ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 102 / 457

…อกเป็น 2 วิธีการใหญ่ๆ คือ 1. สมัยพุทธกาล พระภิกษุเรียนรู้ธรรมด้วยการ “ฟัง” จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยตรง เมื่อฟัง แล้วก็ทรงจำไว้ และถ่ายทอดบอกต่อกันไปในหมู่พระภิกษุด้วยกัน ซึ่งการเรียนรู้ด้วยวิธีนี้ พระภ…

…พุทธเจ้า โดยแบ่งวิธีการเรียนรู้ธรรมออกเป็น 2 ประเภท คือ ในสมัยพุทธกาลที่พระภิกษุเรียนรู้จากการฟังโดยตรงจากพระพุทธเจ้า และในสมัยปัจจุบันที่เป็นการศึกษาพระไตรปิฎกผ่านการอ่านอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เข้าใจได้…

…กิดความสงสัย จึงหยุดวิ่งไล่แล้วถามพระองค์ไปว่า “จงหยุดก่อนสมณะ จงหยุดก่อนสมณะ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า “เราหยุดแล้ว องคุลิมาล ท่านเล่า จงหยุดเถิด” คำตอบของพระองค์ยิ่งทำให้องคุลิมาลสงสัย เพราะทราบดี…

เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ

… ในบรรดาผู้ที่มีความเพียรนั้น เราก็เป็นผู้หนึ่งเหมือนกัน แต่ก็ยัง ไม่อาจบรรลุธรรมได้ อย่ากระนั้นเลย ตระกูลเราก็มีทรัพย์สมบัติมากมาย เราควรจะลาสิกขาออกไป แล้ว สั่งสมบุญเช่นเดียวกับที่ฆราวาสทำ พระสัมมาสัม…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการหยุดเพื่อให้เข้าใจในนัยที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา การเข้าใจนัยอย่างถูกต้องช่วยให้ปฏิบัติได้ดีและเจริญในคุณธรรม การมีความเพียรที่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ไม่สามารถบรรลุธรรมได้เหมื

…ามสังเกต จึงไม่ทราบว่าตนเองยังมีความบกพร่องในจุดใด เงื่อนไขของความก้าวหน้าเร็วหรือช้า แท้ที่จริงอยู่ตรงที่ว่า เราต้องรู้ให้ได้ว่าตนเองมีคุณธรรมอยู่ มากน้อยเท่าใด คงที่หรือก้าวหน้าไปแค่ไหน เมื่อทราบแล้วจ…

บทนี้อธิบายการประเมินตนเองในที่ทำงานและในด้านธรรม โดยยกตัวอย่างวิธีการประเมินความก้าวหน้าของพนักงานและภิกษุเพื่อมองเห็นข้อดีและจุดที่ต้องพัฒนา การก้าวหน้าในชีวิตเป็นผลจากการฝึกฝนและสั่งสมบุญกุศลอย่างต

…นสังเกต พัฒนา และปรับปรุงวิธีการให้เหมาะสม อย่าประมาทเพียงเพราะคิดว่าเราฝึกมามาก พอแล้ว ดีแล้ว เพราะตราบใดที่ยังไม่สามารถกำจัดอาสวกิเลสให้หมดสิ้นได้ คุณธรรมภายในก็จะยังไม่มั่นคง 5.3 ความสำคัญของการประเม…

เมื่อพระภิกษุเข้าใจธรรมะและนำมาปฏิบัติ สามารถขัดเกลากาย วาจา ใจ ให้บริสุทธิ์ หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ ความสำคัญของการประเมินคุณธรรมของตนเองเพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และหลีกเลี่ยงความประมาทรวมถึงปัญหาและอุป

…ะการนี้ คือ 1. ประเมินจากการ “สละสิ่งของ” โดยพิจารณาว่า เราเป็นผู้รักการให้หรือไม่ ให้แล้วยังมีความ ตระหนี่ หวงแหน รู้สึกเสียดายในภายหลังหรือไม่ เป็นต้น 2. ประเมินจากการ “สละความสะดวกสบาย” โดยพิจารณาว่า…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการประเมินตนเองทั้งในด้านความกระตือรือร้นในการเข้าวัดและศึกษาธรรมะ ความสามารถในการเห็นข้อบกพร่อง และการประเมินด้วยจาคะ เช่น การสละสิ่งของและอารมณ์ รวมถึงการพัฒนาความรู้และปัญญาใน

