ชื่อว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 167

… นั้น จำต้องประสงค์ความฉลาดของบุคคลในกิจนั้นเป็นที่ตั้ง ผลจึงสำเร็จด้วยดีความเข้าใจวิธีทำ ปฏิสันถาร ชื่อว่า ปฏิสันถารกุศลตา แลปฏิสันถารอันบุคคลทำด้วยความฉลาด สบโอกาสยามที่ปรารถนา ย่อมสามารถอำนวย ผลอันงามแก่ผ…

ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต

… ถึงอยู่ในที่ใกล้กก็ไม่มีใครเห็น เหมือนลูกศร ที่ยิงไปในราตรี พระคุณคือทรงพระ ปรีชาในพระราชปฏิสันถาร ชื่อว่า ปฏิสันถารกุศลตา ทุติยมงคลวิเสส. พระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น คือราชกรณียกิจที่ทรงจัดขึ้นด้วยพระบร…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชปฏิสันถารและพระราชจริยารัฏฐาภิบาลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มีพระปรีชาในการให้ความสุขแก่ประชาชน และพัฒนาคุณภาพชีวิตในพระราชอาณาจักร สะท้อนให้เห็นถึงความเกรีย

…ู้เป็นญาติด้วย สามารถเชิดชูให้มีเกียรติ, พระคุณข้อนี้จัดเป็นมิตร สมบัติให้เกิดสิริสวัสดิ์วิบุลผล ได้ชื่อว่า เป็นมงคลวิเสสที่แรก มัตตัญญุตานั้นได้แก่ ความเป็นผู้รู้จักประมาณ คือรู้จักความพอดี มัตตัญญุตานี้มีท…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมัตตัญญุตาในชีวิต รวมถึงการแสวงหาทรัพย์ในทางที่ถูกต้อง และการบริหารจัดการทรัพย์ให้มีความยั่งยืน โดยเน้นถึงความสามารถในการรู้จักประมาณในทุกด้านของชีวิต เช่น โภคทรัพย์และกิจ

…าเป็นพรหมของบุตรทั้งหลาย สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่พร้อมทั้ง ชื่อว่า ทศพิธราชธรรมและบารมีธรรมโดยพระราชประสงค์ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ได้ทรงปฏิบัติพระองค์อยู่ใน โ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่

…ผู้อื่น ที่ทำการลักก็ดี ด้วยล่อลวงก็ดี ด้วยชิงก็ดี ด้วยใช้อำนาจก็ดี ด้วยอาการอื่น ๆ อีกก็ดี เช่นนี้ ชื่อว่า แสวงหาไม่สมควร, บัณฑิตมีพระพุทธเจ้าเป็นอาทิ ติเตียน ว่า เป็นการงานเป็นไปกับด้วยโทษ ไม่ยังประโยชน์ให…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการมัตตัญญุตา หรือตารางรู้จักประมาณ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของโภคทรัพย์ การรู้จักประมาณใน การแสวงหา การถือครอง และการใช้จ่ายจะทำให้บุคคลสามารถอยู่ใ

…็นเจ้าของซึ่งจะต้องรับผิดชอบ ที่สุดไม่ มีอะไรก็ได้ความรำคาญใจไม่รู้จักจบ ความรักษาอันบกพร่องเช่นนี้ ชื่อว่าอนารักขา ความรักษา ไม่สมกัน มีสมบัติแล้ว แต่มีกำลังรักษาไม่พอ สมบัติย่อมร่อยหรืออันตรธานไม่คงทน มีแล…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพย์มากแต่ไม่มีความสามารถในการรักษ

…คลวิเศษที่ ๒ สืบต่อไป พาหุสัจจะนั้น กล่าวโดยศัพท์รูป คือ ความเป็นพหุสสุตบุคคลผู้มีอรรถธรรมได้สดับมา ชื่อว่า พหุสูตรในที่นี้ กลัวโดยความพาหุสัจจะนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดแตกฉานในอรรถธรรม เกิดขึ้นเพราะการศึกษาคุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

…นหมู่เดียวกัน ประพฤติตามฉันที่เป็นพวกเดียวกัน ไม่คิด เอารัดเอาเปรียบ ต่างรักษาประโยชน์ของกัน ดังนี้ ชื่อว่า ประพฤติตนสม่ำเสมอในตัวปริยาปันน ธรรม คือธรรมของชนผู้เนื่องในหมู่นั้น ๆ ธรรมดาชนผู้นับเนื่องในหมู่ เ…

