หน้าหนังสือทั้งหมด

ประเภทและระดับของสมาธิ
31
ประเภทและระดับของสมาธิ
…ซึ่งในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึง สัมมาสมาธิไว้หลายแห่ง โดยได้อธิบายความหมาย ตลอดจนลักษณะของสัมมาสมาธิไว้ ดังนี้ สัมมาสมาธิเป็นไฉน ? ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เข้าถึงปฐมฌาน มีวิตกวิจาร มีปีต…
บทนี้กล่าวถึงประเภทและระดับของสมาธิ โดยแบ่งออกเป็นสัมมาสมาธิและมิจฉาสมาธิ สัมมาสมาธิหมายถึงการตั้งใจและการปฏิบัติอย่างถูกต้อง ส่วนมิจฉาสมาธิเป็นการฝึกที่ไม่ก่อให้เกิดผลดี การเข้าใจความทุกข์และการค้นหา
ประเภทของสมาธิจำแนกตามการวางใจ
34
ประเภทของสมาธิจำแนกตามการวางใจ
…ามารถจำแนกได้ตามวิธีการกำหนดวางที่ตั้งของใจ หรือแบ่งตามที่ตั้งของใจในขณะที่เจริญ สมาธิ ได้ 3 ประเภท ดังนี้ คือ 1. ประเภทวางใจไว้นอกร่างกาย 2. ประเภทวางใจในตัวส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย 3. ประเภทวางใจไว้ในร่า…
บทนี้ศึกษาประเภทของสมาธิซึ่งจำแนกตามการวางใจ โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ วางใจไว้นอกร่างกาย, วางใจในส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกาย, และวางใจไว้ในร่างกายที่ศูนย์กลางกาย การส่งใจออกข้างนอกนั้นเป็นวิธีที่พ
การทำสมาธิและสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
88
การทำสมาธิและสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…่ถึงได้ สิ่งเหล่านี้จะพิสูจน์ได้ก็ต่อเมื่อได้มาลองปฏิบัติธรรมในแนวทางการ ปฏิบัติสมาธิในพระพุทธศาสนา ดังนี้ 3. มีสติสัมปชัญญะ การทำสมาธิก่อให้เกิดการมีสติสัมปชัญญะที่ดีขึ้น ซึ่งพระมหาสมชาย ฐานวุฑโฒ" ได้อธิบา…
การทำสมาธิเป็นวิธีการเพื่อพัฒนาสติสัมปชัญญะให้มั่นคง ช่วยควบคุมความคิดและอารมณ์ไม่ให้หลงระเริงในโลกแห่งอารมณ์ การฝึกสมาธิทำให้เข้าใจและเห็นคุณค่าของความคิด ส่งผลให้จิตใจกระจ่าง เป็นอิสระจากกิเลส สร้าง
การกำจัดนิวรณ์ 5 ผ่านการทำสมาธิ
18
การกำจัดนิวรณ์ 5 ผ่านการทำสมาธิ
…ญก้าวหน้าและความสงบสุขของมนุษย์มาก เพราะ เหตุนี้เอง ในพระไตรปิฎกท่านจึงเปรียบกิเลสทั้ง 5 ชนิดนี้ไว้ ดังนี้ 1. กามฉันทะ เปรียบเสมือนลูกหนี้ 2. พยาบาท เปรียบเสมือนโรค 3. ถีนมิทธะ เปรียบเสมือนการถูกจองจำในเรือ…
นิวรณ์ 5 ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ และวิจิกิจฉา ทำให้จิตใจไม่สงบและเศร้าหมอง เปรียบเสมือนกว่าทองคำที่มีมลทิน การทำสมาธิเป็นวิธีในการกำจัดนิวรณ์เหล่านี้เพื่อความก้าวหน้าและความ
ความเปรียบเทียบของกามและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
36
ความเปรียบเทียบของกามและทุกข์ในพระพุทธศาสนา
…่านผู้เจริญ บุรุษผู้นี้มีโภคสมบัติหนอ ได้ยินว่าชนทั้งหลายผู้มีโภคสมบัติ ย่อมใช้สอยโภคสมบัติอย่างนี้ ดังนี้ พวกเจ้าของ พึงพบบุรุษนั้น ณ ที่ใดๆ จึงนำเอาของตนคืนไปในที่นั้นๆ ฉันใด กามทั้งหลายก็เปรียบเหมือนของย…
เนื้อหานี้นำเสนอการเปรียบเทียบความทุกข์ของกามในพระพุทธศาสนา โดยใช้ตัวอย่างต่างๆ เช่น ร่างกระดูก เปรียบเหมือนกามที่มีทุกข์มาก เช่น การหิวโหย หรือการถูกไฟไหม้จากคบเพลิงหญ้า นอกจากนี้ยังมีเปรียบเปรยถึงกา
