หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาในพระพุทธศาสนา
19
การศึกษาในพระพุทธศาสนา
จากพุทธพจน์ที่กล่าวมา ชี้ให้เห็นว่าการศึกษาในพระพุทธศาสนาต้องเป็นไปตามลำดับขั้นตอน ที่ชัดเจน และจะต้องปฏิบัติไปตามลำดับเท่านั้น จะรีบร้อนลัดข้ามขั้นตอนไปไม่ได้เลย ดังนั้…
จากพุทธพจน์ที่กล่าวถึงการศึกษาในพระพุทธศาสนา ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามขั้นตอนที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ การศึกษาทางพุทธศาสนาสามารถแบ่งเป็นสองรูปแบบหลัก คือ คันถธุระ ซึ่งเน…
การศึกษาในพระพุทธศาสนา: คันถธุระและวิปัสสนาธุระ
20
การศึกษาในพระพุทธศาสนา: คันถธุระและวิปัสสนาธุระ
…้ไม่ให้เสื่อมสูญ ผู้ที่เรียนจนแตกฉานแล้ว นอกจากจะได้นำความรู้นั้นมาเป็น ประโยชน์กับการฝึกฝนอบรมตนเองตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วยังจะได้นำสิ่งที่เรียนรู้มานั้นไป ถ่ายทอด เพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ผู…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา ที่แบ่งเป็นสองรูปแบบคือคันถธุระ (การเรียนรู้ให้เข้าใจพระพุทธวจนะ) และวิปัสสนาธุระ (การปฏิบัติกรรมฐานและการทำสมาธิ) ซึ่งนำมาซึ่งประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น การ
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
24
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
นอกจากจะทรงมีวิธีการฝึกที่หลากหลาย เหมาะสมแตกต่างกันไปตามแต่ประเภทของบุคคล ดังที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว พระองค์ยังทรงฝึกบุคคลที่ฝึกได้ด้วยความจริงจังอย่างเต็มที…
…ไม่ประคบประคองเกินไป ส่วนบุคคลที่เหมาะแก่การฝึกคือพระภิกษุสาวกที่มีเป้าหมายในการบรรลุธรรม เมื่อฝึกฝนตามคำสอนของพระองค์จะนำไปสู่ความหลุดพ้น โดยมีพระไตรปิฎกเป็นแหล่งรวบรวมคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนา มีทั้งหม…
การศึกษาและการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
25
การศึกษาและการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
…วนมีจุดเด่นสำคัญแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับว่าพระองค์ตรัสเทศน์ให้ใครฟัง บางท่านสั่งสมบุญมามาก เป็นผู้รู้ตามได้รวดเร็ว พระองค์อาจเทศนาแต่เพียงสั้นๆ ผู้ฟังก็สามารถน้อมนำ ไปปฏิบัติตามจนบรรลุธรรมได้ในทันที ในขณ…
…ูดถึงการศึกษาและการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยมีจุดสำคัญคือการเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่แตกต่างกันตามความเข้าใจของผู้ฟัง โดยยกตัวอย่างพระสูตรที่สำคัญสองบท ได้แก่ คุณกโมคคัลลานสูตรและธัมมัญญูสูตร ซึ่งส…
ความสัมพันธ์ระหว่างพระสูตรทั้งสอง
27
ความสัมพันธ์ระหว่างพระสูตรทั้งสอง
