หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาเกี่ยวกับอสุภและธรรมะ
246
การศึกษาเกี่ยวกับอสุภและธรรมะ
…่ทั้งหลาย ผู้ถือ ร่างกายนี้โดยว่าเป็นของงามแล้วลุ่มหลงอยู่ ในร่างกายนั้น มัวทำบาปเสีย ย่อมไม่พ้นจาก ทุกข์ได้ เพราะเหตุนั้น ผู้มีปัญญาพึงเห็น สภาพแห่งกายเน่า อันยังเป็นอยู่หรือตายแล้ว ก็ตาม ว่าเป็นของเว้นเส…
…ามีสภาพเน่าเหม็น แม้ในสภาวะดิบ ในขณะที่คนโง่กลับชื่นชมและหลงระเริงอยู่กับร่างกาย ผู้นั้นจึงไม่พ้นจากทุกข์ ที่สำคัญคือ พุทธวจนเน้นให้พิจารณาในโครงสร้างและคุณลักษณะของร่างกายเพื่อให้สามารถปล่อยวางจากความหลงไ…
วิสุทธิมรรค - อัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโน
261
วิสุทธิมรรค - อัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโน
…ซึ่งธรรมทั้งปวง โดยยกขึ้นเอาทีละบทอย่าง นี้ว่า " ชรามรณะเป็นทุกขสัจ ชาติเป็นสมุทัยสัจ ความออกไปแห่ง ทุกข์และสมุทัยนั้นทั้งสองเป็นนิโรธสัจ ปฏิปทาเป็นเหตุรู้นิโรธ เป็น มรรคสัจ " ( ดังนี้เป็นตัวอย่าง ) เพราะเ…
บทเรียนเกี่ยวกับอัปปมัญญาและวิชชาจรณสมฺปนฺโนในวิสุทธิมรรคนี้ พูดถึงความรู้และวิธีการปฏิบัติธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้และทรงสอนไว้ โดยอธิบายถึงความรู้ในอริยสัจ 4 และองค์แห่งปฏิจจสมุปบาท รวมถึงการร
การจำแนกและการแสดงธรรมในพระวิสุทธิมรรค
285
การจำแนกและการแสดงธรรมในพระวิสุทธิมรรค
…รรม เป็นอาทิ โดยประเภท ขันธ์ อายตนะ ธาตุ สัจจะ อินทรีย์ และ ปฏิจจสมุบาทเป็นต้น หรือว่าซึ่งอริยสัจคือทุกข์ โดยอรรถ (4) คือ ปีฬนะ ( บีบคั้น ) สังขตะ (อันปัจจัยปรุงแต่ง ) สันตาปะ ( แผดเผา ) วิปริณาม (แปรปรวน …
…ุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบายธรรมอย่างลึกซึ้งด้วยอรรถที่เกี่ยวข้…
บทวิเคราะห์ความตายในพระธรรม
16
บทวิเคราะห์ความตายในพระธรรม
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 16 ตกลงที่เป้า อันเขาตั้งไว้ ณ สี่แยกถนนใหญ่ ฉันใด แม้อุปัทวะทั้งปวง ก็ (ประดัง) ตกลงมาที่ร่างกาย ฉันนั้น อันว่าร่างกายนี้นั้น เพราะ ความ (ประดัง) ตกลงแห
…ดงให้เห็นว่าร่างกายมีอุปัทวะที่สามารถนำไปสู่ความตายได้มากมาย และสอนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของชีวิต ทุกข์หรือปัญหาที่เกิดขึ้นมีทั้งอันตรายและภัยรอบตัว ซึ่งสามารถเกิดขึ้นโดยไม่คาดคิด จึงควรใช้ชีวิตด้วยความร…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
148
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…ิสุทธิธรรม (ธรรมคือความหมด จด) ด้วย... ทีปธรรม (ธรรมดุจเกาะ) ด้วย... ตามธรรม (ธรรมอันเป็นเครื่องต้านทุกข์) ด้วย... เลณธรรม (ธรรมเป็นที่ลี้ ทุกข์) ด้วยแก่ท่านทั้งหลาย" ดังนี้เป็นต้น พระโยคาวจรพึงระลึก ถึงโด…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการแสดงอสังขตธรรมและสัจธรรมที่เกิดจากปัจจัยรวมทั้งอานิสงส์ของการอุปสมานุสติซึ่งช่วยให้จิตไม่ถูกครอบงำด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ และสามารถดำเนินยต่อการเจริญสติ ซึ่งจะนำไปสู่การเกิดองค
