ตร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 292 / 449

…ุกภูมิ* [๒๔๘] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระชนว้น ทรงปรารภภูมิผู้ อาคันตุกหลายรูป ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "นคะ ยทฺ" เป็นต้น. [พวกภูมิไปกรุงสวรรคดีเพื่อฝากพระศาสดา] ได้ยินว่า พวกภูมิหลาย…

พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ในพระชนม์วัตถุ ทรงตรัสเรื่องภูมิผู้ อาคันตุกที่ประสบปัญหาในปัจจันตนคร ทำให้มนุษย์ไม่สามารถถวายบังคมพระศาสดาได้อย่างเต็มท…

…ดกับภิษุเหล่านั้นอย่างมากมาย ด้วยสามารถแห่งการ โต้ตอบวาทะกัน, ภิกษุทั้งหลายเข้าไปเฝ้า พระศาสดา ก็ทรงตรัสองค์นั้น ในเวลาที่นั่งนั่นแล้ว. [ผู้สมาทานผิดอ้อมถึงทุกติ] พระศาสดา ตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย สัตว์…

…นี้เน้นย้ำถึงมารยาทและการทำความเข้าใจในสังคมของผู้มีความรู้ คำสอนนี้ยังถูกส่งต่อไปยังพระสงฆ์เพื่อให้ตระหนักถึงผิดถูกในสังคม

ประโคม - พระอิมปาทุฏฐะกถา แปล ภาค ๓ - หน้าที่ 209 ให้นายเด็กเหล่านี้มาแล้ว ตรัสธรรมกถาที่สบายนี่แก่เด็กเหล่านั้น ทรงทำ เด็กเหล่านี้ให้มีศรัทธามั่นคงแล้ว ให้ดีงามในสติและศีล เด็ก…

ในบทนี้พระอิมปาทุฏฐะได้สอนธรรมแก่เด็กๆ เพื่อให้เกิดศรัทธาในข้อปฏิบัติและศีลธรรม เมื่อลูกๆ ได้กลับไปยังบ้าน พ่อแม่รู้สึกผิดหวังในพฤติกรรมของพวกเขา และตัดสินใจส่งลูกๆ ไปหาพระ เพื่อให้ได้รับการสอนใหม่ พร

…เรื่องของพระองค์ *(๒๒๒)* [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในกรุงโกสัมพี ทรงปรารภพระ- องค์ ตรัสพระธรรมเทศนานับว่า “อ่อ นาโค” เป็นต้น [พระศาสดาถูกมาถูกจากฤทธิ์กิเลส] เรื่อง ข้าแน่ให้พิสูจน์จากแล…

เนื้อหานี้พูดถึงการที่พระศาสดาประทับอยู่ในกรุงโกสัมพีและมีการตรัสพระธรรมเทศนาเรื่องต่างๆ รวมถึงการทำกิจที่เหมาะสมแก่พระสุภณโดม โดยนำเสนอถึงผู้คนในพระนครที่ไม่เข้าใ…

…อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภภิญญา รูปหนึ่ง ผู้เคยเป็นนายครูอาจารย์ ตรีสพระธรรมเทวนิว่าร "น หิ เอตติ" เป็นต้น [ความจงรักฝึกซ้อมให้ดีได้เพราะได้นับจากภิญญา] ได้ยินว่า วันห…

ในธรรมบทนี้ พระศาสดาได้ตรัสถึงภิญญาที่เคยเป็นนายครู ตั้งอยู่ในพระเวฬุวัน โดยมีกรณีศึกษาที่สอนถึงการฝึกซ้อมของคนดีและการเป็นผู…

ประโยค - พระธรรมปิฎกฉบับแปล ภาค ๓ - หน้าที่ 219 ๓. เรื่องมุตรของพราหมณ์เก่า [๒๔๕] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสนา เมื่อประทับอยู่ในฏุษาควาที ทรงปรารถนาพาก บุรุษ ของ…

