หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
…น ครั้นแล้วย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลายจงดู ดัง ดังนี้' ธรรมเป็นความจริงที่มีอยู่ตามธรรมดาของมัน เราอาจจะแปลได้หลายอย่าง เช่น แปลว่า ธรรมชาติ ก…
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
การบรรลุวัตถุประสงค์ในการบวชและความสำคัญของสิกขาบท
178
การบรรลุวัตถุประสงค์ในการบวชและความสำคัญของสิกขาบท
…องค์ใดไม่ดำรงอยู่นาน ของพระองค์ใดดำรงอยู่นาน ท่านจึงเข้าไปกราบทูลถามพระผู้มี- พระภาคเจ้า ตรัสตอบว่า ดูก่อนสารีบุตร ศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามวิปัสสี พระนาม สิขี และพระนามเวสสภู ไม่ดำรงอยู่นาน ศาสน…
บทความนี้กล่าวถึงการบวชและความสำคัญของสิกขาบทที่มีบทบาทต่อการรักษาศาสนาให้อยู่ในทางที่ถูกต้องและยั่งยืน โดยเฉพาะการเปรียบเทียบศาสนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าทั้งสี่พระองค์ที่ทำให้ศาสนาอยู่ได้นานหรือหายไป เ
การติเตียนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการประพฤติพรหมจรรย์
185
การติเตียนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการประพฤติพรหมจรรย์
…้นแด่พระ ผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงรับสั่งให้ประชุมภิกษุสงฆ์ แล้วทรงสอบถามพระสุทินน์ว่า “ดูก่อนสุทินน์ ข่าวว่าเธอเสพเมถุนธรรมในภรรยาเก่าจริงหรือ” ท่านพระสุทินน์ทูลรับว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”…
เนื้อหาเกี่ยวกับการติเตียนของพระพุทธเจ้าต่อพระสุทินน์ที่ทำผิดศีลในการเสพเมถุน โดยพระพุทธเจ้าตักเตือนว่า การกระทำดังกล่าวไม่เหมาะสมสำหรับผู้บวชและมีผลต่อความเลื่อมใสของชุมชน โดยพระสุทินน์ตอบรับว่าได้ทำ
วัตถุประสงค์ของการบัญญัติสิกขาบท
186
วัตถุประสงค์ของการบัญญัติสิกขาบท
…ดษ คลุกคลี และโทษของความเกียจคร้าน แล้วตรัสถึง คุณของความเป็นคนเลี้ยงง่าย เป็นต้น พระองค์จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเราจักบัญญัติสิกขา บทแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยมีวัตถุประสงค์ 10 ประการ คือ (1) เพื่อความ…
บทความนี้ชี้แจงถึงโทษของความเป็นคนเลี้ยงยากและเกียจคร้าน รวมถึงคุณประโยชน์ของการมีความเป็นคนเลี้ยงง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์ 10 ประการ เช่น เพื่อความรับว่าดีแห่งส
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
… อุโบสถ เพราะท่านคิดว่าตนเป็นพระอรหันต์แล้วคงไม่ต้องทำ ในครั้งนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสเตือนว่า “ดูก่อนพราหมณ์ทั้งหลาย ถ้าพวกเธอไม่สักการะ ไม่เคารพ ไม่นับถือ ไม่บูชา ซึ่ง อุโบสถ เมื่อเป็นเช่นนี้ ใครเ…
ในพระไตรปิฎกมีการกล่าวถึงพระอรหันต์ที่กระทำตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีผลกระทบต่อสาวกในอนาคต เช่น การทำอุโบสถที่พระมหากัปปินะไม่ต้องการทำ นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามในการบัญญัติสิกขาบทที่อาจเกิดปัญห
เศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก
211
เศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…ุลภาคและมหภาค ต่างจากระบบเศรษฐศาสตร์ในระบบทุนนิยมที่ “มี ทุนเป็นศูนย์กลาง” มุ่งเน้นการพัฒนาทางวัตถุ ดูอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ อัตรารายได้ ต่อหัวของประชากรเป็นหลัก หลักการตั้งตัวสร้างฐานะในพระพุทธ…
บทที่ 8 ของเนื้อหาเกี่ยวกับเศรษฐศาสตร์ในพระไตรปิฎกชี้ให้เห็นถึงแนวทางเศรษฐกิจที่มุ่งเน้นบุญเป็นกลาง โดยกล่าวว่าเศรษฐกิจที่ดีจะต้องเอื้อให้เกิดการบำเพ็ญบุญและพัฒนาจิตใจควบคู่กับความเจริญทางเศรษฐกิจ ซึ่
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
260
ธรรมะเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า
…นแล้ว ย่อมบริโภค แม้พระองค์ก็จงไถและหว่าน ครั้นไถ และหว่านแล้ว จงบริโภคเถิด ภ. (พระผู้มีพระภาคเจ้า) ดูก่อนพราหมณ์ แม้เราก็ไถและหว่าน ครั้นไถและหว่านแล้ว ก็บริโภค โคดมเลย ก. กสิภารทวาชพราหมณ์) ข้าพเจ้าไม…
ในบทนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนเกี่ยวกับการทำนาและการฝึกม้า โดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ทำให้พราหมณ์และสารถีเข้าใจถึงความหมายของศรัทธาและความเพียรในชีวิต เมื่อการทำนาเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิบัติธรรมนั้นนำไ
การแสดงธรรมด้วยการย้อนถาม
277
การแสดงธรรมด้วยการย้อนถาม
…หว้ ไม่ลุกรับพวกพราหมณ์ผู้แก่ ผู้เฒ่า การที่ท่านกระทำอย่างนั้นไม่สมควรเลย พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ ในโลก ทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ใน หมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทพ และมนุษย์ เราไม่เล็…
การแสดงธรรมด้วยการย้อนถามช่วยให้ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการรับฟังมากขึ้น โดยจะต้องตรองคำถามและคิดหาคำตอบ ทำให้พวกเขาตั้งใจฟังและเข้าใจธรรมะได้ดีกว่าเมื่อไปนั่งฟังเฉยๆ มีตัวอย่างจากการสนทนาระหว่างพระผู้มีพระ
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
278
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
…ในภพใหม่ ตถาคตละได้แล้ว แต่ไม่ใช่ “ไม่ผุดเกิด” ดังที่ท่านมุ่งกล่าว จากนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ เปรียบเหมือนฟองไก่ 8 ฟอง 10 ฟอง หรือ 12 ฟอง ฟองไก่เหล่านั้นแม่ไก่กกดีแล้ว ลูกไก่ตัวใดทำล…
เนื้อหานี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระโคดมและพราหมณ์ โดยเน้นการเปรียบเทียบลูกไก่และกระเปาะฟองเพื่ออธิบายความรู้แจ้ง การเกิดใหม่ และการทำลายอวิชชา นอกจากนั้นยังพูดถึงปัญหาที่จะต้องจำแนกความหมายที่พระพุทธเจ
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
291
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
…พระดำรัสนี้ เช่น พระ สารีบุตร เป็นต้น สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกพระสารีบุตรมาแล้วตรัสว่า ดูก่อน สารีบุตร เธอเชื่อหรือว่า สัทธินทรีย์ที่บุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมหยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้เราทราบว่าไม่ควรเชื่อในธรรมต่าง ๆ โดยง่าย ต้องมีการทดลองและพิสูจน์ด้วยตนเอง หากได้รับรู้ด้วยตนเองแล้วจึงจะปักใจเชื่อในธรรมที่ไม่มีโทษ โดยอ้างอิงจากพระเกสปุตติสูตรและพระปุพพโกฏ
ความรู้ในพระไตรปิฎก
294
ความรู้ในพระไตรปิฎก
…ยถึง ปัญญาอันสำเร็จด้วยการฟัง หรือ ความรู้อันเกิดจากการฟัง แต่ในปัจจุบันยังหมายรวมไปถึง การอ่าน, การดู, การชม ฯลฯ ด้วย ในสมัยพุทธกาลยังไม่มีหนังสือให้อ่าน ยังไม่มีสื่อต่าง ๆ ให้ดู การเรียนรู้สิ่งต่างๆ จ…
บทความนี้อธิบายถึงการแสวงหาความรู้ในพระไตรปิฎกซึ่งรวมถึงสามประเภทของปัญญาคือ สุตมยปัญญา, จินตามยปัญญา และ ภาวนามยปัญญา โดยเน้นความสำคัญของการฟัง การคิดและการฝึกฝน เพื่อนำไปสู่ความรู้ที่ลึกซึ้งและมีคุณ
หลุมดำและจิตวิญญาณ: เปรียบเทียบทฤษฎีทางดาราศาสตร์กับพระไตรปิฎก
307
หลุมดำและจิตวิญญาณ: เปรียบเทียบทฤษฎีทางดาราศาสตร์กับพระไตรปิฎก
…รู้ว่าจริง ๆ แล้วจิต เคลื่อนที่เร็วกว่าแสงมากๆ อย่างที่จะเทียบกันไม่ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลายเราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่างหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงได้เร็วเหมือนจิต จิตเปลี่ยนแป…
บทความนี้สำรวจแนวความคิดเรื่องหลุมดำและเวลาที่เคลื่อนที่ช้ากว่าบริเวณภายนอก เช่น โลกมนุษย์ โดยเฉพาะในมิติทางจิตวิญญาณที่มีความเร็วกว่าแสงและการเปรียบเทียบกับคำสอนในพระไตรปิฎก นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความธ
การดูแลและรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
326
การดูแลและรักษาสุขภาพในพระไตรปิฎก
แนวคิด 1. การดูแลสุขภาพ หมายถึง การดูแลร่างกายและจิตใจให้อยู่ในภาวะปกติคือ แข็งแรง สมบูรณ์อยู่เสมอ ต่างกับการรักษาส…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดการดูแลสุขภาพในพระไตรปิฎกที่เน้นการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจ การรักษาสุขภาพในสองด้านนี้มีความสัมพันธ์และส่ง…
วิธีการขับพิษในสมัยพุทธกาล
348
วิธีการขับพิษในสมัยพุทธกาล
…งกรม” และ “เรือนไฟ” เถิด เมื่อเป็นเช่นนี้ ภิกษุทั้งหลายจักมีอาพาธ น้อย พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย “เราอนุญาตที่จงกรมและเรือนไฟ” บ ท ที่ 1 1 แ พ ท ย ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 337
…ือนไฟ ซึ่งช่วยฟื้นฟูความแข็งแรงและสุขภาพในยุคนั้น โดยทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นถึงความใส่ใจในสุขภาพและการดูแลร่างกายของพระสงฆ์ในสมัยพุทธกาล.
การนำพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
367
การนำพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
…เจ้าว่า สาวกผู้รับฟังคำ สอนของพระองค์อยู่ ย่อมสำเร็จนิพพานทุกรูปหรือไม่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ดูก่อน พราหมณ์ สาวกของเราอันเราสั่งสอนอยู่ บางพวกก็สำเร็จนิพพาน แต่บางพวกก็ไม่สำเร็จ” เหตุ ที่บางพวกไม…
เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการศึกษาและการปฏิบัติพุทธธรรม โดยเสนอแนะให้ผู้อ่านนำคำสอนจากพระไตรปิฎกมาปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและพ้นจากทุกข์สู่การบรรลุนิพพาน เน้นว่าความรู้นั้นไม่มีค
จุดมุ่งหมายของการศึกษาเรื่องธาตุ
42
จุดมุ่งหมายของการศึกษาเรื่องธาตุ
…งจากโลกนี้ไปโดยที่ไม่มีใครนำสิ่งใดติดตัวไปได้ เมื่อทุกคนทราบอย่างนี้ ก็จะไม่เกิดการ เอารัดเอาเปรียบ ดูถูกเหยียดหยาม แก่งแย่งแข่งขันและทำร้ายกันและกัน แต่จะมีน้ำใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน เข้าอกเข้าใจกัน เพ…
การศึกษาเรื่องธาตุทำให้เราเข้าใจว่าทุกสิ่งในโลกเกิดขึ้นจากการรวมตัวของธาตุที่มีสัดส่วนต่างกัน และไม่มีอะไรที่มั่นคงในโลกนี้ เราควรปล่อยวางและเข้าใจความจริงเกี่ยวกับทุกข์เพื่อลดความขัดแย้งในสังคม เมื่อ
ธาตุเปลี่ยนแปลงได้
44
ธาตุเปลี่ยนแปลงได้
…่างเพียงพอ ไม่มีอาการป่วยไข้ มีสมองที่ปลอดโปร่ง อารมณ์ก็แสนจะเบิกบาน เราจะสังเกตได้ทันทีว่า จะทำอะไรดูเหมือนง่ายดาย สะดวกราบรื่นสำเร็จได้อย่างดี ยิ่งไปกว่านั้น ถ้าธาตุในตัวเราบริสุทธิ์มากขึ้นไป คุณสมบัต…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความแตกต่างของธาตุในธรรมชาติและวิธีที่มันสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามความบริสุทธิ์ในจิตใจ เช่น การมีความโลภ ความโกรธ และความหลงที่ส่งผลต่อสติปัญญาและความสามารถของบุคคล กล่าวถึงการพัฒนาธาต
การคบค้าสมาคมตามธาตุของมนุษย์
46
การคบค้าสมาคมตามธาตุของมนุษย์
…ยาศัย หรือใจตรงกัน เป็นต้น ซึ่งเกี่ยวกับเรื่องนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเราได้ทรงแสดงไว้ตอนหนึ่งว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย ย่อมคบค้าสมาคมกันโดยธาตุทีเดียว คือพวกมิจฉาทิฏฐิ ย่อมคบค้ากัน ย่อมสม…
บทพูดของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงถึงความจริงในสังคมที่มนุษย์คบค้าสมาคมตามธาตุที่ใกล้เคียงกัน สัตว์และคนมักจะเข้าหากลุ่มที่มีความเชื่อมโยงทางธาตุ เช่น ข้าราชการอยู่ในกลุ่มข้าราชการ หรือติดยาเสพติดอยู่ในก
ธาตุทั้งหลายเป็นไตรลักษณ์
47
ธาตุทั้งหลายเป็นไตรลักษณ์
…ขและความทุกข์) จึงไม่สามารถพ้นออกจากโลก คือวัฏสงสารได้ ดังที่พระพุทธองค์ทรงแสดงไว้ใน โนเจทสูตร ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตราบเท่าที่สัตว์เหล่านี้ยังไม่ทราบชัดตามความเป็นจริง ซึ่งความแช่มชื่น โดย เป็นความ…
บทความนี้กล่าวถึงไตรลักษณ์ของธาตุทั้งหลายในพระพุทธศาสนา โดยระบุว่า ทุกสิ่งในโลกเกิดจากการรวมตัวของธาตุหก ได้แก่ ปฐวี อาโป เตโช วาโย อากาส และวิญญาณ ธาตุเหล่านี้ไม่สามารถถือเป็นตัวตนที่มั่นคงได้ เมื่อส
การศึกษาที่อยู่อาศัยของสัตว์ในจักรวาล
62
การศึกษาที่อยู่อาศัยของสัตว์ในจักรวาล
…3.4 ที่อยู่อาศัยของสัตว์ทั้งหลายในจักรวาล เมื่อเรามองออกไปในห้วงจักรวาลอันเวิ้งว้างกว้างไกลสุดสายตา ดูเหมือนว่ามีแต่ความว่างเปล่า ไม่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ที่เรามองไม่เห็นเพราะภูมิส่วนใหญ่ที่อยู่อันละเอ…
การเรียนรู้โครงสร้างของจักรวาลช่วยให้เราเข้าใจถึงที่อยู่อาศัยของสัตว์ทั้งหลาย เท่าที่มีการศึกษาพบภพและภูมิที่เป็นที่อยู่ของสัตว์ในจักรวาลมีหลายประเภท เช่น กามภพ รูปภพ และอรูปภพ ซึ่งมีความหมายว่าเป็นสถ