หน้าหนังสือทั้งหมด

อรรถถาถาวังกว่าว่า
84
อรรถถาถาวังกว่าว่า
…ดับด้วยมือแล้ว ใส่ของที่ครอบส่างแม่นในพก เมื่อมชน เห็นอยู่นั่นแหละ ย่อมจัดแจงขายด้วยปากว่า เชิญรับ (ชื่อ) สังโฆ น่ำ ๆ จะนั่น ก็แลรับประกันแล้ว ไม่พูดว่าพออะไร ย่อมรับปัจฉิมหลาย ที่นำเข้ามาแม้ด้วยเวียน จริ…
…ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดผลในชีวิต มันแสดงถึงการไม่สามารถเติมเต็มสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยเพียงความเชื่อหรือการมีอยู่ของปัจจัยเฉพาะบางอย่าง นอกจากนี้ยังอ้างอิงถึงความสำคัญของปัจจัยในบทบาทต่าง ๆ ที่ใคร่ครว…
ความรู้เกี่ยวกับภิญฺ และประมาณในพระราชาภิญฺ
86
ความรู้เกี่ยวกับภิญฺ และประมาณในพระราชาภิญฺ
…้ว สังคนารามิรา " ถว้า ภิญฺ ทั้งหลายมายา, เธอจงถวายกระเทียมแก่มิกนิรึปละ ๒-๓ ถก. ต่อมาวันหนึ่งภิญฺ ชื่อดูนานุรา พร้อมทั้งบริวารไปสู่ไร้ ไม่รู้จักประมาณ ให้เขาเอากระเทียมไปเป็นอันมาก. ฝ่ายคนร่ายาไร้ คิดเต…
บทความนี้พูดถึงการหาอภิญฺในบริบทของพระราชาและการใช้ชีวิตร่วมกัน โดยเน้นถึงการแบ่งปันอย่างมีประมาณ ไม่ให้เกิดความโลภ และขีดเส้นแบ่งการพอใจในสิ่งที่มี ลดความเบียดเบียนและช่วยสร้างความรักในสังคม สิ่งสำคั
มังกรคลื่นและเรื่องเล่าจากพาราณสี
87
มังกรคลื่นและเรื่องเล่าจากพาราณสี
…ยทำนองนี้ พราหมณ์และอธิษฐานหลายได้เป็นผู้วรรขึ้น แล้ว ต่อมาวันหนึ่ง นางพรหมณีคำว่า "แม้ทั้งหลาย ชื่อว่าจิต ของพวกสัตว์วิรชาจาน รู้ได้ยา, บางครั้ บิดาของเจ้า ไม่พึงมา ณ ที่นี้. ควรวิน ในเวลาที่เขา…
เนื้อหาเล่าถึงความยากลำบากของผู้คนในกรุงพาราณสี ซึ่งมีกลาครามณีคนหนึ่งได้เข้าไปบอกให้คนไม่ทำการรับจ้างแต่หันไปขายของจากเงินทองที่พวกเขามี เรื่องราวนี้สัมผัสถึงความรักและความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิต เม
เรื่องเกี่ยวกับอรหันต์และความโกหก
91
เรื่องเกี่ยวกับอรหันต์และความโกหก
…หลายมากหลัง ถามว่า "ท่านผู้เป็นเจริญ ท่านมาโดย ทางไหน ?" เขาแสดงความที่ตนเป็นจุดพระเจนผ์ ด้วยคำว่า "ชื่อว่าทางมาของสมณะทั้งหลาย ไม่ควรจะถม,สมณะทั้งหลายย่อม มาสู่ที่ ๆ ตนปรารถนา ๆ นั่นแล." ครั้งนั้น อุบาสก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงเรื่องอรหันต์และตัวอย่างของบุคคลที่โกหก ซึ่งตั้งอยู่ในศาลใกล้ต้นไทร โดยมีคนทั่วไปให้ความสนใจและสอบถาม เขาแสดงตนอย่างผู้มีศักดิ์ศรี แต่กลับถูกเปิดเผยความจริงและต้องหนีไป เรื่องนี้สื่อ
อัปปิจฉาตาสุทธิในสัตวรรณะ
93
อัปปิจฉาตาสุทธิในสัตวรรณะ
…วรรณะ ในเอกนิบาตองค์ดุจตฤณายน และในอรรถ- การวินิจฉาสุทธิว่า "บุคคลผู้อื่นความปรารถนาน้อยในปัจจัย ๔" ชื่อว่า ผู้มากน้อยในปัจจัยนี้ ผู้มากน้อยในปัจจุบัน ย่อมรู้จำนองของทายก ย่อมรู้จำนงแห่งไทยธรรม ย่อมรู้กำล…
อัปปิจฉาตาสุทธิในสัตวรรณะเป็นแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการเข้าใจในปัจจัย ๔ และการบริจาคจากทายก โดยชี้ให้เห็นว่าผู้ที่มีความปรารถนาน้อยในปัจจัยนี้มีความสามารถในการรับรู้และประเมินสิ่งต่างๆ ได้อย่างชัดเจน ร
