หน้าหนังสือทั้งหมด

การดับตัณหาและนิพพานในพระพุทธศาสนา
159
การดับตัณหาและนิพพานในพระพุทธศาสนา
…รื่อย ๆ ไม่เคยพอ 3) ทุกขนิโรธอริยสัจ ทุกขนิโรธอริยสัจ คือ “ความดับด้วยการสำรอกโดยไม่เหลือแห่งตัณหา” คำว่า นิโรธ แปลว่า ดับ ทุกขนิโรธอริยสัจ จึงมีความหมายว่า “ความจริงอันประเสริฐเรื่องการดับทุกข์” นิโรธเป็น…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการดับตัณหาผ่านคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยยกตัวอย่างการเปรียบเทียบตัณหากับทะเลที่ไม่มีวันเต็ม การเข้าถึงพระนิพพานนั้นถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ สอุปาทิเสสนิพพาน และ
ความเพียรและการเข้าถึงโลกุตรภูมิ
163
ความเพียรและการเข้าถึงโลกุตรภูมิ
…ในจิต... การพิจารณาเห็นธรรมในธรรม มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ เพื่อกำจัด อภิชฌาและโทมนัสในโลกเสีย คำว่า อภิชฌา แปลว่า ความคิดเพ่งเล็งจ้องจะเอาสิ่งของของคนอื่น สัมมาสมาธิ แปลว่า ความตั้งมั่นชอบ หมายถึง กา…
เนื้อหาเกี่ยวกับความเพียรในการทำกุศลธรรม การพิจารณาเห็นในกายเวทนาและจิต รวมถึงความสำคัญของสัมมาสมาธิ ที่เป็นศูนย์กลางขององค์มรรคเพื่อเข้าถึงโลกุตรภูมิ อธิบายอริยสัจในสองระดับ การเรียนรู้และการปฏิบัติ
ไตรสิกขากับการฝึกปฏิบัติทางจิต
167
ไตรสิกขากับการฝึกปฏิบัติทางจิต
…มีอะไรบ้าง กล่าวคือ ได้เห็นดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญาที่ อยู่ในตัว ที่ละเอียดเป็นชั้น ๆ เข้าไปนั่นเอง คำว่า “อธิ” ในคำว่า อธิศีล เป็นต้น แปลว่า ยิ่ง เกิน หรือล่วง หมายถึง ไตรสิกขาที่ยิ่งกว่าหรือ เกินกว่าหรือ…
บทความนี้กล่าวถึงไตรสิกขาซึ่งประกอบด้วยข้อปฏิบัติ 3 ประการ ได้แก่ ศีล จิต และปัญญา โดยอธิบายถึงการไม่ทำบาป การทำกุศลให้ถึงพร้อม และการทำจิตให้ผ่องใส ทั้งยังกล่าวถึงระดับของไตรสิกขา คือ ระดับต้นที่เป็น
ระดับปรโลก: ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมและการเวียนว่ายตายเกิด
179
ระดับปรโลก: ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมและการเวียนว่ายตายเกิด
4) ระดับปรโลก คำว่า ปรโลก แปลว่า โลกหน้า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ในวัตถุปสูตรว่า “จิตฺเต สงฺกิลิฏเฐ ทุคคติ ปาฏิกงฺขา …
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับระดับปรโลกและผลของกรรม โดยมีการอธิบายว่าจิตเศร้าหมองนำไปสู่ทุคติ ส่วนจิตที่ผ่องใสนำไปสู่สุคติ พร้อมยกตัวอย่างจากบทสนทนาระหว่างพระเจ้ามิลินท์และพระนาคเสนเกี่ยวกับกุศลก
พระสงฆ์: สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
190
พระสงฆ์: สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…อย่างชัดเจนอีกครั้งหนึ่งว่า “พระสงฆ์” สาวกของพระผู้มีพระภาคนั้นหมายถึง “อริยบุคคล 4 คู่ คือ 8 บุคคล คำว่า “8 บุคคล” คือ บุคคลผู้พร้อมเพียงด้วยมรรค 4 ผู้พร้อมเพียงด้วยผล 4 ได้แก่ บุคคลผู้เป็นพระโสดาบัน บุคค…
บทที่ 7 กล่าวถึงพระสงฆ์สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยอธิบายเกี่ยวกับอริยบุคคล 4 คู่ ที่ถือเป็นบุคคลสำคัญในพระพุทธศาสนา ได้แก่ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ ซึ่งมีการปฏิบัติตามทางสู่ก