การเจริญเมตตาและอาฆาตในพระพุทธศาสนา
165
การเจริญเมตตาและอาฆาตในพระพุทธศาสนา
…ได้ โดยประการทั้งปวง" ดังนี้เป็นต้น บัณฑิตพึง ๕ (นำมากล่าว) ให้พิสดารเถิด [สอนตนนัยที่ ๒ - โกรธคือทำทุกข์ให้ตนเอง] แต่ถ้าเมื่อพระโยคาวจรนั้นพยายามอยู่ถึงอย่างนั้น ความอาฆาต ก็ยังเกิดขึ้นอยู่นั่นไซร้ ทีนี้เ…
…พระพุทธศาสนา มีการอ้างอิงถึงอาฆาตปฏิวินัยสูตรในปัญจกนิบาต ซึ่งสอนให้เข้าใจว่าการอาฆาตมีแต่ทำให้ตนเองทุกข์ และการรักษาใจให้สงบเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม เมื่อเจอการทำทุกข์จากศัตรู ควรหันมามองที่ใจของ…
การทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน
95
การทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน
…จตุตถฌาน ๒. มหาฎีกาขยายความว่า หมายถึงความรำงับไปแห่งสุขโสมนัส และทุกขโทมนัส อัน เป็นปัจจัยแห่งราคะ ทุกข์เป็นปัจจัยแห่งโทมนัส โทมนัสเป็นปัจจัยแห่งโทสะ (ตรงนี้ ปาฐะในมหาฎีกา ตก โทมนสฺสํ โทสสฺส)
เนื้อหาในบทนี้มีการวิเคราะห์วิธีการทำโยคะเพื่อบรรลุจตุตถฌาน โดยเริ่มจากการตั้งมั่นของจิตในขั้นตอนต่างๆ โดยอ้างถึงบทพระบาลี เช่น "โส เอว์ สมาหิเต จิตฺเต" และวินิจฉัยความหมายของคำต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจ
อธิบายบทไว้อานาจิสและคติชิต
57
อธิบายบทไว้อานาจิสและคติชิต
…้ คือถ้าถามใดมิสะระเป็นบรรสะ มีพยัญชนะสังกจ คือ สตฺถกที่ไม่ออกเสียอยู่ข้างหลัง เช่น กุจจะ โมคุลลิสึ ทุกข์ เป็นต้น หรือที่เป็นสะระที่มอยู่แล้ว เช่น โรหินี นาวา สาวุตติ ดังนี้ ณ ปัจจัยไม่มีอำนาจอะไร ต้องลบทั…
บทนี้อธิบายเกี่ยวกับบทไว้อานาจิสว่าเป็นการพูดถึงการเปลี่ยนแปลงของพยัญชนะและสระในภาษาไทย โดยใช้ตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เข้าใจลักษณะการเปลี่ยนแปลงและการลบสระพร้อมกับการกระทำที่เกี่ยวข้องกับพยัญชนะ รวมถึงก
วิภาษณ์บรรลุแปล ภาค ๓ ตอน ๓- หน้าที่ 65
66
วิภาษณ์บรรลุแปล ภาค ๓ ตอน ๓- หน้าที่ 65
…พระสรินยูตธกกล่าว (แก่พระมกโฏกโกฏ) ว่า "ดูกรอาวุโส เพราะเหตุที่ธรรมชาติ ยอม รู้สึก (สุข ทุกข์) เพราะเหตุนี้ จึงเรียกว่า เทวา" ดังนี้ [เวทนา ๑ เวทนา ๒] ก็ควานั้น แม้ว่านามสภามีอย่างเดียว โดยลักษ…
เนื้อหานี้สำรวจการบรรลุพระอรหัตและแนวทางในการเข้าใจจิตและเวทนา โดยการอ้างอิงถึงหลักธรรมและการเสวยรสอารมณ์ รวมถึงความสำคัญของเวทนาในธรรมชาติของวิญญาณ ซึ่งมีการแยกประเภทต่าง ๆ ตามลักษณะและผลของการสัมผัส
วิภัชชิมวรรลบภาค ๓ ตอน ๑ - เสวยโภคภูพะและสัญญาขันธ์
68
วิภัชชิมวรรลบภาค ๓ ตอน ๑ - เสวยโภคภูพะและสัญญาขันธ์
…นปฐมฐาน มีสัมผัส (ความระงับแห่งนามกาย) เป็น ปฐมฐาน โทมนัส มีการเสวยอนุญาอารมณ์เป็นลักษณะ มีอันเสวย (ทุกข์) ด้วยอาการไม่พอใจไม่อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นรส มีความไม่ สบายทางใจเป็นปฐมฐาน มีหทิวัตถุเป็นปฐมฐานโดยส่…