บทความนี้นำเสนอคำสอนทางธรรมจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการมีความสัมพันธ์ที่เข้มแข็งในหมู่คณะ โดยเน้นการดูแลและรักษาประโยชน์ของกันและกัน ทั้งนี้ การรักษาประโยชน์ของผู้อื่นจะช่วยให้ประโยชน์ของตนมั

…็ดีนอกเหนือความเหมาะความควรก็ดี นี้เรียกว่าการณวสิโก ผู้อยู่ในอำนาจแห่ง เหตุ, กิริยาที่เป็นเช่นนั้น ชื่อว่า การณวสิกตา ยาก คุณข้อนี้ บัณฑิตในพระพุทธศาสนานิยมยกย่องว่าเป็นคุณสมบัติสำคัญของบุคคลผู้มี บุญญาภินิ…

ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้

…งมิได้ จำต้องอดอยู่เองเป็นนิตย์ กุทธ์ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต อุภินนมตฺถ์ จรติ คนผู้ไม่โกรธตอบคนผู้โกรธแล้ว ชื่อว่าย่อมชนะสงคราม ที่จะเอาชัยได้ยาก ชื่อว่า ย่อมประพฤติ ประโยชน์แก่ตนและแก่ผู้อื่น ทั้งสองฝ่าย นิจจ์ ขมต…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ

…ร็จสมพระวาจาของอมรินท ราธิราชว่า อุภินนมตฺถ์ จรติ อตฺตโน จ ปรสฺส จ คนผู้ไม่โกรธตอบ กลัวคือคนมีขันติ ชื่อว่า ย่อมประพฤติประโยชน์แก่ตนแก่ผู้อื่นทั้งสองฝ่าย เหตุดังนั้น สมเด็จพระชินสีห์จึงตรัสบรรยายไว้ ในอุปเสน…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้อ

…ี่ 118 ชิตานิ อินทริยานิ เยน โส ชิตินทริโย สมโณ อินทรีย์ ท. ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ อันสมณะใด ชนะแล้ว สมณะ นั้น ชื่อว่ามีอินทรีย์อันชนะแล้ว ๖ ๔ ๕ က กติ ปุญญ์ เยน โส กตปุญโญ ปุริโส บุญ อันบุรุษใด ๔ ๕ ๖ ๒ ๓ ๒ ทำแล้ว บุรุษ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ที่รวมถึงการใช้วจีวิภาค สมาส และตัทธิตในรูปแบบต่างๆ พร้อมกับตัวอย่างการใช้อย่างชัดเจน เพื่อความเข้าใจในการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิ

…ธิต - หน้าที่ 150 ศัพท์ที่ลง ม ปัจจัย อย่างนี้ ม ปญฺจนฺนํ ปุรโณ ปญฺจโม [ชน] เป็นที่เต็ม แห่งชน ท. ๕ ชื่อว่าที่ ๕ สตุตนน์ ปุรโณ สตฺตโม [ชน ] เป็นที่เต็ม แห่งชน ท.) ชื่อว่าที่ ๒ เป็นตัวอย่าง ක ในอิตถีลิงค์ ตั้…

เอกสารนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต โดยมีการยกตัวอย่างการใช้งานในบริบทต่างๆ รวมถึงการวิเคราะห์คำในระดับต่างๆ เช่น ม ปัจจัย, อิตถีลิงค์, และการลงปริมาณ ซึ่งช่วยให้เข้าใจถ

…ที่ 151 อาขยาต (๑๐๘) ศัพท์กล่าวกิริยา คือ ความทำ, เป็นต้นว่า ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด, ชื่อว่า อาขยาต ในอาขยาตนั้น ท่านประกอบ วิภัตติ กาล บท วจนะ บุรุษ ธาตุ วาจก ปัจจัย, เพื่อ เป็นเครื่องหมายเนื…

เนื้อหาของเอกสารในส่วนของอาขยาตและวิภัตติในภาษาบาลี โดยอธิบายเกี่ยวกับศัพท์กล่าวกิริยาและการจำแนกแต่ละวิภัตติเพื่อเป็นเครื่องหมายรู้แสดงถึงกาล บท และวจนะ. เนื้อหาแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ และอธิบายถึงวิภั

