ธม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 107 / 220

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อภิวาทนสีลิสฺส ๔ นิจจ์ วุฑฒาปจายิโน ๒๖๑ จตุตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วัณโณ สุข พล ฯ ความว่า ธรรมสิ่งชอบเป็นคุณที่สัตว์ต้องประสงค์ ๔ ประการ คือ อายุ พรร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

…ครองเป็นที่ตั้ง สมจริงดัง พระพุทธภาษิตในจตุกกนิบาต อังคุตตนิกายว่า สพฺพ์ รฏฐ์ สุข เสติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก ถ้าพระราชาทรงตั้งอยู่ในธรรม รัฐจังหวัดทั้งปวงก็อยู่เย็นเป็นสุขดังนี้ พระคุณคืออุบายโกศลนี้ เป็…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชอำนาจและภารกิจของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งทรงมุ่งมั่นจัดการราชกิจให้เป็นไปตามกาลเทศะ และป้องกันภัยพิบัติเพื่อความผาสุกของประชาชน การจัดตั้งกองทหารและตำรวจแสดงถึงความรับผิดชอบใ

…นเป็นสุขทั่วหน้า โดยสหธรรม ต้องด้วยคำปัตติทานเถรภาษิตว่า มาตา ปิตา จ อาร นิจจ์ รกฺขนฺติ ปุตตก์ เอว์ ธมฺเมน ราชาโน ปช์ รกฺขนฺตุ สพฺพทา ។ มารดาแลบิดาย่อมปกครองบุตรน้อยอันเกิดแต่ตนเป็นนิตย์ ฉันใด ขอพระราชา…

ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ

…านั้น ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นบริจาค แลสุจริต กุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่างก็ย่อมจะนิยม กระทำตาม อิธ ธมม์ จริตวาน ครั้นประพฤติธรรมสุจริตอันจะนำไปสู่สวรรค์สุคติดังนั้นแล้ว ผู้ที่ใคร่กามคุณารมณ์ย่อมจะเพลิด…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิตระหว่างที่แสวงหาความเจริญรุ่งเรือง ไม่ว่าจะเป็นด้านโลกหรือปรโลก โดยยกตัวอย่างการประพฤติธรรมที่ถูกต้อง ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึง โดยควา

…โภเค บุคคลใดปฏิบัติโภคสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชนเป็นอันมาก ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตฺติ…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงบทบาทของพระอานนท์เถรเจ้าในพระพุทธศาสนา เขามีคุณสมบัติเป็นพหุสุตหรือผู้รู้มาก และได้รับความเคารพจากสัมพันธวงศ์และผู้คนทั่วไป พระองค์มีบทบาทสำคัญในการทำสังคายนาพระธรรมหลังจากพระศ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน เนกข์ ชมโพนทสุเสว สัจจวาที หิรีมน โก ต์ นินทิตมรห ២៨៤ ใครเล่าควรจะนินทาบุคคลนั้น ผ…

บทความนี้พูดถึงการปกครองตามหลักพระธรรม ซึ่งเน้นที่ความยุติธรรมและคุณธรรมในตัวบุคคล ผู้ปกครองนักปกครองควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการบริหารงาน ด้วยความรักและความปรารถนาดีต่อประชาชน การรักษาความยุติธรรมเป็นพื

…ราช ผู้ไม่เต็มพระราชประสงค์เพียงด้วยราชสมบัติของพระองค์เอง ได้ทั้งเป็น เอว์ นิสสยสมฺปนฺโน ภาวย กุสล ธมุม ภิกฺขุ อารทฺธวิริโย โยคกเขมสุส ปตฺติยา

บทความนี้แสดงถึงการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการปกครองด้วยธรรมะผ่านประวัติศาสตร์พระเจ้าพรหมทัตต์ในกรุงพาราณสี ที่มีความยุติธรรมและสร้างความสงบสุขให้แก่ประชาชน แม้ในยามทุกข์ยาก ก็ยังสามารถบร

…ตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานนท์พุทธอุปัฏฐากว่า โย โข อานนฺท มยา เทสิโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ดูก่อน อานนท์ ธรรมวินัยใด ที่เราผู้ตถาคตแสดงแล้ว แก่ท่านทั้งหลาย …

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา

…ว่า เมื่อโคทั้งหลายข้ามฟากอยู่ ถ้าโคผู้นำฝูกไปตรง โคทั้งฝูงนั้นก็ไปตรงตามกัน เอวเมว มนุสฺเสสุ โย เจ ธมฺม จรติ อุช คจฺฉติ ปุงฺคโว เนตเต อุชิ คเต สติ โย โหติ เสฏฐสมุมโต ปเคว อิตรา ปชา ในหมู่มนุษย์ก็อย่างเ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา

๓๐๖ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พิมพ์หนังสือพุทธมามกะ พร้อมด้วยพระรชปรารภ พระราชทานในงานพระราชพิธีวิสาขบูชา เพื่อให้ขยายวิธี เผยแผ่พระพุทธศาสนาออกไปท…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเผยแผ่พระพุทธศาสนาโดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พร้อมการสนับสนุน พระราชปรารภจากพระมหากษัตริย์ โดยมุ่งหวังให้ประชาชนเข้าถึงความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา ใช้หลักพระไตรปิฎกเป็นแนวทางในการเข

…ที่เป็นผู้มีปัญญา ได้เห็นศีล บริจาค แลสุจริตของกุลบุตรผู้มีศีลเป็นตัวอย่างก็ย่อมจะ นิยมกระทำตาม อิธ ธมม์ จริตวาน ครั้นประพฤติธรรมสุจริตอันนำไปสู่สวรรค์สุคติดังนั้น แล้ว ผู้ที่ยังใคร่กามคุณารมณ์ ย่อมจะเพ…

บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยยกตัวอย่างถึงการที่ผู้มีศีลธรรมสามารถส่งเสริมความสุขและการอยู่ร่วมกันในสังคมไ

…ำนึงถึงธรรมภาษิตว่า ทรงอุปถัมภ์ธรรมในระหว่างมิตรแลข้าราชการเมื่อ องค์ ธนญชีวิตญฺจาปิ สพพ์ อปเปว ชเห ธมฺมมนุสสรนโต ฯ ที่แปลว่า เมื่อระลึกถึงธรรม ถึงคราวเข้า ทรัพย์อวัยวะแม้ชีวิตก็ควรสละเสียทั้งนั้นเพื่อป…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของธรรมในหมู่สงฆ์และการคำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การปราบอธรร

…ู้มีพระภาคตรัสสรรเสริญไว้ในอาฬ วกสูตร โดยชื่อว่า ธิติ คือ ความหยุดใจไว้ได้ดังนี้ว่า ๑ ยสุเสเต จตุโร ธมฺมา สัจจ์ ทโม ธิติ จาโค สทฺธสฺส ฆรเมริโส ส เว เปาจ น โสจติ ฯ ความว่า ธรรม ๔ ประการ นี้ คือ ความสัตว์…

ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป

…ก่ผู้อื่น ทั้งสองฝ่าย นิจจ์ ขมติ ทุพฺพโล สงฺคาม เชติ ทุชฺชย์ อตฺตโต จ ปราส จ ชนา มญฺญญัติ พาโลติ เย ธมฺมสฺส อโกวิทา แต่พวกชนผู้เขลาในธรรม ย่อมสำคัญเห็นว่า เป็นคนอ่อนแอไป. ท้าวโกสีย์เทวราชตรัสสรรเสริญ ขั…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๔๘ องค์ ธนชีวิตญฺจาปิ สพพ์ อปเปว ชเห ธมฺมมนุสสรนฺโต เมื่อระลึกถึงธรรมถึงคราวเข้า ทรัพย์ อวัยวะ แม้ชีวิต ก็ควรสละเสียทั้งนั้น อธิบายว่า ทรัพ…