เนื้อหาภายในบทนี้อธิบายถึงลักษณะของการเสวยโภคภูพะในรูปแบบต่าง ๆ และความสัมพันธ์ระหว่างสัมปทธรรมอย่างละเอียด โดยเน้นที่การรับรู้และประสบการณ์ทางกายและใจ รวมถึงอาการพอใจและไม่พอใจที่เกิดขึ้นจากการสัมผัส
การพิสูจน์ของวิญญาณและอาการของความทุกข์
122
การพิสูจน์ของวิญญาณและอาการของความทุกข์
…นึ่ง องค์ติกรูป ( รูปภายใน คือรูปของ คน ) เพราะอำ่าก็พิสูจน์ว่าเป็นของไม่าง ตามความพิสูจน์ว่าเป็น ทุกข์ เพราะไม่พันจากความเป็นทุกข์ 3 สัญญาสังขารพิสูจน์ว่าเป็น อนัตตา เพราะไม่เชื่อฟัง วิญญาณพิสูจน์ว่าเป…
เนื้อหานี้พูดถึงวิญญาณที่พิสูจน์ได้ว่าเป็นสิ่งที่ไม่ยั่งยืน ไม่มีแก่นแท้ โดยมีการอธิบายถึงความทุกข์และอนัตตา ซึ่งถูกนำเสนอผ่านการวิเคราะห์องค์ติกรูปและอุปาทานขันธ์ 5 การเข้าใจลักษณะของความทุกข์นี้ส่ง…
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
138
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๗
…ูด ภาระ (ของหนัก) อันคนทั้งหลายผู้บูชา พระ คือ (แก่นหาม) ไป จะนั่น อึ่ง โลกียธาตุเป็นแต่ทุกวิบัติ (ทุกข์แท้แห่งทุกข์) เท่านั้น เพราะไม่เป็นไปในอำนาจ (ของใคร) อึ่ง สัฏฐทุกข์ อันสัตว์ทั้งหลายตาม (ยึด) ถือไว…
บทนี้สำรวจการศึกษาธรรมะโดยเฉพาะในบริบทของโลกียธาตุที่สัตว์ทั้งหลายถือไว้ โดยชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีเหตุผลและความหมายภายในตามการดำรงอยู่และอำนาจแห่งธรรมชาติ โดยเชื่อมโยงไปยังแนวคิดเรื่องสัจและการรู้
วิชาชีวิตมรรคผล ปลาย คต ตอน ๑
157
วิชาชีวิตมรรคผล ปลาย คต ตอน ๑
…างนี้อยู่ จัดเป็นผูมากไปด้วยความสงบ ดั่งอยู่ในอินทรีย์ทั้งสาร กำหนดอรณ์อินทรีย์ทั้งหลายแล้วทำที่สุด ทุกข์ได้แ นี้เป็นกามบุญอย่างพิสดารแห่งอินทรีย์ทั้งหลาย สังขนิท ก็อิสรัง ๕ คือ ทุกอิสรัง ทุกอนุสัสอิสัง ทุ…
…ยเกี่ยวกับความสงบในชีวิตตามหลักการของพระพุทธศาสนา อินทรีย์เป็นเครื่องมือในการทำความเข้าใจธรรมชาติของทุกข์และความสุข รวมถึงเส้นทางการปฏิบัติ เพื่อที่จะเข้าใจและลดการเกิดทุกข์ในชีวิตได้ จำเป็นต้องมีการพัฒนาส…
วิถีธรรมกรมเปล่าภาค 3 ตอนที่ 158
159
วิถีธรรมกรมเปล่าภาค 3 ตอนที่ 158
ประโยค - วิถีธรรมกรมเปล่าภาค 3 ตอนที่ 158 แท้ไม่เป็นเท็จไม่เป็นอื่น ซึ่งพระโมคคัลลานะผู้ตรัสรู้สงบม ทุกข์เป็นต้นพึงรู้ได้ ดังกล่าว "อรรถแห่งทุกข์คือความบีบคั้น (1) --- ความเป็นสงฆ์ (1) ---ความร้อน (1) --- …
บทความนี้นำเสนอการตีความอรรถแห่งทุกข์ สมุทัย นิรโทษ และมรรคตามแนวทางของพระโมคคัลลานะ ซึ่งกล่าวถึงลักษณะของความทุกข์ ความสงบ ความปรุง และค…
ความเข้าใจเกี่ยวกับอริยสัจ ๔
162
ความเข้าใจเกี่ยวกับอริยสัจ ๔
ประมาณ - วิจักษมีรณเปลาต ๓ ็ด ยต ๑ - หน้าที่ ๑๖๑ เรียกว่า ทุกข์โรค because เป็นปัจจัยแห่งความดับ คือ ความไม่เกิดขึ้นแห่งทุกข์ [[แยกคำศัพท์นี้โรคธามินิฏปฏทา] ส่วนจะ…
เนื้อหานี้พูดถึงอริยสัจ ๔ ซึ่งเป็นธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้เกี่ยวกับการดับทุกข์ โดยเชื่อมโยงกับทุกข์โรคที่เป็นปัจจัยสำคัญในการเข้าถึงการสิ้นสุดของทุกข์ สำหรับผู้ที่มีความรู้และการ…
วิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171
172
วิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171
ประโยค - วิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171 ในเทคนิคแห่งมรรคสองดังนี้ว่า "ทุกข์นี้โรคามีปัญญาอธิษฐานเป็น ไฉน? คืออธิษฐานมองคง ๘ นี้แหละ อธิษฐานมองคง ๘ นี้คืออะไรบ้าง คือสัมมภิิฏฐิ…
ในวิถีธรรมคริปา คำ ตอนที่ 171 กล่าวถึงเทคนิคแห่งมรรคสองเพื่อเข้าใจทุกข์ที่มีปัญญาอธิษฐาน โดยมุ่งเน้นที่การมองคง ๘ ซึ่งประกอบด้วยสัมมาทิฐิและสัมมาสัมปัทิ รวมถึงการเข้าใจวิณ…
วิชานธรรมะภาค 3 ตอน 1 - ทุกข์และเหตุแห่งทุกข์
174
วิชานธรรมะภาค 3 ตอน 1 - ทุกข์และเหตุแห่งทุกข์
ประโยค - วิชานธรรมะภาค 3 ตอน 1 - หน้าที่ 173 [ชาติต่างๆ] หากคำถามพึงว่าว่า "กิุเหตุใน ชาติจึงเป็นทุกข์ ?" ดังนี้ไง คำพึงว่าว่า "เพราะความเป็นวัตถุ ( คือเป็นพื้นเป็นตั้ง ) ของทุกข์ เป็นอนาค" จริงอยู่ทุกข…
บทเรียนนี้พูดถึงความหมายและประเภทของทุกข์ตามหลักธรรมในพุทธศาสนา เช่น ทุกข์ในทางกายและใจ โดยจำแนกประเภทต่างๆ ของทุกข์ได้แก่ ทุกข์ทุกข์, วิปัสส…
ทุกข์ในวิถีธรรม
175
ทุกข์ในวิถีธรรม
ประโยค - วิถีธรรมรมเปล กด ๓ - หน้าที่ 174 [คำโพ๊กกันดูมลูกทุกข์] ในทุกข์เหล่านั้น ชาติ จัดเป็นทุกข์ เพราะความเป็นวัตถุแห่ง ทุกข์อันมีในนอบาย ที่แม่พระผู้พระภาคเจ้า…
บทความนี้นำเสนอการทำความเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์ในมนุษย์ตามแนวพระธรรม โดยมีการอธิบายถึงที่มาของทุกข์ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของชีวิตในครรภ์มาร…
วิถีธรรมและคำพูดปรัชญามูกูชิ
176
วิถีธรรมและคำพูดปรัชญามูกูชิ
ประโยค - วิถีธรรมในภาค ๑ ค ตอน ๑ หน้าที่ 175 นี้เป็น คำพูดกันดุมูกูชิ (ทุกข์มีความลงสู่ภรรย์เป็นมูล) เป็นอันดับแรก [คำพูดปรัชญามูกูชิ] ประกาศหนึ่ง สัตว์นั้นได้เลยทุกข์ขนาดอันใด…
เนื้อหานี้นำเสนอคำพูดปรัชญาที่เกี่ยวกับทุกข์ของสัตว์ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับกรรม อธิบายถึงความทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันจากการกระทำต่าง ๆ และ…
วิวัฒนาการเปล่า ภาค 3 ตอน 1
179
วิวัฒนาการเปล่า ภาค 3 ตอน 1
… (ถ้าไม่เกิด) ทุกอย่างจะพังได้ตั้งที่ไหนเล่า เพราะเหตุนี้ พระมุณีเจ้าจึงตรัสความเกิดในนรกนี้ ว่าเป็นทุกข์ ทุกข์ในพวกสัตว์ฉานเป็นอันมาก เกิด เพราะถูกมาตด้วยแสน ปะฏิก และท่อนไม้เป็นต้น อันใด ทุกอันนั้น วันคว…
เนื้อหานี้พูดถึงความทุกข์ที่สัตว์ต่างๆ ประสบเมื่อเกิดในสภาวะนรกและความเป็นดิรัจฉาน ความเกิดในเปรต อสูร และสัตว์ที่อยู่ในครรภ์…