ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 720 / 142

…วยความซื่อตรง ไม่ล่อลวง กัน ดูก่อนคฤหบดีบุตร มิตรอมาตย์ผู้เปรียบด้วยทิศเบื้องซ้ายอันกุลบุตรบำรุงด้วยฐานะทั้ง ๕ เหล่านี้แล้ว ปญฺจติ ฐาเนหิ กุลปุตต์ อนุกมฺปนฺติ ย่อมอนุเคราะห์กุลบุตรด้วยฐานะ ๕ ประการ คือ ป…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ

…ิตตามจุจา ปัจจุปฏฐาตพพา ดูก่อนคฤหบดีบุตรมิตร อมาตย์ผู้เปรียบด้วยทิศเบื้องซ้าย อันกุลบุตรจึงบำรุงด้วยฐานะ ๕ ประการ คือ ทาเนน ด้วย การให้พัสดุสิ่งของเกื้อกูล เปยยวชเชน ด้วยกล่าวถ้อยคำที่จับใจ อตฺถจริยาย ด้…

บทความนี้ได้กล่าวถึงการแบ่งแยกลักษณะของมิตรจากคำสอนของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า โดยเน้นถึงความสำคัญของมิตรแท้ที่มอบความรัก เอื้อเฟื้อ และเกื้อกูลกันเมื่อประสบปัญหา ในขณะที่มิตรเทียมเป็นผู้ที่มีนิสัยที่ถือเอ

…คนดีมาบวชในพระธรรมวินัยนี้แล้วได้สำเร็จพระอรหัตต์ พระภิกษุทั้งหลายยังอ้างเมตตาจิตของท่านเป็นสัตยาธิษฐาน สวดปริตรเพื่อสำเร็จสวัสดิมงคลแก่ หญิงมีครรภ์ตลอดถึงชนสามัญทั่วไป และปริตรนั้นก็ได้ชื่อว่า อังคุลิมา…

เนื้อหาเกี่ยวกับกัลยาณมิตรซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการบรรลุนิพพาน และบทบาทของกัลยาณมิตรในพระธรรมวินัย โดยยกตัวอย่างเรื่องราวของพระราชกุมารที่สามารถพ้นจากอำนาจของนางยักขินีได้ และอานนท์ผู้ที่รู้ถึงความสำคั

…เป็นข้าขอบขัณฑสีมา เป็นที่ว้าเหว่พระราชหฤทัย ทั้งจะ ได้เสวยความลำบกาพระกมล เพราะไม่บริบูรณ์แห่งอุปัฏฐาน, การบำรุงบำเรอดังได้เคยมา ทั้งนี้ ก็เพื่อจะรักษาพระชนม์และบำรุงพระกำลังไว้ทรงราชภาระให้เป็นหิตานุหิ…

บทความนี้นำเสนอบทบาทของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการประกอบพระราชธรรมและการดูแลประชาชน โดยทรงมีจริยาวัตรที่สมบูรณ์ ใช้ปัญญาและวิริยภาพในการปกครองและดูแลราษฎร เพื่อเป็นหัวหน้าในการส่งเส

…ชื่อ ของประชาชนผู้อาศัยอยู่ ณ โลกนั้น เพราะเหตุนั้น ความประพฤติให้เป็นประโยชน์แก่แผ่นดินอัน เป็นถิ่นฐานและประชาราษฎร์ จัดว่าเป็นโลกัตถจริยาโดยบรรยาย คุณข้อนี้เป็นปฏิปทา เครื่องหมายของท่านผู้เป็นบุรุษรัตน…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ

มหากษัตริย์ (สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๗๒ เป็นพระเจ้าจักรพรรดิราชปกครองปฐพีมณฑลมี จะมีพระเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ประเทศราชอยู่ใต้พระบารมีก็ต้องอาศัยพระวิริยภาพ หมั่นทรงบำเพ็ญจักรพรรดิวัตรทำน

บทความนี้กล่าวถึงบทบาทและความสำคัญของมหากษัตริย์ในฐานะผู้ปกครองที่มีพระบารมีในการดูแลและพัฒนาราชอาณาจักร พระมหากษัตริย์ได้รับการยกย่องว่ามีวิริยภาพและพระ…

