ตุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 72 / 249

…[ อานิสงส์แห่งยถาสันถติกังคะ ] 170 ส่วนอานิสงส์ดังต่อไปนี้ (๑) ได้ทำตามโอวาทที่กล่าวไว้ว่า ลทธ์ เตน ตุฏฺฐพฺพ์ ได้สิ่งใดพึงยินดีด้วยสิ่งนั้น (๒) ใฝ่ประโยชน์ เกื้อกูล แก่เพื่อนพรหมจารี (โดยไม่กวนให้ย้ายเส…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์แห่งการปฏิบัติยถาสันถติกะ ซึ่งรวมถึงการยินดีในสิ่งที่ตนมี การช่วยเหลือผู้อื่นโดยไม่สร้างความรำคาญ การเลิกจินตนาการในด้านลบ และการมีความมักน้อย นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงคาถาที

… ม " ย ล ว อุณโหทก์ (น้ำร้อน) กณหเนตโต (มีตาดำ) นฺหานํ (การอาบน้ำ) นุหาตโก (ช่างกัลบก) พรหมา (พรหม) ตุมเห (ท่าน ท.) อมหาก (แก่เรา ท) " นิคฺคยฺห (ข่มขี่แล้ว) " " วย เต วุลหเต (อันน้ำพัดไป) ชิวหา (ลิ้น) (…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงบาลีไวยากรณ์ โดยแยกประเภทของพยัญชนะตามตำแหน่งการออกเสียง รวมถึงการอธิบายการเกิดของพยัญชนะในส่วนนั้น ๆ เช่น กัณฐชา, มุทฺธชา และอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงการสร้างคำที่ประกอบด้วย

… สระที่มีพยัญชนะสังโยคอยู่เบื้องหลัง ๓ มาตรา, ส่วน พยัญชนะทุก ๆ ตัว กึ่งมาตรา แม้พยัญชนะควบกัน เช่น ตุ๊ย มุห วุห เป็นต้น ก็กึ่งมาตรา ท่านกำหนดระยะเสียงของอักขระ เทียบ กับวินาที ดังนี้ :- สระสั้น ๑ ตัว =…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยระบุรายละเอียดเกี่ยวกับมุทธชะ, ทันตชะ, และฐานของอักขระ มีการกำหนดเสียงของอักขระเทียบกับเวลาในระบบวินาที เช่น สระสั้นและสระยาว พร้อมตัวอย่างการวัดเสียงและอักขระค

… เสียตัวหนึ่ง แปลง อิ เป็น ย แล้วทีฆะ อ ที่ อคาร์ เป็น อา. เอ ที่ แปลงเป็น ย นั้น เช่น เต-อสฺส เป็น ตุยสฺส, เม-อย เป็น มฺยาย, เต–อห์ เป็น ยาห์ อุ ที่แปลงเป็น ว นั้น เช่น พหุ อาพาโธ เป็น พหวาพาโธ, จกฺขุ=…

บทความนี้อธิบายวิธีการแปลงพยัญชนะและสระในบาลี โดยมีตัวอย่างการแปลงต่างๆ เช่น การแปลง อิ หรือ เอ เป็น ย การแปลง อุ หรือ โอ เป็น ว โดยใช้ตัวอย่างในบทบาลีเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย รวมไปถึงการลบพยัญชนะซ้อนกัน

…ถี, วิการในเบื้องปลาย ก็มีวิธีเหมือนวิการในเบื้องต้น เป็นแต่ละลบสระหน้า วิการสระหลังเท่านั้น เช่น มาตุล-อิริต เป็น มาลุเตริติ นี้ลบ อ ที่มาลุต เสีย แล้วเอา อิ ที่ ศัพท์หลังเป็น เอ, น=อุเปติ 1 เป็น โนเปต…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการและหลักการในการแปลงสระในภาษาบาลี โดยมีการเปรียบเทียบระหว่างวิการและอาเทศ รวมถึงการลบสระหน้าและการใช้สระหลัง เพื่อให้เกิดรูปแบบใหม่ในคำศัพท์ ตัวอย่างเช่น การแปลงคำ มุนิ อา

…ัญชนะซึ่งมีรูปอย่างหนึ่ง ให้เป็นพยัญชนะมีรูปอีกอย่างหนึ่ง คือ ถ้าสระอยู่หลัง แปลง ติ ที่ ท่านทำเป็น ตุ๋ย แล้วให้เป็น จุจ เช่น อิติ-เอว เป็น อิจเจว๋, แปลง ธ เป็น ท เช่น เอก-อิธ=อห์ เป็นเอกมิทาห์ (นี้ เอก…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ทีฆะสระหน้าและหลัง รวมถึงการใช้งานพยัญชนะสนธิที่มีเอกลักษณ์ โดยให้ตัวอย่างการเปลี่ยนรูปแบบที่เห็นได้ชัด เช่น การทำใ

…กตัว เพราะความ มักน้อย ( กลับ ) ไปเสียแล้วละซิหนอ " จึงปลอบนาง ( ให้คลายปริ เทวะ ) แล้วเล่าประพฤติเหตุทั้งปวง ( ให้ฟัง แล้วนำผ้าสาฎก (ผืนนั้น ) ออกจากถลกบาตรแสดง ( ให้เห็นเป็นพยาน ) อุบาสิกา ( ทราบความ …

ในบทนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระเถระไปหานางอุบาสิกา และการให้ผ้าสาฎกเป็นสัญลักษณ์ของความเลื่อมใส ในขณะที่นางกังวลเกี่ยวกั…

…ดี) พระอุปัชฌาย์จึงบอกว่า พระเถระ ชื่อ มหาธรรมรักขิต ผู้เชี่ยวชาญปริยัติทั้งปวง” อยู่ประจำ ณ วัดเขา ตุลาธารบรรพตในโรหณชนบทฟากแม่น้ำข้างโน้น เธอจงไปสู่สำนัก ของท่านเถิด พระจุฬาภัยรับคำ กราบพระเถระแล้ว (ต…

…ยและพระเถระมหาธรรมรักขิตเกี่ยวกับการศึกษาธรรม พระจุฬาภัยได้รับคำแนะนำให้ไปฟังธรรมจากพระเถระที่วัดเขาตุลาธารบรรพต ซึ่งพระเถระมีความเชี่ยวชาญด้านปริยัติ โดยพระจุฬาภัยมีกลุ่มบริวาร 500 รูปและได้ทำการเข้าศึ…

…ิด [การมอบตัว] ในการมอบตัวนั้น จึงมอบตัวแด่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า ด้วย คำว่า " อิมาห์ ภควา อตฺตภาว์ ตุมหาก ปริจฺจชาม " "ข้าแต่ พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระพุทธเจ้าขอสละอัตภาพนี้แด่พระองค์ " ดังนี้ ด้วยภิกษ…

ในบทนี้พูดถึงการมอบตัวแด่พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า เพื่อให้ผู้ปฏิบัติธรรมรู้สึกมั่นใจและมีความกล้าเผชิญกับอารมณ์ที่น่ากลัว ทั้งยังช่วยให้เกิดความดีใจเมื่อพิจารณาถึงการมอบตัวนี้ การมอบตัวลดความเสี่ยงที่จะ

…ล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 73 แม้เมื่อจะมอบ ( ตัว ) แด่พระอาจารย์ ก็พึงกล่าวว่า " อิมาห์ ภนฺเต อตฺตภาว์ ตุมหาก ปริจฺจชาม " " ข้าแต่อาจารย์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าขอสละอัตภาพนี้แด่ท่าน " ดังนี้ ด้วยภิกษุผู้ไม่มอบอั…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการมอบอัตภาพแด่พระอาจารย์ โดยมีการเปรียบเทียบผู้ที่ไม่มอบตัวซึ่งจะไม่ได้รับความสงเคราะห์และเสี่ยงต่อความทุศีลกับผู้ที่ทำการมอบตัวที่มีแนวโน้มที่จะเจริญเติบโตทางวิถีพ

…าหุเนยยะ ด้วยประการฉะนี้ [แก้บท ปาหุเนยโย] ส่วนในบทว่า ปาหุเนยฺโย ( พึงทราบวินิจฉัยต่อไปนี้ ) อาคัน ตุกทาน ( ของรับแขก ) ที่เขาจัดอย่างเครื่องสักการะ (คือจัดอย่างดี) เพื่อประโยชน์แก่ญาติและมิตรทั้งหลายท…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับคำว่า 'อาหวนียะ' และ 'ปาหุเนยยะ' ในบริบทของพระสงฆ์ โดยระบุถึงการถวายอาคันตุกทานที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อพระสงฆ์ ซึ่งเป็นผู้มีคุณค่าควรแก่การกราบไหว้และถวายสังฆทาน ข้อควา…

…อายตนิบาตทุกศัพท์ก็หาไม่ ตาม ธรรมดาอายตนิบาตเนื่องจากวิภัตติแห่งนามนามและปุริสสัพพนาม อัน ได้แก่ ต, ตุมห, อมห. ศัพท์ โดยตรง หรือ ที่ ศัพท์บางคำเท่านั้น นอกจากนี้หามิไม่ เช่นศัพท์ที่เป็นปฐมาวิภัตติไม่เนื…

เนื้อหานี้อธิบายกลไกของวิภัตติในความหมายของภาษาบาลีและการใช้งานคำศัพท์ในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะคำนามและสัพพนาม สิ่งสำคัญคือการใช้วิภัตติให้ถูกต้องเพื่อการสื่อสารที่ชัดเจนและเหมาะสม รวมถึงการแสดงถึงความเค

…นต้น หรือจะสังเกตที่สัพพนามก็ได้ ถ้ามีอยู่ เพราะสัพพนามมีวิธีแจกวิภัตติ ในลิงค์ทั้ง ๓ ต่างกัน เฉพาะ ตุมห อมุห เท่านั้นที่เป็นปุ๋ลิงค์ อิตถี อนุต

บทความนี้กล่าวถึงการแจกวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ ภาคภูมิใจในนามและอัพยยศัพท์ เช่น อิ วิภัตติเป็น ย และข้อควรสังเกตเกี่ยวกับการใช้รูปแสดงประเภทต่าง ๆ ของลิงค์ในบาลี สิ่งที่ควรคำนึงถึงคือการมีกิริยากิตก์หรื

…ใช่สนทนาซึ่งกันและกัน ฉะนั้น ปุริส สัพพนามนี้ ท่านจึงจัดเป็น ๓ ตามบุรุษที่กล่าวไว้ในอาขยาต คือ ต ๑, ตุมห ๑, อมุห์ ๑. ต (ปุริสสัพพนาม) ต ศัพท์จัดเป็น ปฐมปุริส หรือ ประถมบุรุษ สำหรับใช้ แทนชื่อ คน สัตว์ ท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำว่า 'ปุริโส' ซึ่งเป็นสาธารณะโวหารที่ไม่จำกัดเพศและฐานะ อธิบายถึงการแบ่งประเภทบุรุษในไวยากรณ์บาลี รวมถึงการใช้ปุริสสัพพนามที่มีการจัดแบ่งตามหลักทางไวยากรณ

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 75 ตุมห มัธยมบุรุษ แปลเป็นไทย ใช้ให้ถูกตามชั้นของบุคคลผู้ฟัง คำมัธยมบุรุษ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ชั้นผู้พู…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการใช้คำมัธยมบุรุษในบาลี ซึ่งแสดงถึงการแสดงความเหมาะสมในการสื่อสารจากผู้พูดไปยังผู้ฟัง โดยมีการจัดลำดับชั้นของบุคคล เช่น พระราชา, พระราชินี, และเจ้านายอื่นๆ ข้อควรระวังในการใช้คำมัธ

…ษ ท่าน คุณ ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 76 ชั้นผู้พูด (อมฺห) ชั้นผู้ฟัง (ตุมห) คนสุภาพทั่วไป, คนสุภาพทั่วไป, พระ คฤหัสถ์, พระสงฆ์ที่ สงฆ์ ที่มีพรรษามาก มีพรรษาน้อยกว่า กว่า คน…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ชั้นผู้พูดและชั้นผู้ฟังในภาษาบาลี การใช้คำแทนเช่น 'ผม' ที่เป็นอุดมบุรุษ ตัวอย่างการใช้ในบทสนทนา การแยกประเภทผู้พูดและฟังเพื่อให้เข้าใจความหมายในบริบท

ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 79 นามนาม ซึ่งเป็นคู่สนทนา จะเป็นลิงค์อะไร ตุมหอมห ทั้ง ๒ นี้ ก็คงอยู่อย่างนั้น ไม่เปลี่ยนไปตาม และการแปลก็ออกชื่อ คำแปล ตุมห อมห นั้นโดยตรงกันวิ…

… และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่า เช่น การใช้คำ ตุมห เพื่อแสดงความเคารพต่อคู่สนทนา บทความนี้จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจแนวทางการใช้ไวยากรณ์บาลีได้ดีขึ้น โด…

ประโยค๑ - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 80 ทั้ง ๒ อุทาหรณ์นี้ จะเห็นได้ว่า ตุมเห ก็ดี ตุมเหหิ ก็ดี เป็นพหุวจนะสำหรับใช้แทนอาจารย์คนเดียว และบิดาคนเดียว ใน ฐานที่ศิษย์กับบุตรแสดง…

บทเรียนนี้สำรวจการใช้บาลีในไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ และการแสดงความเคารพในภาษา เมื่อพูดถึงพหุวจนะที่ใช้เพื่อแทนผู้สูงวัย เช่น อาจารย์และบิดา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายการใช้โครงสร้างประโ

…รูปสำเร็จ แปลว่า สพฺพ ตร สพฺพตร ใน-ทั้งปวง สพฺพ ก สพฺพกุล ใน-ทั้งปวง สพฺพ ธิ สพฺพธิ ใน-ทั้งปวง อญฺญ ตุร อญฺญตร ใน-อื่น อญฺญ ถ อญฺญตฺถ ใน-อื่น 0 0 0 6 ย ก ยตฺถ ใน-ใด ย ยหี ใน-ใด ย ยท ใน-ใด ต ตร ตตุร ใน-น…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี โดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์ ได้แก่ การใช้ปัจจัยที่สำคัญ เช่น ตร, ตก, ห, ธ และอื่น ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจการเชื่อมโยงในภาษาบาลี พร้อมตัวอย่างที่สะดวกต่อการศึกษาและเข

ปัจจัย รูปสำเร็จ ศัพทเสม ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 113 แปลว่า ต ตุถ ตตฺถ ใน-นั้น ต ตหี ใน-นั้น ต ห์ ตห์ ใน-นั้น เอต ตร อตฺร ใน-นั่น เอต ถ อตฺถ ใน-นั่น เอก ตร เอกตร ใน…

ในบทนี้เราจะพูดถึงการอธิบายบาลีไวยากรณ์ที่เกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์พร้อมตัวอย่างของแต่ละประเภท เช่น 'ใน-นั้น', 'ใน-เคียว', 'ใน-เดียว'. จะมีการแสดงรูปสำเร็จต่าง ๆ ที่มีลักษณะเฉพาะ รวมถึงการใช้ปัจจัยในร