…่างเต็มที่บริบูรณ์ แต่หากพระภิกษุขาดความระมัดระวังไม่ดูแลรักษาปัจจัย 4 ที่ได้มาดีพอ ย่อมเกิด ผลในทางตรงกันข้าม คือ สาธุชนก็จะมีความเลื่อมใสศรัทธาลดน้อยลง ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อ ความเจริญรุ่งเรืองของพ…

บทความนี้เผยให้เห็นถึงความสำคัญของขั้นตอนการ “รับ” ปัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ป

2. ใกล้เกินไป 3. เหนือลม 4. สูงไป 5. ตรงหน้าเกินไป 6. หลังเกินไป สำหรับเหตุผลที่ไม่ให้นั่งอย่างนั้น ก็เช่นเดียวกันกับการยืน ส่วนการนั่งที่ด…

การนั่งอย่างถูกต้องในพระพุทธศาสนาควรมีระยะที่เหมาะสม รวมถึงการนิ่งที่สง่างามซึ่งแบ่งออกเป็นการนิ่งเพราะรู้และไม่รู้ การนิ่งที่สง่างามจะเป็นการแสดงออกที่น่าเลื่อมใส ควรพูดแต่เรื่องธรรมะหรือทำตัวนิ่งเหม

… โมหจริต จะมีลักษณะเขลา งมงาย 4. สัทธาจริต จะมีลักษณะเชื่อง่าย 5. พุทธิจริต จะมีลักษณะชอบใช้ความคิด ตรึกตรอง 6. วิตกจริต จะมีลักษณะมักกังวล ฟุ้งซ่าน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเลือกธรรมะที่เหมาะสมกับจริตอัธย…

การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟังได้ 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, และวิตกจริต ซึ่งแต่ละประเภ

9.6.1 ประเมินตัวเอง แม้พระภิกษุจะสามารถแสดงธรรมได้อย่างวิจิตร เป็นที่ถูกอกถูกใจเหล่าผู้ฟังสามารถแนะนำธรรมะ สอนธรรมะได้มากมายเพียงใดก็ตาม สิ่งสำคัญที่พระภิกษุไม่ค…

…ารสอนและการประเมินตัวเองควบคู่กัน หลักการประเมินตัวเองมี 3 แนวทาง ได้แก่ การใช้องค์แห่งธรรมกถึกเพื่อตรวจสอบเนื้อหาธรรมะที่แสดง และการตรวจสอบลักษณะการแสดงธรรมว่าบริสุทธิ์หรือไม่ โดยใช้หลักธรรมที่พระพุทธเ…

…่ได้จากการอ่าน การฟัง หรือความเป็นธัมมัญญู 2. อาศัยการลงมือฝึกปฏิบัติตามความรู้นั้น 3. อาศัยกัลยาณมิตร หรือครูที่สามารถแนะนำ แก้ข้อสงสัยที่ยังเข้าใจไม่สมบูรณ์ให้ถูกต้อง ตรง ไปตามความมุ่งหมายของการสำรวมใ…

…การฝึก อุปมาเหมือนการเดินทางในป่าที่มีผู้ชำนาญคอยนำทาง, บทเรียนนี้ยกตัวอย่างเรื่องของอนุปุพพเศรษฐีบุตรเพื่อเสริมความเข้าใจในการทำกิจตามพระธรรมของพระพุทธศาสนา

…ีกัน ให้ร้ายป้ายสีกัน หรือหักหลังกัน จนอาจถึงกับทำลายล้างผลาญชีวิตกันได้ เหล่านี้คือ “ทางมาแห่งธุลี ตราบใดที่คนเรายังครองชีวิตอยู่ในฆราวาสวิสัย ก็ย่อมยากที่จะมีโอกาสประพฤติปฏิบัติธรรม เพื่อขัดเกลาตนเองใ…

…ในสังคมที่มีทั้งคนดีและคนชั่วที่ทำให้เกิดกรรมไม่ดี ระบุว่าการบวชมีคุณค่ามากและเป็นทางปลอดโปร่งจากอันตรายต่างๆ การศึกษาสามัญญผลสูตรช่วยให้การเข้าใจถึงความสำคัญของการบวชและการปฏิบัติตนในพระธรรมวินัย

…รงแผ่ขยายดินแดนด้วยการทำสงคราม เช่น ทรงกรีฑาทัพบุกเข้ายึดแคว้นอังคะ อันเป็นเหตุให้พระเจ้าพรหมทัต กษัตริย์แห่งแคว้นอังคะสิ้นพระชนม์ ในสนามรบ พระเจ้าพิมพิสารคงจะทรงก่อเวรปาณาติบาตอีกมาก หากไม่ทรงพบและได้ฟ…

…ิจในการสร้างความสัมพันธ์กับแคว้นต่างๆ และเป็นผู้ที่เผยแพร่พระธรรมแก่พระราชากุมาร โดยยึดมั่นในพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งให้แก่ประชาชนในอาณาจักรของพระองค์

บทที่ 4 ปัญหาค้างพระทัยของพระเจ้าอชาตศัตรู 4.1 ผู้เสด็จมาทั้งความรัก ขณะที่พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จเข้าไปถึงที่ประทับของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระอ…

ในขณะที่พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จเข้าพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ได้นึกถึงพระราชกุมารผู้เป็นที่รักยิ่ง ระหว่างที่ประทับยืนถึงค…

ตรงกันข้าม ไม่ว่าคนเราจะสร้างบุญกุศลใดๆ เป็นต้นว่า การทำทานทั้งปวง การรักษาศีลโดยบริบูรณ์บริสุทธิ์ การ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตั้งคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับการทำบุญและผลของกรรม โดยมีคำตอบจากครูต่างๆ ที่ไม่มีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับผลของการทำดีและกา…

…มาสัมพุทธเจ้าจะทรงแสดงสามัญญผลที่ละเอียดประณีตยิ่งขึ้นไปนั้น พระองค์ได้ รับสั่งกำชับให้พระเจ้าอชาตศัตรูตั้งพระทัยให้ดี แล้วจึงทรงประกาศพระคุณอันประเสริฐ และยิ่งใหญ่ของ พระองค์ ในฐานะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใ…

บทความนี้พูดถึงการประกาศพระพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยมีพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นผู้ฟัง โดยทรงอธิบายถึงสภาพของพระองค์ในฐานะพระอรหันต์และนำเสนอสัจธรรมอันงดงามที่พระองค์ได้เผยแพร…

5.4.2 ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” แปลตามศัพท์ว่า ตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง …

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยถูกต้องหรือ 'สัมมาสัมพุทโธ' โดยมีคุณวิเศษ 5 ประการ คือ จกฺขุ, ญาณ, ปญฺญา, วิชช…

…ลกวิทู แปลว่า “ผู้รู้แจ้งโลก” คำว่า โลก ในที่นี้มีความหมาย เป็น 2 นัย คือ นัยที่ 1 “โลก” หมายถึงชีวิตร่างกายของเรา ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสว่า “...อาวุโส ในร่างกายซึ่งมีประมาณวาหนึ่ง มีพร้อมทั้งสั…

บทนี้วิเคราะห์ถึงความรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลกหรือ “โลกวิทู” โดยมีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และว

…าจะเป็นความรู้สึกสุขหรือทุกข์ อันเนื่องมาจากวัตถุกามหรือกามคุณ 5 ล้วนมีแต่โทษภัย ต่อใจคนเราทั้งสิ้น ตราบใดที่คนเรายังมีความคิดว่า กามคุณ 5 เท่านั้นที่จะทำให้มีความสุข คนเราก็ย่อม จะตั้งหน้าตั้งตาแสวงหาแ…

บทความนี้กล่าวถึงความเข้าใจในกิเลสและวัตถุกามที่ส่งผลต่อจิตใจของมนุษย์ โดยการวิเคราะห์อนุสัญญาของความลังเลสงสัย ความหดหู่ และอาการต่าง ๆ ที่เกิดจากความไม่พอใจในวัตถุกามทั้ง 5 อย่าง เช่น รูป เสียง กลิ่

…สงครามฆ่าล้างเผ่าพันธุ์กัน เหล่านี้ล้วน เป็นทางมาแห่งธุลีหรือกิเลสทั้งสิ้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้ตรัสเรื่องโทษของกามไว้มากมาย เป็นต้นว่า “กามทั้งหลาย ตระการหวานชื่นใจ ย่อมย่ำยีจิตโดยรูปต่างๆ จากที่ได…

บทความนี้นำเสนอการเผชิญหน้ากันของคนในสังคมที่ถูกกำหนดโดยกามซึ่งเป็นพลังแห่งบาปอกุศล การแข่งขันและความไม่บริสุทธิ์สร้างปัญหาให้กับชีวิตฆราวาส แต่กลับสร้างโอกาสที่ดีกว่าให้กับนักบวชที่มีโอกาสรักษาพรหมจร