หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเจริญของกุลบุตรตามหลักธรรม
241
ความเจริญของกุลบุตรตามหลักธรรม
…ถาพจนประพันธ์ว่า หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค กุลบุตรมาปฏิบัติโภคทรัพย์ เกื้อกูลแก่ชนมาก ต์ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษา กุลบุตรนั้น ผู้อันธรรมคุ้มครองแล้ว พหุสสต์ สีลวตูปปนน เกียรติย่อมไม่ละกุลบุตร…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของกุลบุตรที่บำเพ็ญดี โดยการสักการะเทวดาและการมีคุณธรรมตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา. การที่กุลบุตรมีศีลและวัตรที่ดี ส่งผลให้ได้รับอนุเคราะห์จากเทวดา ทั้งนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้มีชีวิ
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
242
พระราชประวัติและบทบาทของพระพุทธโฆษาจารย์
…วา ปกหนฺตสฺส ตปปจฺจยา ชนินทสฺส ต ต์ วิเสสมงคล โยนิโส ปจฺจเวกฺขโต ภเวยย กตฺตุกามตา ภิยโยภาวาย สพฺพถา ธมฺเมน ปฏิปชฺชโต สิยา สุวตถุมงคล ។ ๒๔๗ ลำดับนี้ จะรับพระราชทานเลือกสรรคุณสมบัติที่ตั้งแห่งสวัสดิมงคลอั…
บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
249
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
…เป็นผู้มีปัญญา ไม่เห็นศีลบริจาคแลสุจริตของกุลบุตร ผู้มีศีลนั้นเป็นตัวอย่างก็ ย่อมจะนิยมกระทำตาม อิธ ธมุม จริตวาน ครั้นประพฤติธรรมสุจริต อันนำไปสู่ สวรรค์ สุคติในโลกนี้แล้ว ผู้ที่ยังใคร่กามคุณารมณ์ ย่อมจ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส
บทสวดขอพระราชอำนาจ
252
บทสวดขอพระราชอำนาจ
…นดัสกรทั่วทุกทิศ บันดาลความสงบให้เป็นไปเป็นนิตย์นิรันดร อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ มหาสงฆ์ ปโพเธสิ อุตฺตม์ ธมฺมมชุฌคา อิจฺเจต์ รตนตฺตย์ พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสรู้พระธรรมอันสูงสุดแล้ว ยังสงฆ์หมู่ใหญ่ให…
บทสวดนี้เป็นการขอพรเพื่อขอให้สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงพระเกษมสุขตลอดทุกทิพาราตรีกาล และทรงมีอายุยืนยาว ปราศจากอันตรายใด ๆ ขอให้เทวดารักษาและปกป้องตามพระราชกุศล จงตั้งไมตรีจิตอภิบาลรักษาให้ราชอา
คุณธรรมและวุฒิบุคคลในพระพุทธศาสนา
255
คุณธรรมและวุฒิบุคคลในพระพุทธศาสนา
…กับผ้ารดน้ำเสมอมา ข้อนี้ อนุโลมเข้าในอปจายนธรรม มาในคำสุภาษิตประพันธ์ว่า ๑ เย วุฑฒิ ปจายนฺติ ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ ปาสา ความว่า ชนทั้งหลายเหล่าใดฉลาดในธรรม ๓ นรา ธมฺมสฺส โกวิทา สมปราโย จ สุคติ ฯ ย่อมคำนับนบนอบ…
บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
256
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อภิวาทนสีลิสฺส ๔ นิจจ์ วุฑฒาปจายิโน ๒๖๑ จตุตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วัณโณ สุข พล ฯ ความว่า ธรรมสิ่งชอบเป็นคุณที่สัตว์ต้องประสงค์ ๔ ประการ คือ อายุ พรร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ
พระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
260
พระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ครองเป็นที่ตั้ง สมจริงดัง พระพุทธภาษิตในจตุกกนิบาต อังคุตตนิกายว่า สพฺพ์ รฏฐ์ สุข เสติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก ถ้าพระราชาทรงตั้งอยู่ในธรรม รัฐจังหวัดทั้งปวงก็อยู่เย็นเป็นสุขดังนี้ พระคุณคืออุบายโกศลนี้ เป็…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งทรงมุ่งมั่นจัดการราชกิจให้เป็นไปตามกาลเทศะ และป้องกันภัยพิบัติเพื่อความผาสุกของประชาชน การจัดตั้งกองทหารและตำรวจแสดงถึงความรับผิดชอบใ
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
263
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…นเป็นสุขทั่วหน้า โดยสหธรรม ต้องด้วยคำปัตติทานเถรภาษิตว่า มาตา ปิตา จ อาร นิจจ์ รกฺขนฺติ ปุตตก์ เอว์ ธมฺเมน ราชาโน ปช์ รกฺขนฺตุ สพฺพทา ។ มารดาแลบิดาย่อมปกครองบุตรน้อยอันเกิดแต่ตนเป็นนิตย์ ฉันใด ขอพระราชา…
ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ
ความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิต
266
ความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิต
…านั้น ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นบริจาค แลสุจริต กุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่างก็ย่อมจะนิยม กระทำตาม อิธ ธมม์ จริตวาน ครั้นประพฤติธรรมสุจริตอันจะนำไปสู่สวรรค์สุคติดังนั้นแล้ว ผู้ที่ใคร่กามคุณารมณ์ย่อมจะเพลิด…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิตระหว่างที่แสวงหาความเจริญรุ่งเรือง ไม่ว่าจะเป็นด้านโลกหรือปรโลก โดยยกตัวอย่างการประพฤติธรรมที่ถูกต้อง ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึง โดยควา