…าตั้งอยู่ในบริบทของพระธรรมปิฎกที่กล่าวถึงเรื่องราวของพราหมณ์ที่มีสมบัติจำนวนมากและความรับผิดชอบของบุตรในการบำรุงดูแลพราหมณ์จนกระทั่งท่านจากไปด้วยการพูดจาและแสดงความกตัญญู เพื่อหวังที่จะได้สมบัติที่ท่านม…

…นจึงเป็นผู้คร่า- หมอง มีผ้าห่มอ้นเศร้าหมอง?" พารามณ์กล่าวว่า "ขึ้นแต่พระโคมผู้เจริญ ขึ้นพระองค์มีบุตรอยู่ ๕ คนในโลกนี้ บุตรเหล่านั้น ถูกรถุบูญ จึงขับข้าร้องค้องออก เสียงจากเรือน." [พระศาสดาให่พารามณ์เ…

…ะศาสดาได้ถามพารามณ์ถึงเหตุผลความเศร้าที่เกิดขึ้น และให้เรียนรู้การใช้คาถาเพื่อสร้างความเจริญให้กับบุตร ที่มีประโยชน์ในการดำเนินชีวิต การทำคาถาดังกล่าวเป็นเครื่องมือในการช่วยให้พวกเขาปรับปรุงชีวิตได้ดีขึ…

…าคลายเทศนา พระหมื่นดำรงอยู่ในสมณะแล้ว จึงกราบทูล อย่างนี้ว่า "ข้าแต่พระ โคงผู้เจริญ ข้าพระองค์ถวายวัตร ๒ ที่ จากถวายวัตร ๒ ที่ ซึ่งเป็นสุดท้ายนให้แก่พระองค์นั้น แด่พระองค์" ลำดับนั้น พระศาสดา ตรัสว่า "ง…

…พระซำปอกงที่พระพรหมณัฏฐ์ถวายทรัพย์แก่พระศาสดา ความเคารพและการแสดงความรักในศาสนา โดยเริ่มจากการถวายวัตร ก่อนที่พระศาสดาจะเสด็จไปบิณฑบาต และความตั้งใจของบุตรพรหมณัฏฐ์ในการปฏิบัติธรรมร่วมกับพระองค์ ทุกเหตุ…

…้าส่งของ ปลูก หรือโหมร ย่อมเป็นสัตว์คุ้ร้าย แต่ช้างธนปลวกนั้น คุ้ร้ายกันดี; เพราะ ฉะนั้น พระศาสดาจึงตรัสว่า กฤษุปกฏโน ทุนิวารโย." บทพระคาถาว่า พุฒิ กพละ น ภควาชิต ความว่า ช้าง ธนปลวกนั่น มิได้ถูกตบปลอไ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงช้างชื่อธนปลวกซึ่งพระเจ้าไกรภาควาส่งมอบให้ โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับพฤติกรรมและการดูแลช้างดังกล่าว ช้างนั้นมีชื่อว่า กฤษช และถูกอธิบายถึงความคุ้มครองที่ได้รับจากพระศาสดา การดูแลช้างใน

…จ้าสนิทโกลก* [๒๒๕] [คำคามเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวหวัน ทรงปรารภพระเจ้า ปสนทิกโกลก ตรัสพระธรรมเทสนานว่า "มฤคุติ ยท" เป็นต้น. [พระเจ้าสนิทโกลกสว่งพระเฉลยโดยเสวยสุขเกินไป] ความผิดดารา สมั…

…กลกได้เสด็จไปหาพระศาสดา แต่พบว่าตนเองสับสนและเหนื่อยเมื่อไม่สามารถพักผ่อนอย่างทั่วถึงได้ พระศาสดาได้ตรัสพระธรรมเพื่อช่วยให้พระราชาสำเหนียกถึงความสำคัญของการมีสติและการลดละละจากสิ่งที่เป็นอริยาบท ไพ่ในเร…

…สน* [๒๓๖] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารถนาสานามเสน ชื่อสานาม ตรัสพระธรรมเทสนั้นว่า "อิติ ปุริ" เป็นต้น. [สานามเสนประวัติธรรม] ได้ยินว่า สานามเสนนี้ได้เป็นอุรณขอ…

