หน้าหนังสือทั้งหมด

เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
46
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
…สังสารวัฏ โดยมิรู้จบสิ้น หรือที่เรียกว่า “สมุทัย” ก็คือ “อวิชชา” “อวิชชา” เป็นเหตุให้เกิดการเกิดการ ดับติดต่อกันเป็นลูกโซ่ ซึ่งเรียกว่า “ปัจจยาการ” หรือ “ปฏิจจสมุปบาท” ทรงตรัสรู้ว่าถ้าดับ อวิชชาได้อย่างเ…
…กข์ตามหลักพุทธศาสนา โดยเฉพาะคำสอนต่างๆ เกี่ยวกับ 'สมุทัย','อวิชชา', และ 'นิโรธ' นอกจากนี้ยังระบุวิธีดับทุกข์ผ่านมรรคและอริยสัจ 4 ให้แก่ผู้ปฏิบัติธรรมที่พัฒนาตนเองเพื่อไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ในสังสารวัฏ อ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
…ค์ทรงประพฤติดี ทั้งทางกาย วาจา ใจ คือกายสุจริต วาจาสุจริต ใจสุจริต ทรงประพฤติสม่ำเสมอมาเป็นอเนกชาติ ดับขันธ์จากชาติหนึ่งก็ไปสู่สุคติ ทุกชาติ ไม่ไปสู่ทุคติเลย เพราะเหตุนี้ จึงทรงพระนามว่า “สุคโต” 2. เสด็จ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตามวิชชาและจรณะอย
มรณานุสติ: การระลึกถึงความตาย
74
มรณานุสติ: การระลึกถึงความตาย
…นึ่งในอนุสติที่สำคัญประการหนึ่ง 3.1 ความเป็นมา มรณานุสติ หรือมรณัสสติ คือ การระลึกถึงความตาย ความแตกดับของสังขารร่างกาย เป็นอารมณ์ ท่านกล่าวไว้ว่า มรณานุสติ เป็นกัมมัฏฐานหนึ่งในบรรดากัมมัฏฐานที่เหมาะสม เ…
…คลมีอานิสงส์มากและนำไปสู่อมตะ มรณานุสติแบ่งออกเป็น 4 ชนิด ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค เรียนรู้เกี่ยวกับการดับทุกข์และความสำคัญของการระลึกถึงความตายในการปฏิบัติธรรมจะช่วยเสริมสร้างความเพียรในทุกด้าน.
ความตายและการพิจารณามรณานุสติ
75
ความตายและการพิจารณามรณานุสติ
…้ตาย เหล็กตาย เป็นต้น 4. ชีวิตินทรียุปัจเฉทมรณะ คือ ความตายในภพหนึ่ง ๆ ชาติหนึ่ง ๆ เมื่อชีวิตรูปนาม ดับสิ้นลงไป การเจริญมรณานุสติ ไม่สามารถทำได้กับสมุทเฉทมรณะ ขณิกมรณะ และสมมติมรณะ เพราะสมุทเฉทมรณะมีได้น…
…รณะที่เป็นจริงสำหรับทุกคน การพิจารณาความตายต้องมีกระบวนการที่ทำให้เราเข้าใจถึงธรรมชาติของชีวิตและการดับสูญ ความตายแบ่งได้สองประเภทหลักคือ กาลมรณะ และ อกาลมรณะ กาลมรณะเกี่ยวข้องกับการตายที่เกิดขึ้นตามอายุ…
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
151
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
…ูงสุดในพระพุทธศาสนา โดยระลึกถึงคุณต่าง ๆ ของพระนิพพาน เช่น นิพพานเป็นที่สิ้นไปแห่งกิเลสตัณหาทั้งปวง ดับกิเลส ดับราคะ โทสะ โมหะ ดับกองทุกข์ คือ ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความโศกเศร้าต่าง ๆ นิพพานทำลายวัฏสงสาร…
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
25
การสังเกตสรีระและการบรรลุธรรม
…อมอยู่ กล่าวคาถาว่า “สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีอันเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อม ดับไป ความสงบแห่งสังขารนั้นเป็นสุข” เจริญวิปัสสนาได้บรรลุพระอรหัต พร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ทั้งหลาย 2. พระยส…
บทนี้เผยถึงการพิจารณาซากศพโดยพระเถระและความเข้าใจในธรรมชาติของสังขาร ว่าทุกอย่างไม่เที่ยง และการบรรลุธรรมของพระยสกุลบุตรที่มีอสุภสัญญาในชาติอดีต ส่งผลให้บรรลุธรรมในปัจจุบัน เมื่อท่านได้เห็นสภาพคนรับใช
การพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร
120
การพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร
…่เกิดขึ้นแล้ว ทุกข์เหล่านั้นทั้งหมด ย่อมมีอาหารทั้ง 4 ช่วยอุดหนุน ให้เกิดเสมอ ดังนั้นถ้าอาหารทั้ง 4 ดับลงเมื่อใด ความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ไม่มี เมื่อนั้น วิสุทธิมรรค อ า ห าเรปฏิกูลสัญญา DOU 111