…าววาจก] กิริยาศัพท์ใดกล่าวแต่สักว่า ความมี ความเป็น เท่านั้น ไม่กล่าว กัตตาและกรรม, กิริยาศัพท์นั้น ชื่อว่า ภาววาจก : มีอุทาหรณ์ว่า เตน ภูยเต อันเขา เป็นอยู่ 0 ๒ ๒ อธิบาย : เตน เป็นกัตตา โดยนัยก่อน ใน ภูยเต …

เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาในด้านบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค โดยโฟกัสที่อาขยาตและกิตก์ โดยเน้นการอธิบายการใช้คำว่า 'โอทโน ปจิยเต' ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการทำงานของพ่อครัวที่มีส่วนในการหุงข้าว โดยใช้กฎของไวยากรณ์บา

…ตุเป็น นุ. ปัจจัยนี้ลงในจตุตถีวิภัตตินาม ติ มญฺญตี - ติ มติ. (ปัญญาใด ย่อมรู้, เหตุนั้น (ปัญญานั้น] ชื่อว่าผู้รู้, มญฺญติ เอตายา - ติ วา มติ. อีกอย่างหนึ่ง [ชน] ย่อมรู้ ด้วยปัญญานั่น. เหตุนั้น (ปัญญานั่น] ชื…

บทนี้ได้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในด้านบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในช่วงของอาขยาตและกิตก์ การวิเคราะห์คำและการประยุกต์ใช้ธาตุเกี่ยวข้องกับปัญญาและการระลึกถึง อรรถประโยชน์ในการศึกษาและการทำความเข้าใจทางภาษาบาล

…๓๒), เป็นกัมมรูป กัมมสาธนะ, คจฉนฺติ เอตฺถา - ติ คติ. (ชน ท.] ย่อมไป ในภูมินั่น, เหตุนั้น [ภูมินั่น] ชื่อว่าเป็นที่ไป [แห่งชน ท.]. คม ธาตุ ในความ ไป, ในความถึง, ลบที่สุดธาตุ กาตุ เพื่อจะทำ กรุ ธาตุ คน เพื่อจะ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ ๒ ของวจีวิภาค โดยกล่าวถึงการใช้ธาตุและกัมมรูปในความหมายต่างๆ รวมถึงการอธิบายถึงเจตนาและธรรมชาติของความคิดและความรู้สึกในบริบทของภาษา พร้อมชี้แจงแนวทางการทำความเ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 22 ๑. เนื่องด้วยเป็นเจ้าของพัสดุ (ของ) เรียกชื่อว่า สามีสมพนฺโธ อุ. ภิกฺขุสฺส จีวร์. ๒. เนื่องอยู่ในหมู่ (แห่ง) เรียกชื่อว่า สมุหสมพนฺโธ Q. โคฌาน์ ยูโถ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับกฎและหลักการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจำแนกประเภทการใช้พัสดุและวากยสัมพันธ์ เช่น สมพนฺโธ, นิทฺธารณ์ และบทนามนามที่ประกอบด้วยสัตตมีวิภัตติในอรรถคัมภีร์ การใช้และการประยุกต์

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 221 ๒. เป็นที่ซึมซาบหรือปนอยู่ (ใน) เรียกชื่อว่า พยาปิกาธาโร อุ. ติเลส เตล์. มจฉา. ๓. เป็นที่อยู่อาศัย (ใน) เรียกชื่อว่า วิสยาธาโร, อุ, ชเล ๔. เป็นท…

เนื้อหานี้เสนอบทเรียนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ ที่มีการชี้ให้เห็นถึงการใช้งานต่างๆ ของคำพยาบาลและคำเชื่อมในภาษาบาลี โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายหน้าที่และคำที่เกี่ยวข้อง เช่น พยาปิกาธาโร, ว

…ด้ชื่อต่าง ๆ กันดังนี้: 0 บทกิริยาในพากยางค์ ๑. บทกิริยา ที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปัจจัย เรียก ชื่อว่า วิเสสน์ บ้าง อพฺภนฺตรกิริยา บ้าง อุ อิทานิ กริยมาโน อุโปสโก, ปุตฺโต มาตาปิตเรส สมฺมา ปฏิปชฺชนฺโต ๒.…

บทนี้ว่าด้วยบทกิริยาในบาลีซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ บทกิริยาที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปัจจัย และบทกิริยาที่ประกอบด้วย 3 ปัจจัย โดยมีชื่อเรียกต่างๆ เช่น วิเสสน์ และอพฺภนฺตรกิริยา ซึ่งใช้ใ