ดู : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 160 / 329

…ง่ ๆ อยู่ (นั้น) ความรู้สึกว่าสัตว์ ว่าบุรุษ ว่าบุคคล ยังไม่หายไป ตราบเท่าที่เธอยังมิได้พิจา พิจารณาดูกายนี้นี่แหละ ที่มันอยู่เท่าไร ที่ เธอตั้งไว้เท่าไร (ก็ตาม) โดยธาตุ ทำให้ฒนวินิพโภค (แยก ก้อนออกไปเป…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธาตุในร่างกายเพื่อเข้าใจการดำรงอยู่และความไม่เที่ยงของสรรพสิ่ง โดยใช้บทสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับธาตุดิน ธาตุน้ำ และอื่น ๆ เพื่อช่วยให้บุคคลมีความเข้าใจในธรรมชาตินี้ ผลงานด

…แม้สิ่งใดสิ่งหนึ่งอื่นอีกที่มีอยู่ในตน อาศัยตนอยู่ เป็น ของเหลวอาบเอิบไป ซึ่งบุคคลยึดถือ (เป็นขอตน) ดูกรอาวุโส ทั้งหลาย นี้เรียกว่าธาตุน้ำ" และว่า "ดูกรอาวุโสทั้งหลาย ก็ธาตุไฟภายในเป็นอย่างไร ? สิ่งใดที…

บทความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับธาตุภายในตามหลักคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเน้นที่ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ที่มีอยู่ในตน และบุคคลยึดถือเป็นของตน การเข้าใจธาตุเหล่านี้สามารถช่วยให้เข้าใจธรรมชาติของร่างกาย

…าโส ได้แก่ลม ๑. มหาฎีกาอธิบายว่า อาหารย่อยแล้วเกิดเป็นรสขึ้น แล้วก็แยกไปเป็นเลือด เนื้อ มัน เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก และน้ำสุกกะ ๒. ดูเชิงอรรถ ๓ หน้า ๒๒

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับธาตุและลมในร่างกายมนุษย์ โดยอธิบายถึงฟังก์ชันและความสำคัญของลมในกระบวนการต่างๆ เช่น การไหวตัวและการกำจัดของเสียออกจากร่างกาย รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวและ

…น ที่ปรากฏเป็นของใหญ่เหมือนกัน โดย (ปรากฏแห่ง) สรีระของปลาเต่า เทวดา และทานพ เป็นต้น สม พระบาลีว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ในมหาสมุทร อัตภาพ (ลำตัวของ สัตว์) ทั้งหลาย ยาวตั้ง ๑๐๐ โยชน์ก็มี" ดังนี้เป็นอาทิ [ค…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดในสัทธรรมของวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะเรื่องอุปาทินนสันดานและการเปรียบเทียบว่าสิ่งต่าง ๆ ในจักรวาลนั้นได้แก่ธาตุที่มีการแสดงออกในลักษณะต่าง ๆ แม้จะไม่มีสีหรือรูปแบบตามที่ปรากฏ โดยแสดง

…จจัยโดยเป็น นิสสยปัจจัย อัตถิปัจจัย และอวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกันอีก ๙ (คือที่มี จิต อาหาร ฤดู เป็นสมุฏฐาน) เหมือนกัน (แต่) มิได้เป็น โดยเป็นเครื่องพะยุง มิได้เป็นโดยเป็นชนกปัจจัย นัย แม้ในมหาภู…

บทความนี้สนทนาเกี่ยวกับมหาภูตที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน และอธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๓ ว่ามีความสัมพันธ์กันอย่างไร โดยเฉพาะธาตุ ๒ ที่อาศัยธาตุ ๒ จะได้แก่ธาตุข้างหน้าและธาตุข้างหลัง ซึ่งในเรื่องนี้จะมีการนำเสน

…วยอานุภาพแห่ง ญาณที่กำหนดธาตุ ๔ ๑. เรื่องธาตุอาศัยธาตุ หรือธาตุเป็นปัจจัยของกันและกันที่กล่าวตรงนี้ ดูลำพังพยัญชนะ แล้ว ก็เข้าใจความหายของท่านได้ยากมา ต้องแปลเติมบ้างตัดบ้าง จึงพอได้ความ ดังนี้แหละ. ๒. …

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธาตุทั้ง 4 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างอุปจารสมาธิของพระโยคาวจร ในแต่ละธาตุอธิบายถึงปัจจัยที่สนับสนุนฟังก์ชันต่าง ๆ อย่างละเอียด โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างปฐ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 80 ว่า "ดูกรจุนทะ ฌานธรรม (ที่พาหิรกบรรพชิตบำเพ็ญ) เหล่านั้น หาเรียก สัลเลขะ ในอริยวินัยไม่ ฌานธรรมเหล่านั้นเร…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักที่นำไปสู่การรู้ตามความเป็นจริง พระผู้มีพระภาคเจ้าได้สอนให้ภิกษุทั้งหลายพึง

…าณัญจายตนะแต่ปีตกสิณ เข้าอากิณ ดังนี้ ชื่อว่า อังคารัมมณสังกันติกะ (เลื่อนทั้งองค์ทั้งอารมณ์) [กำหนดดูองค์] M... ส่วนการกำหนดดูแต่เพียงองค์ฌานอย่างนี้ คือ กำหนดดูปฐมฌาน ว่ามีองค์ ๕ แล้วกำหนดดูทุติยฌานว่…

…มณ์ในฌานทั้งหลาย ผ่านการเข้าไปในปฐมฌานในกสิณต่าง ๆ เช่น ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ และอื่น ๆ รวมทั้งการกำหนดดูองค์ของฌานแต่ละประเภท บทความนี้จะช่วยเผยแพร่แนวทางการฝึกปฏิบัติในทางธรรมและการเข้าใจอาการของฌานในมุม…

…ก่การทั้งสองนั้น จะมีได้ ก็เพราะความที่จิตได้อบรมดีแล้วเท่านั้นแล ดังพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส ไว้ว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นสักอย่างหนึ่ง ซึ่งได้ อบรมทำให้มากแล้ว เป็นของอ่อนควรแก่การ เหมือน…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนและการอบรมที่ดี ซึ่งทำให้จิตปราศจากอุปกิเลสและมีความไม่หวั่นไหว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อจิตได้รับการอบรมดีแล้ว จะเป็นจิตที่มีความเข้มแข็ง และสามารถทำงานได้อย่าง

…ป็นเครื่องให้บรรลุ บาทแห่งฤทธิ์ ชื่อว่าอิทธิบาท คำนี้ เป็นชื่อแห่งธรรมมีฉันทะเป็นต้น ดังพระบาลีว่า "ดูกรภิกษุทั้งหลาย หากภิกษุอาศัยฉันทะ ได้สมาธิ ได้ความที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่งไซร้ นี้เรียกว่าฉันทสมาธิ …

บทนี้ศึกษาถึงอิทธิบาทซึ่งเป็นเครื่องนำพาไปสู่การบรรลุทางจิต โดยมุ่งเน้นที่ความสำคัญของฉันทะและการฝึกสมาธิในพระธรรมคำสอน การใช้ฉันทะและสมาธิร่วมกัน สามารถยับยั้งความไม่ดีเพื่อเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบ นอกจ

…ล พอรับประทานอาหารเช้าแล้วจงออก (เดินทาง)เถิด" พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบอก (ลา) แก่ท้าวสักกะเทวราชว่า "ดูกร ๑. หมายความว่า โผล่ขึ้นมาทั้งท่าถวายบังคม และโผล่ขึ้นตรงที่ ตรงที่ใกล้พระบาท ได้ระยะ ถวายบังคมพอเ…

เนื้อหาเล่าเกี่ยวกับพระผู้มีพระภาคเจ้าและพระมหาโมคคัลลานเถระที่บังคมพระบาทของพระองค์ โดยมีการสื่อสารถึงเมืองสังกัสสะและคำบอกจากพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการมาที่เมืองในวันเพ็ญมหาปวารณาและวันอุโบสถ นอกจากนี

…แก้ว " พระวิสสุกรรมก็ทำตามเทวบัญชา วันรุ่งขึ้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับยืนที่ยอดเขาสิเนรุทอด พระเนตรดูโลกธาตุด้านตะวันออก จักรวาฬหลายแสนก็เกิดโล่งราวกะ ลายเดียวกัน และทอดพระเนตรเห็นสิ่งอันเปิดเผยทุกสิ่ง…

…ลกและให้พระวิสสุกรรมสร้างบันไดขึ้น 3 แถวด้วยทอง เงิน และแก้ว วันรุ่งขึ้นทรงประทับยืนที่ยอดเขาสิเนรุ ดูโลกธาตุและเห็นสิ่งต่างๆ ทั้งด้านตะวันออก ตะวันตก เหนือ ใต้ ทั้งเทพและมนุษย์ต่างมองเห็นกันและกันได้ใน…

…่าว (แสดง) อปัณณกสูตร โดยปาฐะว่า ตีหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อปณฺณกปฏิปท์ ปฏิปนฺโน โหติ - ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุ ผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการ ชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติอปัณณกปฏิปทา (ข้อปฏิบัติไม่ผิด…

เนื้อหานี้เน้นถึงการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้าและพระเถระธัมมทินนะในวันสำคัญ ขยายความเกี่ยวกับการทำอาวิภาวปาฏิหาริย์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับธรรม ๓ ประการที่บุคคลควรปฏิบัติ และการประเมินการเสด็จลงของพระพุทธเ

…ช่องทับหลังประตู แล้วไหม้แต่หญ้า ไม่ ไหม้ผ้าอุตตราสงค์ อีกสูตรหนึ่งว่า (พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า) "ดูกรภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล เราแต่ฤทธาภิสังขารชนิดที่ว่า (พระ) พรหม พรหมบริวาร และพรหมปาริสัชชา จักไ…

บทความนี้เน้นการวิเคราะห์ปาฏิหาริย์ที่เกิดจากพระตถาคตและท่านมหากะ โดยนำเสนอวิธีการที่ว่าปาฏิหาริย์ไม่สามารถมองเห็นได้ แต่เสียงนั้นมีให้ได้ยิน ซึ่งอิงจากมหาสูตรและพรหมนิมันตนิกสูตร กล่าวถึงการทำยมกปาฏิ

