คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 223 / 614

…ิ - หน้าที่ 5 พยัญชนะ อักขระที่เหลือจากสระนั้น ๓๓ ตัว มี ก เป็นต้น มีนิคคหิตเป็น ที่สุด ชื่อพยัญชนะ คำว่า พยัญชนะ แปลว่าทำเนื้อความให้ปรากฏ และเป็นนิสิต คือต้องอาศัยสระ จึงจะออกเสียงได้ โดยนัยนี้ สระ กั…

บทความนี้อธิบายความหมายและความสำคัญของพยัญชนะและสระในภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าพยัญชนะต้องอาศัยสระในการออกเสียง และไม่สามารถมีเสียงได้เพียงลำพัง การทำให้เสียงของพยัญชนะปรากฏชัดเจนจึงต้องพึ่งพาเสียงสระ

…อ อิ อุ ตัวใดตัวหนึ่งเสมอ จะอยู่หลัง สระอื่นจากสระ ๓ ตัวนี้ไม่ได้ แต่ตามอักษรไทยเขียนไว้ข้างบน เช่น คำว่า ติ ก็พึงเข้าใจเถิดว่า มีสระ อะ อยู่ด้วย แต่อักษรไทยท่านไม่ เขียนสระ อะ ไว้ให้ปรากฏ คงเขียนแต่พยั…

เนื้อหาดังกล่าวแสดงวิธีการเขียนสระในบาลีตามแบบภาษามคธ และความสำคัญของฐานและกรณ์ในการศึกษาภาษา โดยให้ความสำคัญว่าสระต่างๆ ต้องวางเรียงหลังพยัญชนะอย่างถูกต้อง รวมทั้งพื้นฐานการเกิดของอักขระในแต่ละฐานที่

…ใน ๒ ฐาน คือ ฟัน และ ริมฝีปาก ห ที่ประกอบด้วยพยัญชนะ 4 ตัว คือ :- กณฺโฐฎฐโช ทนฺโตฎฐโช ญ เช่น ปญฺโห (คำถาม) สญฺหิต (ประกอบแล้ว). ณ น ม " ย ล ว อุณโหทก์ (น้ำร้อน) กณหเนตโต (มีตาดำ) นฺหานํ (การอาบน้ำ) นุหา…

…ารอธิบายการเกิดของพยัญชนะในส่วนนั้น ๆ เช่น กัณฐชา, มุทฺธชา และอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงการสร้างคำที่ประกอบด้วยพยัญชนะต่าง ๆ ด้วยความลึกซึ้ง พร้อมตัวอย่างการใช้ที่ชัดเจนในภาษาบาลี เช่น คำว่า ปญฺโห แ…

…านนิเทส ฉอนุสสตินิเทส จบภาค ๑ วิสุทธิมรรคมีความวิเศษสมกับที่เป็นปกรณ์พิเศษอย่างไรนั้น ได้ กล่าวไว้ในคำนำ เมื่อพิมพ์ตอน ๑ นั้นแล้ว ในตอนนี้ขอกล่าวเพิ่มเติม ในเรื่องการแปลให้ทราบไว้ด้วยว่า การแปลนี้มุ่งให…

คำนำกล่าวถึงการพิมพ์ภาค ๑ ตอน ๒ ของวิสุทธิมรรค ซึ่งประกอบด้วย ๕ นิเทศ ที่สำคัญ และการแปลที่เน้นการเป็น…

…นโทษในวิจาร มุ่งอยู่แต่จะละวิตก อย่างเดียวล่วงปฐมฌานไป บุคคลนั้นย่อมได้สมาธิที่ไม่มีวิตกมีแต่ วิจาร คำว่าสมาธิในทุติยฌานในปัญจกนัย จัดเป็นอวิตักกวิจาร มัตตสมาธิ นั้น ข้าพเจ้ากล่าวหมายเอาสมาธิของบุคคลนี้…