ในบทความนี้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีคุณ

…ทรงเปิดเผ็ด ความรู้สิ้นเชิง หาทรงอำพรางอย่างคนหวง วิทยาไม่ จึงได้รับสรรเสริญว่า อภิญฺญาย โข โส ภควา ธมฺม เทเสติ โน อนภิญฺญาย แปลว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า นั้น ทรงแสดงธรรมเพื่อรู้ยิ่ง หาทรงแสดงธรรมเพื่อฉงนไ…

บทนี้นำเสนอคุณสมบัติที่สำคัญของพระสาวกและการปฏิบัติธรรมของพระพุทธเจ้า โดยเน้นถึงการต้องมีความตรงไปตรงมาในการเผยแผ่ธรรมและการสอนพระสาวก รวมถึงการแสดงธรรมในสถานที่สำคัญต่าง ๆ จังหวัดพาราณสี อธิบายถึงการ

…้มีธุระเกี่ยวถึงกัน ทำสัญญากันเนื่องด้วยกิจการนั้น ก็ เพื่อผูกพันกันให้ตั้งอยู่ในสัจจะ สจเจ อตฺเถ จ ธมฺเม จ สัตบุรุษเป็นผู้อยู่ในสัจจะที่ประโยชน์ด้วย อหุ สนฺโต ปติฏฐิตา เป็นธรรมด้วย แม้เสียประโยชน์ส่วนต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในบริบทของราชธรรมและการปกครองของพระราชาธิบดี โดยเน้นว่าพระราชาจะต้องรักษาสัจจะเพื่อความเชื่อมั่นของประชาชน และยังมีการอธิบายถึงผลกระทบของการละเมิดสัจจะในมุมมองของยุค

…ของผู้อื่นมาก หรือน้อย ด้วยประการทั้งปวงแล้ว อย่าเพิ่งลงอาชญา ข้อหนึ่งตรัสไว้ในธรรมบทว่า น เตน โหติ ธมฺมฏฺโฐ เยนตถ์ สหสา นเย เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ชื่อว่า เป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุพิจารณาอรรถคดี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและอรรถคดีที่สมดุล ไม่ผลุนผลัน โดยยกตัวอย่างตรรกะอันสำคัญที่สอนไว้ในศาสนา และเสนอแนวทางการควบคุมความขัดแย้งในสังคมไทย โดยอรรถบทจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และวินัยในสงฆ์ แสด

…านั้น ขอความสำเร็จแห่งชัยชนะ จงมีแด่สมเด็จบรม บพิตรพระราชสมภารเจ้า แลขออันตรายทั้งมวลจงถึงความพินาศ ธมฺโม ธโช โย วัย ตสฺส สตฺถุ ทสฺเสสิ โลกสฺส วิสุทธิมคฺค์ นิยยานิโก ธมฺมธรสุส ธารี สาตาวโห สนฺติกโร สุจิ…

บทความนี้พุทธโฆษาจารย์ได้กราบทูลถึงความสำคัญของพระพุทธเจ้าและพระธรรมซึ่งช่วยปกป้องผู้คนและนำความสุขและสงบมาสู่ชีวิตของพวกเขา พระธรรมเป็นเครื่องมือที่ช่วยทำลายโมหะและลดความเดือดร้อนในโลก เมื่อมีการปฏิบ

…บุญเจริญขึ้น ย่อมให้เกิดสุข ดังนี้ ประสงค์ กุศลฉันทะ ฉันทะในกุศล เช่นนี้ จัดเป็นข้างดี ฉันทะในคำว่า ธมฺมนิชฌานกฺขนฺติยา สติ ฉนฺโท ชายติ ความว่า เมื่อความทนต่อความเพ่งโดยธรรมปรากฏ ฉันทะ ย่อมเกิด ฉนฺทชาโต…

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว