หน้าหนังสือทั้งหมด

ธัมมัญญสูตร: วิธีการฝึกสำหรับฆราวาส
60
ธัมมัญญสูตร: วิธีการฝึกสำหรับฆราวาส
2.5 ธัมมัญญสูตร คือ “วิธีการฝึก” อย่างไรก็ตาม แม้จะทราบถึงขั้นตอนการฝึกทั้ง 6 ขั้นมาอย่างดีแล้ว ก็ไม่ได้หมายความว่า จะลงมือ ฝึกให้บรรลุผลสำเร็จไ…
บทความนี้สำรวจถึงขั้นตอนการฝึกในธัมมัญญสูตร รวมถึงการนำมาปฏิบัติจริงในชีวิต quotidienne เพื่อให้ผู้คนสามารถนำแนวทางการฝึกอย่างมีประสิทธิภาพและบรรลุผลในชีวิตได้ โดยยกตัวอย่างคณกโมคคัลลานสูตรที่สามารถนำ
บทที่ 3 ขั้นตอนที่ 1 ธัมมัญญ
65
บทที่ 3 ขั้นตอนที่ 1 ธัมมัญญ
…นเอง ที่เป็นขั้นเป็นตอนต่อเนื่องชัดเจนแล้ว ในบทต่อจากนี้ไป จะได้ศึกษาถึง “วิธีการ” ที่จะ ทำให้การฝึกตามขั้นตอนต่างๆ ในคณกโมคคัลลานสูตรบรรลุผลสำเร็จ ดังที่กล่าวมาแล้วตั้งแต่บทที่ 1 ว่าวิธีการทั้ง 6 ขั้นต…
บทที่ 3 กล่าวถึงขั้นตอนการฝึกตามธัมมัญญูสูตร ซึ่งเป็นแม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งการฝึกเป็น 7 ขั้นตอนเพื่อเพิ่มพูนวิชาความ…
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
69
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
… มีหลายความหมาย ซึ่งโดยทั่วไป ใช้กันใน 2 ความหมาย คือ 1. ความดี ความถูกต้อง ความยุติธรรม 2. ความจริงตามธรรมชาติ เช่น การเกิด แก่ ตาย เป็นต้น ในทางพระพุทธศาสนา คำว่า “ธรรม” มาจากศัพท์ว่า “ธร” ในภาษาบาลี …
คำว่า 'ธัมมัญญู' แปลว่า ผู้รู้ธรรม ซึ่งมีความหมายหลายอย่างในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด
การเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
83
การเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
…มัญญู” และทราบวิธีการที่จะนำมาฝึกฝนอบรมตนเองต่อไป เพราะหากเพียงแต่รู้ธรรม จำได้ แต่ไม่เข้าใจความหมายตามนัยต่างๆ ได้ถูกต้องจนลึกซึ้งแตกฉานแล้ว ก็จะยากที่จะเห็นแนวทางหรือ วิธีการปฏิบัติ เมื่อไม่เห็นแนวทาง…
ในบทนี้กล่าวถึงการเป็นอัตถัญญูซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการฝึกอบรมตนเองเพื่อประสบผลในทางธรรม การเข้าใจเนื้อความแห่งพระธรรมวินัยและการฝึกฝนเพื่อนำไปสู่การบรรลุพระนิพพาน โดยการมีความรู้และเข้าใจเนื้อความอย่
ความสำคัญของอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
85
ความสำคัญของอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา
…ใต้การดูแลของครูบาอาจารย์ ด้วยวิธีเช่นนี้ การเป็นธัมมัญญู อัตถัญญูก็จะมี ความสมบูรณ์เข้มข้นมากขึ้นไปตามลำดับ 4.4 ความสำคัญของอัตถัญญู 4.4.1 นัยของพุทธภาษิตสำคัญอย่างไร ภายหลังจากตรัสรู้ได้ไม่นาน พระสัมม…
…อาจยังไม่เข้าใจเมื่อมองจากมุมมองอื่น ๆ ท้ายที่สุดยังได้ยกตัวอย่างคำในพระไตรปิฎก ที่มีความหมายต่างกันตามบริบท
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…สด็จดำเนินไปในที่ที่โจรองคุลิมาลซุ่มอยู่ เมื่อโจรเห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็คิดจะฆ่า จึงถือดาบวิ่งไล่ ตามพระองค์ไป แต่เพราะทรงใช้ฤทธิ์บันดาล ทำให้องคุลิมาลวิ่งตามเท่าไรก็ตามไม่ทัน ทั้งๆ ที่พระองค์ก็เสด็จ …
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ
การฝึกปฏิบัติในการละกิเลสสำหรับฆราวาส
94
การฝึกปฏิบัติในการละกิเลสสำหรับฆราวาส
…่ด้วยสถานภาพที่แตกต่างกัน วิธีการที่จะปฏิบัติไปให้ถึงเป้าหมายสูงสุด จึงอาจ แตกต่างกันไป แต่อย่างไรก็ตาม เป้าหมายสูงสุดของทุกคนก็คือต้องละกิเลสให้ได้ ซึ่งก็คือกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ …
การเข้าใจนัยได้ดีและรวดเร็วที่สุดคือการนำไปปฏิบัติ โดยสอบถามกับครูผู้ทรงภูมิรู้ การฝึกปฏิบัติที่สำคัญสำหรับฆราวาสคือการละกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยใช้วิธีต่างๆ เช่น การให้ทานเพื่อ
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
106
การประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา
…าฬิกา เป็นต้น ฉันใดก็ฉันนั้น หากต้องการวัดคุณธรรมหรือประเมินคุณธรรม ที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนอบรมตนเอง ตามพระธรรมวินัย ก็ต้องอาศัยหลักธรรม 6 ประการ ที่ทรงตรัสไว้ในอัตตัญญูเป็นตัววัด ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศร…
…็นแนวทางในการฝึกจิตให้สามารถหมดกิเลสได้ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงศรัทธาที่จะต้องมีในการทำความดี และผลที่ตามมาจากการกระทำดีหรือชั่ว
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
111
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
…เครื่องปรับอากาศ ขาดความอดทน จึงกลายเป็นคนประเภทหนักไม่เอาเบาไม่สู้ ติดความสบาย เมื่อรักสบาย เท่ากับตามใจกิเลส กลายเป็นคนเอาแต่ใจตัวเอง และไม่รักที่จะฝึกฝนอบรมตน หน้า 42 พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพ…
…ำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้สอนวิธีการทำทานและการสละทรัพย์เพื่อสร้างบุญและกุศล ตามคำสอนในพระสูตรต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตที่ดีในอนาคต.
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
116
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
… ตถาคตโพธิสัทธา คือ เชื่อมั่นว่าสิ่งที่พระองค์สั่งสอนทั้งหมดดีจริง และเป็นสิ่งที่พระภิกษุต้องปฏิบัติตาม ดังนั้น การจะรู้ว่าตัวเองเชื่อมั่นมากแค่ไหน ให้พิจารณาว่า เราได้ทุ่มเทฝึกหัดขัดเกลา กาย วาจา ใจ ตา
การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเต…
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
117
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
หรือไม่ หรือมีข้อวัตรปฏิบัติทางกาย วาจา ใจ ใดๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์ เป็นต้น ดังนั้น แนวทางในการประเมินศรัทธาของพระภิกษุ คือ “ให้พิจารณาว่า ตนเองพยายามฝ…
บทความนี้เสนอแนวทางการประเมินศรัทธาของพระภิกษุและฆราวาส โดยเน้นการฝึกฝนทางกาย วาจา และใจ ตามที่พระพุทธเจ้าสอน อีกทั้งยังมีข้อพิจารณาสำหรับการทำทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิภาวนา โดยใช้เกณฑ…
ปัญญาทางโลกและปัญญาทางธรรม
120
ปัญญาทางโลกและปัญญาทางธรรม
…ยรูปพรหมซ้อนอยู่ในกายทิพย์ กายอรูปพรหมซ้อนอยู่ในกาย รูปพรหม กายธรรมซ้อนอยู่ในกายอรูปพรหม คนเราที่ว่าตายนั้น คือ กายทิพย์กับกายมนุษย์หลุดพรากออกจากกัน เหมือน มะขามกะเทาะล่อนจากเปลือก ฉะนั้น กายทิพย์ก็หลุ…
ในเนื้อหานี้พูดถึงการประเมินปัญญาทางโลกและธรรม โดยปัญญาทางโลกมีสองประเด็นหลักคือ ความสามารถในการทำงานและการรู้เท่าทันสังขาร ขณะเดียวกัน ปัญญาทางธรรมจะประเมินจากการเข้าถึงกายในตัวเอง ซึ่งเกิดจากการเจริ
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
126
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
…ห้เกิดประโยชน์กับชีวิต ของฆราวาสได้เป็นอย่างดีซึ่งนอกจากจะทำให้รู้จักการใช้ชีวิตอย่างพอเพียงและพอดี ตามฐานะทางเศรษฐกิจของตนแล้ว การบริหารปัจจัย 4 ที่ดี ยังช่วยเพิ่มโอกาส ให้สร้างบุญบารมีได้สะดวกง่ายดายย…
แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัย 4 ที่เป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิตของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณธรรมและการฝึกฝนตนเอง โดยการรู้จักประมาณในการรับปัจจัย 4 จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการพัฒนาคุณธรรมและสนับสนุนการสร้
ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของปัจจัย 4
131
ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของปัจจัย 4
…6.3.2 ปริมาณและประเภทของปัจจัย 4 นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงให้แนวทางแก่พระภิกษุในการใช้ปัจจัย 4 ตามวัตถุประสงค์ ที่ถูกต้องแล้ว พระองค์ยังให้ความสำคัญกับประเภทและปริมาณของปัจจัย 4 อีกประการหนึ่งด้วย …
…ข์ให้หายไป การมีมากเกินไปไม่ได้เพิ่มคุณภาพชีวิต โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญกับการใช้ที่เหมาะสมตามวัตถุประสงค์ที่แท้จริงเพื่อให้พระภิกษุสามารถดำรงชีวิตด้วยความพอเพียงและมีความสะดวกสบาย
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
133
การบริโภคและที่อยู่อาศัยของภิกษุในพระพุทธศาสนา
…าเลิศกว่า ภิกษุใด ได้ให้แนวทางในการบริโภคอาหารไว้ว่า “ภิกษุเมื่อบริโภคอาหาร จะเป็นของสดหรือของแห้งก็ตาม ไม่ควรติดใจ จนเกินไป ควรเป็นผู้มีท้องพร่อง มีอาหารพอประมาณ มีสติอยู่ การ บริโภคอาหารยังอีก 4 - 5 ค…
การบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนานั้นมีแนวทางที่ชัดเจน เพื่อความสบายของร่างกายและการปฏิบัติธรรม โดยท่านพระสารีบุตรได้แนะนำให้บริโภคอาหารในปริมาณที่พอเหมาะและหยุดเมื่อรู้สึกอิ่มซึ่งควรจะดื่มน้ำต่อ เ
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
136
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
…ย นิสัยดีๆ ที่เกิดจากการบริหารปัจจัย 4 ได้ดี จะเป็นพื้นฐานให้ความคิด คำพูด การกระทำใน เรื่องอื่นๆ ดีตามมา ยิ่งพระภิกษุอาศัยปัจจัย 4 มาใช้ฝึกฝนตนเองจนเกิดเป็นนิสัยดีๆ ได้มากเท่าไร คุณธรรม ความดีงามที่จะเ…
…ิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการสิ้นเปลืองและรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้เพียงพอ.
การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
138
การฝึกอบรมด้วยปัจจัย 4 เพื่อละอาสวะ
…ีการนำปัจจัย 4 มาใช้ฝึกอบรมเพื่อขจัดกิเลสอาสวะในใจ สามารถทำได้โดยการบริโภค ใช้สอยปัจจัย 4 ให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ เช่น พระภิกษุต้องทราบว่า จีวรที่มีอยู่ ไม่ใช่มีไว้เพื่อสะสม หรือห่ม เพื่อให้เกิดความสว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาเสพปัจจัย 4 อย่างมีสติ เพื่อช่วยลดปัญหาทางจิตใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
144
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
….3 หลักการรับปัจจัย 4 หลักในการรับปัจจัย 4 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักว่า พระภิกษุควรจะยินดีปัจจัยตามมีตาม ได้ หรือเป็นผู้มีความสันโดษในปัจจัย 4 ดังที่พระองค์ทรงสรรเสริญพระมหากัสสปเถระไว้ว่า “ดูก่อนภิ…
…มพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ตามเหตุปัจจัย ชี้แนะแนวทางการรับปัจจัยอย่างมีสติและเห็นโทษของการแสวงหาสิ่งที่ไม่จำเป็น พร้อมคำอธิบายถึ…
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
149
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
…มจำเป็น เป็นต้น 2. อาหาร ควรเน้นที่ความครบถ้วนทางโภชนาการ มากกว่ารับประทานอาหารที่ไม่ค่อยมีประโยชน์ ตามชอบใจ ซึ่งส่วนใหญ่จะแพงเกินจริง ทำให้ติดนิสัยสุรุ่ยสุร่าย ไม่คุ้มกับเงินที่ต้องเสียไป อาหารที่รับปร…
บทความนี้นำเสนอวิธีการที่ฆราวาสสามารถปรับใช้ทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 เพื่อประโยชน์ในชีวิตประจำวันผ่านการใช้เสื้อผ้า อาหาร และที่อยู่อาศัยอย่างมีสติและคำนึงถึงความคุ้มค่าแหล่งที่อยู่อาศัยต้องสะอาดและเห
ความหมายของกาลัญญูในพระพุทธศาสนา
155
ความหมายของกาลัญญูในพระพุทธศาสนา
…ตรกิจกรรมประจำวัน และ 4 ที่พระภิกษุต้องเกี่ยวข้องทุกวันมาเป็นอุปกรณ์ในการฝึก อาศัยปัจจัย เมื่อฝึกได้ตามขั้นตอนเหล่านี้แล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงสอนให้ฝึกในขั้นตอนที่ 5 ต่อไป ซึ่ง ในขั้นตอนนี้พระองค์…
…ฝนตนเอง โดยนำกิจกรรมการเรียน การสอบถาม การประกอบความเพียร และการหลีกออกเร้นมาเป็นแนวทางในการปฏิบัติ ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา อธิบายถึงความหมายคำว่า 'กาล' และ 'กาลัญญู' ที่เกี่ยวข้องกับการรู้จักเวลาที่เ…