หน้าหนังสือทั้งหมด

สํานวนนิยมในภาษาไทยและมคธ
159
สํานวนนิยมในภาษาไทยและมคธ
…ด่นอย่างหนึ่งของภาษา ซึ่งเข้าใจความ หมายรู้กันเฉพาะในหมู่ผู้ที่ใช้ภาษานั้นๆ และสำนวนภาษานี้ อาจเป็น คำศัพท์เดียว หรือเป็นกลุ่มคำ หรือเป็นประโยคก็ได้ ที่มีความหมาย สละสลวยลึกซึ้งในตัว ซึ่งหากจะแปลถ่ายทอด…
บทที่ ๔ กล่าวถึงความสำคัญของสํานวนภาษาที่มีในทุกชาติและภาษา โดยเน้นความเข้าใจเฉพาะในกลุ่มผู้ใช้ภาษาเดียวกัน การแปลความหมายของสํานวนให้เข้าใจได้ยากเมื่อถ่ายทอดไปยังอีกภาษา ตัวอย่างการเปรียบเทียบระหว่าง
การแปลและสำนวนในภาษามคธ
173
การแปลและสำนวนในภาษามคธ
สำนวนนิยม ๑๕๗ เท่าที่ยกตัวอย่างมานี้ เป็นเพียงบางส่วนเท่านั้น ยังมีวิภัตติอื่น และคำอื่นอีกมาก ไม่อาจนำมาแสดงในที่นี้ให้หมดสิ้นได้ คัดมาเป็น ตัวอย่างให้เห็นว่าวิภัตติต่างๆ นั้นอาจแปลไว…
เนื้อหานี้นำเสนอการแปลสำนวนจากภาษาไทยเป็นภาษามคธ โดยมีการยกตัวอย่างการแปลที่ถูกต้องตามความหมาย เช่น คำว่า 'พ่อแม่' แปลเป็น 'มาตาปิตโร' และความสำคัญของการเรียงลำดับคำในภาษามคธ ซึ่งแตกต่างจากภาษาไทย ขอให้…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
178
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…อนุปุพเพน อตฺตโน อกุสลมล์ นีหรนฺติเยว ๆ (๗/๓) ความไทย : จีวรพึงพิจารณาทุกๆ ขณะที่ใช้สอย บิณฑบาต ทุก คำกลืน เสนาสนะทุกขณะที่ใช้สอย
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้เสนอวิธีการแปลและใช้ภาษาโดยละเอียด เช่น การใช้คำซ้อนและการปฏิบัติตามหลักการแปลในบริบทต่างๆ รวมถึงตัวอย่างที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเนื้อหาอย่างชัดเจน เ…
การใช้ศัพท์ในประโยคคำถาม
199
การใช้ศัพท์ในประโยคคำถาม
ศัพท์และความหมาย ๑๘๓ ต้องวางไว้ต้นประโยคเหมือน ปี ในประโยคคำถาม เช่น ความไทย พวกพราหมณ์เหล่านี้มีกำลังด้วย มีมากด้วย ถ้า เป็น : เราพูดอะไรในที่สมาคม ทุกคนแม้ทั้…
บทความนี้แสดงการใช้ศัพท์ในประโยคคำถามในภาษาไทย โดยเน้นว่าศัพท์บางคำจะต้องปรากฏอยู่ต้นประโยค เช่น บทสนทนาเกี่ยวกับพระเถระที่ตรวจดูผ้า แ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
204
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…่เป็นวิเสสนะ ของบทประธาน จะเรียงไว้หน้าบทประธานหรือหลังบทประธานก็ได้ แล้วแต่ว่าจะเน้นความหรือไม่ และคำว่า เพื่อ ที่ตามมานั้น นิยมเรียง ไว้หลัง อล์ เช่นกัน เช่น ความไทย : แต่การบูชาพระศาสดา อาจที่จะเป็นป…
…การแปลจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยนำเสนอการใช้ศัพท์และโครงสร้างประโยคอย่างละเอียด อธิบายความหมายต่างๆ ของคำ เช่น คำว่า 'อล์' และการจัดเรียงคำในประโยคเพื่อเน้นความหมาย รวมถึงตัวอย่างที่แสดงถึงการใช้ศัพท์ในบริ…
การใช้ศัพท์และความหมายในภาษาไทย
205
การใช้ศัพท์และความหมายในภาษาไทย