มังคลิติกษาแปล เล่ม ๔ - ประโยคที่ ๕
94
มังคลิติกษาแปล เล่ม ๔ - ประโยคที่ ๕
ประโยคที่ ๕ - มังคลิติกษาแปล เล่ม ๔ - หน้า ๙๔ ฉันในเรือนของลูกดูรคนหนึ่ง ชื่ออำพันณะ (ผู้หยาวา) ในบ้าน น้น และได้รับทิพพิหนึ่งเท่านั้น เพื่อขอการถือไป วันหนึ่ง ภิกษุ นั้น เห็นภู…
ในประโยคที่ ๕ ของมังคลิติกษาแปล เล่ม ๔ กล่าวถึงเรื่องราวในเรือนของลูกดูร คนหนึ่งที่ชื่ออำพันณะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการมอบทิพพิและการสนทนาระหว่างพระราชากับสามเณร การดำเนินเรื่องเน้นถึงความสำค…
ความมั่นน้อยและการดำรงพระศาสนา
96
ความมั่นน้อยและการดำรงพระศาสนา
…ชฌันติ- เกษะเป็นต้นแล้ว ย่อมสำคัญเพื่อจะเป็นผู้มั่นน้อย เพราะเหตุนี้ ภิกษุ ผู้มีความมั่นน้อย จึงชื่อว่า เป็นดูดวงตาของมหาชน. [๔๐] องค์ ภิกษุผู้มีความมั่นน้อย ชื่อว่า ย่อมทำพระศาสนา ให้ดำรงอยู่ได้…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของภิกษุผู้มีความมั่นน้อย ที่ช่วยทำให้พระศาสนามีความมั่นคงและยั่งยืน โดยที่ความมั่นน้อยนี้เป็นสิ่งสำคัญที่สนับสนุนให้เกิดความไม่เสื่อมสุขของพระสัทธรรม และเป็นการบูรณาการมวลชน
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า 97
97
มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๔ หน้า 97
…จะประโยชน์อะไร ด้วยการแสวงหาอาหารอื่น." พระศาสดา ตรัสว่า " ดีละ ดีละ" แล้วตรัสว่า " ภิกษุ ทั้งหลาย ชื่อว่า ความเป็นผู้มากน้อยนี้ เป็นแบบแผนประเทหมงของเรา" ๑. อง เอก. ๒๐/๒๔.
มังคลัตถทีนี้แปลในเล่มที่ ๔ หน้า ๙๗ พูดถึงพระศาสดะและความสำคัญของความเป็นผู้มากน้อยเพื่อการดำรงอยู่ของพระศาสนา โดยอ้างอิงถึงบทสมวรรคและความชื่นชมของพระศาสดะที่มีต่อภิกษุที่ปฏิบัติตนอย่างสันโดษและดีงาม
ความหมายของการสันโดษและไม่สันโดษในพระธรรม
108
ความหมายของการสันโดษและไม่สันโดษในพระธรรม
…า องค์ครณินายนี้ ท่านกล่าวไว้ว่า "ความเป็นผู้ไม่สันโดษ ในคุณธรรมทั้งหลาย เว้นแต่การบรรลู พระอรหันต์ ชื่อว่า "อนุฏฐจิต." ฎีฏกตัิปนาสก์น่านั้นว่า "สองบ่าว องค์ครณิายนี้ว่า ว่า "ความเป็นผู้ไม่สันโดษ ในคุณธ…
ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงความหมายของการเป็นผู้สันโดษและไม่สันโดษตามพระธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสสอน โดยเฉพาะในบริบทของสัตว์ธรรมและคุณธรรมต่างๆ ที่สัมพันธ์กับการบรรลุถึงพระอรหันต์ ทั้งนี้เนื้อหาที่กล่าวมีการ
มังคลดึกสิถีใน
109
มังคลดึกสิถีใน
…้ ด้วยคติว่า ด้วย เหตุเพียงเท่านี้ก็พอ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ก็พอ ความปรารถนาใน การให้เกิดยิ่ง ๆ ขึ้น ชื่อ ภูมิโยมนุษฎ. " [๒๕๔] อรรกถาคาถานิยกปกติว่า " ความไร้โดยเฉพาะ ชื่อว่า ภูมิโยมนุษฎ. บุคคลบางในโลกนี้…
บทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมซึ่งมีศีลเป็นหัวใจสำคัญ ความสันโดษและการเจริญตนในพระพุทธศาสนา เน้นการอุทิศถวายสำหรับสงฆ์และการเจริญภาวนาเพื่อบรรลุพระอรหัต และการเติบโตทางจิตใจเพื่อให้เกิดความสันโดษและการพั
พระองค์สมมาสัมพุทธเจ้าและพระอุปัชฌายะ
116
พระองค์สมมาสัมพุทธเจ้าและพระอุปัชฌายะ
พระองค์สมมาสัมพุทธเจ้า ชื่อว่า บุพพากร ในโลกกับ ทั่วโลก พระอริยสาวก ชื่อว่า ตถายัญญูฤภาพนี้ พึง ทรงตราบวันฉันดังนี้:- ลักษณะแห่…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระองค์สมมาสัมพุทธเจ้า ชื่อ บุพพากร และพระอุปัชฌายะ ที่พระเจ้าโคตรธรรมราชได้ตรัสถามเกี่ยวกับคุณลักษณะและความสำคัญของทั้งสองในแน…
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
118
บทความว่าด้วยอาจารย์ ๔ จำพวก
…ฤติ เช่นอิ้อี้. อาจารย์นั้น มี ๔ จำพวก. เหตุนี้ในฎีกาโลกตฺถก (ถกแสดงความกังวลด้วยญาติ) ในปราจฉฺวิเศษชื่อว่าวิสุทธิธรรม พระพุทธ- โฆษาจารย์ จึงกล่าวเนื้อความว่า " อาจารย์ ๔ จำพวก คือ ปิยพจารย์ ๑ อุปสัมปทาจา…
บทความนี้พูดถึงอาจารย์ ๔ จำพวก ตามที่พระพุทธโกศาจารย์กล่าวไว้ในฎีกาโลกตฺถก การจำแนกประเภทอาจารย์ประกอบด้วย ปิยพจารย์, อุปสัมปทาจารย์, นิสสยาจารย์ และ อุตเทสาจารย์ ที่มีบทบาทสำคัญในการเรียนการสอนรวมถึง
ประวัติศาสตร์พระสารีบุตรและพระเทวะ
140
ประวัติศาสตร์พระสารีบุตรและพระเทวะ
…หล่านั้น ทำเป็นจิรณุ่งและห่มแล้ว ไปสำนักของพระศาสดา ถวายบังคนแล้ว กราบทูลว่า "ขอแต่ พระองค์ผู้เจริญ ชื่ออาดาให้พระองค์แทนกน่า ยังมีพระโลคบาน"
ในอดีตกาลมีการสนทนาเกี่ยวกับพระสารีบุตรเถระ โดยพระศาสดาได้ตรัสถึงความสำคัญของการกล่าวคำถวาย พระเทวะมีสิกขวิหาร 500 รูป และภิกษุหนุ่มที่มีอุปการะได้ถวายผ้าสกุฎให้แก่วัด เพื่อสร้างคุณประโยชน์แก่ผู้ปฏิบั
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
142
เรื่องพรานป่าและพระโพธิสัตว์
…าไว้ ถึงกรุงเทพฯ แล้ว พบพวกชาวนา กล่าวว่า “ผู้จิรฯ ท่านได้แม้งช้างเป็นแล้ว จะพึงรับไหม?” ได้ฟังว่า “ชื่อว่างช้างเป็น มีกวามมากกว่างช้างตาย” จึงถือเอาเสบียงและเลื่อยอันคม เข้าไปหา พระโพธิสัตว์ ของท่านแล้ว.…
ในบทความนี้มีการเล่าถึงพรานป่าชาวกรุงพาราณสีที่ได้พบกับพระโพธิสัตว์ ขณะที่เขาหาเครื่องเร่งชี พบว่าตนเองต้องเผชิญกับโชคชะตา พระโพธิสัตว์ได้นำพรานป่าออกจากป่าไปยังวิถีมนุษย์ พร้อมคำเตือนถึงการไม่บอกที่อ
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
145
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
…อุทธัจจะ หรือถูกอุทธัจจะมีมามีบาติขึ้นอย่างใดอย่างหนึ่งครอบงำ การ ฟังกธรรมเพื่อบรรเทาความในกลาดนั้น ชื่อว่า การฟังธรรมโดย กถล." [วิก ๑๓] อรรถากกล่าว ในสัมมาสติว่า "ความศรัทธาเกี่ยวด้วยถาม ชื่อ ว่ากามวิกต…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับความสำคัญของการฟังธรรมเพื่อลดอุทธัจจะภายในจิต และการเสริมสร้างความศรัทธาภายในผู้ฟัง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลักษณะของความศรัทธาที่เกิดจากกามวิกตและพยาบาทกต ซึ่งมีผลต่อการฟังธรรมในระดับต
บทความเกี่ยวกับมังคลกถาและกาม
146
บทความเกี่ยวกับมังคลกถาและกาม
… เป็นดังนี้ พึงทราบ ความด้วยสามารถการประกอบ เมื่อจะถือเอาว่า วิถฺฎ* แม้ เกี่ยวด้วยวัตถุแห่งพยาบาท ก็ชื่อว่า เกี่ยวด้วยพยาบาท ดังยอ้ม ไม่ได้โโยนามแม่โดยประกัยทั้ง ๒ ที่เดียว นัยแม่ในคำว่า เกี่ยวด้วย วิญฺญา…
บทความนี้กล่าวถึงมังคลกถา และอธิบายความสำคัญของคำว่า 'กัมปปฏิปุาสสุขโต' โดยแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ วัตถุกามและกิเลสมค ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแสดงอารมณ์และการประสบกับความทุกข์ พระอรรถกถาอธิบายวิธีการที่จะเ
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
147
อรรถกถาการฟังธรรมและสังขาร
…ว่า "บทว่า ปฏิจจาหิ โป โป น ความว่า การฟังธรรมนี้ ในวันที่ ๓ คือ ในวันที่ ๑๔ ในวันที่ ๑๕ ในวันที่ ๙ ชื่อว่า การฟังธรรมโดยปกติเทียว พระเถรทั้ง ๓ การ ฟังธรรมโดยปกติซึ่งไม่ให้ขาด, ในวันที่ ๕ พระเถรทั้ง ๒ สรง…
เนื้อหาเกี่ยวกับสังขารเฉพาะทางที่ปรากฏในงานเขียนของพระอรธรรมอาจารย์ เช่น อรรถกถาการฟังธรรมและความเข้าใจในวิญญาณที่เกิดขึ้นจากสังขารในภาคปฏิบัติ โดยเน้นที่การฟังธรรมในวันที่ ๕ และการประชุมของสงฆ์ที่มีก
มังคลัตถกิจและการพิจารณาธรรม
149
มังคลัตถกิจและการพิจารณาธรรม
…ละ มิใช่เหตุ บทว่า ปรปูฏกิจ ความว่า ย่อมไตร่ตรอง คือ ย่อม พิจารณาถึงธรรมอันตนยังไม่รู้ว่า ourm6ับถามชื่อฉัน ฅฤๅภิกฺเขปนกิจสูตรนั้นว่า "บทว่า ปรปูฏกิจ ความว่า ย่อม ถามพระพุทธนึ้ที่ควรถาม โดยส่วนทั้งหลายตน.…
บทความนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับมังคลัตถกิจและความหมายของคำว่า ปรปูฏกิจ ที่เกี่ยวข้องกับการสอบถามและการพิจารณาธรรม โดยอ้างอิงถึงอรรถกถาต่างๆ ที่กล่าวถึงการถามและการพิจารณาธรรมที่บรรดาภิกษุควรทำเพื่อความ
การฟังธรรมและวันสำคัญในพระพุทธศาสนา
150
การฟังธรรมและวันสำคัญในพระพุทธศาสนา
…ถภิษฐานสูตรนั้นแหละ ท่านจึงกล่าวว่า "ราศีหนึ่ง เป็นที่เติมแห่งวัน ๑๕ คำ จำเดิมแต่นั้นนางแห่งปิก นี้ ชื่อว่า อาจุกทุทลิ. วันปัญทุดสและวันอุฏฐาน ก็เหมือนกัน. บทว่า ปญฺญูสุ คือ แห่ง สุกปิกข์และกัณฑปิกข์มี ๖ …
บทความนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการฟังธรรมภายในบริบทของวันสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งวันปัญญูจิตตา ซึ่งถูกรวมไว้ในสูตรกรรมกาถภิษฐานและการจัดการในวันต่าง ๆ ของเดือน ทั้งนี้การฟังธรรมในวันปั
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
151
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง เล่ม ๕ หน้า 151 กล่าวในนั้น ชื่อว่าเป็นมงคล เพราะเป็นเหตุบุรสุดลภูวิเศษมีประการต่าง ๆ มีนิรมลได้ และได้อานิสงส์ ๔ และบรรลุมรรคผลไปแห…
บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยังสำรวจความสำคัญของ