ดังนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 105 / 311

…ใช้ระหว่างพากย์หรือบทว่า หรือ, ที่ใช้ข้างท้าย พากย์หรือบทว่า บ้าง, ก็ดี, ก็ตาม มีอุทาหรณ์วากยวิกัปปะดังนี้: มนสา เจ ปทุฏเจน ภาสติ วา กโรติ วา, ปทวิกัปปะ ดังนี้: ยมปท จกฺขุสมผสฺสปจฺจยา อุปชชติ เวทยิติ สุข วา…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุกกัฑฒนัตถนิบาต ซึ่งเกี่ยวข้องกับการยกความหมายจากท่อนต้นมาพูดในท่อนหลัง โดยมีตัวอย่างและวิธีการใช้งานที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังอธิบายวิกัปปัตถนิบาต ที่เป็นการแยกพากย์หรือบทในภาษาบาลีโด

…สนฺติ ตาณา, โน เหต์ ภนฺเต. มาสสุ โน, มา, พาเลหิ สงฺคณฺฉิ. อ ศัพท์ ๓. อิติศัพท์ ได้ชื่อต่างตามลักษณะ ดังนี้: ก. ถ้าอมข้อความที่เป็นพากย์ไว้เต็มที่ มีความเกี่ยวเนื่องกับ บทกิริยา เรียกชื่อว่า อากาโร, อุ, อิธ …

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี ซึ่งรวมถึงการทำความเข้าใจนิบาตประเภทต่างๆ เช่น สมวายนิบาตที่ใช้แสดงนามและกิริยา โดยเน้นการใช้ศัพท์และบริบทในการประยุกต์ ในส่วนของปฏิเสธนิบาตนั้น จะมีการจำแน

๑. ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 247 (๑๖๖) นิบาตหมวดที่ ๕ เป็นบท มีชื่อดังนี้ :- นิบาตบอกอาลปนะทั้งปวง เรียกชื่อว่า อาลปน ๒. นิบาตบอกกาลทั้งปวง เรียกชื่อว่า กาลสตฺตมี ๓. นิบาตบอ…

บทนี้กล่าวถึงนิบาตในภาษาบาลี เช่น อาลปน, กาลสตฺตมี และกิริยาวิเสสน พร้อมทั้งวิธีการศึกษาว่า บทไหนสอดคล้องกับบทไหน โดยใช้ทั้งภาษาไทยและภาษามคธ เพื่อความเข้าใจในเนื้อหาของบาลี พร้อมยกตัวอย่างจากคัมภีร์ต

…งภาษาไทย ใช้ กลับกัน เช่นคำไทยว่า สาวก ของพระพุทธเจ้า คำมคธต้องเรียง กลับกันว่า ของพระพุทธเจ้า สาวก ดังนี้ ประโยคเหล่านี้ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๑. พุทฺธสฺส สาวโก ๒. ธมฺเม ปสาโท ๓. สาวกานํ สงฺโฆ ๔. อาจริยสฺส ส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนรู้การเรียงประโยคในภาษามคธ โดยเน้นที่การเรียงคำที่แตกต่างจากภาษาไทย เช่น คำว่า 'สาวก' ของพระพุทธเจ้าที่ในมคธจะเรียงกลับกันว่า 'ของพระพุทธเจ้า สาวก' รวมถึงตัวอย่างประโยคอื่นๆ ที

…มบทใด ต้องมีลิงคะ วจนะ วิภัตติ เหมือนลิงคะ วจนะ วิภัตติ ของนามนามบทนั้น เรียงไว้หน้านาม - นามบทนั้น ดังนี้ อุจฺโจ รุกฺโข ต้นไม้สูง, อจฺเจ รุกฺเข สกุณา นกทั้งหลาย บนต้นไม้ สูง.