…เช่นกัน แต่มีวิธีใช้ต่างกันอยู่ ในที่นี้พอจะให้ หลักสังเกตตามที่ท่านใช้ในปกรณ์ทั้งหลายได้ดังนี้ (๑) คำว่า ก่อน ในความหมายก่อนหลังตามปกติธรรมดา คือที แรก ครั้งแรก ของกิริยาอาการอื่นๆ เช่น ไปก่อน พูดก่อน …
บทนี้กล่าวถึงความหมายและการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับคำว่า 'ก่อน' ในภาษาไทย โดยเน้นความแตกต่างระหว่างคำว่า 'ปรม' และ 'ตาว' ที่มีความหมายว่า 'ก่อน' และแสดงถ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
206
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
…ึ้นที่นอนนอน ก่อนแม่ผัว พ่อผัว และสามี : สสสสสุรสามิเกหิ ปุเรต สยน อายุห์ น นิปชฺชิตพฺพ์ (๓/๖๓) (๓) คำว่า ก่อน ในความหมายที่ตัดตอนข้อความอื่น ซึ่งไม่พึง ประสงค์ไว้ มุ่งเอาเฉพาะเรื่องเฉพาะกิจที่พึงประสงค…
เนื้อหาในคู่มือวิชานี้เน้นการแปลและการใช้ศัพท์ในบริบทต่างๆ เช่น ความหมายของคำว่า 'ก่อน' และวิธีการสื่อสารต่างๆ ของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวเนื่องกับการแปลจากภาษาไทยไปเป็นมคธ โดยให้คว…
ศัพท์และความหมายพื้นฐาน
215
ศัพท์และความหมายพื้นฐาน
ศัพท์และความหมาย ๑๙๙ ร่างกาย กาโย เทโห สรีร่ คตติ อตฺตภาโว ญาติพี่น้อง น้องชาย เพื่อน ญาติ ญาติกา ญาติกา พันธุ์ พระราชา ง ช้าง ลิง นก ทะเล น้ำ ศัตรู เมฆ ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ ใกล้ กว้าง เก่าก่อน งาม ใจ
…่างกาย พี่น้อง เพื่อน รวมถึงศัพท์ที่เกี่ยวกับธรรมชาติ เช่น น้ำ ทะเล ดวงจันทร์ และดวงอาทิตย์ เป็นต้น คำศัพท์ส่วนใหญ่เป็นคำที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวันและมีความสำคัญในการสื่อสาร โดยจะมีการแสดงความหมายของแต…
ศัพท์และความหมาย ๒๐๕
221
ศัพท์และความหมาย ๒๐๕
ศัพท์และความหมาย ๒๐๕ วชฺเชตวา อญฺญตร ๓. นิสสาย ปฏิจจ อุปาทาย อาคมม อนุวาย ๔. เวยยาวจฺจ อุสสุกก ๕. ภุญชติ ปริภุญช ๖. เนติ อาเนติ หรติ อาหรติ ๗. ปวิสิตฺวา สมาปชฺชิตฺวา ๔. นิกขมิตวา ส่วนหนึ่ง เว้นหมดไม่ม
เนื้อหานี้รวมคำศัพท์และความหมายที่สำคัญในภาษาไทย เช่น วชฺเชตวา อญฺญตร นิสสาย เป็นต้น คำศัพท์เหล่านี้มีประโยชน์ในการ…
ศัพท์และความหมาย ๒๐๙
225
ศัพท์และความหมาย ๒๐๙
…่องประดับเฉพาะอย่างๆ ป่าช้าที่ใช้เผาศพ ป่าช้าที่ใช้เก็บศพ ใช้สำหรับคนแปลงเพศเป็นนั่นเป็นนี่ เท่ากับ คำว่า ปลอมตัว ใช้สำหรับเทวดาแปลงเพศเป็นนั่นเป็นนี่ ตัดกิเลสต่างๆ และตัดสิ่งของ เช่น ต้นไม้ ตัดสิ่งของ …
บทความนี้นำเสนอรายชื่อศัพท์และความหมายที่เกี่ยวข้องกับการกล่าว การสวด การสื่อสาร ในมุมมองทางภาษาศาสตร์และพระพุทธศาสนา รวมถึงความหมายพิเศษที่ใช้สำหรับพระพุทธเจ้าหรือพระสาวกในลัทธิอื่น สามารถเข้าถึงข้อม
ศัพท์และความหมาย ๒๑๕
231
ศัพท์และความหมาย ๒๑๕
