คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 137 / 614

…จบไปแล้วจะไปศึกษาให้เสียเวลาทำไมชีวิตเราจะต้องก้าวต่อไปข้างหน้า จะถอยหลังไปศึกษาเรื่องราวเก่าๆ ทำไม คำถามนี้ นักประวัติศาสตร์หลายท่านให้คำตอบค่อน ข้างจะใกล้เคียงกันคือ ศึกษาประวัติศาสตร์เพื่อเป็นบทเรียน…

ประวัติศาสตร์ซึ่งเป็นที่ยอมรับอาจจะเปลี่ยนแปลงได้เมื่อพบหลักฐานใหม่ ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต จนถึงปัจจุบัน นักประวัติศาสตร์ได้ศึกษาจากหลักฐานต่าง ๆ และตีความหมาย บา

…ยุคเดียวกันกับ อารยธรรมเมโสโปเตเมียในลุ่มแม่น้ำไทกริสและยูเฟรติส และอารยธรรมอียิปต์ในลุ่มแม่น้ำไนล์ คำว่า “สินธุ” หรือ “สินธู” ในภาษาสันสกฤตหมายถึง สายน้ำหรือแม่น้ำ ชื่อของ แม่น้ำสินธุถ้าเขียนเป็นตัวอัก…

อารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ เป็นที่รู้จักในฐานะอารยธรรมฮารัปปา ที่เริ่มมีขึ้นเมื่อประมาณ 2,800 ปีก่อนพุทธกาล ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการตั้งถิ่นฐานของอารยธรรมและการค้นพบเมืองโบราณที่ซ่อนอยู่ ร่วมถึงการจัดวางผ

…เป็น พวกเร่ร่อน แต่ก็อยู่ไม่ติดที่ โดยจะท่องเที่ยวตามฝูงสัตว์ที่ตนเลี้ยงไว้ไปบนที่ราบอันกว้างใหญ่ 1 คำว่า มิลักขะ แปลว่า ผู้เศร้าหมองหรือผู้มีผิวพรรณดำบ้าง เดิมที่คำนี้แปลว่า ชาวเขา แต่ภายหลังพ่ายแพ้ให้…

เนื้อหานี้นำเสนอการเข้าสู่ประวัติศาสตร์ของชาวอารยันที่มีต้นกำเนิดจากทำเลทางตอนใต้ของรัสเซียและการปะปนกับชาวทราวิฑที่มีลักษณะทางกายภาพใกล้เคียงกัน โดยในช่วง 1,000-1,500 ปีก่อนพุทธศักราช มีการต่อสู้เกิด

…ะเคราะห์ แก้เสนียดจัญไร และภยันตรายต่าง ๆ นอกจากนี้ ยังมีความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเมถุนศาสตร์อีกด้วย 'คำาว่า อาถรรพเวท ไทยเราเรียกว่า อาถรรพณ์ * สมัคร บุราวาศ, ปรัชญาพราหมณ์ในสมัยพุทธกาล, 2516 หน้า 68-71.…

พระเวทเริ่มต้นด้วยฤคเวท ซึ่งมีบทสวดนับพันและมีอายุกว่า 500 ปี ก่อนพุทธศักราช ซึ่งเล่าถึงเทพเจ้าอารยัน ต่อมามีการจัดระเบียบและสร้างสรรค์คัมภีร์ใหม่คือ สามเวท และยชุรเวท โดยมีพิธีกรรมทางศาสนาที่พัฒนาต่อ

…ือ ธาตุเดียวคือพรหมันที่สามารถเจริญเติบโตและขยายตัวได้ แต่ทว่าสิ่งสูงสุดหรือเทพสูงสุดมี 1 สิริวัฒน์ คำวันสา, พุทธศาสนาในอินเดีย, 2534 หน้า 14 28 DOU ประวัติศาสตร์ พระพุทธศาสนา

…เทพเจ้าทั้ง 3 องค์นี้เพื่อรักษาสมดุลในจักรวาล โดยมีพระพรหมเป็นต้นกำเนิดของทุกสิ่ง ทั้งนี้ยังคงมีหลักคำสอนที่สำคัญเกี่ยวกับพลังของพรหมันที่ช่วยให้สรรพสิ่งเจริญเติบโต

…ี้ทั้งผู้นำทางศาสนาพราหมณ์และผู้ เคารพบูชาต่างก็มุ่งเน้นไปที่ความฉาบฉวยของเปลือกนอกแห่งศาสนา จนละเลยคำสอนใน คัมภีร์ไตรเพท กลับเน้นหนักไปกับเรื่องราวอิทธิปาฏิหาริย์และเวทมนตร์มายาคุณไสยต่าง ๆ ที่ เก็บไว้…

บทความนี้วิเคราะห์เรื่องราวการเกิดนิกายไวษณพนิกายและไศวนิกาย รวมถึงการเสื่อมสภาพของพระพรหมในฐานะเทพเจ้าสูงสุด ในขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงของระบบวรรณะเป็นผลจากสงครามระหว่างอารยันและดราวิเดียน สะท้อนถึ

…พนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาศาสนาเปรียบเทียบ, มหาวิทยาลัยมหิดล, 2544 หน้า 13 * สิริวัฒน์ คำวันสา, พุทธศาสนาในอินเดีย, 2534 หน้า 12-13 * พรหมศักดิ์ เจิมสวัสดิ์, พรหมสี่หน้า, 2549 หน้า 21 30 DO…

เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดระเบียบวรรณะในสังคมฮินดู โดยเฉพาะการแบ่งแยกระหว่างอารยันและดราวิเดียน การสร้างชนชั้น และความหมายของวรรณะที่มีต่อความเชื่อและการใช้ชีวิตในสังคม โดยสรุปวรรณะต่าง ๆ มาจากพระพรหมและอ

…าหมณ์ ดังนั้นคัมภีร์อุปนิษัทจึงเป็นอวสาน ของพระเวท และสำนักปรัชญาลัทธิฮินดูในสมัยต่อมา ก็ล้วนวางหลักคำสอนของตนไว้กับคัมภีร์ อุปนิษัทที่ขยายความออกไปที่เรียกว่า “เวทานตะ” (Vedanta) นั่นเอง คัมภีร์อุปนิษั…

…กข์ โดยเฉพาะการรู้จักพรหมันที่สูงกว่า พระเวท ให้ความสำคัญในการเข้าใจสัจธรรมตามแนวคิดของฮินดู อีกทั้งคำว่าอุปนิษัทยังสะท้อนถึงการศึกษาที่ลึกซึ้งและความตั้งใจในการรับฟังคำสอนจากผู้รู้ เพื่อทำลายอวิชชาและค…

…ับไปรวมกับพรหมันได้ ชีวาตมันที่จะกลับไปสู่พรหมันได้นั้นจึงต้องเลือกกระทำแต่กรรมที่ไม่ ผูกพันกับโลก' คำสอนเรื่อง “พรหมัน” นี้ถือเป็นหลักการสำคัญของคัมภีร์อุปนิษัทที่เชื่อมความ สัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพรห…

คัมภีร์อุปนิษัทประกาศว่ามีพรหมันหรือพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดเพียงหนึ่งเดียว ทุกสิ่งเกิดจากพรหมันและจะกลับไปรวมกับพรหมัน บุคคลคือชีวาตมันต้องทำพิธีกรรมเพื่อบรรลุโมกษะและเชื่อมสัมพันธ์กับจักรวาล สำหรับพราหม

…x Darshanas) ประกอบด้วยลัทธิเวทานตะ นยายะ ไวเศษิกะ สางขยะ โยคะ และมีนางสา ทรรศนะเหล่านี้มีรายละเอียดคำสอนต่างกันดังนี้ 1) ลัทธิเวทานตะ (Vedanta) ก่อตั้งโดยฤาษีพาทรายณะ ลัทธินี้สืบทอดมาจากการแตกยอดบทอุปน…

บทความนี้กล่าวถึงหลักทรรศนะ 6 แห่งปรัชญาอินเดีย ได้แก่ เวทานตะ ซึ่งก่อตั้งโดยฤาษีพาทรายณะ มุ่งเน้นไปที่ความจริงสูงสุดของอาตมันและปรมาตมัน และลัทธินยายะ โดยฤาษีโคตมะ ที่เน้นการใช้ตรรกะและเหตุผลในการค้น

…คตา เพื่อให้วิญญาณเล็กน้อยทั้งหลายเข้าร่วมอยู่ใน 1 ประยงค์ แสนบุราณ, ปรัชญาอินเดีย, 2549 หน้า 152 * คำว่า “โยคะ” โดยทั่วไปใช้ในความหมายว่า “รวม” หมายถึง การรวมชีวาตมันเข้ากับปรมาตมัน ถ้าหากรวมให้ เป็นเอ…

พบกับความคิดของลัทธิไวเศษิกะที่สอนว่าโลกเกิดจากพลังอันมองไม่เห็นและแนวคิดเกี่ยวกับจิตอันยิ่งใหญ่ของปรมาตมันที่สร้างสรรค์สากลโลก ผ่านการขจัดอวิชชาเพื่อเข้าถึงโมกษะ ในขณะเดียวกัน สางขยะช่วยนำเสนอว่ามนุษ

…ป็นนักคิดนักแสวงหาที่มีแนวคิดใน เชิงศาสนาและปรัชญาที่ละเอียดซับซ้อน มีหลากหลายระบบ ซึ่งแต่ละระบบก็มีคำสอนที่มี รายละเอียดต่างกันไป ทั้งนี้ส่วนหนึ่งเป็นผลจากสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ อีกส่วนหนึ่ง เกิดจากควา…

บทความทำการสำรวจแนวคิดและวิธีการปฏิบัติในโยคะ รวมถึงหลักการของลัทธิมิมางสา โดยเน้นที่การพัฒนาจิตและการแสวงหาความเป็นจริงสูงสุดในชีวิต ทั้งนี้ สอนว่าแม้ว่าจะมีความแตกต่างในรายละเอียด แต่ทุกสำนักต่างมีเ

…จายนะ สัญชัยเวลัฏฐบุตร และนิครนถนาฏบุตร ในเจ้าลัทธิทั้ง 6 ท่านนี้ มีเพียงนิครนถนาฏบุตร เท่านั้นที่มีคำสอนบางอย่างใกล้เคียงกับพระพุทธศาสนา ส่วนอีก 5 ท่าน มีคำสอนต่างจาก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยสิ้นเชิง โดย…

…ิราชย์ และประชาธิปไตย เศรษฐกิจดี มีมหาเศรษฐีหลายคน นอกจากนี้ ยังมีสมณพราหมณ์ 6 ท่านที่มีชื่อเสียงและคำสอนต่างจากพระพุทธเจ้าหลายเอกลักษณ์ เช่น นิครนถนาฏบุตรซึ่งมีบางคำสอนคล้ายกัน ก่อนทรงผนวช เจ้าชายสิทธั…

แคว้นมคธยึดครองแคว้นอังคะ แคว้นโกศลยึดครองแคว้นสักกะและแคว้นกาสี เป็นต้น 2) แบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ได้แก่ แคว้นที่ให้อำนาจสิทธิ์ขาดในการปกครองบ้าน เมืองขึ้นอยู่กับพระมหากษัตริย์โดยตรง แต่อาจทรงมอบหมาย

…การปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และประชาธิปไตย แสดงถึงระบบการปกครองที่หลากหลาย มีประมุขคือราชาและสภา คำอธิบายยังรวมถึงรายชื่อแคว้น อาทิ อังคะ มคธ โกศล และอื่น ๆ การปกครองนี้ยังคงเป็นแบบเดิมจนถึงการได้รับ…

…ั้นเป็นเหตุย่อมไม่มีบาปมาถึงเขา แม้การทำบุญก็เหมือนกัน การให้ทาน การฝึกอินทรีย์ การสำรวมศีล การกล่าวคำสัตย์ การทำ เช่นนั้นเป็นเหตุย่อมไม่มีบุญมาถึงเขา คำสอนในลัทธินี้จึงต่างกับหลักกฎแห่งกรรมในพระพุทธ ศา…