การแก้ไขอาบัติสังฆาทิเสสในพระภิกษุ
206
การแก้ไขอาบัติสังฆาทิเสสในพระภิกษุ
…ีทางตัดสินลงโทษได้หลายระดับขึ้นอยู่กับพยานบุคคลผู้เห็นเหตุการณ์ที่เชื่อถือได้ 4) นิสสัคคิยปาจิตตีย์ คำว่า “นิสสัคคิยะ” แปลว่า “ทำให้สละสิ่งของ” ส่วนคำว่า “ปาจิตตีย์” แปลว่า “การล่วงละเมิดอันทำให้กุศลธรรมคื…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการแก้ไขอาบัติสังฆาทิเสสในพระภิกษุ ทั้งการอยู่ปริวาสที่เป็นการแยกตัวจากพระภิกษุทั่วไปเพื่อสำนึกผิด และการปลงอาบัติเพื่อลดความผิดในด้านศีลธรรม นอกจากนี้ยังมีการอธิบายสิกขาบทต่างๆ เ
การสร้างจิตสำนึกและการเจริญสมาธิ
211
การสร้างจิตสำนึกและการเจริญสมาธิ
…ี จงลุกขึ้นชำระจิตให้บริสุทธิ์จาก อาวรณียธรรม ด้วยการเดินจงกรมและการนั่ง ตลอดปัจฉิมยามแห่งราตรีเถิด คำว่า “ประกอบเนือง ๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่” หมายถึง การหมั่นประกอบความตื่น ไม่เห็นแก่ นอน กล่าวคือ ให้พ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างจิตสำนึกที่ดีในเวลาเห็นรูป ได้ยินเสียง โดยการพิจารณาถึงปัจจัยสันนิสสิตศีลในการบริโภคสิ่งที่จำเป็นเพียงเพื่อยังชีพ ซึ่งจะช่วยให้สามารถปฏิบัติธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการแบ
การรักษาพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนา
222
การรักษาพระธรรมวินัยในพระพุทธศาสนา
…เป็น “สังฆเถระของภิกษุ ประมาณเจ็ดแสนรูปที่ประชุมกันในวันแบ่งพระบรมสารีริกธาตุของพระผู้มีพระภาคเจ้า” คำว่า “สังฆเถระ” หมายถึง “ภิกษุผู้เป็นเถระในสงฆ์ คือเป็นผู้ใหญ่เป็นประธานในสงฆ์, ภิกษุผู้มีพรรษามากกว่าภิ…
บทความนี้กล่าวถึงการสังคายนาที่มีจุดมุ่งหมายในการรักษาพระธรรมวินัยดั้งเดิม ซึ่งเป็นสิ่งที่สมบูรณ์,不ต้องปรับปรุงเหมือนความรู้ทางโลก นอกจากนี้ยังเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามสิกขาบทและการเคารพพระภิกษ
อุบาสก อุบาสิกา : ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย
230
อุบาสก อุบาสิกา : ผู้นั่งใกล้พระรัตนตรัย
…ใดแล บุคคลถึงพระพุทธเจ้าถึงพระธรรม ถึงพระสงฆ์ ว่าเป็นสรณะ ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้ ชื่อว่าเป็นอุบาสก คำว่า สรณะ แปลว่า ที่พึ่ง หรือ ที่ระลึก เหตุที่เรียกว่า “อุบาสก เพราะนั่งใกล้พระรัตนตรัย” ราชบัณฑิตยสถานใ…
บทนี้อธิบายความหมายของอุบาสกและอุบาสิกา ซึ่งเป็นคฤหัสถ์ผู้ชายและผู้หญิงที่นับถือพระพุทธศาสนาอย่างมั่นคง โดยมีความหมายว่าเป็นผู้ที่ถึงพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่ง คนที่มักนั่งใกล้พระรัตนตรัยนั้นเป็นพุทธศาสนิ
การบรรลุธรรมและการเป็นอุบาสกในพระพุทธศาสนา
232
การบรรลุธรรมและการเป็นอุบาสกในพระพุทธศาสนา
…นไป” มารดาและภรรยาเก่าของท่านพระยสะจึงได้เป็นอุบาสิกา ผู้ขอถึงและเข้าถึงพระรัตนตรัยเป็น ชุดแรกในโลก คำว่าเข้าถึงพระรัตนตรัยคือการได้เข้าถึงพระธรรมกายโสดาบันนั่นเอง 8.2.3 วิธีการเป็นอุบาสก อุบาสิกาในปัจจุบั…
ในบทนี้กล่าวถึงท่านพระยสะและการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นเรื่องการให้ทาน การรักษาศีล และผลบุญที่เกิดขึ้น รวมถึงการบรรลุธรรมของมารดาและภรรยาเก่าของท่านพระยสะที่เป็นพระโสดาบัน การเป็นอุบาสกอุบาสิกา
การปฏิรูปมนุษย์: สันดานและนิสัย
20
การปฏิรูปมนุษย์: สันดานและนิสัย
…ย์ สิ่งที่จะต้องปฏิรูปก็คือ “สันดานและนิสัยที่ไม่ดีงามของมนุษย์” สันดาน กับ นิสัย แตกต่างกันอย่างไร คำว่า สันดาน ในพจนานุกรม หมายถึงอุปนิสัยที่มีมาแต่กำเนิด นั่นคือ ความประพฤติ ที่เกิด ขึ้นเองโดยไม่ต้องมีผ…
บทความนี้เน้นการปฏิรูปสันดานและนิสัยที่ไม่ดีของมนุษย์ โดยอธิบายความแตกต่างระหว่างสันดานและนิสัย และว่าทั้งสองอย่างเกิดจากการขาดภูมิคุ้มกันของจิตใจ ที่ซึ่งจะทำให้คนตกอยู่ใต้อำนาจของกิเลส เช่น โลภะ โทสะ
การพัฒนาสังคมด้วยสัมมาทิฏฐิ
23
การพัฒนาสังคมด้วยสัมมาทิฏฐิ
…้นเชิง แล้วพัฒนา สัมมาทิฏฐิขึ้นมาแทน 1.3 ความเห็นที่เป็นคู่ปรปักษ์กันอย่างถาวร ความเห็น หมายถึงอะไร คำว่า ความเห็น ที่ใช้ในทางธรรมนั้น มีความหมายเช่นเดียวกับ ความเข้าใจระดับลึก ความเข้าใจถูกต้องเกี่ยวกับเร…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการกำจัดมิจฉาทิฏฐิและส่งเสริมสัมมาทิฏฐิเพื่อพัฒนาสังคมที่มีสันติสุข โดยอธิบายถึงความเห็นที่ถูกต้องและผิดในการดำเนินชีวิต การที่ผู้คนมีสัมมาทิฏฐิจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีในด้าน
ความเห็นเกี่ยวกับการทำทาน
25
ความเห็นเกี่ยวกับการทำทาน
…ความเห็นแต่ละคู่ โดยเริ่มจากคู่ที่ 1 เป็นต้นไป 1.3.1 ความเห็นเกี่ยวกับการทำทาน การทำทาน หมายถึงอะไร คำว่า การทำทาน มีความหมายกว้างขวางมาก แต่โดยทั่วไปหมายถึงการให้ หรือแบ่งปัน โดยไม่คิดเอาคืน เช่น การให้ ห…
การทำทานในพุทธศาสนาคือการแบ่งปันสิ่งของให้แก่ผู้อื่น โดยเฉพาะพระภิกษุสงฆ์ซึ่งมีอานิสงส์มาก เป็นการสร้างสังคมที่มีความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การทำทานเกิดจากความจำเป็นที่คนเราต้องพึ่งพาอาศัยกัน เช่น ลูก
ความสำคัญของการทำสังคมสงเคราะห์ในพระพุทธศาสนา
31
ความสำคัญของการทำสังคมสงเคราะห์ในพระพุทธศาสนา
…าบุคคลที่ควรบูชา การบูชา คือ อะไร การบูชาในบริบทนี้ หมายถึง การยกย่องคุณความดีและความสามารถของบุคคล คำว่า คุณความดี หมายถึง คุณธรรมอันเป็นลักษณะนิสัย และพฤติกรรมประจำตัวบุคคล หรืออาจหมายถึง การทำคุณประโยชน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำสังคมสงเคราะห์ในพระพุทธศาสนา รวมถึงความเชื่อในเรื่องของ 'ยัญที่บูชาแล้ว' ว่ามีผลดีต่อการช่วยเหลือผู้อื่น บุคคลที่มีกรุณาจิตและความรับผิดชอบต่อผู้อื่น จะมีความเห็นถูกต
ความหมายและความสำคัญของกฎแห่งกรรม
42
ความหมายและความสำคัญของกฎแห่งกรรม
…” ไม่รับผิดชอบความเป็นธรรมในสังคม 1.3.5 ความเห็นเกี่ยวกับเรื่อง “โลกนี้” โลก หมายถึงอะไร 3 ชนิด คือ คำว่า “โลก” ตามหลักพระพุทธศาสนา หมายถึง สิ่งที่ทรุดโทรมย่อยยับ สูญสลายได้ แบ่งออกเป็น 1) สังขารโลก หมายถึ…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกฎแห่งกรรม โดยแบ่งแยกระหว่างความเชื่อที่ถูกต้องและผิด เรื่องของกรรมดีและกรรมชั่วนั้นสัมพันธ์กับสภาพใจของบุคคล ซึ่งผู้ที่มีจิตใจที่เข้าใจถึงกฎแห่งกรรม จะสามารถพิจารณาแยกระ
ความเชื่อในกรรมและโลกหน้า
48
ความเชื่อในกรรมและโลกหน้า
…้ ชื่อว่ามีความเห็นผิดเป็น “มิจฉาทิฏฐิ” 1.3.6 ความเห็นเกี่ยวกับเรื่อง “โลกหน้า” โลกหน้า หมายถึงอะไร คำว่า “โลกหน้า” มีความหมาย 2 ประการ คือ 1) ชีวิตหลังความตาย 2) สถานที่สถิตของชีวิตหลังความตาย 1) ชีวิตหลั…
…ะมีความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนขณะที่ผู้ที่ไม่เชื่อจะทำกรรมชั่วได้อย่างไม่เกรงกลัวเรื่องผลกรรม ส่วนคำว่า 'โลกหน้า' หมายถึงชีวิตหลังความตายและสถานที่ที่มีชีวิตหลังความตาย เผ่าความเชื่อในปรโลกมีสองแบบคือ สุ…
เครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบัน: เครื่องมือปฏิรูปมนุษย์
243
เครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบัน: เครื่องมือปฏิรูปมนุษย์
…ริเวณของวัดเป็นที่ตั้ง และชื่อโรงเรียนก็เป็นชื่อเดียวกับวัด แต่ก็มีผู้บริหารโรงเรียนเสนอให้มีการ ตัดคำว่า “วัด” ออกจากชื่อโรงเรียนของตน เสมือนหนึ่งมีความรังเกียจว่า คำว่า “วัด” นั้นจะทำให้ ใคร เสียศักดิ์ศร…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเครือข่ายกัลยาณมิตร 3 สถาบันในประเทศไทย ซึ่งถูกมองว่าเป็นเครื่องมือในการปฏิรูปความเห็นผิดให้กลายเป็นสัมมาทิฏฐิ โดยการร่วมมือกันของประชาชนในการสร้างเครือข่ายนี้ จะช่วยสร้างคว
การปลูกฝังธรรมะในชีวิตครอบครัว
248
การปลูกฝังธรรมะในชีวิตครอบครัว
…งนี้รัฐ ต้องกระทำด้วยความละเอียดรอบคอบ ไม่มีผิดพลาด ไม่ให้มีกรณีคนดีกลายเป็นแพะรับบาป ส่วนคนชั่วยัง คำว่า ตบะ แปลว่า การบำเพ็ญเพื่อให้กิเลสเบาบาง สำหรับในกรณีการปฏิบัติของบุคคล เช่น นักบวช ตบะ หมายถึง เครื…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการปลูกฝังธรรมะในครอบครัว โดยพ่อแม่ควรมีวิธีการสอนให้บุตรได้รับรู้ถึงความดีและสอนให้มีสติปัญญาทางธรรมเพื่อเตรียมสำหรับชีวิตครอบครัว นอกจากนี้ยังเสนอแนวคิดที่รัฐบาลควรนำไปใช้
การไหว้ทิศ 6 ในอริยวินัย
267
การไหว้ทิศ 6 ในอริยวินัย
…้กิเลสลดน้อยถอยลงไปตามลำดับ จนกระทั่ง หมดกิเลสโดยสิ้นเชิง จึงประสบความร่มเย็นเป็นสุขตลอดกาล ดังนั้น คำว่า “อริยวินัย” จึงมีความหมายเป็น 2 นัย 1) อริยวินัย คือ วินัยสำหรับฝึกอบรมกาย วาจา ของปุถุชน คนมีกิเลส…
เนื้อหาเกี่ยวกับการไหว้ทิศ 6 ในอริยวินัย ที่พระผู้มีพระภาคตรัสแก่สิงคาลกะ คหบดีบุตร โดยสอนว่าการปฏิบัติตามอริยวินัยจะช่วยให้บุคคลลดกิเลส และประสบความสามารถในการครองชีวิตอย่างมีความสุข ผ่านการไม่ทำบาปก
การดำเนินชีวิตของผู้มีศรัทธา
45
การดำเนินชีวิตของผู้มีศรัทธา
…เรียกว่า สัมมาทิฏฐิเบื้องต้น ดังนี้ สัมมาทิฏฐิข้อที่ 1 ทานที่ให้แล้วมีผล 1) ความหมายและขอบเขตของทาน คำว่า “ทาน” ในสัมมาทิฏฐิระดับต้น หมายถึง การแบ่งปัน คนเราจะมีชีวิตอยู่ได้ต้องอาศัยปัจจัย 4 คือ ที่อยู่อาศ…
เนื้อหาอธิบายถึงความสำคัญของการมีศรัทธาในเรื่องโลกและชีวิต 10 ประการที่เรียกว่า สัมมาทิฏฐิเบื้องต้น ผู้มีศรัทธาจะดำเนินชีวิตตามความเข้าใจเหล่านี้ โดยมีการแบ่งปันเป็นหลักฐานสำคัญในชีวิตประจำวัน รวมไปถึ