การพิจารณากรรมและการให้อภัยในชีวิตประจำวัน
50
การพิจารณากรรมและการให้อภัยในชีวิตประจำวัน
…เป็นแผลเป็นติดตัว ติดใจเราไป ยากที่จะลืมเลือน มีตัวอย่างเรื่องของพ่อสอนเด็กน้อยคนหนึ่งให้เป็นแง่คิด ดังนี้ บ ท ที่ 3 พ ย า บ า ท แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 41
บทความนี้กล่าวถึงการพิจารณาความเชื่อในเรื่องกรรม ว่าสัตว์โลกมีกรรมเป็นของตน ผลของกรรมส่งผลต่อความรู้สึกและชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะเมื่อเกิดความไม่พอใจหรือโกรธ การให้อภัยจึงเป็นวิธีหนึ่งในการลดความทุกข์
การนั่งสมาธิและความเครียด
90
การนั่งสมาธิและความเครียด
…ึงทำให้เกร็งและทำให้เกิดความตึงเครียดตามมา 6. ความเครียดที่เกิดจากความอยาก ความอยากสามารถแบ่งออกได้ ดังนี้ 1) ความอยากก่อนนั่ง คือ รู้ว่านั่งแล้วดี นั่งแล้วได้บุญ นั่งแล้วสวย นั่งแล้วใจจะอิ่มเอิบ ผิวพรรณผ่อ…
บทความนี้นำเสนอปัญหาความเครียดในการนั่งสมาธิซึ่งมักเกิดจากความพยายามมากเกินไป ทำให้เกิดอาการตึงเครียดในร่างกาย เช่น การบังคับใจเพื่อให้เกิดนิมิตหรือภาพที่ต้องการ พร้อมชี้แนะแนวทางการปฏิบัติอย่างมีสติ
การฟังพระสัทธรรมเพื่อเข้าถึงพระนิพพาน
55
การฟังพระสัทธรรมเพื่อเข้าถึงพระนิพพาน
…สูงสุดได้จนกระทั่งหมด กิเลส เข้าสู่พระนิพพาน ทั้งนี้มีองค์ประกอบที่ทำให้การฟังธรรมนั้นสำเร็จหรือไม่ ดังนี้ คือ 4.2.1 ผู้แสดงธรรม เป็นผู้มีความสามารถในการแสดงธรรมให้ผู้ฟังเข้าใจได้ สามารถนำใจของผู้ฟังให้รู้แ…
การฟังพระสัทธรรมเป็นธรรมที่สำคัญต่อการปฏิบัติธรรม เพื่อยกระดับจิตใจและนำไปสู่การหมดกิเลสและการเข้าถึงพระนิพพาน การมีผู้แสดงธรรมที่เหมาะสมช่วยให้การฟังธรรมประสบความสำเร็จ โดยเฉพาะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้
บทที่ 6 ประสบการณ์ภายใน
81
บทที่ 6 ประสบการณ์ภายใน
…ากฏเป็นลักษณะของสภาวะอารมณ์ หรือสภาวะธรรมในแต่ละระดับ ซึ่งสามารถแบ่ง ประสบการณ์ภายในออกเป็น 3 ระดับ ดังนี้ ระดับแรก เป็นปรากฏการณ์ของประสบการณ์ภายในก่อนที่จะเข้าถึงดวงปฐมมรรค ระดับที่สอง เป็นประสบการณ์ภายใน…
บทที่ 6 สำรวจการพบเจอประสบการณ์ที่แตกต่างในระหว่างการเดินทางและขณะทำสมาธิ ประสบการณ์เหล่านี้อาจสร้างความรู้สึกแปลกใหม่หรือแม้กระทั่งความหวาดกลัว การนั่งสมาธิช่วยพัฒนาความละเอียดของใจจนเข้าถึงพระรัตนตร
การเจริญสมาธิวิธีธรรมชาติ
23
การเจริญสมาธิวิธีธรรมชาติ
…ิดความอิ่มใจ (ปีติ) ร่างกายจึงผ่อนคลาย สงบ จิตใจสบาย (ปัสสัทธิ) มีความสุข และสมาธิก็เกิดขึ้นตามลำดับดังนี้ ปราโมทย์ ปัสสัทธิ → สุข สมาธิ สมาธิที่เกิดขึ้นแบบธรรมชาตินี้ หลายท่านคงเคยได้ประสบด้วยตนเอง ในยามที…
การเจริญสมาธิแบบธรรมชาติเป็นการเปลี่ยนแปลงจิตที่เกิดขึ้นอย่างเป็นลำดับ โดยเริ่มจากความปราโมทย์ที่เกิดจากการทำความดี ทำให้ร่างกายผ่อนคลาย สงบ และนำไปสู่อารมณ์ที่ดีขึ้นจนเกิดสมาธิขึ้นได้ง่ายๆ โดยไม่ต้อง
การละกิเลสและพระอริยบุคคลในพระพุทธศาสนา