…ั้นตอน ใดขั้นตอนหนึ่งไปได้เลย หมายความว่า พระภิกษุต้องฝึกจากขั้นตอนที่ 1 ไป 2 จาก 2 ไป 3 จาก 3 ไป 4 ตามลำดับอย่างนี้เรื่อยไป ซึ่งสอดคล้องกับพุทธพจน์ที่เคยยกมาแสดงไว้ว่า “การตั้งอยู่ในอรหัตผลนั้น ย่อม มี…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างคุณกโมคคัลลานสูตรและธัมมัญญูสูตรในพระพุทธศาสนา สรุปว่า คุณกโมคคัลลานสูตรเป็นขั้นตอนการฝึกที่มีลำดับขั้น การศึกษาและการฝึกปฏิบัติต้องทำไปทีละขั้น ในขณะที่ธัมมัญญูสูตร
การสำรวมใจและผลกระทบจากอนุพยัญชนะ
42
การสำรวมใจและผลกระทบจากอนุพยัญชนะ
“ไม่ถืออนุพยัญชนะ” คือ ไม่ถือลักษณะเล็กๆ น้อยๆ ของนิมิตนั้น เช่น ลักษณะของมือ เท้า หน้าตา การพูด การหัวเราะ หรืออากัปกิริยาอื่นๆ ซึ่งจะก่อให้เกิดกิเลสขึ้น ดังนั้นการไม่ถืออนุพยัญชนะ ก็คือ เ…
เนื้อหาเน้นการสำรวมใจไม่ให้ถูกอนุพยัญชนะและกิเลสเข้าครอบงำ โดยยกกล่าวถึงข้อสอนจากพระพุทธองค์เรื่องอภิชฌาและโทมนัสซึ่งส่งผลต่อความทุกข์ใจ ใจที่ไม่สำรวมย่อมมีโอกาสเผชิญกับความทุกข์หลายรูปแบบ การพิจารณาแ
การควบคุมใจและโภชนาการในพระพุทธศาสนา
55
การควบคุมใจและโภชนาการในพระพุทธศาสนา
…ี รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เป็นต้น โดย พยายามควบคุมอินทรีย์ของตนเองไว้ ด้วยการรู้จักเลือกที่จะใช้ “ตาไปดูรูป” “หูไปฟังเสียง” “จมูกไปดมกลิ่น” “ลิ้นไปรับรส” “กายไปสัมผัส” และ “ใจไปคิดถึงอารมณ์” โดยมีหลัก…
…รีบุตรในการเลือกสิ่งที่จะบริโภค เพื่อสุขภาพร่างกายที่ดีและเหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิภาวนา การดำเนินการตามหลักการนี้จะเกื้อกูลให้การฝึกสมาธิทำได้ง่ายยิ่งขึ้น ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพัฒนาสมาธิได้อย่าง…
การละนิวรณ์เพื่อการเจริญภาวนา
58
การละนิวรณ์เพื่อการเจริญภาวนา
…น สงสัยใน พระรัตนตรัย ก็ย่อมไม่สามารถทำใจให้หยุดนิ่งได้ เพราะ (1) “กามฉันทะ” อยากได้ในกามคุณทั้งหลายตามที่ตนปรารถนา เมื่อไม่ได้สิ่งนั้นมา ก็จะ เกิดความขัดเคืองใจ ไม่พอใจ กลายเป็น (2) “ความพยาบาท” ตามมา …
บทความนี้พูดถึงนิวรณ์ 5 ได้แก่ กามฉันทะ, พยาบาท, ถีนมิทธะ, อุทธัจจกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา ซึ่งเป็นอุปสรรคในการพัฒนาจิตสำนึกและการเจริญภาวนา การละนิวรณ์เหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบและบริสุทธิ์ขึ้น สามารถนำ
การฝึกใจและการปฏิบัติตามพระสูตรกโมคคัลลาน
59
การฝึกใจและการปฏิบัติตามพระสูตรกโมคคัลลาน
…ง่าย เมื่อขาด กำลังใจ ขาดความหวังในชีวิต ใจย่อมเลื่อนลอย เกิด (4) “อุทธัจจกุกกุจจะ” ความคิดฟุ้งซ่าน ตามมา เมื่อ คิดฟุ้งซ่าน ปรุงแต่งใจไปในเรื่องราวทั้งหลาย ย่อมมีโอกาสเกิดความลังเลไม่แน่ใจ สงสัยในเรื่อง…
บทความนี้สำรวจการฝึกใจตามขั้นตอนของคุณกโมคคัลลานสูตร ซึ่งช่วยป้องกันและกำจัดนิวรณ์ทั้ง 5 ประการ ทำให้ใจหยุดนิ่ง และเข้าถึงสม…
ธัมมัญญสูตร: วิธีการฝึกสำหรับฆราวาส
60
ธัมมัญญสูตร: วิธีการฝึกสำหรับฆราวาส
2.5 ธัมมัญญสูตร คือ “วิธีการฝึก” อย่างไรก็ตาม แม้จะทราบถึงขั้นตอนการฝึกทั้ง 6 ขั้นมาอย่างดีแล้ว ก็ไม่ได้หมายความว่า จะลงมือ ฝึกให้บรรลุผลสำเร็จไ…
บทความนี้สำรวจถึงขั้นตอนการฝึกในธัมมัญญสูตร รวมถึงการนำมาปฏิบัติจริงในชีวิต quotidienne เพื่อให้ผู้คนสามารถนำแนวทางการฝึกอย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุผลในชีวิตได้ โดยยกตัวอย่างคณกโมคคัลลานสูตรที่สามารถนำ
บทที่ 3 ขั้นตอนที่ 1 ธัมมัญญ
65
บทที่ 3 ขั้นตอนที่ 1 ธัมมัญญ
…นเอง ที่เป็นขั้นเป็นตอนต่อเนื่องชัดเจนแล้ว ในบทต่อจากนี้ไป จะได้ศึกษาถึง “วิธีการ” ที่จะ ทำให้การฝึกตามขั้นตอนต่างๆ ในคณกโมคคัลลานสูตรบรรลุผลสำเร็จ ดังที่กล่าวมาแล้วตั้งแต่บทที่ 1 ว่าวิธีการทั้ง 6 ขั้นต…
บทที่ 3 กล่าวถึงขั้นตอนการฝึกตามธัมมัญญูสูตร ซึ่งเป็นแม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งการฝึกเป็น 7 ขั้นตอนเพื่อเพิ่มพูนวิชาความ…
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
69
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
… มีหลายความหมาย ซึ่งโดยทั่วไป ใช้กันใน 2 ความหมาย คือ 1. ความดี ความถูกต้อง ความยุติธรรม 2. ความจริงตามธรรมชาติ เช่น การเกิด แก่ ตาย เป็นต้น ในทางพระพุทธศาสนา คำว่า “ธรรม” มาจากศัพท์ว่า “ธร” ในภาษาบาลี …
คำว่า 'ธัมมัญญู' แปลว่า ผู้รู้ธรรม ซึ่งมีความหมายหลายอย่างในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด
การเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
83
การเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
…มัญญู” และทราบวิธีการที่จะนำมาฝึกฝนอบรมตนเองต่อไป เพราะหากเพียงแต่รู้ธรรม จำได้ แต่ไม่เข้าใจความหมายตามนัยต่างๆ ได้ถูกต้องจนลึกซึ้งแตกฉานแล้ว ก็จะยากที่จะเห็นแนวทางหรือ วิธีการปฏิบัติ เมื่อไม่เห็นแนวทาง…
ในบทนี้กล่าวถึงการเป็นอัตถัญญูซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการฝึกอบรมตนเองเพื่อประสบผลในทางธรรม การเข้าใจเนื้อความแห่งพระธรรมวินัยและการฝึกฝนเพื่อนำไปสู่การบรรลุพระนิพพาน โดยการมีความรู้และเข้าใจเนื้อความอย่
ความสำคัญของอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
85
ความสำคัญของอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
…ใต้การดูแลของครูบาอาจารย์ ด้วยวิธีเช่นนี้ การเป็นธัมมัญญู อัตถัญญูก็จะมี ความสมบูรณ์เข้มข้นมากขึ้นไปตามลำดับ 4.4 ความสำคัญของอัตถัญญู 4.4.1 นัยของพุทธภาษิตสำคัญอย่างไร ภายหลังจากตรัสรู้ได้ไม่นาน พระสัมม…
…อาจยังไม่เข้าใจเมื่อมองจากมุมมองอื่น ๆ ท้ายที่สุดยังได้ยกตัวอย่างคำในพระไตรปิฎก ที่มีความหมายต่างกันตามบริบท
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…สด็จดำเนินไปในที่ที่โจรองคุลิมาลซุ่มอยู่ เมื่อโจรเห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็คิดจะฆ่า จึงถือดาบวิ่งไล่ ตามพระองค์ไป แต่เพราะทรงใช้ฤทธิ์บันดาล ทำให้องคุลิมาลวิ่งตามเท่าไรก็ตามไม่ทัน ทั้งๆ ที่พระองค์ก็เสด็จ …
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ
การฝึกปฏิบัติในการละกิเลสสำหรับฆราวาส
94
การฝึกปฏิบัติในการละกิเลสสำหรับฆราวาส
…่ด้วยสถานภาพที่แตกต่างกัน วิธีการที่จะปฏิบัติไปให้ถึงเป้าหมายสูงสุด จึงอาจ แตกต่างกันไป แต่อย่างไรก็ตาม เป้าหมายสูงสุดของทุกคนก็คือต้องละกิเลสให้ได้ ซึ่งก็คือกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ …
การเข้าใจนัยได้ดีและรวดเร็วที่สุดคือการนำไปปฏิบัติ โดยสอบถามกับครูผู้ทรงภูมิรู้ การฝึกปฏิบัติที่สำคัญสำหรับฆราวาสคือการละกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยใช้วิธีต่างๆ เช่น การให้ทานเพื่อ
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
106
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
…าฬิกา เป็นต้น ฉันใดก็ฉันนั้น หากต้องการวัดคุณธรรมหรือประเมินคุณธรรม ที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนอบรมตนเอง ตามพระธรรมวินัย ก็ต้องอาศัยหลักธรรม 6 ประการ ที่ทรงตรัสไว้ในอัตตัญญูเป็นตัววัด ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศร…
…็นแนวทางในการฝึกจิตให้สามารถหมดกิเลสได้ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงศรัทธาที่จะต้องมีในการทำความดี และผลที่ตามมาจากการกระทำดีหรือชั่ว
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
111
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
…เครื่องปรับอากาศ ขาดความอดทน จึงกลายเป็นคนประเภทหนักไม่เอาเบาไม่สู้ ติดความสบาย เมื่อรักสบาย เท่ากับตามใจกิเลส กลายเป็นคนเอาแต่ใจตัวเอง และไม่รักที่จะฝึกฝนอบรมตน หน้า 42 พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพ…
…ำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้สอนวิธีการทำทานและการสละทรัพย์เพื่อสร้างบุญและกุศล ตามคำสอนในพระสูตรต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตที่ดีในอนาคต.
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
116
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
… ตถาคตโพธิสัทธา คือ เชื่อมั่นว่าสิ่งที่พระองค์สั่งสอนทั้งหมดดีจริง และเป็นสิ่งที่พระภิกษุต้องปฏิบัติตาม ดังนั้น การจะรู้ว่าตัวเองเชื่อมั่นมากแค่ไหน ให้พิจารณาว่า เราได้ทุ่มเทฝึกหัดขัดเกลา กาย วาจา ใจ ตา
การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเต…
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
117
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
หรือไม่ หรือมีข้อวัตรปฏิบัติทางกาย วาจา ใจ ใดๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์ เป็นต้น ดังนั้น แนวทางในการประเมินศรัทธาของพระภิกษุ คือ “ให้พิจารณาว่า ตนเองพยายามฝ…
บทความนี้เสนอแนวทางการประเมินศรัทธาของพระภิกษุและฆราวาส โดยเน้นการฝึกฝนทางกาย วาจา และใจ ตามที่พระพุทธเจ้าสอน อีกทั้งยังมีข้อพิจารณาสำหรับการทำทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิภาวนา โดยใช้เกณฑ…