บทนี้เน้นการศึกษาความเชื่อในพระพุทธเจ้าและหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการอธิบายเกี่ยวกับสืบทอดความรู้ในวงการสงฆ์ และกระบวนการเรียนรู้นอกจากนี้ยังมีนามบทต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับชีวิตประจำวัน ทั้งในวัด เมือง แ

…ัตติ เหมือนลิงคะ วจนะ วิภัตติ ของนาม- นามบทนั้น เหมือนกับคุณนามที่แสดงมาแล้ว แต่เรียงไว้หลัง นามนาม ดังนี้ ปุตฺโต ชาโต บุตร ; เกิดแล้ว, ปิตา ตุฏฺโฐ บิดา ยินดีแล้ว. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๑๐๑. พ…

เนื้อหาอธิบายถึงอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับธรรมเลิศและความเลื่อมใสที่มีต่อธรรมในโลก โดยเน้นความสำคัญของบุคคลประเภทอริยะ และความสัมพันธ์กับพระราชาและธรรมชาติ เช่น รัศมีของพระอาทิตย์และพ

…วจนะ อิตถีลิงค์อย่างเดียว แม้เข้ากับศัพท์ที่เป็น พหุวจนะลิงค์อื่น ก็คงอยู่อย่างนั้น ไม่เปลี่ยนไปตาม ดังนี้ เอโก ชโน ชน ผู้เดียว, เทว ชนา ชนทั้งหลาย ๒, ปญฺจตฺตีสาย ชนานํ ลาโภ อุปฺปนฺโน ลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่ชน…

เอกศัพท์ในภาษาไทยเป็นสังขยา และพหุศัพท์ซึ่งมีทั้งเอกวจนะและพหุวจนะ ตัวอย่างการใช้แสดงถึงความแตกต่างในการจัดกลุ่มศัพท์และการใช้งานในประโยคที่แตกต่างกัน ผู้เรียนควรทำความเข้าใจกับหลักการนี้เพื่อการสื่อส

…ด ต้องมีลิงคะ และวจนะ เหมือนลิงคะและวจนะของนามนามบทนั้น ส่วนวิภัตตินั้น เหมือนกันก็ได้ ต่างกันก็ได้ ดังนี้. เอโก อุยยาเน รุกฺโข, โส วาเตน ปชฺโต, ตสฺส ปณฺณานิ ปติตานิ, ต้นไม้ ในสวน ต้นหนึ่ง, ต้นไม้นั้น อันลม…

อุภัยพากยปริวัตน์เป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญสำหรับการศึกษาเกี่ยวกับศาสนาและอักษรศาสตร์ โดยมีการกล่าวถึงพระอรหันต์และสาวกพระผู้มีพระภาค รวมถึงตัวอย่างประโยคและการแปลที่ผู้เรียนต้องทำ เช่น การอธิบายเรื่องรา

… ต้องมีลิงคะ วจนะ วิภัตติ เหมือนลิงคะ วจนะ วิภัตติ ของนามนามบทนั้น เรียงไว้ข้างหน้าแห่งนามนามบทนั้น ดังนี้ ยสฺมึ ภควา ม

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับอุภัยพากยปริวัตน์ ซึ่งครอบคลุมถึงการใช้สัพพนามและวิภัตติอย่างถูกต้อง พร้อมตัวอย่างเช่น การใช้ภิกษุในประโยคต่างๆ และการเปรียบเทียบระหว่างบุรุษต่างๆ การนำเสนอการใช้ฐานะต่างๆ ของบุ

…้มีพระภาคนั้น เป็นที่ระลึก, ถ้าไม่นิยมนามนาม เป็นแต่นิยมลิงค์เท่านั้น จะไม่ เรียงนามนามไว้ด้วยก็ได้ ดังนี้ ยสฺส ลาโภ อุปฺปนฺโน, ตสฺส อลาโภ อุปฺปนฺโน, ลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่ผู้ใด, ความไม่มีลาภ เกิดขึ้นแล้ว แก่…

บทเนื้อหานี้เกี่ยวกับการนำเสนอคำสอนและแนวคิดจากอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ ซึ่งมีการอ้างถึงเจ้าลาภและความสุขที่เกิดขึ้นแก่บุคคลต่างๆ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการเรียนรู้และการเข้าใจในพระพุทธศา