48
การละกิเลสและพระอริยบุคคลในพระพุทธศาสนา
…ัมภนปหาน คือ การข่มไว้เหมือนในสมถะ ในอรรถกถา การละกิเลส หรือปหานนี้ ท่านแบ่งไว้เป็นลำดับขั้น 5 ขั้น ดังนี้ 1. ตทังคปหาน เป็นการละองค์นั้นๆ ด้วยวิปัสสนาญาณ เหมือนอย่างเช่นการละสักกายทิฏฐิ ด้วยการกำหนดนามรูป …
ในพระพุทธศาสนา การละกิเลสมีลำดับขั้น โดยแบ่งออกเป็นการละแบบสมุจเฉทปหาน ปฏิปัสสัทธิปหาน และนิสสรณปหาน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาตนจากปุถุชนไปสู่พระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหัน
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
95
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ื้นฐานใจของแต่ละบุคคคล 5.1.2 ประเภทของจริต จริตของมนุษย์ทั้งหลายในโลกนี้ มีความแตกต่างออกไป 6 อย่าง ดังนี้ คือ 1. ราคจริต คือ ความประพฤติจนเคยชินเป็นนิสัย อันเกิดจากราคะเป็นพื้นฐานใจ 2. โทสจริต คือ ความประพ…
บทที่ 5 ของคัมภีร์ทางศาสนาอธิบายเกี่ยวกับจริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน ซึ่งเน้นว่าการเข้าใจจริตของแต่ละบุคคลเป็นสิ่งสำคัญสำหรับอาจารย์และศิษย์ในการฝึกปฏิบัติ คำว่า 'จริต' มีความหมายที่หลากหลาย เช่น ความป
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
29
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
…ะของเรา มีรสจืดท่านชอบใจ หรือท่านรับสูปะมีรสจืด หรือท่านหยิบเอาสูปะมีรสจืดมากหรือท่านชม สูปะมีรสจืด ดังนี้ พ่อครัวนั้นย่อมได้เครื่องนุ่งห่ม ได้ค่าจ้างได้รางวัล ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะ พ่อครัวนั้นเป็นคนมีปั…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัญญาและสัมปชัญญะในหมู่ภิกษุในธรรมวินัย ซึ่งเน้นการพิจารณากายในกาย เวทนาในเวทนา และธรรมในธรรม โดยเปรียบเทียบกับพ่อครัวผู้ฉลาด รู้จักตรวจสอบรสชาติของอาหาร ส่งผลให้ภิกษุผู้ม
การระลึกถึงความตายและความหมายของกาย
82
การระลึกถึงความตายและความหมายของกาย
…ีมรณะเสมอกันอย่างนี้แล้ว ระลึกไปว่า “ความตายจะต้องมี แก่เราแน่ ดุจมีแก่สัตว์วิเศษทั้งหลายเหล่านั้น” ดังนี้ กัมมัฏฐานก็จะถึงในระดับของอุปจารสมาธิ นักปฏิบัติพึงระลึกถึงความตายโดยเปรียบเทียบ ดังที่กล่าวมานี้ 3…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการระลึกถึงความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการเปรียบเทียบกับความตายที่ไม่มีใครหนีพ้น สำรวจความตายที่แผ่ถึงแม้พระอรหันต์ และการที่ร่างกายเป็นที่อยู่อาศัยของชีวิตต่างๆ โดยเฉพาะกิมิชาติ
การศึกษาเกี่ยวกับโครงกระดูกและเอ็นในร่างกายมนุษย์
109
การศึกษาเกี่ยวกับโครงกระดูกและเอ็นในร่างกายมนุษย์
…ๆ 8. กระดูก (อฏฺฐิ) กระดูกทั้งหลาย คือ ยกเว้นกระดูกฟัน 32 ซี่เสีย ที่เหลือเป็นกระดูกประมาณ 300 ท่อน ดังนี้ คือ กระดูกมือ 64 ท่อน กระดูกเท้า 64 ท่อน กระดูกอ่อนที่ติดเนื้ออยู่ 64 ท่อน กระดูกเท้า 2 ท่อน กระดูก…