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
278
ความสำคัญของพระอานนท์เถรในพระพุทธศาสนา
…โภเค บุคคลใดปฏิบัติโภคสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตฺติ…
เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงบทบาทของพระอานนท์เถรเจ้าในพระพุทธศาสนา เขามีคุณสมบัติเป็นพหุสุตหรือผู้รู้มาก และได้รับความเคารพจากสัมพันธวงศ์และผู้คนทั่วไป พระองค์มีบทบาทสำคัญในการทำสังคายนาพระธรรมหลังจากพระศ
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
279
การปกครองและความยุติธรรมในพระราชธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน เนกข์ ชมโพนทสุเสว สัจจวาที หิรีมน โก ต์ นินทิตมรห ២៨៤ ใครเล่าควรจะนินทาบุคคลนั้น ผ…
บทความนี้พูดถึงการปกครองตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นที่ความยุติธรรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
287
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์
…ราช ผู้ไม่เต็มพระราชประสงค์เพียงด้วยราชสมบัติของพระองค์เอง ได้ทั้งเป็น เอว์ นิสสยสมฺปนฺโน ภาวย กุสล ธมุม ภิกฺขุ อารทฺธวิริโย โยคกเขมสุส ปตฺติยา
บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถบร
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
290
พระไตรปิฎกและความสำคัญในการดำรงพระศาสนา
…ตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานนท์พุทธอุปัฏฐากว่า โย โข อานนฺท มยา เทสิโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ดูก่อน อานนท์ ธรรมวินัยใด ที่เราผู้ตถาคตแสดงแล้ว แก่ท่านทั้งหลาย …
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…ว่า เมื่อโคทั้งหลายข้ามฟากอยู่ ถ้าโคผู้นำฝูกไปตรง โคทั้งฝูงนั้นก็ไปตรงตามกัน เอวเมว มนุสฺเสสุ โย เจ ธมฺม จรติ อุช คจฺฉติ ปุงฺคโว เนตเต อุชิ คเต สติ โย โหติ เสฏฐสมุมโต ปเคว อิตรา ปชา ในหมู่มนุษย์ก็อย่างเ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
การเผยแผ่พระพุทธศาสนา
301
การเผยแผ่พระพุทธศาสนา
๓๐๖ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พิมพ์หนังสือพุทธมามกะ พร้อมด้วยพระรชปรารภ พระราชทานในงานพระราชพิธีวิสาขบูชา เพื่อให้ขยายวิธี เผยแผ่พระพุทธศาสนาออกไปท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พร้อมการสนับสนุน พระราชปรารภจากพระมหากษัตริย์ โดยมุ่งหวังให้ประชาชนเข้าถึงความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ใช้หลักพระไตรปิฎกเป็นแนวทางในการเข
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
302
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
…ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นศีล บริจาค แลสุจริตของกุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่างก็ย่อมจะ นิยมกระทำตาม อิธ ธมม์ จริตวาน ครั้นประพฤติธรรมสุจริตอันนำไปสู่สวรรค์สุคติดังนั้น แล้ว ผู้ที่ยังใคร่กามคุณารมณ์ ย่อมจะเพ…
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
317
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
…ำนึงถึงธรรมภาษิตว่า ทรงอุปถัมภ์ธรรมในระหว่างมิตรแลข้าราชการเมื่อ องค์ ธนญชีวิตญฺจาปิ สพพ์ อปเปว ชเห ธมฺมมนุสสรนโต ฯ ที่แปลว่า เมื่อระลึกถึงธรรม ถึงคราวเข้า ทรัพย์อวัยวะแม้ชีวิตก็ควรสละเสียทั้งนั้นเพื่อป…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของธรรมในหมู่สงฆ์และการคำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การปราบอธรร
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
…ู้มีพระภาคตรัสสรรเสริญไว้ในอาฬ วกสูตร โดยชื่อว่า ธิติ คือ ความหยุดใจไว้ได้ดังนี้ว่า ๑ ยสุเสเต จตุโร ธมฺมา สัจจ์ ทโม ธิติ จาโค สทฺธสฺส ฆรเมริโส ส เว เปาจ น โสจติ ฯ ความว่า ธรรม ๔ ประการ นี้ คือ ความสัตว์…
ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
336
ขันติ: คุณธรรมของผู้ปกครอง
…ก่ผู้อื่น ทั้งสองฝ่าย นิจจ์ ขมติ ทุพฺพโล สงฺคาม เชติ ทุชฺชย์ อตฺตโต จ ปราส จ ชนา มญฺญญัติ พาโลติ เย ธมฺมสฺส อโกวิทา แต่พวกชนผู้เขลาในธรรม ย่อมสำคัญเห็นว่า เป็นคนอ่อนแอไป. ท้าวโกสีย์เทวราชตรัสสรรเสริญ ขั…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
343
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๘ องค์ ธนชีวิตญฺจาปิ สพพ์ อปเปว ชเห ธมฺมมนุสสรนฺโต เมื่อระลึกถึงธรรมถึงคราวเข้า ทรัพย์ อวัยวะ แม้ชีวิต ก็ควรสละเสียทั้งนั้น อธิบายว่า ทรัพ…
ในบทความนี้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีคุณ