คำว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 66 / 147

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 36 มี กาจารย์กล่าวคำนี้ไว้ว่า "คำว่า ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร" นิเทศว่า อาจาระก็มี อนาจาระก็มี ใน ๒ อย่างนั้น อนาจาระเป็น ไฉน ? ความละเ…

บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายความหมายของคำว่าอาจาระและอนาจาระในสังคมที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยให้ความสำคัญกับการไม่ละเมิดทางกายและวาจา และก…

… - หน้าที่ 37 มิจฉาชีวะอย่างอื่น ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงรังเกียจก็ดี นี่ก็เรียกว่าอาจาระ [ โคจร อโคจร ] คำว่า โคจร มีนิเทศว่า โคจร ก็มี อโคจร ก็มี ใน ๒ อย่าง นั้น อโคจรเป็นไฉน ? ภิกษุลางรูปในศาสนานี้ก็เป็นผู้ห…

บทนี้กล่าวถึงคำว่า 'โคจร' และ 'อโคจร' อธิบายถึงการสังสรรค์ที่ไม่เหมาะสมของภิกษุและภิกษุณี โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในก…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 48 ลำดับแห่งอิทรียสังวรศีลต่อไป คำว่า "สิกขาบท 5 ที่พระผู้มีพระ ภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ เพราะอาชีวะเป็นเหตุ เพราะอาชีวะเป็นตัวการณ์" ความว่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับสิกขาบท 5 ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ เมื่อต้องการให้ภิกษุประพฤติตามคำสอนเพื่อหลีกเลี่ยงอาบัติและการทำผิดศีล การอธิบายสัญลักษณ์ของการล่อลวงมีบทบาทสำคัญในการวิเคราะห์เนื้อหาอย่า

…ภคผักละ" บทว่า สงฺขิปนา คือพูดเย้ยให้ วิเศษยิ่งขึ้นอย่างนี้ว่า "ท่านทั้งหลายจะเรียกท่านผู้นี้ซึ่งให้คำว่าไม่มี แก่ ชนทั้งปวงตลอดกาลเป็นนิตย์ ว่าไม่ใช่ทายกได้อย่างไร" บทว่า ปาปนา ได้แก่เหยียดเขาว่าไม่ใช่ทาย…

บทความนี้วิเคราะห์การพูดข่มและการนินทาในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการต่างๆ เช่น การพูดถือดีกว่า, การประชด, และการพูดหวานเพื่อซ่อนเจตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยั

…ิชิคึสนตานิเทศ] พึงทราบอรรถาธิบายในนิเทศแห่ง ลาเภน ลาภ นิชิคึสนตา ต่อไป การแสวงหา ชื่อว่า นิชิกสนตา คำว่า อิโต ลัทธ์ คือได้ แต่เรือนนี้ บทว่า อนุตร คือที่เรือนโน้น บทว่า เอฏฐิ ได้แก่ ความใฝ่หา บทว่า คเวฏฐิ…

เนื้อหาในบทที่ได้กล่าวถึงแนวทางการแสวงหาความดีและบาปธรรมในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการอธิบายคำหลักเช่น นิชิกสนตา ที่เกี่ยวกับการแสวงหานั้น ๆ รวมถึงการปรากฏตัวอย่างของภิกษุที่มีชีวิตแห่งการแสวงหาความดี

…ก็ดีอันใด การงดเว้นจากมิจฉาชีวะทุกประการ นั้นใด อันนี้ชื่อว่า อาชีวปาริสุทธิศีล ฉะนี้แล ความแห่งคำในคำว่า อาชีวปาริสุทธิศีลนั้น ดังนี้ ชนทั้งหลาย ย่อมอาศัยสิ่งนั้นเป็นอยู่ เหตุนั้น สิ่งนั้นจึงชื่อว่าอาชีวะ…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงมิจฉาชีพที่ใช้ติรัจฉานวิชาเช่น การทำนายต่าง ๆ รวมถึงการลวง การขู่เข็ญ และการแสวงหาลาภจากการกระทำผิดศีล การเว้นจากมิจฉาชีพเรียกว่า อาชีวปาริสุทธิศีล อาชีวะหมายถึงสิ่งที่

…ว่า จีวร ได้แก่บรรดาผ้ามีอันตรวาสกเป็นต้น ผืนใด ผืนหนึ่ง บทว่า เสพเฉพาะ คือใช้สอย ได้แก่นั่งหรือห่ม คำว่า ยาวเทว เป็นคำนิยมกำหนดเขตแดนแห่งประโยชน์ จริงอยู่ ประโยชน์ ในการใช้จีวรของพระโยคีก็มีเท่านี้เอง นี้…

เนื้อหาได้แสดงการใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวและคุณประโยชน์ในการใช้จีวรของพระโยคี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูก

…่ได้ไม่ เพราะเหตุนั้น ในที่เช่นนั้น ภิกษุจึงเสพจีวรเพื่อประ โยชน์แก่การบำบัดสัมผัสเหล่านั้น การกล่าวคำว่า ยาวเทว นีอีก ก็เพื่อแสดงการกำหนดเขตแดนแห่งประโยชน์ที่แน่ แท้จริงการปกปิด ประโยชน์ อวัยวะที่ยังความล…

…และความสำคัญของการปกปิดอวัยวะที่อาจทำให้เกิดความละอาย การเสพจีวรเพื่อบำบัดสัมผัสต่างๆ และความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่เกี่ยวกับการได้รับอาหารจากการภิกขาจาร โดยเน้นถึงอวัยวะที่มีความสำคัญในการสร้างความละอายใ…

…ยนหยอดเพลา เกวียนฉะนั้น หาใช่เพื่อเล่น เพื่อเมา เพื่อตกแต่งและประเทืองผิวไม่ อีกนัยหนึ่ง จึงทราบว่า คำว่า ฐิติ นี้ เป็นชื่อของชีวิตินทรีย์ เพราะเหตุนั้น ด้วยคำว่า อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย เพียง เท่านี้ …

ข้อความนี้อธิบายถึงความหมายและการประยุกต์ใช้ของคำว่า 'สังโยชน์' ในวิสุทธิมรรค โดยการแสดงถึงเหตุผลและผลกระทบของการเสพบิณฑบาตเพื่อตั้งอยู่แห่งกาย รวมทั้งก…

…นัยแม้ในอัพโภกาสกังคะ และโสสานิกังคะก็ดุจนัยนี้ เสนาสนะที่ลาดไว้แล้วอย่างไรนั่นแล ชื่อว่า ยถาสันถตะ คำว่า ยถาสันถตะนี้ เป็นชื่อแห่งเสนาสนะที่เสนาสนปัญญาปกะชี้ให้ทีแรก อย่างนี้ว่า "อิท ตุยห์ ปาปุณาติ" (เสนา…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคแปลนั้นกล่าวถึงความสำคัญของภิกษุที่มีลักษณะที่เรียกว่า รุกขมูลิกะ และ ยถาสันถตะ พร้อมกับการวิเคราะห์ภูมิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของภิกษุที่นั่งและงดนอน มีการอธิบายถึงก

…ิปักขโทษมีความละโมบในจีวรเป็นต้นก็ไม่ได้เลยด้วย, เป็น องค์แห่งความปฏิบัติก็ไม่ได้ด้วย เพราะเหตุนั้น คำว่า "ธุดงค์เป็น อกุศลไม่มี" นี้ จึงเป็นคำที่กล่าวดีแล้ว, ข้างฝ่ายธุดงค์ของภิกษุเหล่า ใดพ้นไปจากกุศลติกะ…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงความสำคัญของการกำจัดกิเลสและการศึกษาธุดงค์ของภิกษุ โดยให้ความสำคัญกับข้อเท็จจริงว่า หากผู้ใดมีความละโมบในจีวร หรือไม่สามารถสละกิเลสออกไปได้ จะไม่สามารถเรียกสิ่งนั้นว่าเป็นธุดงค์ได้

… รวมกันเรียกว่าอักขระ (อักขระ ตัดหรือแยกออกเป็น อ=ขร, อ แปลว่า ไม่ ขร แปล ว่า สิ้น, แข็ง) โดยนัยนี้ คำว่า อักขระ ท่านจึงแปลไว้ ๒ อย่าง คือ ไม่รู้จักสิ้น อย่าง ๑ ไม่เป็นของแข็ง อย่าง ๑. ที่แปลงว่า ไม่รู้จัก…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์เน้นไปที่สมัญญาภิธานและความสำคัญของอักขระในการสื่อความหมายอย่างถูกต้อง โดยอธิบายถึงบทบาทของสระและพยัญชนะ และอธิบายความสำคัญของการใช้คำที่ถูกต้องในการสื่อสารเพื่อหลีกเลี่ยงค

…ิ - หน้าที่ 5 พยัญชนะ อักขระที่เหลือจากสระนั้น ๓๓ ตัว มี ก เป็นต้น มีนิคคหิตเป็น ที่สุด ชื่อพยัญชนะ คำว่า พยัญชนะ แปลว่าทำเนื้อความให้ปรากฏ และเป็นนิสิต คือต้องอาศัยสระ จึงจะออกเสียงได้ โดยนัยนี้ สระ กับ พ…

บทความนี้อธิบายความหมายและความสำคัญของพยัญชนะและสระในภาษาบาลี โดยชี้ให้เห็นว่าพยัญชนะต้องอาศัยสระในการออกเสียง และไม่สามารถมีเสียงได้เพียงลำพัง การทำให้เสียงของพยัญชนะปรากฏชัดเจนจึงต้องพึ่งพาเสียงสระ

…อ อิ อุ ตัวใดตัวหนึ่งเสมอ จะอยู่หลัง สระอื่นจากสระ ๓ ตัวนี้ไม่ได้ แต่ตามอักษรไทยเขียนไว้ข้างบน เช่น คำว่า ติ ก็พึงเข้าใจเถิดว่า มีสระ อะ อยู่ด้วย แต่อักษรไทยท่านไม่ เขียนสระ อะ ไว้ให้ปรากฏ คงเขียนแต่พยัญชน…

เนื้อหาดังกล่าวแสดงวิธีการเขียนสระในบาลีตามแบบภาษามคธ และความสำคัญของฐานและกรณ์ในการศึกษาภาษา โดยให้ความสำคัญว่าสระต่างๆ ต้องวางเรียงหลังพยัญชนะอย่างถูกต้อง รวมทั้งพื้นฐานการเกิดของอักขระในแต่ละฐานที่

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 8 อ อา, ก ข ค ฆ ง ห 4 ตัวนี้ เกิดในคอ เรียก กัณฐชา อิ อี จ ฉ ช ฌ ญ ย 4 ญ, ข 4 ตัวนี้ เกิดที่เพดาน ฏ ฐ ฑ ฒ ณ, ร พ ) ,ลส) ต ถ ท ธ น ล ส ) ตัวนี้

…ถึงการสร้างคำที่ประกอบด้วยพยัญชนะต่าง ๆ ด้วยความลึกซึ้ง พร้อมตัวอย่างการใช้ที่ชัดเจนในภาษาบาลี เช่น คำว่า ปญฺโห และ อุณโหทก์ เป็นต้น

…าส แม้สังฆารามทั้งหมดก็เรียกว่า อาวาส” อาวาสนี้นั้นหาเป็นปลิโพธต่อภิกษุทั้งปวงไปไม่ ก็แต่ภิกษุใด ๑. คำว่าอาวาส ต้องแปลว่า "ที่อยู่" ไม่แปลว่า "วัด" คำว่า โอวรกะที่แปลว่า ห้องเล็กๆ นั้น น่าจะหมายเอากุฏิเล็ก…

…คัญของอาวาสถูกอธิบายว่าเป็นที่อยู่ที่ภิกษุต้องกำจัดความกังวลทั้งปวง เพื่อเจริญสมาธิให้มีประสิทธิภาพ คำว่าอาวาสหมายถึงสถานที่ที่กินนอน ไม่เป็นสัญลักษณ์ของวัด และมีอิทธิพลต่อการทำสมาธิ

…สมควรแก่พระเถระ ท่านแล้ว " คันถะ ย่อมไม่เป็นปลิโพธแก่ภิกษุทั้งหลายผู้มีคุณธรรมเช่นนี้ [อิทธิปลิโพธ] คำว่า อิทธิ หมายเอาฤทธิ์อันมีในปุถุชน อันฤทธิ์ที่มีในปุถุชน นั้น เป็นสิ่งที่รักษายาก ดุจเด็กอ่อนที่ยังนอน…

บทความนี้สำรวจการเข้าใจพระอรหัตมรรคและบทบาทของพระอาจารย์ในการให้กรรมฐานแก่ศิษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงธรรมะที่สำคัญในกองรวมกันของคุณธรรม และการอธิบายเรื่องอิทธิปลิโพธ ในการบรรลุสมาธิและวิปัสสนาได้อย่างชัดเจ

…ผู้นี้ชื่อว่า กัมมฐานทายกะ ) ผู้ให้กรรมฐาน พระโยคาวจร จึงเข้าไปหาท่านผู้ให้กรรมฐานนั้น [กัลยาณมิตร] คำว่า ผู้เป็นกัลยาณมิตร คือผู้เป็นมิตรที่ดี ผู้ตั้ง (ตน) อยู่ใน ฝ่ายเจริญ แสวงหาประโยชน์เกื้อกูล (ผู้อื่น…

ในบทความนี้ พบกับคำอธิบายเกี่ยวกับกัลยาณมิตร ผู้ที่เป็นมิตรที่ดีและมีคุณสมบัติในการช่วยเหลือผู้อื่น โดยอิงตามพระพุทธพจน์ กัลยาณมิตรเป็นผู้ที่มีคุณธรรม และเมื่อมีกรรมฐานในสำนักที่ถูกต้อง ตามแนวทางของพร

…น [จริยา และ จริต ๖] บัดนี้ พึงทราบความพิสดาร ในข้อว่า " กรรมฐานอันอนุกูลแก่ จริยาของตน " นั้นต่อไป คำว่า จริยา ได้แก่จริยา ๖ คือ ราคจริยา โทสจริยา โมหจริยา สัทธาจริยา พุทธิจริยา วิตกจริยา แต่อาจารย์ลางพวก…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ความสำคัญของการเข้าไปหากัลยาณมิตรเมื่อกายใจมีความพร้อม ในบทนี้จะพูดถึงจริยา ๖ และการแบ่งกลุ่มของจริยา ๑๔ ดังที่ได้กล่าวไว้ การที่ราคะ

…ากับวัตถุ ๓ ข้างหลัง มีสัทธาเป็นต้นอีกก็ได้ เพราะฉะนั้น พึงทราบว่า ๓ โดยสังเขป จริยาก็มี ๖ เท่านั้น คำว่า จริยา ปกติ อุสฺสนุนตา (ความหนา) (๓ ความก็อันเดียวกัน นี้ ) โดย เนื่องด้วยจริยา ๖ นั้น บุคคลที่มี ๖ …

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพื่อให้เข้าใจความเป็นเอกภาพขอ