…กิริยากิตก์นั้น เช่น เสฏฐิโน ลาโภ อุปฺปนฺโน โหติ มีความเป็นอย่างเดียวกันกับ เสฏฐิโน ลาโภ อุปฺปชฺชติ ดังนี้. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๒๗๖. ราชา ชเนหิ มานิโต โหติ ๒๗๗. พุทโธ วิญญูหิ ปูชิโต โหติ ๒๓๘…

เนื้อหานี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับประโยคในอุภัยพากยปริวัตน์ โดยมีการแปลและอธิบายถึงกิริยาต่างๆ รวมทั้งการใช้ประโยคในบริบทต่างๆ เช่น กิริยาที่ไม่ใช่อัพยยะ การเชื่อมต่อคำในประโยค และตัวอย่างประโยคที่จะช่วย

…ลิงคะ วจนะ วิภัตติ เหมือน ลิงคะ วจนะ วิภัตติ ของนามนามบทนั้น แทรกเข้ามาใน ที่ไหนก็เรียงไว้ในที่นั้น ดังนี้ สุริเย อตฺถาคต, จนฺโท อุคฺคจนติ ครั้นเมื่อพระอาทิตย์ ตกแล้ว, พระจันทร์ ขึ้นไปอยู่, ทารกสุส รุทนฺตสฺ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแปลประโยคจากภาษามคธไปเป็นไทย โดยเน้นวิธีการกลับเป็นกิริยาและการใช้วิภัตติที่ถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างประโยคที่ให้ผู้เรียนแปล และอธิบายถึงวิธีการเรียงประโยคและความสัมพันธ์ระหว่า

…็นอัพยยะบ้าง ทั้งสิ้น แต่ที่ใช้กิริยากิตก์ที่เป็นอัพยยะคือกิริยาที่ลง ตฺวา ปัจจัย มากกว่าอย่าง อื่น ดังนี้: สพฺเพ สกุณา ปุพฺพณฺเห อตฺตโน กุลาวกา นิกขมิตวา สกล ทิวส์ จริตวา สายนฺเห ปฏินิวตฺตนฺติ นก ท. ทั้งปว…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้กิริยาในประโยคภาษาไทย โดยเน้นที่การใช้กิริยาหลายตัวที่เชื่อมโยงกัน พร้อมตัวอย่างที่แสดงให้เห็นการประยุกต์ใช้กิริยาในรูปแบบต่าง ๆ ผู้เรียนสามารถแปลประโยคตัวอย่างได้เพื่อฝึกฝนความ

…ิภัตติ เป็นวิเสสนะของกิริยา บทใด เรียงไว้หน้ากิริยาบทนั้น หรือหน้าบทอื่น ที่เนื่องด้วย กิริยาบทนั้น ดังนี้ : ธมฺมจารี สุข เสติ คนประพฤติธรรม นอน เป็นสุข, ทุกฺข์ เสติ ปราชิโต คมแพ้ (แต่ผู้อื่น) นอน เป็นทุกข์…

เนื้อหาในบทนี้เน้นการสอนให้เข้าใจธรรมะที่ถูกต้อง รวมถึงการประพฤติและการปฏิบัติตนตามธรรมะ พระองค์ได้สอนเกี่ยวกับกิเลสและความประมาท โดยมีตัวอย่างการใช้ภาษาในการแสดงลักษณะของกิริยาทางกายและจิต การเรียนรู

…นที่ตัว เล่าว่า คนนั้นพูดอย่างนี้ คนนี้พูดอย่างนั้น ในที่สุดข้อความ อันหนึ่งๆ ต้องลง อิติศัพท์ คั่น ดังนี้. เอกสฺมี สมเย ภควา ราชคหโต นิกขมิตวา 2 ทิสา นมสฺสนฺติ สิคาลก มาณว์ ทิสวา "กิสฺส ตว์ คหปติปุตฺต ทิสา…

เนื้อหาในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการทำความดีและการปฏิบัติธรรม การยกตัวอย่างคำสอนของพระผู้มีพระภาค รวมถึงการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเมตตาและการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคม โดยเฉพาะในการสร้างความ

…นในชั้นหลังๆ มักตัดความ ที่ซ้ำกับประโยคต้นๆ ออกเสีย คงไว้แต่คำที่ไม่ซ้ำ และคำที่ ตัดออกแล้วเสียความ ดังนี้. กุโต อาคจนสิ ? เจ้ามาแต่ไหน ? ชนปทโต ภนฺเต จากบ้านนอก พระผู้เจริญ ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็น…

บทเรียนในส่วนนี้มุ่งเน้นการสอนนักเรียนเกี่ยวกับประโยคมคธที่ตัดความที่ซ้ำกับประโยคต้น ๆ ออกเสีย สมัครสอบถามเกี่ยวกับการแปลภาษาและการศึกษาเพิ่มเติม ณ dmc.tv. หลักการในการแปลนี้ช่วยให้นักเรียนสามารถทำควา

…๖. กิริยาที่ลง ตวา ปัจจัย ใช้หมายเหตุก็ได้ แต่ต้องมุ่ง เอาตัวประธาน ต่างจากตัวประธานของกิริยาอาขยาต ดังนี้: สีห์ ทิสวา ภวํ อุปฺปชฺชติ, ความกลัวเกิดขึ้น เหตุเห็น ซึ่งราชสีห์ ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไ…

บทเรียนนี้กล่าวถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าแก่สาวกและการประดิษฐานพระศาสนาในกรุงราชคฤห์ สอนการวิเคราะห์และแปลประโยคที่ผู้เรียนควรทำความเข้าใจ รวมถึงการกล่าวถึงพระโกณฑัญญะ ซึ่งเป็นสาวกคนแรกของพระองค์ ใน

…ี่เกี่ยวด้วยกิริยาว่ามี ว่าเป็น หลายบท เรียงไว้หน้ากิริยานั้นแต่บทเดียว เหลือนั้นเรียงไว้หลังกิริยา ดังนี้: เตน โข ปน สมเยน เวสาลี สุภิกฺขา โหติ สุสสสา สุลภ- ปิณฺฑา. ก็ โดยสมัยนั้นแล เมืองไพศาลี เป็นเมืองมี…

บทความนี้สำรวจการสังคายนาในพระพุทธศาสนา รวมถึงบทสนทนาระหว่างพระเถระต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่องของผู้ที่เป็นผู้อุปการะ และความสำคัญของเมืองไพศาลี ซึ่งเป็นเมืองที่มีภิกษาดีและมีทรัพยากรข้าวกล้าอุดมสมบูรณ์ นอ

…ณนามหรือกิริยาของนาม ที่รู้กันได้โดยง่าย จะเขียน แต่คุณนามหรือกิริยาเท่านั้น จะไม่เขียนนามด้วยก็ได้ ดังนี้ ปุพเพ โข กุมาร มนุสสา ทีฑายุกา ดูก่อนกุมาร มนุษย์ ท. ในก่อนแล มีอายุยืน, อตีเต พาราณสีย์ พฺรหฺมทตฺเ…

บทเรียนนี้เน้นการแปลประโยคภาษาไทยเป็นมคธและแสดงถึงประวัติศาสตร์และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยมีตัวอย่างจากพระเถระและการบริหารราชกิจในเมืองพาราณสี รวมถึงการสนทนาระหว่างศิษย์และอาจารย์เพื่อสร้างความเข้าใจ

…อ. ๓๐. กิริยาอาขยาตในท้องนิทานใช้ ๒ วิภัตติคือ วตฺตมานา ๑ อนุชาตนี ๑ แต่ใช้อนุชาตนี มากกว่าวตฺตมานา ดังนี้ : เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฌกูฏ ปพฺพเต.

เนื้อหาเกี่ยวกับการบวชและปาฏิหาริย์ที่พระผู้มีพระภาคได้แสดงต่อผู้บวช ทั้งการเกี่ยวข้องกับพระอรหัตและเทศนาอาทิตตปริยาย รวมถึงความสำคัญของธรรมวินัยและบทบาทของบริวารในเวลานั้น. ข้อมูลนี้นำเสนอความเชื่อมโ