เนื้อหานี้อภิปรายเกี่ยวกับการจำแนกประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค โดยแบ่งออกเป็นสมาธิสามระดับ ได้แก่ สมาธิอย่างทราม, สมาธิอย่างกลาง และสมาธิอย่างประณีต นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับสมาธิในปฐมฌานและอุปจ

…าส แม้สังฆารามทั้งหมดก็เรียกว่า อาวาส” อาวาสนี้นั้นหาเป็นปลิโพธต่อภิกษุทั้งปวงไปไม่ ก็แต่ภิกษุใด ๑. คำว่าอาวาส ต้องแปลว่า "ที่อยู่" ไม่แปลว่า "วัด" คำว่า โอวรกะที่แปลว่า ห้องเล็กๆ นั้น น่าจะหมายเอากุฏิเ…

…คัญของอาวาสถูกอธิบายว่าเป็นที่อยู่ที่ภิกษุต้องกำจัดความกังวลทั้งปวง เพื่อเจริญสมาธิให้มีประสิทธิภาพ คำว่าอาวาสหมายถึงสถานที่ที่กินนอน ไม่เป็นสัญลักษณ์ของวัด และมีอิทธิพลต่อการทำสมาธิ

…ายบิณฑบาต ก็ถวายสบงจีวรและของใช้อื่น ๆ เป็นบริวารบิณฑบาตไปด้วย นี้ก็เป็นอย่างที่เราทำอยู่ ทุกวันนี้ คำถวายทานทานต่าง ๆ ก็มีคำเช่นนี้แสดงไว้ด้วย เช่น อิมานิ มย์ ภนฺเต สปริวารานิ ภตฺตานิ

บทนี้นำเสนอการสนับสนุนและแนวทางในการศึกษาให้แก่ภิกษุที่เรียนพระสูตรและพระอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีอาจารย์และการทำกิจกรรมส่วนตัว ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเ

…สมควรแก่พระเถระ ท่านแล้ว " คันถะ ย่อมไม่เป็นปลิโพธแก่ภิกษุทั้งหลายผู้มีคุณธรรมเช่นนี้ [อิทธิปลิโพธ] คำว่า อิทธิ หมายเอาฤทธิ์อันมีในปุถุชน อันฤทธิ์ที่มีในปุถุชน นั้น เป็นสิ่งที่รักษายาก ดุจเด็กอ่อนที่ยัง…

บทความนี้สำรวจการเข้าใจพระอรหัตมรรคและบทบาทของพระอาจารย์ในการให้กรรมฐานแก่ศิษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงธรรมะที่สำคัญในกองรวมกันของคุณธรรม และการอธิบายเรื่องอิทธิปลิโพธ ในการบรรลุสมาธิและวิปัสสนาได้อย่างชัดเจ

…ผู้นี้ชื่อว่า กัมมฐานทายกะ ) ผู้ให้กรรมฐาน พระโยคาวจร จึงเข้าไปหาท่านผู้ให้กรรมฐานนั้น [กัลยาณมิตร] คำว่า ผู้เป็นกัลยาณมิตร คือผู้เป็นมิตรที่ดี ผู้ตั้ง (ตน) อยู่ใน ฝ่ายเจริญ แสวงหาประโยชน์เกื้อกูล (ผู้อ…

ในบทความนี้ พบกับคำอธิบายเกี่ยวกับกัลยาณมิตร ผู้ที่เป็นมิตรที่ดีและมีคุณสมบัติในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยอิงตามพระพุทธพจน…

…น [จริยา และ จริต ๖] บัดนี้ พึงทราบความพิสดาร ในข้อว่า " กรรมฐานอันอนุกูลแก่ จริยาของตน " นั้นต่อไป คำว่า จริยา ได้แก่จริยา ๖ คือ ราคจริยา โทสจริยา โมหจริยา สัทธาจริยา พุทธิจริยา วิตกจริยา แต่อาจารย์ลาง…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ความสำคัญของการเข้าไปหากัลยาณมิตรเมื่อกายใจมีความพร้อม ในบทนี้จะพูดถึงจริยา ๖ และการแบ่งกลุ่มของจริยา ๑๔ ดังที่ได้กล่าวไว้ การที่ราคะ