…เธอก็ไปในโพรงหรือ ช่องนั้นได้ไม่ติด ส่วนพระติปิฎกจูฬาภยเถระกล่าว(ด้าน) ในการทำปาฏิหาริย์ข้อนี้ ว่า "ดูกรอาวุโสทั้งหลาย การเข้าอากาสกสิณมีประโยชน์อะไร ผู้มี ฤทธิ์ใคร่จะนิรมิตรูปต่าง ๆ มีช้างและม้าเป็นต้น…

เนื้อหานี้วิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสกสิณในวิสุทธิมรรคและการทำปาฏิหาริย์โดยการเข้าอากาสกสิณ โดยอธิบายถึงประโยชน์และวิธีการของการใช้กำลังจิตในการทำปาฏิหาริย์ รวมถึงความเชื่อมโยงกับการสร้างรูปต่าง ๆ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 143 มนุษย์ทั้งหลายผู้ไม่มีฤทธิ์โดยปกติ ย่อมทำความผุดขึ้นและดำลงในน้ำ ได้ฉันใด ภิกษุผู้มีฤทธิ์ได้เจโตวสีนั้น ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมทำ ความผุดขึ้นและดำลงใ

ในภาคนี้ของวิสุทธิมรรค กล่าวถึงความสามารถของภิกษุผู้มีฤทธิ์ในการเปลี่ยนแปลงสภาพของน้ำและดิน ดูเหมือนมนุษย์ธรรมดาจะมีความจำกัดในการทำเช่นนี้ แต่ผู้ที่มีฤทธิ์สามารถทำให้ดินกลายเป็นน้ำและน้ำกลายเป็…

…บว่า อาศัยส่วนที่เป็นอุปาทินนกะ ยึดส่วนที่เป็นอนุปาทินนกะออกไป ในข้อนั้น พระปิฎกจูฬนาค เถระกล่าว่า "ดูกรอาวุโสทั้งหลาย ก็อุปาทินนกะจะเป็นของเล็กบ้าง ใหญ่บ้างไม่ได้หรือ เมื่อใดภิกษุ (แสดงฤทธิ์) ออกทางช่อ…

…งภิกษุที่สามารถจับต้องจันทร์และสูรย์ได้ด้วยการอธิษฐาน โดยอธิบายถึงความสามารถในการใช้กำลังจิตเพื่อดึงดูดสิ่งเหนือธรรมชาติ เช่น จันทร์และสูรย์ รวมถึงการเจาะจงกล่าวถึงความคิดเห็นของพระปิฎกจูฬนาคเถระเกี่ยวก…

ปราสาทไพชยนต์" ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 152 พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกว่า "ดูกรรัฏฐปาละ นี่ นาคราช ชื่อนันโทปนันทะ ขัดเคืองท่านทั้งหลาย พันโอบเขาสิเนรุด้วยขนด ถึง ๓ รอบแล้วบังข้…

เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการตรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่สื่อสารกับรัฏฐปาละเกี่ยวกับนาคราชนันโทปนันทะ ท่านได้อนุญาตให้พระมหาโมคคัลลานทรมานนาคราชนี้ โดยแสดงให้เห็นถึงอำนาจและพลังของพระเถระ ในการเผชิญหน้ากับน

…ุนั้น ภิกษุ (ผู้ได้ทิพพจักขุญาณแล้ว ใคร่จะทำเจโต ปริยญาณนี้ให้เกิดขึ้น) นั้น พึงเจริญอาโลกกสิณสอบสวนดูจิต (โดย) ดูสีของโลหิตที่อาศัยหทัยรูปของคนอื่นเป็นไปอยู่ด้วยทิพยจักษุ ก็โส มนัสจิตเป็นไปในกาลใด ในกา…

ในหน้าที่ 176 ของวิสุทธิมรรคพูดถึงการทำเจโตปริยญาณผ่านการสอบสวนสีของโลหิตโดยใช้ทิพพจักขุญาณ การสังเกตความเปลี่ยนแปลงของสีในโลหิตสามารถช่วยระบุอารมณ์จิตของบุคคลได้ สีดำแสดงถึงความโสมนัสและโทมนัส ขณะที่

…ด้กล่าวคำนี้ไว้ว่า "ถามว่า โยคาวจรภิกษุผู้ใคร่จะรู้จิตของผู้อื่นใน ชั้นอรูปภพ จะเห็นหทัยรูปของใคร จะดูความผันแปรแห่งอินทรีย์ของ ใคร" แก้ว่า "ไม่ (ต้อง) ดูของใคร ๆ ข้อที่อาวัชนาการถึงจิต (ของผู้อื่น) ในภ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิต ๑๖ ประเภทตามคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการอธิบายภาวะของภิกษุที่มีความสามารถในการเข้าใจจิตของผู้อื่นในระดับที่เป็นปัญจโวการและจตุโวการ รวมถึงการทำบริกรรมเริ่มต้นจากการ