เนื้อหาพูดถึงโครงสร้างของร่างกายมนุษย์ โดยเฉพาะเอ็นและกระดูกทั้งหลาย ซึ่งรวมถึงจำนวนและประเภทของกระดูกที่มีอยู่ในร่างกาย กระดูกที่ถูกอธิบายประกอบด้วยกระดูกต่าง ๆ เช่น กระดูกนิ้วเท้า, กระดูกสะเอว, และก
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
130
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ระธรรมเทศนาของพระเดชพระคุณ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ผู้ค้นพบวิชชาธรรมกาย เรื่อง “ติลักขณาทิคาถา” ดังนี้ “เมื่อวานนี้บวชสามเณรองค์หนึ่ง พอใจหยุดถูกส่วนเข้าเท่านั้น ไปตลอดเที่ยว ทาง มรรคผล ทำใจให้หยุด เอาผ…
การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการรวมใจเป็นหนึ่งในดวงปฐมมรรค โดยมีตัวอย่างจากพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีในเรื่องติลักขณาทิคาถา นอก
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
143
การฝึกอานาปานสติเพื่อความสงบ
…หายใจเข้าออกนี้ ให้นับไปด้วย จะได้ไม่เผลอสติหรือลืมกำหนด โดยขั้นตอนการ กำหนดลมหายใจมีอยู่ 4 ขั้นตอน ดังนี้ วิธีมนสิการ 4 ขั้นตอน 1. คณนา การนับ 2. อนุพนธนา การติดตาม 3. ผุสนา การถูกต้อง 4. ฐปนา การตงจิตมน บ…
การเจริญอานาปานสติเพื่อให้จิตสงบถึงระดับอัปปนาสมาธิ จำเป็นต้องเลือกสถานที่ที่สงบและหลีกเลี่ยงเสียงรบกวน ในระหว่างการนั่งสมาธิควรตั้งกายให้ตรงและหายใจอย่างช้า ๆ ตระหนักถึงลมหายใจเข้าออก การนับลมหายใจแล
การนับในการทำความเพียร
144
การนับในการทำความเพียร
…่นนี้ จนถึง 5,5 แล้วตั้งต้นใหม่จนถึง 6,6 ย้อนนับตั้งต้นใหม่ถึง 7,7จนถึง 10,10 แล้วย้อนมาที่ 5,5ใหม่ ดังนี้ 1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7 1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 6,6 7,7…
การนับในช่วงแรกของการทำความเพียรควรเริ่มต้นที่ 5 ถึง 10 เพื่อหลีกเลี่ยงการดิ้นรนหรือการพะวงในจิตใจ การนับมี 2 ช่วงคือ ช่วงแรกให้นับช้าๆ และช่วงหลังให้นับเร็วขึ้น เช่น การนับลมหายใจเข้าออกเป็นคู่ โดยเว
คุณของพระนิพพาน
153
คุณของพระนิพพาน
…ี่สิ้นสุดแห่งโลกทั้ง 3 ในมิลินทปัญหาพระนาคเสนกล่าวถึงคุณของพระนิพพาน โดยยกเทียบกับสิ่งต่าง ๆ รอบตัว ดังนี้ ดอกปทุมมีคุณ 1 น้ำมีคุณ 2 ยาดับพิษงูมีคุณ 3 มหาสมุทรมีคุณ 4 โภชนะมีคุณ 5 อากาศมีคุณ 10 แก้วมณีมีคุณ…
พระนิพพานเป็นธรรมที่บริสุทธิ์จากกิเลสและเป็นความปรารถนาของสัปบุรุษ โดยมีคุณค่าที่เปรียบเทียบได้กับสิ่งต่าง ๆ เช่น ดอกปทุม, น้ำ, ยาดับพิษ, และมหาสมุทร ซึ่งเน้นความบริสุทธิ์และคุณค่าของพระนิพพานในการดับ
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
35
พรหมวิหาร: การเจริญเมตตาและความกรุณา
…งค์จะเจริญพรหมวิหารให้ครบ ทั้ง 4 ประการ จำเป็นต้องปฏิบัติต่อสัตว์ทั้งหลายด้วยอาการ 4 อย่าง ตามลำดับ ดังนี้ คือ 1. ด้วยการมุ่งประโยชน์เกื้อกูลให้แก่กัน เป็นอันดับแรก ด้วยว่า เมตตามีการเกื้อกูล แก่สัตว์เป็นลั…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นธรรมที่ช่วยปราบอกุศลธรรมและทำให้เกิดการเกื้อกูลแก่กัน โดยมีลำดับการปฏิบัติที่สำคัญคือการช่วยเหลือสัตว์ที่ทุกข์ทรมาน การ