เรื่องราวเกี่ยวกับสานามเสนขณะที่ประทับอยู่ในพระเวฬุวัน พระธรรมเทศนาที่ตรัสโดยพระศาสดาเน้นการบรรพชาและการปฏิบัติตนของนางที่ได้รับบรรพชาในวัยเด็ก การเข้ามนต์ในโรงน้ำและการพัฒ…

… [๒๓๓] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสนา เมื่อประทับอยู่ในพระเวทวัน ทรงปรารถช้างซื้อ ป่ารกะของพระเจ้าโกศล ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า "อุปมนาฏ" เป็นต้น. [ช้างของพระเจ้าโกศลติฺหลม] ดังได้ลำบาก ช้างนั้น ในกลเป็นหนุม…

เรื่องราวเกี่ยวกับช้างของพระเจ้าโกศลที่ตกอยู่ในหล่มและความพยายามในการช่วยเหลือช้างนั้น พระศาสนาตรัสถึงความเพียรพยายามในการก้าวข้ามอุปสรรคในชีวิต เช่นเดียวกับการบรรยายสอนธรรมเพื่อหลุดพ้นจากความทุกข์…

…อยู่ของพระถกคตเจ้าผู้ซึ่งพระยาธานในพระสนท์ชื่อรักจิญชั้นนั่งบรรจุอยู่ ได้ปรากฎไปในสกลชุมพุทธิวแล้ว. ตระกูลใหญ่มีอธิบายนี้ว่า "ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี นางวิสาขามหา-อุบาสิกา" ส่งว่าไปจากพระนครสาวตี้แก่พระอาน…

ในพระธรรมปิฎกอาษาแปล ภาค ๓ เรื่องสัมพุทธกัจจิมีการกล่าวถึงการประทับอยู่ของพระศาสดาในพระสนท์ชื่ออักขะและการสนทนากับพระอานนท์ โดยมีการส่งข้อความถึงผู้ฟังหลายคนเพื่อให้มาฟังธรรมกถาของพระพุทธเจ้าที่เฉพาะเ

…] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสนา เมื่อประมาณอายุ กี่สิบปีตั้งอยู่ในป่า ที่ช้างป่าหิมพานต์ ทรงปราบมาร ตรัสพระธรรมเทวนิว่า "อถอมุข" เป็นต้น [มารทูลให้พระศาตรครองราชสมบัติ] ได้ยินว่า ในกาลนั้น พระราชทังหลาย…

เนื้อหาเกี่ยวกับพระธรรมปิฎกที่กล่าวถึงกลุ่มมารและการครองราชสมบัติของพระพุทธเจ้า โดยพระองค์ได้เห็นความทุกข์และความเบียดเบียนของมนุษย์ที่เกิดจากการครองอำนาจด้วยอธรรม จึงมีความตั้งใจที่จะครองราชสมบัติโดย

…ชนะ ไม่ให้ผู้อื่นเศร้าโศก. ไม่ให้ผู้อื่นเศร้าโศก" [พระศาสดารับถามเหตุผลที่มาทูล] ครั้งนั้น พระศาสด ตรัสตอบว่ามารผู้บาป ก็ท่านเห็นอะไร ของเรา ผู้ซึ่งท่านกล่าวอย่างนี้ ? เมื่อมารกราบถามว่า "ข้าแต่พระองค์…

พระธรรมปทุมญฺฉบับแปล ภาค ๑ หน้าที่ 248 กล่าวถึงการจาริกของพระองค์เพื่อสร้างความอุตสาหะ พร้อมด้วยบทสนทนาเกี่ยวกับธรรมะและการเย้ายวนใจให้ปฏิบัติในทางที่ดี นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงความหมายของทานที่ดีแ

…เพราะเหตุไร กลิ่นเหม็นจึงฟุ้งออกจาก ปากของมัน ?" พระศาสดา มาบพิธ รถนี้ ได้เป็นภิกษุอัตโละ เป็น พหูสูตร มีวิริยะมาก ในธรรมวันของพระผู้พระภาคทรงพระนามว่า กัสสป ถูกความทะยานอยากในลาดกรองบังแล้ว ค่าปริยพวกภ…

ในบทนี้มีการสนทนาระหว่างพระราชากับพระศาสดาเกี่ยวกับปลาที่มีสีเหมือนทองคำ และกลิ่นเหม็นที่มาจากปากของปลานั้น พระศาสดาอธิบายถึงกรรมที่ทำให้ปลานั้นมีลักษณะดังกล่าว โดยกล่าวถึงเหตุการณ์ที่เกี่ยวกับภิกษุชื

…ุกร [๒๕๔] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภนางลูกสุกรกินคูตัวหนึ่ง ตรัสพระธรรมเทศนาว่า "ยถวิ มูลา" เป็นต้น. [พระศาสดาตรัสบรรพกรรมของนางลูกสุกร] ได้ยินว่า วันหนึ่ง พระศ…

…่พระเวฬุวัน โดยพระองค์ทรงเล่าเรื่องบรรพกรรมของนางลูกสุกรที่เคยเป็นลูกไก่และได้ฟังธรรม ทำให้เกิดในราชตระกูลในภายภาคหน้า. เนื้อหานี้เน้นถึงการตระหนักรู้ในกรรมและผลกรรมที่มีต่อการเกิดเป็นมนุษย์.

…บรรลุอร่อยผลทั้งหลาย มี โสดาปฏิวิมันต์เป็นดัง นางลูกสุกรแม่นั้นแฉ จูติจากอัตตภาพนั้นแล้ว เกิดในราษ- ตระกูลในสุวรรณภูมิ, จูติจากอัตตภาพนั้นแล้ว เกิดในกรุงเทพพาราณสี

บทความนี้กล่าวถึงความจริงของชีวิตมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับการเกิด ความแก่ ความเจ็บ และความตาย โดยเสนอแนวทางในการเข้าใจและหลุดพ้นจากทุกข์ ผ่านการทำความเข้าใจในธรรมะ การปฏิบัติอย่างถูกต้อง เพื่อเข้าถึงพระน

…ามอัศจรรย์และประหลาดใจ บันลือสั้นสั้น (ไบ) กรุงเทพเรื่องนั้นเด่นพระราชา พระราชา ทรงสงบเหตุนั้นแล้ว ตรัสว่า "พวกท่านงปล่อยเขาเสียเถิด" ดังนี้แล้ว เสด็จไปแม่งสำนักพระราชา กรุณูล เนื้อความนั้นแล้ว พระสา…

…รย์ใจในความเข้มแข็งของเขา เรื่องนี้จบลงด้วยพระราชาทรงสงบเหตุนั้นและแสดงความเห็นต่อเหตุการณ์ พร้อมกับตรัสพระคาถาสำคัญว่าด้วยการดำรงอยู่ในธรรม ปัจจุบันนี้เรื่องนี้ยังเป็นที่กล่าวถึงในวงกว้าง โดยเฉพาะในแง่…

…น้า ๒๓ 4. เรื่องเรือนจำ [๒๕๔๓] [ข้อความเบื้องต้น] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวหา ทรงปรารภเรือนจำ ตรัสพระธรรมเทศนาว่า "น ดำ ทพุทธ์" เป็นต้น. [พวกภิญญาเนิ่นโศจถูกจองจำก็ปลอดใจ] คั่งใดลำมา ในกาลครั้งหนึ…

เรื่องราวเกี่ยวกับเรือนจำในพระธรรมเทศนาของพระศาสดา โดยกล่าวถึงความทุกข์ในเรือนจำและการหาหนทางปลดปล่อยใจจากความทุกข์ของผู้ถูกจองจำ รวมทั้งการบำเพ็ญทบาเพื่อให้เห็นถึงความสำคัญของการปลดทุกข์ใจอย่างที่มั่