หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาเกี่ยวกับพระอนาคามี
31
การศึกษาเกี่ยวกับพระอนาคามี
…ะสูตรกล่าวว่ามีปริสตฺ 7 คือในพระอนาคามีทั้ง 5 ที่กล่าวมาแล้วนี้ แห่งอันตราปรินิพพายออกเป็น 3 ประเภท ตามสถานที่และกาลเวลา ใกล้ กลาง ใกล้ เนื่องด้วยสถานที่และกาลเวลา[กุมา] พระอนาคามี (Pāli: anāgāmi, Skt…
…้ไม่เวียนกลับมาอีก โดยจำแนกออกเป็น 5 ประเภทที่เกี่ยวข้องกับอันตราปรินิพพาย และได้แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มตามสถานที่และกาลเวลา เนื้อหาอ้างอิงจากงานศึกษาโดย Qian Lin ที่ได้ทำการศึกษาเปรียบเทียบชื่อของพระอนาคาม…
แนวคิดเรื่องอัตตรภาพหลังความตายในคัมภีร์อธิธรรม
37
แนวคิดเรื่องอัตตรภาพหลังความตายในคัมภีร์อธิธรรม
แนวคิดเรื่องอัตตรภาพหลังความตายในคัมภีร์อธิรรมของแต่ละนิกาย (1) The Notion of Antarabhava in Abhidhamma Traditions (1) ตามพระสูตร…
…รรมแต่ละนิกาย และความซับซ้อนในการตีความความหมายของพระอนาคามิ ซึ่งมีการแบ่งประเภทเป็น 5 และ 7 ประเภท ตามกรอบแนวทางการตีความที่แตกต่างกัน จัดเป็นประเด็นสำคัญในพระพุทธศาสนาและมีอิทธิพลต่อการทำความเข้าใจเมื…
การศึกษาเกี่ยวกับนิกายสรวาสติวาท
5
การศึกษาเกี่ยวกับนิกายสรวาสติวาท
นอกจากนั้น นิกายยังมีชื่อเรียกอีกหลายชื่อ ตามตำนานต่าง ๆ เช่น เหตุวาทิน (因論) วิถีวาทิน (分別説部) มรุทตกะ (Muruntaka) และ -คำว่าสิ่งอาจเป็นชื่อของน…
…รวจความหลากหลายของนิกายต่างๆ ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิกายสรวาสติวาท ซึ่งมีคำเรียกที่แตกต่างกันตามบริบทและตำนาน รวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกับคำสอนหลักหรือมติธรรมที่เป็นหัวข้อสำคัญที่พัฒนามาจากนิกายต่าง…
การกำเนิดสรรพสัตวา
6
การกำเนิดสรรพสัตวา
…ยกกันโดยอิงภาษาบาลีว่า มหาสงิษยะ ส่วนคัมภีร์ภาษาสันสกฤตเรียกกันนี้ว่า มหาสงิษยะ หาก อ้างอิงชื่อในภายตามคัมภีร์ที่มีภาษาบาลีบทแตกต่างกัน ชื่อเรียกก็จะมีความ แตกต่างกันออกไปบ้าง แตึงแม้จะมีชื่อเรียกแตกต่า…
บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการกำเนิดสรรพสัตว์ โดยอิงจากข้อมูลในคัมภีร์พระพุทธศาสนา ภายใน 100 ปีหลังการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า มีการถกเถียงเรื่องการใช้ศัพท์เกี่ยวกับ 'มหาสงิษยะ' โดยแสดงให้เห็นถึ
วัตถุ 5 ประการที่เป็นธรรม
7
วัตถุ 5 ประการที่เป็นธรรม
…ามไปแล้วในหนังสือรวมบทความวิชาการเนื่องในวาระครบรอบ 70 ปี ของ ดร. อะไรก็จะขอรายละเอียดไว้ ณ ที่นี้ ตามตำหนิที่ปรากฏในคัมภีร์สมยกโกทจปรจบจัทร ซึ่งชื่อเป็น คัมภีร์ของพระพุทธศาสนาฝ่ายเหนือ ที่เกี่ยวกับด้า…
…หลักฐานจากคัมภีร์ต่างๆ เช่น สมยกโกทจปรจบจัทร ซึ่งนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับการแยกตัวของนิกายต่างๆ และตามคำบอกกล่าวของพระสุมัติ นันต์. ข้อมูลที่สำคัญถูกนำเสนอโดยมีการอ้างอิงจากงานของ Mitomo และ เมธี พิทัก…
การคำนวณปีศักราชตามทฤษฎี 383 ปี
8
การคำนวณปีศักราชตามทฤษฎี 383 ปี
383 ปี หมายถึง 383 ปี ก่อนคริสต์ศักราช เป็นปีพุทธศักราช ยนต์โดย คำนวณจากหลักฐานทางพระพุทธศาสนา ฝ่ายเหนือ เป็นหลัก ทฤษฎีของ Nakamura เป็นที่แพร่หลายในประเทศญี่ปุ่น โดยสนับสนุนหลักฐานทางพระพุทธศาสนา ฝ่า
บทความนี้อธิบายถึงโครงสร้างการคำนวณปีพุทธศักราชตามทฤษฎี 383 ปี ซึ่งได้แก่การตีความหมายของตัวเลข 268, 116, และการวิเคราะห์เชิงลึกเกี่ยวกับความสัมพันธ์…
นักยาสาวสาวติตาวา และชื่อเรียกในคัมภีร์ต่างๆ
14
นักยาสาวสาวติตาวา และชื่อเรียกในคัมภีร์ต่างๆ
นอกจากนี้ นักยาสาวสาวติตาวา ยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น •【一切語言部】เป็นชื่อที่พบในคัมภีร์มัญฌศรีปราโมทย์ •【因論】เป็นชื่อที่พบในค…
นักยาสาวสาวติตาวา ยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ เช่น 一切語言部 ในคัมภีร์มัญฌศรีปราโมทย์, 因論 ในคัมภีร์八部论, และ 說因部 ในคัมภีร์異部宗論 …
การกำเนิดนิกายสรวาสติวาท
25
การกำเนิดนิกายสรวาสติวาท
… ดังนั้นจึงเป็นโลเกยะ^31 จากข้างต้น พวกเหตุวาท ยอมรับว่า สัญญาเวทิเพิ่มเป็นได้ทั้งโลเกยะและโลกุตตะ ตามข้อมูลในคัมภีร์กวัตถุตอรรถกถา[ดูหัวข้อย่อยประกอบ] ในประเด็นนี้ ทางคัมภีร์ของนิวกายสรวาสติวาท เช่น …
…ยวกับการศึกษานิกายสรวาสติวาท และการอภิปรายเกี่ยวกับความหมายของสัญญาเวท ซึ่งเป็นทั้งโลกุตตะและโลเกยะ ตามข้อมูลที่ปรากฏในคัมภีร์ต่างๆ โดยเฉพาะการบรรลุสู่นิโรธสมาบัติที่เกี่ยวข้องกับการดับจิต เจตสิก และควา…
การพิจารณาทุกข์ในคัมภีร์พุทธศึกษา
31
การพิจารณาทุกข์ในคัมภีร์พุทธศึกษา
…นเป็นวัตถุแห่งทุกข์ [อินทรีย์พักทุกข์หมายความว่า สิ่งที่ไม่เกี่ยวเนื่องกับอินทรีย์เป็นทุกข์ เพราะอัดตามพุทธวจน ที่กล่าวว่า สิ่งใดไม่เกี่ยวข้องนั้นชื่อว่าเป็นทุกข์ ด้วยความหมายที่ว่า มีความบีบคั้นจากการเ…
เนื้อหาหมายถึงการศึกษาประเภทของทุกข์ซึ่งแบ่งออกเป็นอินทรีย์พักทุกข์และอินทรีย์พัก-ทุกข์ ตามคัมภีร์พุทธและความหมายที่สำคัญในแง่การเข้าใจความทุกข์ที่เกี่ยวข้องกับอินทรีย์ การรำลึกถึงการประพฤติ…
การกำเนิดนิกายสรวาสติวาท
2
การกำเนิดนิกายสรวาสติวาท
…ที่มีมานแต่แรกหรือไม่ เนื่องจากนิยายสรวาสติวาท มีชื่อเรียกอื่นอีก ได้แก่ เหตุว า一ทุกชื่อธิบวิชาชาติ ตามที่ได้นบันทึกไว้ในคัมภีร์ต่าง ๆ คำว่า “สรวาสติวา” เป็นชื่อเรียกที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะเฉพาะของคำสอน…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และวิจารณ์การกำเนิดของนิกายสรวาสติวาท ซึ่งถือเป็นหนึ่งใน 18 นิยายแห่งยุคแตกนิกายของพระพุทธศาสนาในสมัยอินเดียโบราณ โดยเน้นถึงชื่อและหลักการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับนิกายนี้ รวม
ธรรมนารา
4
ธรรมนารา
…บที่ 5 ปี 2560 1. บทนำ¹ ชื่อภิษาฎายในพระพุทธศาสนายุคแตกนิกายในอินเดีย มีการเรียกขานแตกต่างกันออกไปตามชื่อพื้นที่ที่นับนั่นแผ่ อยู่บ้าง ตามชื่อผู้นำที่เป็นอาจารย์บ้าง ตามมติธรรมที่นิยม ความเป็นนิยาม ณ์…
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อสำรวจและวิเคราะห์เรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับมติธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเมื่อมีการแตกนิกายภายในอินเดีย ในบทความนี้มีการถอดความและเรียบเรียงจากบทความภาษาญี่ปุ่นที่เสนอความคิดเห็น
การศึกษาเกี่ยวกับสมมุติสัจธรรมในพระพุทธศาสนา
7
การศึกษาเกี่ยวกับสมมุติสัจธรรมในพระพุทธศาสนา
…สมมต สจ) สวนทางภาษาสนกถก เร ยกวา สลจต สตย หกปรวรธบเปนอกรฆรมนจะไดดงน sammuti-sacca และ samvṛti-satya ตามลำดบ เมอพจารณาถ ง ความหมายในเช งปร ญญาทางพระพททธศานา แทบจะไมคำแตกตาง ุ ทั้งคูมความหมายวา convention…
เรื่องนี้กล่าวถึงสมมุติสัจธรรมในพระพุทธศาสนา โดยทำการวิเคราะห์ความหมายและการใช้คำว่า sammuti และ samvṛti ในเชิงปรัชญาและประวัติศาสตร์ ทั้งนี้จะดูถึงความหมายที่ไม่แตกต่างกันในเชิงปรัชญา แต่มีความแตกต่า
ธรรมวารา: ความรู้เกี่ยวกับสารพุทธะ
18
ธรรมวารา: ความรู้เกี่ยวกับสารพุทธะ
… “สรพรสิ่ง (sarva)” และ 6 อย่างนี้ ก็มิใช่ จิงกล่าวว่า “สรพรสิ่งมีอยู่ (sarvam asti)” ด้วยการอธิบาย ตามความหมายที่กล่าวมานี้ จึงเป็นที่มาของคำนิยกาย 26 คำภีร์อธิบาย โภคภาชะ อธิบายเกี่ยวกับเรื่องใว้ว่า …
บทความนี้กล่าวถึงสารพุทธะที่แบ่งออกเป็น 6 ชนิดและสงฆะ 3 อย่าง เพื่ออธิบายความหมายของอดีต อนาคต ปัจจุบัน รวมถึงการตีความจากคำภีร์และความคิดเห็นของมหาคติธรรมนาจารย์ 4 ท่าน ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดที่ว่าทุก
ความหมายของสรวาสติวาท
22
ความหมายของสรวาสติวาท
ตามคํามีธี บทแสดงอธิบาย(บู๋จี้ ยิ ู่ลุนชม) ได้อธิบายชื่อกาย สรวาสติวาท ว่า คําว่า “สรว” (sarva) หมายถึ…
บทความนี้กล่าวถึงการตีความและความหมายของคำว่า “สรวาสติวาท” ที่ประกอบด้วยองค์ประกอบ 6 ชนิด โดยแบ่งเป็นกาล 3 อย่าง และองค์ตะ 3 อย่าง รวมถึงการเปรียบเทียบกับนิยายวาสตฺีรียะที่มีมติธรรมคล้ายคลึงกัน ด้วยกา
ธรรมมาวารา: วาทะวิธานทายพระศาสนา ปี 2560
24
ธรรมมาวารา: วาทะวิธานทายพระศาสนา ปี 2560
…รียกว่า “สัปพิตถิวาท” (Sabba-atthi-vāda) ที่ตรงกับภาษาสันสกฤตคือ “สรวาดติวาท” (Sarva-asti-vāda) 33 ตามตำนานลังก้าที่กล่าวมาตั้งได้บันทึกว่ากว่า นิยายสัปพิตถาวะ หรือสัปพิติวาทแยกตัวออกมาจากนิยายมหาสังมิ…
เนื้อหานี้สำรวจแนวคิดของสัปพิติวาท ที่เกิดขึ้นก่อนหน้านี้ในพระธรรมและการเรียบเรียงหลักการว่าด้วยทุกสิ่งซึ่งมีอยู่ โดยโฟกัสไปที่การอธิบายความหมายของคำว่า “สรรพสิ่ง” ที่มีพื้นฐานมาจากนิยายสัปพิตถาวะ และ
อุรังคินทนะ: ตำนานพระธาตุทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
2
อุรังคินทนะ: ตำนานพระธาตุทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
…ด็จมาที่นั่นด้วยพระองค์เอง ทำให้สถานที่แห่งศักดิสิทธิ์นี้เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธเจ้าโดยตรง สิ่งที่ติดตามมาพร้อมกับการเสด็จมาของพระพุทธเจ้าคือ ได้เกิดสถานที่ศักดิสิทธิ์สำคัญทางพระพุทธศาสนา ขึ้นหลายแห่ง ดั…
บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับอุรังคินทานซึ่งเป็นแม่ทวรรณ์ของตำนานพระธาตุในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย โดยมีเรื่องราวเกี่ยวกับการสร้างพระธาตุต่าง ๆ และความเชื่อมโยงกับพระพุทธเจ้า ในการดำเนินเรื่องมีการกล่าวถ
พระพุทธองค์และการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
4
พระพุทธองค์และการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…ริกเพียงในมัชฌิมประเทศของอินเดียโบราณซึ่งส่วนใหญ่มีริเวณกลุ่มแม่น้ำคงคา ตอนกลางเท่านั้น แต่อย่างไรก็ตาม ทางฝ่ายพุทธศาสนชนกลับมีความเชื่อไปในทิศทางว่า พระพุทธองค์เด็จจาริกไปยังที่ต่าง ๆ ของโลกด้วยอิทธิฤท…
…งเผยแผ่พระพุทธศาสนาในมัชฌิมประเทศของอินเดีย แต่บางคนเชื่อว่าทรงจาริกไปทั่วโลก ด้วยพุทธานุภาพในตนเอง ตามหลักฐานจากอรรถกถาในพระไตรปิฎก กล่าวว่าพระองค์เสด็จไปนอกเขตแม่น้ำคงคาเพื่อเผยแผ่พระศาสนา โดยการดำเนิ…
ตำนานพระธาตุทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
5
ตำนานพระธาตุทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
อุ้งคณิทาน: ตำนานพระธาตุทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 193 เมื่อค้นคว้าเปรียบเทียบในสายคัมภีร์จารึกอื่นพบว่า มีเรื่องเล่านี้อยู่ด้วยเช่นกัน ในคัมภีร์ทวิยาวาทน ที่เป็นรวรรณคดีสนุกถามตอบของฝ่ายสวาสดิ์วาทิน ก
…ียบกับคัมภีร์ต่าง ๆ รวมถึงการหารือเกี่ยวกับเศรษฐกิจและการค้าในเมืองสุปราฏะที่เป็นศูนย์กลางทางการค้า ตามข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่ทราบกันดีเกี่ยวกับตำนานที่ยังคงอยู่ในปัจจุบัน พร้อมทั้งเปิดเผยถึงความสำคัญ…
กษัตริย์แห่งเมืองโคตบองในพระพุทธศาสนา
10
กษัตริย์แห่งเมืองโคตบองในพระพุทธศาสนา
…ุระ (Gotapura) ทอดพระเนตรเห็นพระพุทธองค์ จึงได้อุทาอธิษฐานให้ไปพระราชวังในเขตพระราชฐาน เพื่อถวายนัตตตาหวา หลังจากเสวยอัศจรรย์เสด็จแล้ว พระพุทธองค์ทรงมอบบาตรให้กับกษัตริย์แห่งโคตบอง และได้เสด็จกลับไปประท…
บทความนี้เล่าเรื่องราวของกษัตริย์โคตบองชื่อโคตปุระ ซึ่งได้มีโอกาสถวายบาตรแด่พระพุทธองค์ และมีอธิษฐานเพื่อเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต พระพุทธองค์ทรงมอบบาตรให้กับกษัตริย์ และได้เสด็จกลับไปประทับ ณ ต้นสะเดาเด
อุสุชคนิทาน: ตำนานพระฤทธทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
15
อุสุชคนิทาน: ตำนานพระฤทธทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
…่นี่ด้วยพระองค์เอง ทำให้สถานที่นี้เป็นสถานที่คดีสิทธิ์ที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธองค์โดยตรง สิ่งที่ได้ตามมาพร้อมกับการเสด็จมาของพระพุทธเจ้าก็คือได้เกิดสถานที่คดีสิทธิ์สำคัญทางพระพุทธศาสนาขึ้นหลายแห่ง ดังน…
อุสุชคนิทานมีจุดประสงค์หลักเพื่อส่งเสริมความเคารพบูชาพระธาตุผาม โดยเล่าถึงการที่พระพุทธเจ้าเสด็จมาที่นี่ ซึ่งกลายเป็นสถานที่สำคัญทางพระพุทธศาสนา เรื่องนี้ยังสะท้อนถึงการสร้างความศักดิ์สิทธิ์แบ่งแยกสถา