…ที่พึ่ง พระพุทธภาษิตนี้ แสดงปฏิบัติที่สมควรแก่สมณะผู้รับ เทศนาก็จริงอยู่ ถึงอย่างนั้น ก็แนะให้สันนิษฐานว่า อันคนจะทำเกาะ คือถิ่นฐานของตน ไม่ให้ ห้วงน้ำคืออันตรายท่วมทับได้ จะต้องคิดอาศัยตนเอง จะคิดพึ่งพิ…

บทความนี้สำรวจแนวคิดของความเพียรและการพึ่งพาตนเองในพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระพุทธภาษิตและตัวอย่างจากประวัติศาสตร์ เช่น พระเจ้าวัฏฏคามณีที่ไม่ย่อท้อในการต่อสู้อันยาวนานเพื่อฟื้นฟูพระนคร ความหมายของการพึ่ง

…น. สมเด็จพระโลกนาถเจ้าประทานพระบรมพุทโธวาทโดยนัย ให้นรชาติเอา ใจใส่ป้องกันรักษาทำนุบำรุงเกาะคือ ถิ่นฐานที่พำนักของตน อย่าปล่อยให้ห้วงน้ำ คือ อันตราย ๑ ท่วมทับได้เช่นนั้น ด้วยองคสมบัติ ๔ ประการ คือ ด้วยคว…

ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต

…นไม่อยู่เฉย ด้วยความไม่เลินเล่อ ด้วยความระวัง และด้วย ความปราบปราม. พระพุทธภาษิตนี้ ให้ได้ความสันนิษฐานลงโดย ๒ นัย คือ โดยพยัญชนะและโดยอรรถ โดยพยัญชนะนัยนั้นว่า เกาะหรือดินแดน ที่ตั้งเป็นประเทศบ้างเมืองอ…

บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้แค้นแต่กลับเลือกที่จะทำการอย่างมีสติ ภายหลังเขาได้รวมส

…ไม่ให้ท้อ ได้ชื่อในบาลีเป็นหลายประการ โดยลักษณะมีอาทิ คือ วิริย์ เพราะเป็น เหตุแกล้วกล้าของบุคคล อุฏฐาน เพราะเป็นเหตุลุกขึ้นประกอบกิจไม่นั่งนิ่ง อุสสาโห เพราะ เหตุอาจหาญและอดทน ธิติ เพราะเป็นเหตุมั่นคง อ…

…ดงให้เห็นว่าความเพียรต้องประยุกต์ใช้ในทางที่ถูกต้องจึงจะสามารถสร้างประโยชน์ได้ ไม่เพียงแต่จะเป็นพื้นฐานของการบรรลุเป้าหมาย แต่ยังสามารถช่วยให้ผู้คนประสบรุ่งเรืองในด้านต่าง ๆ ได้อย่างยั่งยืน.

…พ ไม่ปล่อยปละละไว้ให้เป็นพาล, อันบุตรนี้ กล่าวโดยอริยโวหาร จัดเป็นคหปตัคคี เพลิง นายเรือนนายบ้าน โดยฐานะที่จะต้องรับผิดชอบเพลิงโดยปกติ บุคคลรู้จักใช้ ย่อมยังประโยชน์ที่ จะพึงสำเร็จด้วยความร้อน หรือแสงสว่…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการอบรมบุตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้าที่มุ่งหวังให้นำทางให้บุตรหลานสามารถอยู่ในสังคมได้ดี โดยแบ่งออกเป็น 5 สถานที่สำคัญ เช่น ห้ามจากบาป, ให้ศึกษาศิลปะ, การมีครอบครัวที่ดีและการจัดสร

…ในชั้นเดิม ได้แก่ผู้ที่สืบสายเป็นชั้น รองลงมาแต่ต้น แต่ในชั้นหลัง เป็นชื่อแม้แห่งชนอื่นผู้ตั้งอยู่ในฐานเป็นเช่นนั้น มีบุตรบุญธรรม เป็นที่อ้าง ในที่นี้ประสงค์เฉพาะบุตรผู้สืบสาย ที่เรียกว่า โอรสจำพวกเดียว,…

บทนี้เกิดขึ้นจากการอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผิดชอบของมารดาบิดาในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดงให้เห็นถึงการใช้ชีวิตที

