขาดจากการกล่าวถ้อยคำโอ้อวด ยกตนข่มท่าน หรือกล่าวดูถูกดูหมิ่นผู้อื่น เช่น ท่านไม่รู้ ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ แต่ข้าพเจ้ารู้ทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนของภิกษุซึ่งรวมถึงการหลีกเลี่ยงการตกแต่งร่างกายให้งดงาม, การหลีกเลี่ยงการพูดคุยเรื่องไร้สาระ, และการหลีกเลี่ยงท่าทีโอ้อวดหรือการทำการงานรับใช้ผู้อื่น นอกจากนี้ยังมีมาตรการใ

ในที่นี้มีคำว่า ติรัจฉานวิชา คำว่า “ติรัจฉาน” แปลว่า “ไปขวาง” ดังนั้น “ติรัจฉานวิชา” จึงมี ความหมายว่า วิชาเหล่า…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของคำว่า "ติรัจฉานวิชา" ซึ่งหมายถึงวิชาที่ขัดกับการเป็นพระภิกษุ และความสำคัญของศีลที่ภิกษุต้องปฏิบัติตามเ…

…ัพพะด้วยกายวิญญาณ” “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจ” ย่อมหมายถึง “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยมโนวิญญาณ” นั่นเอง ส่วนคำว่า “ไม่ถือนิมิต” คือ ไม่ถือเครื่องหมายซึ่งมีอยู่ในอายตนะภายนอก เช่น ไม่สนใจว่าเป็น หญิงหรือชาย หรือ…

บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก

…ทธเจ้าตรัสว่า “ที่เมื่อไม่สำรวมแล้ว จะเป็นเหตุให้อกุศลธรรมอันลามก คือ อภิชฌา และ โทมนัสครอบงำา....” คำว่า “รักษามนินทรีย์” หรือ “สำรวมมนินทรีย์” หมายถึงการรักษาใจให้พ้นจากการถูกครอบงำ โดยอภิชฌาและโทมนัส…

…งอธิบายว่าทุกข์อยู่ที่ใจและการรักษาใจนั้นเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดกิเลสภายใน ซึ่งถ้าทำได้ จะได้เสวยสุขตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

คำอธิบายที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นเรื่องของทฤษฎี ซึ่งดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในเชิงปฏิบัติเพื่อ ที่จะไ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการอบรมจิตตามคำสอนของหลวงพ่อวัดปากน้ำ โดยเน้นที่การสำรวมศีลและการตั้งใจที่ศูนย์กลางกาย เพื่อป้องกันอภิชฌาและโทมนัส …