การฟังธรรมและอุทธัจจะ : หน้า 145/239

ประโยค มังก์คลิดที่เป็นเปล เล่ม ๔ หน้า 145 ถกว่าด้วยการฟังธรรม [๒๗๒] อรรถากว่า "ในกลาดใด จิตสหครดด้วยอุทธัจจะ หรือถูกอุทธัจจะมีมามีบาติขึ้นอย่างใดอย่างหนึ่งครอบงำ การ ฟังกธรรมเพื่อบรรเทาความในกลาดนั้น ชื่อว่า การฟังธรรมโดย กถล." [วิก ๑๓] อรรถากกล่าว ในสัมมาสติว่า "ความศรัทธาเกี่ยวด้วยถาม ชื่อ ว่ากามวิกต. ความศรัทธาเกี่ยวด้วยพยาบาท ชื่อว่า พยาบาทกต. ความศรัทธาเกี่ยวด้วยวิญญาส ชื่อว่า วิทยาสติ. บรรดาเวต ๓ นั้น วิทยา ย่อมเกิดขึ้นทั้งในสัตว์ ทั้งในสัตว์จริง อยู่ กามวิกต ย่อมเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ถึงสัตว์ หรือ สังขารอันเป็นที่รักใคร่ชอบใจ. พยาบาทวิทก ย่อมเกิดขึ้นตั้งแต่โกรธแล้วลุก จนถึงให้สัตว์หรือ สังขารอันไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่ชอบใจพินาศไป วิทยาสติ ย่อม ไม่เกิดขึ้นในสัตว์ราช. เพราะว่า สังขาร ชื่อว่า อันใคร ๆ พึงให้ถึง ทุกข์ในนี้ แต่วิทยาสตินัน ย่อมเกิดขึ้นในสัตว์ทั้งหลาย ในเวลานี้ คำว่า "ขอสัตว์เหล่านี้นุ่งกุมา หรือขาดสุขุ จงสิ้นหาย หรือ อย่าได้มีแล้ว." * พระมหาเถรอิไส ป. ศ. ๓ (บัดนี้เป็นพระเทพปัญญามุนี) วัดสัมพันธวงค์ แปล. ๑. ปรับแต่งโสดา ทุกทกาปฏิญาณ ๑๒๖. ๒. สุ วิ. ๓/๒๖๒.