ชื่อ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 109 / 279

…สีลาตีน คุณาน อุปนิสสยภูโต โคจิโร อุปนิสสยโคจโร "โคจรอันเป็นที่เข้าอาศัยแห่งคุณทั้งหลายมีศีลเป็นต้น ชื่อว่าอุปนิสัยโคจร" แก้อย่างนั้นไม่ สมกับบาลี ในนั้นท่านแสดงว่า โคจร (คือกัลยาณมิตร) เป็นที่อาศัยของบุค…

ในวิสุทธิมรรคภาคแรกนี้ กล่าวถึงการศึกษาและปฏิบัติธรรมที่สำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและศรัทธา โดยเฉพาะการข้ามความสงสัยและทำจิตใจให้ผ่องใส ทั้งยังพูดถึงอารักขโคจรที่มีหลักการในการปฏิบัติที่มุ่งเน้นการระมัดระว

…าโต จิตฺตสฺส อุปนิพนธนฏฐานภูโต โคจโร อุปนิพนธโคจโร "โคจรอันเป็นที่เข้าไปผูกจิตไว้ กล่าวคือกัมมัฏฐาน ชื่อว่าอุปนิพันธโคจร" โคจร ๓ ตามนัยนี้ เป็นคน ๑ คืออุปนิสสยโคจร ได้แก่กัยาณมิตร เป็นธรรม ๒ คือ อารักขโคจ…

บทความนี้กล่าวถึงอาจาระและโคจรในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการเข้าถึงและการประกอบพร้อมด้วยอาจาระและโคจร บทนี้อธิบายถึงแนวทางการปฏิบัติและความสำคัญของศีลในสิกขาบท รวมทั้งการรักษาฝ่ายปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการ

…นใด เมื่อความ ทุศีลเป็นต้นเกิดขึ้นในชวนจิต ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ครั้นความไม่สำรวม นั้นมีอยู่ แม้ทวารก็ชื่อว่าเป็นอันไม่ได้คุ้มครอง ถึงภวังคจิต ถึงวิถีจิต มีอาวัชชนะเป็นต้น ก็ชื่อว่าไม่ได้คุ้มครอง แต่เมื่อสั…

ในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการสำรวมใจในชวนจิต โดยยกตัวอย่างการปิดประตูพระนครเพื่อป้องกันโจร ซึ่งเปรียบได้กับการคุ้มครองจิตใจจากสิ่งไม่ดี และเมื่อมีการสำรวมก็จะสามารถป้องกันไม่ให้สิ่งชั่

…ในกุหนานิเทศก่อน ข้อว่าเห็นแก่ลาภ สักการะและความสรรเสริญ ความว่า มุ่ง คือปรารถนาลาภด้วย สักการะด้วย ชื่อเสียงด้วย บทว่า มีความปรารถนาลามก คือมีความ ต้องการจะแสดงคุณอันไม่มี (ในตน) เพราะเหตุที่กุหนวัตถุ ๓ …

เนื้อหาในบทความนี้เน้นการอรรถาธิบายในกุหนานิเทศซึ่งอธิบายเกี่ยวกับการแสดงความต้องการทางลาภ การสักการะและความสรรเสริญที่ปรากฏในพระบาลี โดยมีการชี้ให้เห็นถึงกลยุทธ์ในการปฏิเสธวัตถุประสงค์หรือปัจจัยที่มา

…ฉะนี้แล การพูดเฉียดอย่างนี้ พึงทราบว่า สามนต ชปปา (พูดเลียบเคียง) พูดล้อมไปล้อมมาเอาจนได้ปัจจัยนั้น ชื่อว่า "ปริกถา" (พูดหว่านล้อม) [ นิปเปสิกตานิเทศ ] พึงทราบอรรถาธิบายในนิปเปสิกตานิเทศต่อไป บทว่า อก โกส…

ในบทนี้ภิกษุเดินทางไปขอข้าวสารจากหญิงแม่เรือน แต่หญิงแม่เรือนแสร้งบอกว่าไม่มีข้าวสาร ภิกษุจึงอธิบายถึงลางที่ตนเห็น ซึ่งแสดงถึงการที่ได้รับสิ่งแปลกปลอมและพลิกสถานการณ์ในที่สุด หญิงแม่เรือนรับรู้จึงยอมถ

…นั้น [ ลาเภน ลาภ นิชิคึสนตานิเทศ] พึงทราบอรรถาธิบายในนิเทศแห่ง ลาเภน ลาภ นิชิคึสนตา ต่อไป การแสวงหา ชื่อว่า นิชิกสนตา คำว่า อิโต ลัทธ์ คือได้ แต่เรือนนี้ บทว่า อนุตร คือที่เรือนโน้น บทว่า เอฏฐิ ได้แก่ ควา…

เนื้อหาในบทที่ได้กล่าวถึงแนวทางการแสวงหาความดีและบาปธรรมในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการอธิบายคำหลักเช่น นิชิกสนตา ที่เกี่ยวกับการแสวงหานั้น ๆ รวมถึงการปรากฏตัวอย่างของภิกษุที่มีชีวิตแห่งการแสวงหาความดี

…อยอ การขู่เข็ญ และการแสวง หาลาภด้วยลาภเหล่านี้ก็ดีอันใด การงดเว้นจากมิจฉาชีวะทุกประการ นั้นใด อันนี้ชื่อว่า อาชีวปาริสุทธิศีล ฉะนี้แล ความแห่งคำในคำว่า อาชีวปาริสุทธิศีลนั้น ดังนี้ ชนทั้งหลาย ย่อมอาศัยสิ่…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงมิจฉาชีพที่ใช้ติรัจฉานวิชาเช่น การทำนายต่าง ๆ รวมถึงการลวง การขู่เข็ญ และการแสวงหาลาภจากการกระทำผิดศีล การเว้นจากมิจฉาชีพเรียกว่า อาชีวปาริสุทธิศีล อาชีวะหมายถึงสิ่งที่

… ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 63 ซึ่งกล่าวไว้โดยนัยว่า เพื่อบำบัดความหนาว เป็นต้นนั่นเอง บัณฑิต พึงทราบว่า ชื่อว่า พิจารณาโดยแยบคาย ในที่นี้ ในบท เหล่านั้น บทว่า จีวร ได้แก่บรรดาผ้ามีอันตรวาสกเป็นต้น ผืนใด ผืนหน…

เนื้อหาได้แสดงการใช้จีวรเพื่อบำบัดความหนาวและคุณประโยชน์ในการใช้จีวรของพระโยคี เพื่อไม่ให้เกิดอาพาธและตั้งใจทำความเพียร โดยความหนาวและความร้อนเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา และต้องการคำแปลและการอธิบายที่ถูก

…นั้น หาใช่เพื่อเล่น เพื่อเมา เพื่อตกแต่งและประเทืองผิวไม่ อีกนัยหนึ่ง จึงทราบว่า คำว่า ฐิติ นี้ เป็นชื่อของชีวิตินทรีย์ เพราะเหตุนั้น ด้วยคำว่า อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย เพียง เท่านี้ จึงมีคำอธิบายว่า "…

ข้อความนี้อธิบายถึงความหมายและการประยุกต์ใช้ของคำว่า 'สังโยชน์' ในวิสุทธิมรรค โดยการแสดงถึงเหตุผลและผลกระทบของการเสพบิณฑบาตเพื่อตั้งอยู่แห่งกาย รวมทั้งการยกตัวอย่างเพื่อเปรียบเทียบการทำงานของชีวินทรีย

… ๑ - หน้าที่ 67 เพราะการเสพบิณฑบาตเป็นปัจจัย ปฏิบัติไปเพื่อข้ามภพกันดาร โดย ประกอบเนือง ๆ ในสิกขา ๓ ชื่อว่าย่อมเสพ (บิณฑบาต) เพื่อ อนุเคราะห์พรหมจรรย์ เสมือน (คู่ภริยาสามี) ผู้มีความต้องการข้าม ทางกันดาร …

เนื้อหาเกี่ยวกับการเสบบิณฑบาตซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการปฏิบัติธรรมเพื่อข้ามภพกันดาร โดยมีการเปรียบเทียบถึงการบริโภคอาหารในทางศีลธรรมว่าควรอยู่ในขอบเขตและไม่เกินจำนวนที่จำเป็น เช่นเดียวกับพราหมณ์ทั้ง 5 ที

…ปัจจัย เราเมื่อยังปัจจัยแห่งเวทนาเก่านั้นให้เสื่อมไปด้วยบริโภค อาหารที่เป็นสัปปายะและบริโภคพอประมาณ ชื่อว่าย่อมกำจัดเวทนาเก่า นั้นเสียได้ด้วย และเวทนาใดที่เรียกว่า เวทนาใหม่ เพราะอาศัยก่อ กรรม คือการบริโภ…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้พูดถึงแนวทางในการเข้าใจเวทนาเก่าและใหม่ การใช้การบริโภคอย่างถูกต้องเพื่อกำจัดเวทนาเก่า การเสริมสร้างสุขภาพด้วยการเลือกสรรอาหารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีคว

…้งที่นอนและที่นั่ง ก็ภิกษุนอน ในที่ใด ๆ จะเป็นวิหารหรือโรงเรือนต่าง ๆ มีเพิ่งเป็นต้นก็ตาม ที่นั้น ๆ ชื่อว่าเสนาสนะ ภิกษุย่อมนั่ง คือย่อมนั่งพักอยู่ในที่ใด ๆ (ดัง กล่าวแล้ว) ที่นั้น ๆ ชื่อว่าอาสนะ รวมสองคำ…

บทความนี้วิเคราะห์ความหมายและความสำคัญของคำว่า 'เสนาสนะ' ซึ่งรวมถึงที่นอนและที่นั่งของภิกษุ ในการบรรเทาอุตุปริสสยะซึ่งหมายถึงฤดูที่อาจทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกายและจิตใจ กล่าวถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบรรเท

…ัปปายะเข้าเป็นต้นก็ดี ไม่ได้ในเสนาสนะใด ภิกษุเมื่อรู้อย่างนั้นแล้วพิจารณาเสพเสนาสนะ นั้น พึงทราบว่า ชื่อว่า "พิจารณาโดยแยบคายแล้วเสพเสนาสนะ ฯลฯ เพื่อบรรเทาฤดูและอันตราย" ดังนี้ [ แก้บทคิลานปัจจยเภสัชชบริข…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - , - หน้าที่ 73 เสียชีวิตเกิดขึ้นได้ ชื่อว่า เป็นเครื่องค้ำจุนแห่งชีวิตก็ได้ เพราะเป็น เครื่องบันดาลชีวิตให้ยั่งยืน เพราะฉะนั้น คิลานปัจจัยเภ…

คิลานปัจจัยเภสัช ได้ชื่อว่าเป็นเครื่องค้ำจุนแห่งชีวิต ซึ่งช่วยให้ชีวิตยั่งยืน บทวิเคราะห์นี้ชี้ให้เห็นถึงบริการเภสัชที่ทำให้…

…ตอน ๑ - หน้าที่ 79 อนึ่ง อันภิกษุผู้บำเพ็ญอินทรียสังวร จึงเป็นเช่นพระจิตตคุตต เถระ ผู้อยู่ในถ้ำใหญ่ ชื่อกรัณฑกะ และพระมหามิตตเถระผู้อยู่ใน มหาวิหารชื่อโจรกะ. [ เรื่องพระจิตตคุตตเถระ ] ได้ยินว่า ในถ้ำใหญ่ก…

ในถ้ำใหญ่กรัณฑกะ พระจิตตคุตตเถระได้อาศัยอยู่กว่า 60 ปี โดยไม่เคยมองดูจิตรกรรมอันสวยงามด้านในถ้ำ ทั้งยังไม่เคยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอ

…ดแต่ สงฆ์หรือแต่คณะก็ดี แต่สำนักของคฤหัสถ์ผู้เลื่อมใสด้วยคุณทั้งหลาย ของเธอมีการแสดงธรรมเป็นต้นก็ดี ชื่อว่าปัจจัยที่เกิดขึ้น โดยบริสุทธิ์ ส่วนปัจจัยที่เกิดขึ้นด้วยวัตรมีการเที่ยวบิณฑบาตเป็นต้น ชื่อว่าเกิด…

บทความผู้อธิบายเกี่ยวกับอินทรียสังวรและอาชีวปาริสุทธิในวิสุทธิมรรค ซึ่งกล่าวถึงความจำเป็นในการตั้งอยู่ในอินทรียสังวรและการใช้ความเพียรในการบรรลุอาชีวปาริสุทธิ รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับปัจจัยที่เกิดขึ้

…" แล้วกล่าวตอบว่า "ไม่มีใคร ๆ ให้ทำดอก" ดังนี้ ก็หรือว่านิมิตตกรรม (การทำให้) รูปนั้น อย่าง อื่นอีก ชื่อว่านิมิต (ใบ) การที่เมื่อภิกษุถามว่า "อุบาสกอุบาสิกา ทั้งหลาย ท่านทั้งหลายอยู่เรือนอะไร" ครั้นเขาตอบ…

เนื้อหานี้มีการพูดถึงบทบาทและความสำคัญของภิกษุที่เรียกว่าอริยวสิกภิกขุ ซึ่งหมายถึงภิกษุผู้ตั้งอยู่ในอริยวงศ์ และการใช้ปัจจัยต่างๆ ในการดำเนินชีวิต เช่น จีวรและบิณฑบาต หลีกเลี่ยงการใช้คำพูดที่ไม่เหมาะส

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 84 พูดอ้อมไปรูปนั้นอย่างอื่นอีก ชื่อว่า ปริกถา (พูดหว่านล้อม), ในเภสัช อาการทั้งหมดย่อมควร แต่เภสัชที่เกิดขึ้น (ด้วย อาการมีนิมิตเป็นต้น…

บทความนี้วิเคราะห์การใช้เภสัชในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในแง่ของการปฏิบัติที่เหมาะสมและข้อบังคับของพระวินัย ในการใช้เภสัชที่เกิดจากอาการและนิมิต รวมถึงความประพฤติของผู้มีความมักน้อย โดยยกตัวอย่างเรื่องราว

…ภคอย่างเป็นเจ้าของ) ในบริโภค ๔ อย่างนั้น การบริโภคของภิกษุทุศีล ผู้นั่งบริโภค อยู่แม้ในท่ามกลางสงฆ์ ชื่อว่าไถยบริโภค การบริโภคปัจจัยอันตน มิได้พิจาณา ของภิกษุผู้มีศีล ชื่อว่าอิณบริโภค” เพราะเหตุนั้น 0. ใน…

การบริโภคของภิกษุในพระพุทธศาสนามีหลายประเภท ได้แก่ ไถยบริโภค, อิณบริโภค, ทายัชชบนิโภค, และสามีบริโภค การบริโภคแต่ละประเภทมีผลต่อศีลและความบริสุทธิ์ทางจิตใจ ข้อความอธิบายว่า ไถยบริโภคคือการบริโภคโดยไม่

…ุทธิ (หมดจดด้วยการแสวงหา) ปัจจเวกขณสุทธิ (หมดจดด้วยการพิจารณา) ในสุทธิ ๔ อย่างนั้น ปาฏิโมกขสังวรศีล ชื่อเทสนาสุทธิ เหตุ 'ว่าปาฏิโมกขสังวรศีลนั้น ท่านเรียกว่าเทสนาสุทธิ เพราะหมดจด ด้วยการแสดง อินทรียสังวรศ…

…ารแสดงออก สังวร การแสวงหา และการพิจารณา ซึ่งนำไปสู่ความบริสุทธิ์ในจิตใจและการปฏิบัติธรรมในที่ต่างๆ เชื่อมโยงถึงคุณสมบัติของบัณฑิตในพระพุทธศาสนา