ศัพท์และความหมาย ๒๑๕ ทีเปติ แสดงอธิบายให้แจ่มแจ้งยิ่งขึ้น นิทฺทิสติ แสดงออก แสดงไข วิตถาเรสิ แสดงให้พิสดาร อปทิสติ ๖๘. ฆฏเฏติ ฆ์สติ นิมฺมถติ สี กระทบ แสดงอ้าง เสียดสี กระทบ ๖๙. นิทฺธโน สีไฟ คนยากจน คน
เนื้อหานี้นำเสนอศัพท์และความหมายที่สำคัญ ประกอบด้วยคำอธิบายเกี่ยวกับความหมายของคำที่ใช้ในภาษาไทย โดยเฉพาะคำที่เกี่ยวข้องกับสถานะทางสังคม เช่น คนยากจน คนไ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
250
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…าย) อนุญญาติ ฯ มยา ตุมหาก์ จีวรคุคห ตัวอย่างประโยค ย ขยายกาลสัตตมี (ยทา เทา) (๑) ตัด ยทา ตทา ออก ใส่คำว่า กาเล เข้ามาแทน (๒) กิริยาคุมพากย์ในประโยค ยทา ถ้าเป็นกิริยาอาขยาต ให้ เปลี่ยนเป็นกิริยากิตก์ ประ…
หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อเป็นคู่มือในการเรียนการสอนการแปลภาษาไทยเป็นมคธ โดยมีอธิบายตัวอย่างประโยคและหลักกฎการแปลอย่างละเอียด เช่น การเปลี่ยนกิริยาและการใช้ประธานในประโยคต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีการเน้น
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ
297
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ
…ว่าบท ได้ทั้งสิ้น แสดงไว้เป็นตัวอย่างเท่านั้น แม้บทขยายประธาน บทกิริยา บทขยายกิริยา เป็นต้น ก็มีทั้งคำ วลี และประโยคเช่นเดียวกัน วลี วลี คือกลุ่มคำ หรือความที่เรียงติดต่อกัน มีความหมายพอ เข้าใจกันได้ แต…
เนื้อหานี้เป็นการอธิบายหลักการแต่งประโยคและวลีในภาษาไทย โดยยกตัวอย่างการใช้คำในรูปแบบต่างๆ เช่น บทประธาน บทกรรม และบทกิริยา รวมถึงการสร้างวลีเพื่อให้เข้าใจความหมาย โดยเฉพาะการเร…
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ๒๕๕
301
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ๒๕๕
…ไม่อาจจะให้ความหมาย สมบูรณ์นัก จะต้องมีอีกประโยคหนึ่งมาเชื่อมต่อด้วย จึงจะได้ความ สมบูรณ์โดยแท้จริง คำที่นำมาเชื่อมนั้นเรียกว่า “สันธาน” ได้แก่คำว่า และ กับ ถ้า ถ้าว่า จึง แต่ ถึงกระนั้น เป็นต้น ตรงกับค…
เนื้อหานี้อธิบายหลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับพระธรรมของพระพุทธเจ้า เน้นสอนโลกเกี่ยวกับความสุข การใช้ประโยคในรูปแบบอเนกรถประโยคที่มีความต่อเนื่องกัน และการเชื่อมประโยคให้มีความหมาย
การแต่งภาษามคธในบริบทไทย
317
การแต่งภาษามคธในบริบทไทย
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ๓๐๑ คำหรือความตอนนี้ควรใช้ หรือจะต้องใช้ศัพท์อะไรจึงจะตรงกับเรื่อง และได้ใจความตามต้นฉบับ ๗. เมื่อกําหนดรา…
เอกสารนี้นำเสนอหลักการแต่งภาษาไทยเป็นมคธ โดยเน้นการแปลที่ถูกต้องและการรักษาความหมายดั้งเดิม นักศึกษาได้รับการแนะนำในการปรุงประโยคและมีตัวอย่างที่ชัดเจนจากพระราชพิธี เช่น พิธีราชาภิเษกที่ได้รับการอธิบา