…ากับวัตถุ ๓ ข้างหลัง มีสัทธาเป็นต้นอีกก็ได้ เพราะฉะนั้น พึงทราบว่า ๓ โดยสังเขป จริยาก็มี ๖ เท่านั้น คำว่า จริยา ปกติ อุสฺสนุนตา (ความหนา) (๓ ความก็อันเดียวกัน นี้ ) โดย เนื่องด้วยจริยา ๖ นั้น บุคคลที่มี…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพื่อให้เข้าใจความเป็นเอกภาพขอ

…ได้ และในการกำหนด (จริยา) ด้วยโทษ (ในร่างกาย) ท่านก็กล่าวไว้แต่ ๒ คือ ราคจริต และโมหจริตเท่านั้น แม้คำที่กล่าวในตอนนี้เล่า คำหน้ากับคำหลังก็ผิดกันทีเดียว” ส่วน ในจริยา ๒ ข้างปลาย ท่านไม่กล่าวต้นเหตุไว้เ…

ในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับราคจริตและโมหจริตในทัศนะทางธรรม โดยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุในร่างกายและโทษที่เกิดขึ้น การกล่าวถึงกรณีคนที่มีเสมหะและลมเป็นหลัก และความไม่แน่นอนในจริยาที่เกี่ยวข้องกับอ

…าจริยาทั้งหลายมีอะไรเป็นต้นเหตุนั้น แท้จริง ใน อุสสทกิตตนะ (ตอนว่าด้วยความหนาในวิปากกถา ) ท่านกล่าว คำนี้ไว้ว่า สัตว์ทั้งหลายเหล่านี้ โดยนิยามแห่งเหตุในปางก่อน ย่อม เป็นผู้หนาด้วยโลภะก็มี หนาด้วยโทสะก็ม…

ในบทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ตามความเห็นของอรรถกถาจารย์เกี่ยวกับจริยาของสัตว์และเหตุที่ส่งผลต่อพฤติกรรม เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งส่งผลต่อกายและจิตใจของบุคคลในขณะที่ทำกรรม ทั้งนี้มีการแบ่งประเภทของบุ

…้แต่งคิดๆ แล้วก็ไม่ค่อยทำตามคิด ในฐานะอย่างนี้ ถ้าเป็น ทิวา อปชชลนา ก็จะเป็นการดี ไม่ต้องมีปัญหา ๒. คำ หุราหุรี ชาวนา นี้ มหาฎีกาท่านหมายเอาเป็นกิริยาของจิต แก้ไว้ว่า อิโต จิโต จ ตตฺถ ตตฺถ อารมฺมณ จิตตโ…

เนื้อหาว่าด้วยการอธิบายความคิดวิตกจริตตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรค รวมถึงคำอธิบายต่างๆ เกี่ยวกับจริยาและอาการของจิตที่ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ตามความคิดและความเข้าใจของมนุษย์…

…้ ( แล ) เป็นสัปปายะ ส่วนทาง ( เข้าไป ) แห่งเสนาสนะนั้น ควรเป็นทางปลอด มหาฎีกาว่า คนอ่านจะเผลอเข้าใจคำสัปปายะเป็นสุขสบายไป ท่านจึงไข ความไว้เตือนสติว่า เอวมสฺส กิเลสสมุทาจาโร น โหติ อธิปปาโย ที่ว่า นี่เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัปปายะสำหรับคนราคจริตและโทสจริตแสดงถึงการเลือกอาหารและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม สัปปายะหมายถึงความเหมาะสมในการจัดเตรียมสิ่งต่างๆ เช่น อาหารและสถานที่เพื่อสนับสนุนการเจริญสติและการปฏิบัติธ