บทความนี้พิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร ที่บริโภคผ่านทวารช่องเดียวแต่หลั่งออกทางทวารทั้ง 9 อาหารที่เคยมีค่ากลับกลายเป็นสิ่งสกปรกเมื่อออกจากร่างกาย ทั้งนี้ยังมีการเน้นถึงการเปรอะเปื้อนที่เกิดจากอาหารในข
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
93
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
…พื่อจะหลุดพ้น... สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีอันเกิดขึ้นแลเสื่อมไปเป็นธรรมดา ครั้นเกิดขึ้นแล้วย่อม ดับไป ความที่สังขารเหล่านั้น สงบระงับไปเป็นสุข” จากพุทธพจน์นี้พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นความยาวนานของการเ…
…การหลุดพ้นจากกิเลสและการปฏิบัติในการใช้ชีวิตให้มีสติไม่ประมาท สังขารทั้งหลายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาและดับไป แม้ในภพภูมิที่เป็นสุขก็ยังไม่มั่นคง จึงต้องใส่ใจในทุกข์และภัยที่อาจเกิดขึ้นในชีวิต
การเกิดและดับของขันธ์ 5
99
การเกิดและดับของขันธ์ 5
1. มีการเกิด - ดับ อยู่ตลอดเวลา เนื่องจากรูปและนามนี้ มีการเกิดและดับอยู่ตลอดเวลา ทำให้ขันธ์ 5 มีลักษณะ เปลี่ยนแปลงไปต…
บทความนี้สำรวจการเกิดและดับของขันธ์ 5 ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาเนื่องจากเหตุปัจจัยต่างๆ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงไตรลักษณ์ที…
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
149
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
…้น เช่น ฤดูหนาว เย็น กระทบ ฤดูร้อน ร้อนกระทบ ผันแปรไปตามอุตุนิยมซึ่งไม่มีอะไรมาห้ามปรามได้ มีสภาพแตกดับอยู่เสมอ ธาตุดินกระทบแล้ว ธาตุไฟก็กระทบ แล้วก็มีธาตุลมกระทบอีก ทำให้กายวิญญาณ รู้สึกร้อน เย็น อ่อน แ…
…ิบายสภาวะต่างๆ ของธาตุ เช่น ปฐวี เตโช วาโย และความสำคัญของธัมมธาตุในการคิดและรู้ อธิบายถึงการเกิดและดับซึ่งเป็นธรรมชาติของธาตุ พร้อมทั้งการเกิดกิเลสจากการไม่เข้าใจสภาวะ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงจักขุธาตุซึ…
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
167
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
…ย เพียรพยายามปฏิบัติจนได้ทราบชัดอริยสัจ 4 11. ปติฏฺฐาปน เพียรพยายามจนสามารถยังใจให้เข้าถึงพระนิพพาน ดับกิเลส เป็นสมุจเฉทปหานจากขันธสันดาน 17. สตินทรีย์ คือ ความตามระลึก ความหวนระลึก สติ กิริยาที่ระลึก คว…
บทความนี้พูดถึงสัมมาวายาโมซึ่งประกอบด้วยความเพียร 11 ประการ และอธิบายเกี่ยวกับสตินทรีย์ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยรวมถึงการประคองจิตละกิเลสเพื่อเข้าถึงพระนิพพาน และการระลึกชอบในขณะปฏิบั
ตารางสรุปอินทรีย์
171
ตารางสรุปอินทรีย์
…้ 21. คันทรี การรู้แจ้งอริยสัจ 4 ปัญญา-โสดาปัตติผลอรหัตตมรรค นิพพาน ดอกุศลไป นายปรมัตถ์ ที่ตนรู้ ใน ดับญาณ ปัญญาเจตสิก 22. สัญญา า น การรู้แจ้งอริยสัจ 4 ปัญญา-อรหัตตผล สิ้นสุดแล้ว นิพพาน ตอกุศลทั้ง 12 ชน…
ตารางสรุปอินทรีย์ 22 ประการที่เกี่ยวกับการรับรู้และอารมณ์ของมนุษย์ เริ่มจากการเห็น (จักขุนทรีย์) และการได้ยิน (โสตินทรีย์) ไปจนถึงความสุขและความทุกข์ทั้งทางกายและใจ และการรู้แจ้งในอริยสัจ 4 อินทรีย์แต
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
186
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
บทที่ 9 อริยสัจ 4 นักศึกษาอาจจะเคยศึกษาอริยสัจ 4 ในระดับพื้นฐานมาแล้ว ซึ่งอาจจะเข้าใจว่า อริยสัจ 4 เป็นหลักธรรมที่เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ และเป็นหลักธรรมที่ส…
…วนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากทุกข์ การดับกิเลส และบรรลุถึงสภาวะพระอริยบุคคลได้อย่างแท้จริง โดยมีการยกตัวอย่างและการอธิบายที่ชัดเจน
นิโรธอริยสัจในพระพุทธศาสนา
194
นิโรธอริยสัจในพระพุทธศาสนา
…นั้น ที่นั่นก็ยังมีความทุกข์อยู่ ความทุกข์อันเกิดจากตัณหา 3 นี้ ได้มีแล้วแก่สรรพสัตว์ทั้งหลายตาม ลำาดับของภพ 9.3.3 นิโรธอริยสัจ นิโรธเรียกเต็มว่า ทุกขนิโรธ แปลว่า ความดับทุกข์ เพราะความสิ้นไปของตัณหา ดัง…
…ทำให้มนุษย์ยังคงทุกข์ แม้จะหลุดพ้นจากกามภพไปสู่รูปภพและอรูปภพก็ยังพบความทุกข์ได้อยู่ นิโรธหมายถึงการดับทุกข์ด้วยการสงบกิเลส ซึ่งมี 5 ขั้นตอน นิโรธที่กล่าวถึงในธัมมจักกัปปวัตนสูตรคือการดับโดยการปล่อยวางตั…
นิโรธและนิพพานในพระพุทธศาสนา
195
นิโรธและนิพพานในพระพุทธศาสนา
4. ปฏิปัสสัทธินิโรธ ความดับกิเลสอย่างสงบระงับไปในขณะแห่งอริยผลนั้นเอง เรียกว่า ปฏิปัสสัทธินิโรธ ไม่ต้องขวนขวายเพื่อการดับอีก เห…
นิโรธและนิพพานเป็นแนวคิดสำคัญในพระพุทธศาสนา นิโรธหมายถึงความดับกิเลสและทุกข์ โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการคือ มรรค ผล และนิพพาน หนึ่งในไวพจน์ของนิโรธคือการหยุดความกระหาย…
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
196
ความหมายของนิพพานในพุทธศาสนา
ท่านแสดงนิพพานไว้ 2 นัย คือ 1. สอุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การดับกิเลสหมดแล้ว แต่เบญจขันธ์เหลืออยู่ เช่น พระอรหันต์ที่ยังมีชีวิตอยู่ 2. อนุปาทิเสสนิพพาน หมายถึง การด…
นิพพานแบ่งออกเป็น 2 นัย คือ สอุปาทิเสสนิพพาน ที่ดับกิเลสแต่เบญจขันธ์ยังคงอยู่ เช่น พระอรหันต์ที่ยังมีชีวิต และอนุปาทิเสสนิพพาน ที่ดับทั้งกิเลสและเบญจขั…
ความหมายของตัณหาและกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท
228
ความหมายของตัณหาและกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท
…ยผล ของกรรม การเสวยผลของกรรมก่อให้เกิดกิเลส กระบวนการย่อมหมุนเวียนอยู่เช่นนี้เรื่อยไป 10.6 กระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท วงจรปฏิจจสมปบาท คือ วงจรของสังสารวัฏที่เวียนวนไม่รู้จบ การเจริญวิปัสสนาก็เพื่อ จะเร…
…เชื่อมโยงกับกรรมที่ส่งผลต่อสังขารและผลของกรรม ที่เกิดขึ้นในชีวิตของปุถุชน เราจะทำความเข้าใจกระบวนการดับวงจรปฏิจจสมุปบาท เพื่อสร้างความเข้าใจในการพ้นทุกข์ การดับอวิชชาหมายถึงการเข้าใจความจริงและความรู้แจ้…
การดับสังขารและวิญญาณ
229
การดับสังขารและวิญญาณ
2. ดับสังขารได้ วิญญาณจึงดับ ดับสังขาร หมายถึง ดับความคิดที่เป็นตัวปรุงแต่ง หมายเอาเจตนา คือ ความตั้งใจ คว…
การดับสังขารคือการดับความคิดที่ปรุงแต่งทั้งดีและชั่ว ส่วนการดับวิญญาณเกี่ยวข้องกับการดับการรับรู้จากประสาท…
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
230
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
8. ดับตัณหาได้ อุปาทานจึงดับ ดับตัณหา หมายถึง ดับความอยากต่างๆ คือ ความอยากในรูป ความอยากในเสียง ความอยากใ…
การดับตัณหาและอุปาทานถือเป็นทางในการดับเส้นทางการเกิดและการตายตามแนวคิดของพระพุทธศาสนา โดยการดับตัณหานั้นห…
หลักธรรมและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
525
หลักธรรมและการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…กไปจากกองทุกข์ ผู้คุมนรก, ผู้ลงโทษสัตว์นรก สุขไม่เจืออามิส, สุขไม่ต้องอาศัยเครื่องล่อหรือกามคุณ ความดับทุกข์ คือ ดับตัณหาได้สิ้นเชิง, ภาวะปลอดทุกข์ นิโรธสมาบัติ การเข้านิโรธ คือ ดับสัญญาความจำได้หมายรู้ …
…อหานี้กล่าวถึงแนวทางการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีความสำคัญอยู่ที่การนิโรธและการดับทุกข์ซึ่งพระพุทธเจ้าสอนให้ว่า สามารถทำได้โดยการลดละตัณหาและมุ่งมั่นต่อการปฏิบัติ โดยประกอบไปด้วยการบ…