…นตั้งตนได้ สามารถรักษาตนด้วยตนเอง ความเจริญสมบูรณ์เกิดมีแก่หมู่ เป็นผลแห่งการประกอบชอบนั้น พึงสันนิษฐานเห็นเช่นกาสิกรัฐในทีฆาวุชาดก ซึ่งได้ยกเป็นนิทัสสนะไว้ในหนหลัง, กาลัญญุตามี ย่อมสำหรับกับกาลิกกิจคือ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง

…มเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ทรงพระปรารภความคลาดจากประโยชน์เพราะคลาดจากเวลาทรงภาษิตคาถา (๑) ว่า อุฏฺฐานการมุติ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลย์ อุเปโต ชายผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไม่ขยันใน…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…าตย์ไปยุยงให้แตกสามัคคีจากกัน จงได้มิชย ตีได้ แคว้นวัชชีมอยู่ใต้อำนาจของพระองค์, ข้อนี้ก็ให้ลงสันนิษฐานว่า ครั้งก่อนยังไม่เป็นเวลา การจึง ไม่สำเร็จสมหมาย ครั้นภายหลังประกอบถูกคราวจึงสำเร็จได้ แม้ในคัมภีร…

เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น

…สมบูรณ์ ไม่มีทางจะต่อยุทธ์กับพระเจ้าพรหมทัตผู้มีกำลัง ใหญ่ แม้แต่เพียงศึกเดียวเท่านั้น ครั้นลงสันนิฏฐานเช่นนี้แล้วก็ทิ้งพระนครเสีย ปลอมพระองค์พา พระมเหสีประสาตไป, พระเจ้าพรหมทัตก็ได้โกศลรัฐโดยง่ายดาย ไม่…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักกาลในการปฏิบัติงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการเตรียมพร้อมและการจัดการกับสถานการณ์ในอนาคต ผ่านเรื่องเล่าของพระเจ้าอชาติศัตรูและพระเจ้าพรหมทัต ที่แสดงให้เห็น

…ริสวัสดิ์จะเกิดมีแต่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภาร เจ้า ตามกำลังแห่งประโยคสมบัติมีพระคุณพิเศษนั้นเป็นปทัฏฐาน

…ิยาวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นความสำคัญและประโยชน์ของการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะพระมหากษัตริย์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองของประเทศ สร้างความปีติยินดีให้แก่ประชาชน และเสริมสร้างสิริสวั…

…ให้เจ้าของ เสียสัทธาและ มีข้อห้ามมิให้ทำยารักษาผู้อื่นผิด ๆ พลั้ง ๆ แต่ถ้าคนเหล่านั้น มายังอาวาสโดย ฐานเป็นแขกควรได้รับการปฏิสันถาร ภิกษุจะสงเคราะห์ด้วยโภชนาหารและสิ่งต่าง ๆ ที่ควร ปรารถนาหรือเขาเจ็บไข้จ…

…ุเองก็ต้องปฏิบัติภารกิจนี้เมื่อมีอาคันตุกะมาถึง โดยส่งเสริมให้เกิดความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และบริจาคตามฐานะ

…ระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๑ และประกอบการค้าขายโดยคล่องใจ เมื่อเร็ว ๆ นี้ก็ยังได้พระราชทานที่ดินสร้างวัด โดยฐานทรง พระอนุเคราะห์ผู้ถือศาสนาต่างแต่ชั้นสัตว์เดียรฉานบางเหล่าก็ยังได้รับพระเมตตาเช่นออกประกาศ ห้ามไม่…

บทความนี้กล่าวถึงพระเมตตาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสในการสนับสนุนและช่วยเหลือราษฎร รวมถึงการสักการะและการจัดงานต่างๆ ที่มีต่อประชาชน ทรงมีความใกล้ชิดสนิทสนมกับประชาชนอย่างมากจนได้รับการ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๐ พระองค์ประทานโอวาทไว้ ให้มารดาบิดากับบุตรธิดา อาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยาญาติมิตร กับญาติมิตร เจ้ากับข้า สมณพราหมณ์กับคฤหัสถ์ รักใคร่นับถือกันตามฉันที่เกี

…ผ่เมตตาที่จะนำผลสัมฤทธิ์ที่ดีแก่ทั้งตนเองและผู้อื่น สิ่งเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างความรักใคร่ที่เป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม เช่นการดูแลกันระหว่างบิดามารดาและบุตรธิดา อาจารย์และศิษย์ รว…