…โทสจรตทั้งหมด ก็เป็น สัปปายะของคนสัทธาจริต และในอารมณ์ทั้งหลาย แม้อนุสสติกัมม ฐาน ก็เหมาะแก่เธอด้วย คำที่จะพึงกล่าวว่า บรรดาวัตถุทั้งหลายมีเสนาสนะเป็นต้น วัตถุ ชื่อนี้เป็นสัปปายะของคนพุทธจริตดังนี้ หามี…

เนื้อเรื่องนี้เกี่ยวกับความเหมาะสมของบริบทและวิธีการในการปฏิบัติธรรมสำหรับผู้ที่มีจิตใจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในเรื่องของเสนาสนะ อิริยาบถ และอารมณ์ที่เหมาะสมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ดีที่สุด การรวบรวมและก

…ต โดยอนุกูลแก่จริยา [สงฺขาตนิทเทสโต] ในบทมาติกาเหล่านั้น บทว่า " โดยแสดงจำนวน " มีวินิจฉัย ว่า ก็แล คำที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ว่า " ในกรรมฐาน ๔๐ " ดังนี้นี่ นี้ กรรมฐาน ๔๐ ในคำนั่น คือ กสิณ ๑๐ อสุภ ๑๐ อนุสสต…

ในบทนี้มีการอธิบายกรรมฐาน 40 รูปแบบ รวมถึงการแบ่งประเภทของฌานและความสำคัญของกัมมฐานในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในทางพระพุทธศาสนา เช่น การใช้กสิณต่าง ๆ เพื่อการเจริญภาวนา และขั้นตอนที่ถูกต้องในการปฏิบัติ เ

…อธิมุติอันถึงพร้อมขอกรรมฐานเถิด [การมอบตัว] ในการมอบตัวนั้น จึงมอบตัวแด่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ด้วย คำว่า " อิมาห์ ภควา อตฺตภาว์ ตุมหาก ปริจฺจชาม " "ข้าแต่ พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระพุทธเจ้าขอสละอัตภาพนี…

ในบทนี้พูดถึงการมอบตัวแด่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า เพื่อให้ผู้ปฏิบัติธรรมรู้สึกมั่นใจและมีความกล้าเผชิญกับอารมณ์ที่น่ากลัว ทั้งยังช่วยให้เกิดความดีใจเมื่อพิจารณาถึงการมอบตัวนี้ การมอบตัวลดความเสี่ยงที่จะ

…๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 77 ก็แล ครั้นกรรมฐานอันอาจารย์บอกอยู่อย่างนี้ พระโยคีนั้น จึงฟังถือเอานิมิตให้ได้ คำว่า " ถือเอานิมิต" หมายความว่า ผูก พันอาการนั้น ๆ เข้าไว้ (ในใจ) อย่างนี้ว่า นี่เป็นบทเบื้องต่ำ นี่ …

ในบทนี้ ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของกรรมฐานและการถือเอานิมิตตามคำแนะนำจากอาจารย์ โดยเน้นการฟังและการยึดถือกรรมฐานที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดการบรรลุคุณวิเศษ การอธิบายถึง…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 78 บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบวินิจฉัยในคำที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้ ( ใน กัมมฐานคหณนิเทศตอนแก้สมาธิภาวนา ) ว่า "....อันพระโยคีผู้ ละวิหารอันไม่เหมาะ…

พระโยคีควรพิจารณาความเหมาะสมของวิหารในการทำสมาธิ หากวิหารที่อยู่ไม่ให้ความผาสุก ควรไปวิหารที่สัปปายะเพื่อบำเพ็ญกรรมฐานและชำระความคิดที่อาจไม่ตรงตามอรรถในการปฏิบัติธรรมนั้น ต้องเตรียมความพร้อมทั้งการศึ