คู่มือการแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
344
คู่มือการแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…าเองว่า ข้อความตอนใดควรปรุงเป็น ประโยค เจ สเจ ยที ข้อความตอนใดไม่ต้อง จะกำหนดเอาจากความ ภาษาไทยที่มีคำปริกับว่า “ถ้า, ถ้าว่า” แล้วปรุงเป็นประโยค เจ สเจ ยา ไปทั้งหมดเห็นจะไม่ได้ เพราะคำว่า “ถ้า” ในภาษาไท…
…ประโยคในภาษามคธ เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจการเรียงลำดับและการใช้สำนวนอย่างถูกต้อง เน้นความสำคัญของการใช้คำที่เหมาะสมและแนวทางในการพัฒนาภาษาให้อยู่ในขอบเขตความนิยมทางภาษา ทั้งยังมีข้อสังเกตในการปรุงประโยคเจ …
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ๓๓๑
347
หลักการแต่งไทยเป็นมคธ ป.ธ.๙ ๓๓๑
…ป็นประโยคเดียวกัน เรียกว่าสังกรประโยค เพราะฉะนั้นเวลาแปลจะต้องแปลให้จบประโยค ย ต เสียก่อน แล้วจึง ลงคำว่า “ไซร้” เมื่อเป็นดังนี้ ประโยค สเจ ข้างต้นก็กลายเป็นสำนวน ที่มีประโยคเดียว คือประโยคเงื่อนไข ส่วน…
บทความนี้เสนอหลักการแต่งประโยคไทยและมคธ โดยเน้นการใช้คำและโครงสร้างประโยคที่ถูกต้องตามความนิยม พร้อมตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการเลือกใช้คำที่เห…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
358
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…นตา มาน ปัจจัย เป็นได้ทั้ง ๕ วาจก เมื่อเป็นอิตถีลิงค์ ต้องลง อา เป็นมานา เช่น กุรุมานา วุจจมานา ๑๑. คำว่า “คือ” ในสำนวนไทย มาจากศัพท์ว่า อิติ วเสน ยทินํ เสยฺยถีท และ กฤ อิติ นิยมเรียงส่วนย่อยไว้ข้างหน้า…
…กับการแปลภาษาไทยเป็นมคธ ระบุถึงการใช้พหุวจนะแทนเอกวจนะอย่างถูกต้องตลอดเรื่อง และการใช้ปัจจัยต่างๆ ในคำศัพท์ เช่น ต และ อนุต นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการใช้คำว่า 'คือ' ในสำนวนไทย ที่มาจากศัพท์ว่า อิติ โดยมีวิ…
การใช้คำในภาษาไทย
359
การใช้คำในภาษาไทย
เบ็ดเตล็ด ๓๔๓ ยทท ใช้แสดงส่วนย่อย ที่มีอย่างเดียวคล้ายเป็นคำไข หรือคำอธิบาย เช่น และวางไว้หน้าศัพท์ที่เป็นส่วนย่อยนั้น : เอตทัคค์ ภิกฺขเว... ภิกขุ, ยทิท : คหนํ …
บทความนี้กล่าวถึงการใช้คำและสำนวนในภาษาไทย โดยเฉพาะการใช้คำว่า ยทท เช่นในการแสดงส่วนย่อยที่มีอย่างเดียว และ เสยฺยถีทำ ที่ใช้แ…
สัพพนามและการใช้ภาษา
363
สัพพนามและการใช้ภาษา
…หนดให้เป็น นป.เอก, กิริยาจึงต้อง ประกอบเป็นรูป นป.เอก, ตามด้วย เช่น : อิทานิ มยุห์ คนต์ ยุตต์ ฯ ๓๐. คำว่า “ควร” มาจากศัพท์กิริยา ก็มี มาจากศัพท์นาม ก็ มี มีวิธีที่พอกำหนดได้ดังนี้
เนื้อหาเกี่ยวกับสัพพนามและการใช้ศัพท์ในภาษาไทย โดยเฉพาะการเขียนพยัญชนะที่ถูกต้อง และการใช้ศัพท์อวุตฺตกมฺมในรูปแบบต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงความสับสน การใช้รูปแบบฉัฏฐีวิภัตติ และความสำคัญของการกำหนดสิ่งที่น