ปูรณกัสสปะเกิดในวรรณะพราหมณ์ และมีแนวคิดที่แตกต่างจากหลักกฎแห่งกรรมในพระพุทธศาสนา ส่วนนักบวชมักขลิโคสาลมีจุดเริ่มต้นจากการทำผิดพลาดในวัยเด็ก เขาและปูรณกัสสปะมีศิษย์มากมายและต่างสร้างลัทธิที่สะท้อนความ

…ะบัณฑิต เร่ร่อน ท่องเที่ยวไป จักทำที่สุดทุกข์ได้เหมือนกลุ่มด้ายที่บุคคลขว้างไปย่อม คลี่ขยายไปเอง แนวคำสอนนี้ พระพุทธองค์ตรัสว่าไร้ประโยชน์ที่สุดในบรรดาลัทธิทั้งหลาย ลัทธินี้สืบต่อกันมาไม่นานก็ขาดหายไป 3…

เนื้อหานี้กล่าวถึงลัทธิมักขลิโคสาลซึ่งมีความเชื่อว่าไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยในการเกิดขึ้นของสุขทุกข์ และลัทธิอชิตเกสกัมพลที่ยึดมั่นในวัตถุนิยม รวมทั้งการแสดงความคิดที่ไม่เห็นคุณค่าของกรรมและการกระทำ โดยเส

…้า กลายเป็นกระดูกมีสีดุจสีนกพิราบ สิ่งที่ได้จากการเซ่นสรวงคือขี้เถ้าเท่านั้น ทานนี้คนเขลาบัญญัติไว้ คำของคนบางพวกพูดว่ามีผล ล้วนเป็นคำเปล่า คำเท็จ คำเพ้อ เพราะ เมื่อกายสลาย ทั้งพาลทั้งบัณฑิตย่อมขาดสูญพิ…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดของปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตรในสมัยพุทธกาล ความเชื่อของปกุธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม

ครั้งนั้นมีสาเหตุหลายประการที่สำคัญที่สุดคือ คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นสัจธรรม อันจริงแท้แน่นอนที่ผู้ปฏิบัติสามารถพิสูจน์ได้ด้วยตนเอง และมีผู้…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเป็นสัจธรรมที่พิสูจน์ได้ด้วยตนเอง พร้อมกล่าวถึงการยอมรับจากกลุ่มพราหมณ์…

…าครั้งนี้ พระโมคคัลลีบุตรได้แต่งคัมภีร์กถาวัตถุ ซึ่งเป็นคัมภีร์ใน อภิธัมมปิฎกเพิ่มขึ้นด้วยเป็นเรื่องคำถามคำตอบเกี่ยวกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามีคำถาม 500 คำตอบ 500 และเมื่อทำสังคายนาเสร็จแล้ว พระเจ้าอโศ…

บทความนี้กล่าวถึงการสังคายนาครั้งที่ 3 ในพระพุทธศาสนา ว่าด้วยการสร้างคัมภีร์กถาวัตถุโดยพระโมคคัลลีบุตร และการส่งคณะทูตไปจำแนกพระพุทธศาสนาในแคว้นต่าง ๆ โดยมีการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับพระเถระที่ไปเผยแพร่พ

…สูตรต่าง ๆ ก็จะพูดถึงตรีกายอยู่เสมอ ก่อนอื่นควรทำความเข้าใจว่า แรกเริ่มพุทธศาสนามหายานดั้งเดิมมีหลักคำสอนเรื่อง กายของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไม่ต่างจากเถรวาท กล่าวคือ ถือกันว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีเพียง 2 ก…

การแบ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าออกเป็น 3 ประเภท เนื่องจากความเชื่อในตรีกาย ได้แก่ ธรรมกาย, สัมโภคกาย, และนิรมาณกาย ซึ่งพระองค์เหล่านี้ต่างมีลักษณะการแสดงตัวที่แตกต่างกันเพื่อตอบสนองการสั่งสอนและคุ้มครองเวไ